xamiiq

pr. n., [feminine] Hameeda

name-f grateful, one who praises

cf: xamdi

de: Hameeda

initial: x

lx: Xamiida

ps: name-f

key: Xamiida

-da: (magac, dhedig, keli) adkaysi oo dulqaad yeelasho; dul u yeelasho. Dh: xamilis.

m.dh la-mid: xaqiiq.

f. n., [abstract] certainty; truth, fact

-xaqiiqada: (n) truth (turuuth); reality (ri-yaalati); certainty (ser-tanti) ~ run, dhab

-da: (magac, dhedig, keli) dhabta iyo waxa saxda ah ee madasha yaal. Dh: hubaal.

a: xaqiiq

de: certainty; truth, fact

initial: x

lx: xaqiiqo

pd: (/da)

ps: n6-f-abs

key: xaqiiqo

(Xarriiq-da)

Xarriijin.

xarriiq¹: m.dh (-qo, m.l) 1. Daliig, jiitin. 2. la-mid: xarriijin, xarriiqin.

xarriiq²: m.dh (-qo, m.l) (xisaab) Isku xir ka dhexeeya laba barood oo ku yaalla dululaati ama dul xarriiqi waxa ay leedahay dherer haseyeeshee, ma laha ballac, waxa ay noqon kartaa mid toosan ama xoodan. Hidda toosan waa fogaanta ugu gaaban ee u dhaxaysa laba barood oo ku yaalla dul fidsan.

xarriiq³: f.g1 (-qay, -qday) Xarriiq samayn.

xarriiq¹: m.dh (-qo, m.l) 1. Daliig, jiitin. 2. la-mid: xarriijin, xarriiqin.

xarriiq²: m.dh (-qo, m.l) (xisaab) Isku xir ka dhexeeya laba barood oo ku yaalla dululaati ama dul xarriiqi waxa ay leedahay dherer haseyeeshee, ma laha ballac, waxa ay noqon kartaa mid toosan ama xoodan. Hidda toosan waa fogaanta ugu gaaban ee u dhaxaysa laba barood oo ku yaalla dul fidsan.

xarriiq³: f.g1 (-qay, -qday) Xarriiq samayn. m.f.dh, xarriiqid.

f. n. line, stripe

xarriiq v. draw a line, trace lines; underline

nickname; name-m stripe

-ay / day: (v) mark with a line; line. Ex: hoos ka xarriiq; underline

xarriiq -da: (n) line (laayn); dash (dhaash); stripe (istaraayp) Ex: xarriiq kala goo-go'an; dotted line (dhootidh-laayn)

Grafico

Graph

(fal) xarriijin dheer samee.

xarriiq -a: (magac,lab, keli) urur xisaabeed baro ah oo isdaba jooga oo dhererkiisu dhammaad lahayn.

xarriiq-ta: (magac, dhedig, keli) xarriijin dheer oo taagan ama jiifa oo meel ku dul dhereran ama maanka laga yaqaan. Dh: liin, daliig, jiitin, xarriijin. Wa: xarriiqyo, xarriijimo.

(Miiq-a)

Daliig dhuuban oo cudbi ah ama wax kale oo la maroojiyey oo wax lagu tolo; dun yar; lifaaq.

miiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Liilan dun ah. 2. la-mid: miiqid.

miiq²: m.l (-qyo, m.dh) 1. (cilmiga naflayda) Dhisme kala jaadjaad ah oo duno oo kale ah oo laga helo jidhka xayawaanka, sida miiqyada muruqyada, miiqyada dareenwadka, ama miiqyo kollayiin. 2. (baayoloji) Unug dhireed dheeraaday oo gidaaradiisa ay adkaysay xabag ku dahaadhani.

miiq³: f.g1 (-qay, -qday) 1. Suuf dun ka samayn. 2. Dun iyo wixi lamida caarad dhuuban u yeelid.

miiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Liilan dun ah. 2. la-mid: miiqid.

miiq²: m.l (-qyo, m.dh) 1. (cilmiga naflayda) Dhisme kala jaadjaad ah oo duno oo kale ah oo laga helo jidhka xayawaanka, sida miiqyada muruqyada, miiqyada dareenwadka, ama miiqyo kollayiin. 2. (baay.) Unug dhireed dheeraaday oo gidaaradiisa ay adkaysay xabag ku dahaadhani. m.f.dh, miiqid.

Man-made fibe

m. n. twine (for binding ~ whipping)

miiq v. bind (up with rope); whip (with twine)

-ay -day: (v) wind together; strand (istaraandh); twist (tuwist) as in thread making

(fal) cudbi iyo wixii la mid ah dhuub oo dun dheer ka dhig. Shaarubaha miiq oo labada daan ku laab. Dh: dhuub, sooh.

miiq-a: (magac, lab, keli) dalliig dhuuban oo dheer oo dun ama wax kale ah. Miiq dun ah qaado oo go'a iska tol. Dh: daliig, nud.

