xamasuud

-da: (magac, dhedig, keli) iniinyo yaryar oo madmadaw oo iyaga ama saliiddooda daawo ahaan loo isticmaalo Nebiguna dawo ku sheegay. Dh: xabasuud, xamasuud, xabbasowdaa.

(tilmaame) aad u farxaansan. Anna way masuud xaal aduun mowdka ka horoowe. Dh: mabsuud.

m.l (-dyo, m.dh) Bir weyn oo libaax-badeedka lagu dilo marka badda laga soo saaro.

(fal) aad ugu farax oo raalli ka noqo. Dahabkan ayuu wiilkaagii kuu keenee maasuud. Dh: mabsuud.

maasuud -ka: (magac, lab, keli) bir weyn oo libaax badeedka lagu dilo marka badda laga soo saaro.

v. be content, satisfied with someone ~ something

a: mabsuud

de: be content, satisfied with s.o. ~ s.t.

lx: ka maqsuud

pd: (maqsuuday)

ps: v1=expr

key: ka_maqsuud

(fal) xafuuji oo aad gacanta ugu cadaadi. Candhada saca xamatuudhi oo bal dhiiji.

m.l Dallaayad.

m.l Dallaayad.

-ka: (magac, lab, keli) dallad diyaaradaha lagaga boodo iyada oo cirka duulaysa. Bayloodkii barashuud ayuu ku booday. Dh: baarashuud.

m.l Miro jilcan, midabkoodu cas yahay oo aad u macaan.

m.l Miro jilcan, midabkoodu cas yahay oo aad u macaan.

m. n. pear

-da: (n) the fruit of the pear tree; pear (peer)

-ka: (magac, lab, keli) midho inta horena u buuran, gadaalna u yaryar oo dhadhan macaan oo jilicsan leh markii la cuno. Dh: canbaruud.

de: pear

lx: cambaruud

pd: (-ka ~ -da)

ps: n2a-m/f

key: cambaruud

كُمثرى، إنجاص، إجاص

-ta: (magac, dhedig, keli) xafuujin co aad gacanta ugu cadaadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) dumarka caruurta iyo dadka aan tamar lahayn. Dh: birimageyday, maxas.

name: David

de: David

lx: Daauud

ps: name-m

key: Daauud

(Masuug-ga)

Dhabcaal; bakhayl; muudal.

masuug¹: m.l 1. Bakhaylidda wax lagu bakhaylo. 2. M. ah: qof bakhayl ah.

masuug²: f.g1 (-gay, -gtay) Wax ku bakhaylid.

masuug¹: m.l 1. Bakhaylidda wax lagu bakhaylo. 2. M. ah: qof bakhayl ah.

masuug²: f.g1 (-gay, -gtay) Wax ku bakhaylid. m.f.dh, masuugid.

m. n., [abstract] avarice, dissatisfaction with one's lot; miser

masuug v.; v: be a miser ~ miserly; be dissatisfied; begrudge something

-ay -tay: (v) fall short of expectations; feel oneself not to have sufficient, adequate or enough ~ qawad, dhaliil

(fal) saluug oo yarayso. Adoo xalay qaday haddii hal laxoox ah lagu siyo masuug. Dh: saluug. Li: qanac.

masuug: (fal) ku bakhayl oo wax yar ood hayso la waako. Waxaan adigaba kugu fillayn la masuug. Dh: waako, bakhayl.

masuug-ga: (magac, lab, keli) yaraysi cidi wax la siiyaay ay yaraysto oo ay aragto inaanu ku fillayn oo biiro ay u baahan tahay. Dh: saluug. Li: qanac.

masuug -ga: (magac, lab, keli) waakasho lala waakado wax la haysto iyadoo sabab looga dhigayo inaanay ku fillayn. Masuugga iska daa oo waxa had hayso bixi. Dh: bakhaylid.

m.l la-mid: mas'uul.

-ah: (adj) responsible (ris poon sibal); answerable (aan 'sarabal); liable (laayabal); accountable (a-kawn tabal)

mas'uul -ka: (n) responsible person

-ka: (magac, lab, keli) qof waxgarad ah oo wax lagu aamini karo. Call waa nin masuula oo talo qaadan kara. Dh: xilkas, waayeel.

masuul-ka: (magac, lab, keli) qof meel u sarreeya oo maamulkeeda haya. Dh: madax, taliye.

-da: (magac, dhedig, keli) qoom ka mid ah qoomamkii hore ce la rogay; qoomkii Nebi Saalax loo soo diray ee lagu rogay boqnogoyntii hashi Idinbacasa. Reer Samuud waxa la rogay ka dib markay dileen hashii Idinbacasa.

name-m grateful, praise-worthy

1. (Xaasid-da) Xaas noqosho, yeelasho.

