xameyti
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xameyti
m.dh la-mid: xammeeti.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xameeti
-da: (magac, dhedig, keli) dheecaan huruud ah oo beeryartu cuntada ku sii dayso. Dh: beertaxaniin, xaammayti
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhagax-xameetiyeed
m.l (daawo) Wax adag oo ka sameysan midableyda xameytida, kolesterool, iyo cusbo kaalshum, kuna sameysmi kara xameytihaysta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xameyti-mareen
m.l (-nno, m.dh) (cilmiga naflayda) Dhuumaha xameytida ka soo qaada beerka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xuub-malaas
m.l (-bab ..., m.l) (cilmiga naflayda) Xuub qoyan oo gudaha kaga malaasan xubnaha qaab dhuumeedka leh iyo xubnaha daloola sida: sanka, daloollada sanka xiga qaybta neef mareenka, xameyti mareenka iyo qaybta ganaca. Afka waxaa ku malaasan xuub dhismihiisu isbedbeddelo. Xuubka malaasku wuxuu ka sameysanyahay: ebiteliyum oo ugu sareeya waxaana ku yaal qanjirro yar-yar oo sameeya xab, waxaana ka hooseeya lakab soohxiriiriye ah iyo lakab ah muruq-xuubeed oo ugu hooseeya.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhagax-xameetiyeed
m.l (daaw.) Wax adag oo ka sameysan midableyda xameytida, kolesterool, iyo cusbo kaalshum, kuna sameysmi kara xameytihaysta.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xameyti-mareen
m.l (-nno, m.dh) (cilmiga naflayda) Dhuumaha xameytida ka soo qaada beerka.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xuubmalaas
m.l (-bab ..., m.l) (cilmiga naflayda) Xuub qoyan oo gudaha kaga malaasan xubnaha qaab dhuumeedka leh iyo xubnaha daloola sida: sanka, daloollada sanka xiga qaybta neef mareenka, xameyti mareenka iyo qaybta ganaca. Afka waxaa ku malaasan xuub dhismihiisu isbedbeddelo. Xuubka malaasku wuxuu ka sameysanyahay: ebiteliyum oo ugu sareeya waxaana ku yaal qanjirro yar-yar oo sameeya xab, waxaana ka hooseeya lakab soohxiriiriye ah iyo lakab ah muruq-xuubeed oo ugu hooseeya.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
vessie
vessie, n.f. - xameyti.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xammayti
-da: (magac, dhedig, keli) dheecan huruud ah oo beeryartu cuntada ku sii dayso. D xameeti.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xammeeti
(Xammeeti-da)
Dhacaanka beer-kutaasha ku jira.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xammeeti
m.dh (cilmiga naflayda) Dareere alkaliin oo midabkiisu huruudcagaaryahay, dhadhan qadhaadhna leh oo uu soo saaro beerku, laguna kaydiyo beerkutaasha. Waxay caawisaa dheefshiidka iyo nuugista duxda taas oo burburisa siina yaryaraysa. Xammeetidu waxa kale oo ay nashaadisaa isku soo ururka muruqyada dheefmareenka oo loo yaqaan ubaaxin. la-mid: xameyti.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xammeeti
m.dh (cilmiga naflayda) Dareere alkaliin oo midabkiisu huruudcagaaryahay, dhadhan qadhaadhna leh oo uu soo saaro beerku, laguna kaydiyo beerkutaasha. Waxay caawisaa dheefshiidka iyo nuugista duxda taas oo burburisa siina yaryaraysa. Xammeetidu waxa kale oo ay nashaadisaa isku soo ururka muruqyada dheefmareenka oo loo yaqaan ubaaxin. la-mid: xameyti.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xammeeti
f. n., (mass n.): bile
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xammeeti
-da: (n) gall (gool); bile (baayl)
xammeeti -da: (n) pith (pith). Ex: xammeetida dhir miroodka; the pith of flowering plants or fruit bearing plants
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xammeeti
de: bile
initial: x
lx: xammeeti
pd: (-da)
ps: n2a-f-mass
key: xammeeti
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Meyti
(Meyti-da)
Inta dhimatay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
meyti
m.dh.u Inta dhimatay. la-mid: meyto, mowti, mowto.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
meyti
m.dh.u Inta dhimatay. la-mid: meyto, mowti, mowto.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
meyti
f. n., [collective] the dead; the spirits of the dead
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
meyti
-da: (n) the soul of the dead
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
meyti
de: the dead; the spirits of the dead
lx: meyti
pd: (-da)
ps: n-f-col
key: meyti
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aweyti
(Aweyti-da)
Habaar gaar ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aweyti
aweyti¹: m.dh Habaar, cid Eebbe looga baryo in uu dhaqso u dhinto.