(Xiiq-da)

1. Neef xoog leh oo nafleyda qabata kolka in badan la ordo; xuurto.

2. Xiiqdheer; kix.

xiiq¹: m.dh 1. Neef xoog leh oo nafleyda qabata kolka in badan la ordo; xuurto. 2. Xiiqdheer; kix.

xiiq²: m.dh (daawo) Xaalad bukaansho oo lagu yaqaan iskuroorid kedis ah ee dhuumaha neefta taaso keenta dhibaato neefsasho.

xiiq³: f.mg1 (-qay, -qday) Xiiq qabsasho; xuurtoodid.

xiiq¹: m.dh 1. Neef xoog leh oo nafleyda qabata kolka in badan la ordo; xuurto. 2. Xiiqdheer; kix.

xiiq²: m.dh (daaw.) Xaalad bukaansho oo lagu yaqaan iskuroorid kedis ah ee dhuumaha neefta taaso keenta dhibaato neefsasho.

xiiq³: f.mg1 (-qay, -qday) Xiiq qabsasho; xuurtoodid. m.f.dh, xiiqid.

f. n. panting; asthma

xiiq v. pant, wheeze, breathe with difficulty

-ay / day: (v) become tired or fatigued; tire (taayar); fatigue (fa-tiig); weary (wiyari); exhaust (ig-zoost); jade (jeeydh) ~ daal, noog

(fal) aad u orod oo neefta saray iyo hoos u gur daal awgeed. Wixii waxtar leh ku xiiq o dheeldheelka dhaaf. Dh: xuurtood, hiinraag.

xiiq-da: (magac, dhedig, keli) neef xoog leh co nafleyda qabata kolka in badan la ordo. Xiqda waxa kuugu wacan orodka badan. Dh: hiinraag. xuurto.

xiiq-da: (magac, dhedig, keli) xanuun habdhiska neefsiga ku dhaca oo aad loo qufaco. Dh: nakhas.

m.l 1. Waxaruhu marka ay ka go'aan naaska hooyadood oo ay gooni u daaqaan; aaran. 2. la-mid: ammiir.

m. n. leader

name-m prince, ruler, leader

-ka: (n) emir (i-miir)-, a prince (piriins)-, governor or leader ~ ammiir

-ka: (magac, lab, keli) bulsho muslim ah cidda u talisa. Cumar Binu Khadaab wuxuu ahaa amiirkii mu'miniinta.

amiir -ka: (magac, lab, keli) wiil boqor dhalay.

amiir -ka: (magac, lab, keli) boqorka shinnida. Shinni ammiirkii laga qabtay ayuu colkii noqday kolkii hoggaankii laga dilay. Dh: boqor.

de: leader Alt sp: ammiir

lx: amiir

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: amiir

(Xamdi-ga)

Mahad; shugri; xamdinnaq.

xamdi¹: m.l Mahad; shugri; xamdinnaq.

xamdi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Ku x.: Eebbe u mahad naqid; shukrin.

xamdi¹: m.l Mahad; shugri.

xamdi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Ku x.: Eebbe u mahad naqid; shukrin. f.g1, xamdinnaq. m.f.dh, xamdiyid.

pr. n., [feminine] Hamdi

m. n. gratitude; blessing

xamdi v. be thankful ~ grateful

name-f praise; gratitude

-yey / say: (v) express thanks or gratitude for; appreciate (apiri shiyeet) ~ shugri, xamdinnaq, mahadi

magac loo bixiyo ilmo Ilaahay loogu mahad naqayo dhalashadiisa.

-ga: (magac, lab, keli) mahad iyo ammaan Eebbe loo jeediyo. Dh: ammaan, xamdinaq.

(Xamil-ka)

1. Haragga indhaha ku rogan oo dhawra.

2. Rar; qaad.

3. Daah sumalka caloosha lagaga xiro, si uusan idaha u saaran.

m.l (-llo, m.dh) 1. Haragga indhaha ku rogan oo dhawra. 2. Rar; qaad. 3. Daah sumalka caloosha lagaga xiro, si uusan idaha u saaran. 4. la-mid: xamli.

m.l (-llo, m.dh) 1. Haragga indhaha ku rogan oo dhawra. 2. Rar; qaad. 3. Daah sumalka caloosha lagaga xiro, si uusan idaha u saaran. 4. la-mid: xamli.

m. n. enlarged ~ swollen eyelid

xamil m. n. load

(fal) dulu yeelo; u dulqaado; adkaysi badan. la imo. Xamil yeelo oo walaalkaa u dhaaf.