2. (Xaasid-ka) Qof xasad ka buuxo.

xaasid¹: m.dh Xaas noqosho, yeelasho.

xaasid²: m.f.dh eeg xaas².

xąasid¹: m.l.kh (-diin, m.dh) Qof aan jecleyn in ay cid aan isga ahayn wax u kordhaan.

xąasid²; f.g1 (-day, -dday) la-mid: xasad².

m. n., [collective] envious ~ selfish man, egotist, egoist

-ah: (adj) cruel (kuru-wal); unkind (an-keeydh); inhuman; barbarous (baar-ba-ras), inhumane (in-hiyuu-man); savage (saa-vaj) ~ qabiid, waxash, naxariis daran

xaasid -ka: (n) an unkind or cruel male

(fal) wanaag uu gof beli lahaa ka xannib ama ka xomow oo ha u quudhin. Dh: xasad.

xaasid -ka: (magac, lab, keli) qof dadka kale wanaagooda ka xumaada oo inuu isagu helo wannaaggas oo iyaga laga qaada doona. Dh: xasad. Wa: xaasidiin.

cf: xasad

de: envious ~ selfish man, egotist, egoist

initial: x

lx: xaasid

pd: (-ka Pl: xaasidiin (ta))

ps: n2a-m, n7-m, n8-m

key: xaasid

-da: (magac, dhedig, keli) hadhuudhka marka la tumo inta firida ka hadha ee ay xooluhu cunaan. Dibida xamaku sii. Li: jalle.

(Xamash-ka)

Naq badan; cosob; deegaan; (ama xabash).

m.l Deegaan aad u baxday oo aan la daaqin.

m. n., [collective] new grass

-ka: (magac, lab, keli) doog jilicsan oo naq wanaagsan ku baxo. Xamash weeye doogani: cidi aanay xaalufin. Dh: cosob.

bw: xabash

cf: doog; cosob

de: new grass

initial: x

lx: xamash

pd: (-ka)

ps: n-m-col

key: xamash

-da: (magac, dhedig, keli) geed midho kubadda teniska legle'eg oo liin dhanaanta u'eg bixiya oo ay carruurtu midhihiisa ku ciyaaraan. Xambuu ayuu saytuun moodday. Dh: xanbuu, xanboox, xunboo.

m.l la-mid: xammuul.

m.l la-mid: xammuul.

m. n. cargo, load

-ka: (n) load (lowdh)-, cargo (kaar-gow)-, shipment (shiip-mant)-, freight ((fareeyt) ~ xammuul, shixnad, rar

-ka: (magac, lab, keli) rarka kala duwan ee muurka la saaro. Gaadhi xamuul culus sida ayaa waddada ku banjaray. Dh: xammuul, rar.

de: cargo, load Alt sp: xammuul

initial: x

lx: xamuul

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: xamuul

(Hamoon) N Diplolophium somaliensis Verdc. Umbelliferae.

(fal) shey shey kale xoog u dul marmari oo ku jijibi. Dh: xuruud, camcami, jijibi, marmari.

f.g1 (-qay, -qday) Nafley badan hal mar wada layn; baabi'in.

f.g1 (-qay, -qday) Nafley badan hal mar wada layn; baabi'in. m.f.dh, xasuuqid.

v. exterminate, cause the extermination of something; root out

-ay / day: (v) massacre (maasi-kar); slaughter (isloo-tar); annihilate (a-naa-yi-leeyt); exterminate (ekis-ter-mi-neeyt); commit genocide; wholesale murder ~ waijeef, ciribtir

xasuuq -ga: (n) massacre (maasi-kar); carnage (kaar-neeyj); extermination (ekis-ter-mi-neeyshin); genocide (jene-saaydh); wholesale murder ~ warjeef

(fal) aad u laa adoon cidna u aabbayeelayn. Xoolaha wixii cudur la is qabadsiiya qaba oo dhan xasuuq. Dh: dabargoo, gumaad, dhammee.

xasuuq-a: (magac, lab, keli) layn aan loo kala aabayeelin oo caruur iyo cirroolaba la gumaado. Dh: dabargoyn.

de: exterminate, cause the extermination of s.t.; root out

initial: x

lx: xasuuq

nt: xasuuq (a) [vn-m], xasuuqid (da) [vn-f]

pd: (xasuuqay)

ps: v1=tr

key: xasuuq

-ta: (n) memory (me-mori); remembrance (ri-mem-barans); recollection (reka-lek-shin) ~ see [eeg] xusuuso

-ta: (magac, dhedig, keli) dhacda hore oo maanka ku hadha oo mar walba maskaxdu soo celiso. Dh: xusuus. Li: illawsho.

m.dh Waqti hore oo aad u fog.

-da: (magac, dhedig, keli) illaa xilli aad u fog. Nimanyahaw hammiga geeli waa aamanuu hora e. Dh: aamanuun, aaman.