aweyti²: f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) Cid inay dhaqso u dhimato Eebbe uga baryid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aweyti
m. n. curse
aweyti v. curse
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aweyti
-da: (n) words believed to have magic power; spell (ispeel) ~ asmo -da
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aweyti
(fal) hadal habaar ah oo si gaar ah loo aqriyo dheh. Dh: awayti.
aweyti -da: (magac, dhedig, keli) habaar gaar ah oo wax lagu habaaro. Dh: habaar.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaleyto
adv., time: last night
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xaleyto
(adv) last night ~ xalay
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaleyto
a: xalay ~ xaley
de: last night
initial: x
lx: xaleyto
pd: (xalayto)
ps: adv-time
key: xaleyto
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xayeysi
-ga: (magac, lab, keli) eeg xayeesi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xammaayti
-da: (magac, dhedig, keli) dheecaan huruud ah oo beeryartu cuntada ku sii dayso. Dh: beertaxaniin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
axadeysi
m.l Durraamo yar oo ay haweenku sameeyaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Fahmeysi
(Fahmeysi-ga)
Fahmeysad; fahmeysasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jamleysi
m.l la-mid: jimleysasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xaajeysi
(Xaajeysi-ga)
Xaajeysasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xaajeysi
m.l la-mid: xaajeysasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaammaynti
-ta: (magac, dhedig, keli) dheecaan huruud ah oo beertaxaniintu cuntada ku sii dayso. Dh: xameeti
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xame
-ha: (magac, lab, keli) xanuun nafaqo darro keento oo dumarka dhala ama uurka leh afka kaga dhaca. Dh: xamo, xammo, xama.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xayi
(Qof)
Nool oo waxtar ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xayi
m.l.kh X. ah: qof waxtar ah ama firfircoon.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xayi
m.l.kh X. ah: qof waxtar ah ama firfircoon.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xayi
m. n. alive, vivacious, full of vigor and vitality, energetic
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xayi
-ah: (n) 1. healthy (hel-thi); sound (saawndh) ~ caafimaad qaba. 2. energetic (enar-jatik); active (aak-tiv); vigorous (yiga-ras)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xayi
-ga: (magac, lab, keli) qof nool oo waxtar ah. Nin xayi ah ii soo shaqo gee. Dh: hawlkar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xayi
de: alive, vivacious, full of vigor and vitality, energetic
initial: x
lx: xayi
pd: (-ga)
ps: n-m-atr
key: xayi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bayti
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Baadi maqan xogteeda sheegid. 2. Baadi maqan xogteeda cid weyddiin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bayti
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Baadi maqan xogteeda sheegid. 2. Baadi maqan xogteeda cid weyddiin. m.f.dh, baytin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bayti
v. give ~ request information, find out about (stray animal ~ something lost) and report back
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bayti
de: give ~ request information, find out about (stray animal ~ s.t. lost) and report back
lx: bayti
nt: baytin (ta) [vn-f], baytis (ka) [vn-m]
pd: (baytiyey)
ps: v2a=
key: bayti
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Camey
nickname-m the one with the swollen or defective cheek
Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Gamet
Gaamet
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
mayti
-da: (magac, dhedig, keli) dad mudo hore la xabaalay. Inay maytiyuhu qayliyaan ma anan moodayne.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
meyto
m.dh.u la-mid: meyti.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
samey
(fal) awr, caynka u bannee kabaallada.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadey
(fal) eeg xadee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xamdi
(Xamdi-ga)
Mahad; shugri; xamdinnaq.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xamdi
xamdi¹: m.l Mahad; shugri; xamdinnaq.
xamdi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Ku x.: Eebbe u mahad naqid; shukrin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xamdi
xamdi¹: m.l Mahad; shugri.
xamdi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Ku x.: Eebbe u mahad naqid; shukrin. f.g1, xamdinnaq. m.f.dh, xamdiyid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Xamdi
pr. n., [feminine] Hamdi
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xamdi
m. n. gratitude; blessing
xamdi v. be thankful ~ grateful
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Xamdi
name-f praise; gratitude
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xamdi
-yey / say: (v) express thanks or gratitude for; appreciate (apiri shiyeet) ~ shugri, xamdinnaq, mahadi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Xamdi
magac loo bixiyo ilmo Ilaahay loogu mahad naqayo dhalashadiisa.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xamdi
-ga: (magac, lab, keli) mahad iyo ammaan Eebbe loo jeediyo. Dh: ammaan, xamdinaq.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xamli
m.l Rar; qaad. la-mid: xamil.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
XAMMI
(Hammi) S Moringa borziana Mattei Moringaceae.
