xamag — Macnaha & Turjumaada

1

-ga: (magac, lab, keli) dhuun; hunguri; cune.

2

xamag -ta: (magac, dhedig, keli) dheecaan ka yimaadda ama laga liso geedaha qaarkood oo kolkii uu neecaw dareemo isqabsada oo adkaada. Xamag cadaadeed ayaan suuqa ka iibsaday. Dh: xabag.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. A. ah: qof indhaha la' oo aan waxba arkeyn. 2. la-mid: hamag.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: amag. 2. (sh.r) Cod lagu muujiyo dhicitaan.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) socod iyo dhaqdhaqaaq aan nidaamsanayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Ramag-ga)

2

Geel dhalmo cusayb ah; (ama ramad).

waa la naqliyay ✓

m.l.u Geel markaa dhalay. la-mid: ramad.

waa la naqliyay ✓

m. n. she-camel who has recently given birth

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) hal dhawaan dhashay oo ilmeheedu weli ababbaran, neef geel ah oo irmaan. Dh: ramad.

waa la naqliyay ✓

1

a: ramad (ka)

2

de: she-camel who has recently given birth

3

lx: ramag

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: ramag

waa la naqliyay ✓

1

(Xabag-ta)

2

1. Dhacaan geedaha qaarkood ka yimaada ama laga liso oo kolkii uu neecawda dareemo is-qabsada oo adkaada.

3

2. Hunguriga cad, meesha curtu ku taal; cone; dig.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (-bko, m.l) Dhacaan geedaha qaarkood ka yimaada ama laga liso oo kolkii uu neecaawda dareemo isqabsada oo adkaada. 2. Hunguriga cad meesha curtu ku taal; cune; dig.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (-bko, m.l) Dhacaan geedaha qaarkood ka yimaada ama laga liso oo kolkii uu neecaawda dareemo isqabsada oo adkaada. 2. Hunguriga cad meesha curtu ku taal; cune; dig.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): gum, resin; sealing wax; glue

waa la naqliyay ✓

(Habag) N Blepharis fruticulosa C.B.Cl. Acanthaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. glue (guluu); adhesive (aadh-hii-siv) ~ koollo. 2. resin (ree-zen); gum (gam); wax (waakis)

waa la naqliyay ✓

1

Colla

2

Gum

waa la naqliyay ✓

1

Colla

2

Gum

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dheecaan ka yimaadda ama laga liso geedaha qaarkood oo kolkii uu neecaw dareemo isqabsada oo adkaada. Xabag cadaadeed ayaan suuga ka iibsaday. Dh: xamag.

2

xabag -ta: (magac, dhedig, keli) kool caagagga lagu nabo oo carruurta marrinhabawdaa ay nuugaan oo ku sakhraamaan. Ilmaha derbi jiifka ahi xabag inuu barto halis ayuu ugu jiraa. Dh: xamag.

waa la naqliyay ✓

1

de: gum, resin; [ext.] sealing wax; glue

2

initial: x

3

lx: xabag

4

pd: (-ta Pl: xabko (/ha))

5

ps: n3-f-mass

6

key: xabag

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xamar-ka) (fardo) midab guduud ah ama guduudmadow.

2

2. (Xamar-ta) Raqay.

waa la naqliyay ✓

1

xamar¹: m.l.kh X. ah: midab guduudan.

2

xamar²: m.dh Raqay.

waa la naqliyay ✓

1

xamar¹: m.l.kh X. ah: midab guduudan.

2

xamar²: m.dh Raqay.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Mogadishu [capital city of Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] chestnut ~ dark red color (of a horse)

2

xamar [feminine] n. tamarind (tree and fruit)

waa la naqliyay ✓

Mogadiscio (nom ancien de Mogadiscio).

waa la naqliyay ✓

1

(Hamar) NFD,S Tamarindus indica L. Caesalpinaceae.

2

N Pistacia aethiopica Kokwaro. Anacardiaceae.

waa la naqliyay ✓

(n) Mogadishu or Mogadisho; the capital city of Somalia

waa la naqliyay ✓

1

(fal) timaha tidic yaryar oo madaxa ku dhejisan u samee. Qofba timo xamar. Dh: tidic.

2

xamar: (tilmaame) cas oo midabkiisu yahay xamar waxana yeesha dibida, fardaha iyo awrta.

3

xamar -ka: (magac, lab, keli) calaamad gabdhaha aan weli la guursan u gaar ah oo timaha inta la tidco dubka madaxa lagu nabo oo si xarraga leh la isku barbar dhigo.

4

xamar -ka: (magac, lab, keli) midab aad u cas oo fardaha iyo dibida lagu arko. Xamar weeye oo midab fardood kala xariir roone. Dh: guduud.