(Amaamud-ka)

Alkun; unug; abuur; ciiris.

amaamud¹: m.l 1. Alkun; abuur. 2. A. ah: hanti, aqal iyo wixi lamida oo aan badnayn oo la soo ururiyey. 3. amaamudid.

amaamud²: f.g1 (-day, -dday) Hanti, aqal iyo wixi lamida unkiddeeda bilaabid; alkumid; unkid.

f.g1 (-day, -dday) Hanti, aqal iyo wixi lamida unkiddeeda bilaabid; alkumid; unkid. m.f.dh, amaamudid.

v. invent

amaamud vl. n. invention

(fal) wax aan hore u jirin, asaas oo curi.

amaamud: (fal) wax kala daadsan ama kala dhiman isku haghagaaji; wax kala googo'ay ama kala tege isku geegee oo isku toltol. Calal dhammaaday baad isku amaamudaysaa. Arrintoodu waa wuxuu rag kale soo amaamudaye. Dh: yayab, kak.

amaamud: (tilmaame) hawl in la qabto la rabo oo bilow ah; wax hadda la isku geygeynayo. Weli waa amaamud arrinkiinnu.

(Baaruud-da)

Habaas qarxada oo xabbadda gudaheeda ku jira oo kolkii leebka (qarxiyaha) buntukhu ku dhaco, qaraxda oo gumuca rida.

m.dh (-do, m.l) Budo maaddo qaraxda ah, fuuqa xabbadda ku jira oo gumuca ridda.

m.dh (-do, m.l) Budo maaddo qaraxda ah, fuuqa xabbadda ku jira oo gumuca ridda.

f. n., (mass n.): gunpowder, pulver

nickname-m gunpowder; pulver. Lit: warmonger

-da: (n) gunpowder (gan powdhar)

magac loo baxsho wiil la filayo inuu noqdo dagaalyahan ama mid diirdiirran oo firfircoon.

-da: (magac, dhedig, keli) walax qaraxda oo olol bixisa. Waxa loo adeegsadaa oo lagu dhex guraa rasaasta, bambooyinka iyo miinooyinka qarxa. Baarka baarkiisow, baaruudda ololka dheer low, hoy beeryarow 'e' dheh. Haaruudda qaraxdiyo bambaa laygu bilbilaaye.

bw: Arabic

de: gunpowder, pulver

lx: baaruud

pd: (-da)

ps: n0-f-mass

key: baaruud

(Cammuud-da)

Ciid jilicsan oo aan habaas iyo dhoobo iyo dhagxani ku dheehnayn.

m.dh Ciid jilicsan oo aan lahayn habaas, dhoobo iyo dhagax.

m.dh Ciid jilicsan oo aan lahayn habaas, dhoobo iyo dhagax.

f. n., (mass n.): sand

name-unisex sand (color)

-da: (n) sand (saandh); dune (dhuun), ~ ciid, bacaad

magac loo baxsho wiil cammuudda midab ahaan u eg ama carrada ku siibtay kolkii uu dhalanayay.

-da: (magac, dhedig, keli) ciid. Dh: carro.

de: sand

lx: cammuud

pd: (-da)

ps: n0-f-mass

syn: bacaad

key: cammuud

name-m beloved; David; Prophet in the holy Qur'an

Sida sp = Gillett et al 22207 10

(Jaasuus-ka)

1. Qof hawshiisu tahay (wax ha ku qaato ama yuusan ku qaadane) inuu qarsoodi u baaro oo u soo ogaado oo dabadeed sheego wax qof ama dad ama qaran (kiisa ama ku shisheeye) sir u ah oo haddii la ogaado dhibaato ka imanayso.

2. Qof dadka hadalka isaga qaada oo isku dira; basaas; dhexsocoto; warxangee; (ama jaajuus).

jaasuus¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof si qarsoodi ah xog u uruuriya una gudbiya meelaha ay qusayso (qaran, urur, qof iyo wixi lamida); basaas. 2. Qof dadka hadalka isaga qaada oo isku dira; warxungee. la-mid: jaajuus¹.

jaasuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si qarsoodi ah sir uga bixin. la-mid: jaajuus².

jaasuus¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof si qarsoodi ah xog u uruuriya una gudbiya meelaha ay qusayso (qaran, urur, qof iyo wixi lamida); basaas. 2. Qof dadka hadalka isaga qaada oo isku dira; warxungee. la-mid: jaajuus.

jaasuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si qarsoodi ah sir uga bixin. m.f.dh, jaasuusid. la-mid: jaajuus.

m. n. spy

jaasuus v. spy, be a spy

-ka: (n) spy (ispaay); informer (infoor-mar); mole (mooI); undercover agent ~ jaajuus

-ka: (magac, lab, keli) qof hawshiisu tahay dabagalka iyo hoosu'baadhidda xogaha dadka. Dh: basaas. Wa: jaasuusiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maansuun.

Caloolsan; raalli (ama maqsuud).

mabsuud¹: m.l la-mid: maqsuud¹.

mabsuud²: f.mg1 (-day, -dday) la-mid: maqsuud².