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
XAYEY
[HAYE] Wrightia denhardtiana 02
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xayli
-ga: (magac, lab, keli) ursashada labku kaadida dhiddiga ursado si uu u hubsado in rimman tahay iyo in kale.
xayli: (fal) rimay iyo rimay la'aan kala hubso kala ogow. Dh: hubso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Amarti
(Amarti-da)
Islaweyni; kibir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
amarti
m.dh Isla weyni iyo kibir wadajira.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
amarti
m.dh Isla weyni iyo kibir wadajira. Tusaale: Amartidu waa dabeecad dadka kaa fogaynayso.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
amarti
f. n., [abstract] control over other people; superiority, arrogance backed by power
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
amarti
-da: (magac, dhedig, keli) islaweyni iyo kibir. Amartidu waa dhaqan xun oo dadka kaa fogeeya.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
amarti
de: control over other people; superiority, arrogance backed by power
lx: amarti
pd: (-da)
ps: n0-f-abs
xe: The child is arrogant (trying to get its way through threats or a tantrum).
xv: kibir, islaweyni
key: amarti
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ameeto
-da: (magac, dhedig, keli) go' qaali ah oo ay qaataan odayaasha dhaqanku; go' cutub ah oo dacallada ka naqshadaysan oo odayada martabadda lihi ay qaataan. Way ameeto nin laa huwada, quustar dheere nin laa gudbada, way aroos na nin laa hadhgala. Dh: kunayti.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
awayti
(fal) habaar wax oo inkaar. Innaga awayti cadawga.
awayti-da: (magac, dhedig, keli) cid kale habaarid ama inkaarid.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
lament
/lament/ (n) murugo; calaacal (baroor-diiq)
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
lament
n., baroor, -ti, muusanow, -gi, oyn, -ti; v.i., barooro, oy, muusanow; v.c., ka baroori.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
samedi
samedi, n.m. - Sabti; maalinta Sabtida
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
sameyn
vl. n. production, manufacture, creation, doing
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
sameyn
-ta: (n) 1. formation (foor-meey-shin); creation (kiri-yeey-shin); forming, shaping ~ samaysmid. 2. the doing or making of; make (meeyk) ~ samayn, suubin. Ex: koob kafee ah ma ii sameyn kartaa? could you make me a cup of coffee?
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
sameyn
de: production, manufacture, creation, doing Alt sp: sameeyn
initial: s
lx: sameyn
pd: (-ta)
ps: vn1-f
key: sameyn
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xadeyn
(Xadeyn-ta)
Xad u yeelid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xądeyn
m.f.dh eeg xądee.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xadeyn
-ta: (n) limiting (limit-ing); restricting (ris-tirikt-ing); bordering (boor-dher-ing)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadeyn
-ta: (magac, dhedig, keli) xad iyo qiyaas lagu ogaado oo la yaqaan u yeelid. Dh: xadays.
xadeyn -ta: (magac, dhedig, keli) soohdin u kala samayn; daari u dhaxaysa u kala madayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadeys
-ka: (magac, lab, keli) eeg xadayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cageysi
m.l la-mid: cageysasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cumeyri
m.l la-mid: cumuri.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daweysi
m.l la-mid: daaweysasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daweysi
-ga: (magac, lab, keli) cid kale, dawo siisasho. Dh: daawaysi.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
démenti
démenti, n.m, - Burin,
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
duqeyti
m.dh.w eeg duq 1 (2).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
duqeyti
f. n., pl. elders, senior citizens
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
duqeyti
-da: (magacwadareed) dadka da'doodu weyn tahay. Duqeytida ayaa loo tebiyaa wixii go'aan istiraatiiji ah laga qaadanayo. Dh: dugoy.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
duqeyti
de: elders, senior citizens Sg: duq
lx: duqeyti
pd: (-da)
ps: n8-f-pl
key: duqeyti
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaameyt
m.l (-yo, m.dh) (baayoloji) Unug taran oo dhex gala gaamayt kale, si uu u abuuro bacrimane.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gaameyt
m.l (-yo, m.dh) (baay.) Unug taran oo dhex gala gaamayt kale, si uu u abuuro bacrimane.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gumeysi
(Gumeysi-ga)
Gumeysasho.