xamil -ka: (magac, lab, keli) wax la tolo oo sumalka adhaxda lagaga xidho oo hoos u raaraca oo ka ilaasha inuu idaha asooliyo.

xamil -ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah jaadadka tigaadda ka mid ah. Dh: cagaar.

xamil -ka: (magac, lab, keli) rar uu muur sido. Awrka xamilka ka fur. Dh: qaad.

xamil-ka: (magac, lab, keli) adkaysi iyo itaal wax lagu qaado.

xamil -ka: (magac, lab, keli) haragga isha ku rogan. Dh: baad, baal, xirrib.

xamil -ka: (magac, lab, keli) dulqaad iyo cadho la'aan. Hoggaamiyuhu waa nin xamil badan.

Cordia suckertii 20

m.l Rar; qaad. la-mid: xamil.

(Hammi) S Moringa borziana Mattei Moringaceae.

m.dh la-mid: ąammiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) erey ducada laga daba yidhaahdo oo la macno ah: Allaw baryada naga aqbal. Allebariga iyo aammiintu waa labo ekoonayde.

(Bariiq-a)

Galka ku rogan iniinaha bariiska intaan la tumin; (ama biriiq).

m.l Qolofta ku dahaaran iniinyaha bariiska intaan la tumin.

m. n. husk (of rice), grain

-a: (magac, lab, keli) galka ama qalka ku rogan iniinyaha bariiska oo madow oo laga hufoo laga haadiyo. Dh: bidhiiq, suqul.

a: biriiq

de: husk (of rice), grain

lx: bariiq

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: bariiq

m.l la-mid: batiikh.

(Batig) S Cucumis melon L. Cucurbitaceae.

m.l Wax qadiin ah; wax qiimo leh; wax caan.

-a: (magac, lab, keli) wax qadiim ah oo waa hore jirri jiray.

f.g1 (-qay, -qday) 1. Caw, maqaar iyo wixi lamida kala jeexid. 2. Ka d.: qof dhar, darajo iyo wixi lamida si sharaf darro ah uga qaadid. 3. Ka d.: mindi, seef iyo wixi lamida galka ka saarid.

f.g1 (-qay, -qday) 1. Caw, maqaar iyo wixi lamida kala jeexid. 2. Ka d.: qof dhar, darajo iyo wixi lamida si sharaf darro ah uga qaadid. 3. Ka d.: mindi, seef iyo wixi lamida galka ka saarid. m.f.dh, daliiqid.

v. separate into fibers (straw, palm leaves, etc.)

(fal) si aan ka dhergid iyo hanbo midna lahayn wax u cun.

de: separate into fibers (straw, palm leaves, etc.)

lx: daliiq

pd: (daliiqay)

ps: v1=tr

key: daliiq

(Damiin-ka)

Aan fahmo badnayn; aan baraarugsanayn.

damiin¹: m.l la-mid: dammiin¹.

damiin²: f.g1 (-nay, -ntay) la-mid: dammiin².

m.l (-nno, m.dh) Qof siiba arday oo fahmadiisu yartahay. la-mid: dąmmiin.

dąmiin: m.l (-nno, m.dh) Qof siiba arday oo fahmadiisu yartahay. la-mid: dąmmiin.

m. n. stupid male, slow learner

-ka: (n) dull (dhel); intellectually weak or obtuse (ob-tuus); male ~ fahmo-daran. Ex: wiilkiisu waa damiin; his son is dull

Garante

Guarantor

-ka: (magac, lab, keli) qof qof kale wax ka damiintay. Dh: wakiil.

damiin -ka: (magac, lab, keli) qofka aan waxba fahmin ilaa loogu celceliyo. Damiin far waaweyn baa wax loogu dhigaa. Dh: dhamaas, dhegweyn.

de: stupid male, slow learner

lx: damiin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: damiin

m.l Wax la xiriira garaadka aadanaha oo fara wanaagga xumahana ka reeba.

m.l Wax la xiriira garaadka aadanaha oo fara wanaagga xumahana ka reeba.

m. n., [abstract] (adj.): conscience, morality; moral

-ka: (n) conscience (koon-shansi); morality (mo-raa-liti)', moral (moorel); ethics (e-thakis)

-ka: (magac, lab, keli) awoodda garasho ee qofku ku kala saaro waxa xun iyo waxa wanaagsan.

bw: Arabic

de: conscience, morality; [atr.] moral

lx: damiir

pd: (-ka)

ps: n0-m-abs

key: damiir

(Daqiiq-a, Daqiiq-da)

Badarka la tumay oo laga dhigay budo; bur.

m.l/dh 1. Wax kasta oo aad loo shiido; budo. 2. Sarreen aad loo shiiday; bur.