5

xamar -ta: (magac, dhedig, keli) geed weynaada oo caleen yaryar oo doog ah bixiya oo midhihiisu dhanaan yihiin oo sharaab iyo wax yaale kale laga sameeyo. Dh: raqay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dumarka caruurta iyo dadka aan tamar lahayn. Dh: birimageyday, maxas.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) geed xamagtiisa bararka la dulmariyo oo la isku daweeyo. Dh: mur.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xabag aad u adag oo dhirta qaarkeed laga guro oo waxa la isku dhejinayo la mariyo. Qayacato meesha la mariyo dhayal ugama fuqdo. Dh: xamag.

2

qayacato -da: (magac, dhedig, keli) laan maydhax laga diiray oo la caddeeyey. Qayacato engegan shid oo laan qoyan ha goyn. Dh: qayaxato.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) barashada nuugista koolka ay carruurta derbijiifka ahi bartaan si ay ugu sakhraamaan. Dh: xamagbarasho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xabagta inteeda macaan oo la cuno. Dh: xamagmacaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shaqo cid ku aamin oo u daa. Shagada aniga igu xiltir. Dh: aamin.

2

xiltir -ka: (magac, lab, keli) geed quwaax midho buur buuran iyo xamag udguun oo beeya ah leh.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-gay, -gtay) Xoolo, wax dhammaaday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(n) impairment of the usefulness or value of person or property; harm.

2

burburin

waa la naqliyay ✓

/dhaamij/ (n) 1. waxyeello (dhaawac) (v) 2. waxyeellayn (dhaawac gaarsiin).

waa la naqliyay ✓

n., dhacan, -ki, khasaaro, -adi.

waa la naqliyay ✓

Grewia tenax 10

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) Ku m.: wax meel daloosha oo ciriiri ah ku riixid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) Ku m.: wax meel daloosha oo ciriiri ah ku riixid. m.f.dh, magmagid.

waa la naqliyay ✓

(Ramag) S Eragrostis cilianensis (All.) Lut. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

ramage, n.m. - heesta shimbiraha

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) 1. Xagmaalid. 2. Qayb candhada xoolaha mayrax ku marid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) neef dhan qudha laga maalo dhanna neefka yar ee nuugaya loo marqo. Hal xagmar ah ayaa laga soo xigay.

2

xagmar -ka: (magac, lab, keli) eeg xagjir.

waa la naqliyay ✓

1

xagxag¹: m.l 1. Nabarro yaryar oo aan qotodheereyn oo ku yaal wax dushooda sare. 2. Cunto la kariyay inta weelka dhinacyadiisa ku dhegta.

2

xagxag²: f.g1 (-gay, -gtay) Nabarro yaryar oo aan qoto dheereyn wax dushooda sare gaarsiin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciddi ama wax kale oo saawir ah ku xarxarruufo. Wejiga ka xagxag.

2

xagxag: (fal) weel wax lagu kariyay cuntada guntiisa iyo hareerihiisa ku dhegdhegta ka xaquuq oo malqaacad ama ciddi kaga fuji oo kaga daadi.

3

xagxag -ga: (magac, lab, keli) cuntada weelka wax lagu kariyo guntiisa iyo hareerihiisa ku dhegdhegta ee laga xago.

waa la naqliyay ✓

1

xamaal¹: m.l la-mid: xammaali.

2

xamaal²: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) la-mid: xammaal².

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax culus qaad. Joonyaddan xamaal oo gaadhiga saar. Dh: xammaal.

2

xamaal -ka: (magac, lab, keli) qof tunkiisa wax ku qaada oo ku shaqaysta. Wa: xamaaliin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) shimbir adarka la bah ah midabyo kala jaad jaad ah leh oo aan deegaanka ka fogaan. Dh: qoolley, adar, uur'uurri.

2

xamaam -ka: (magac, lab, keli) meesha lagu maydho ama sindhada iyo kaadida loo galo. Dh: muqsul, kaniif, suuli

waa la naqliyay ✓

1

(Xamaan-ta)

2

Xamaamo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Alaab aan qiimo badan lahayn oo guryaha looga dhaqmo. la-mid: xamaamo.

waa la naqliyay ✓

f. n. furniture, household supplies ~ equipment

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) alaabta aqalka ee kala duwan. Dh: alaab, agab, maacuun.

waa la naqliyay ✓

1

de: furniture, household supplies ~ equipment

2

initial: x

3

lx: xamaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

key: xamaan

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Ciid dhexdeeda wax ka raadin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadhuudhka marka la tumo inta firida ka hadha ee ay xooluhu cunaan. Dibida xamaku sii. Li: jalle.

waa la naqliyay ✓

name-f chestnut ~ dark red color

waa la naqliyay ✓

1

(Xamash-ka)

2

Naq badan; cosob; deegaan; (ama xabash).

waa la naqliyay ✓

m.l Deegaan aad u baxday oo aan la daaqin.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] new grass

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) doog jilicsan oo naq wanaagsan ku baxo. Xamash weeye doogani: cidi aanay xaalufin. Dh: cosob.

waa la naqliyay ✓

1

bw: xabash

2

cf: doog; cosob

3

de: new grass

4

initial: x

5

lx: xamash

6

pd: (-ka)

7

ps: n-m-col

8

key: xamash

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) abaabul iyo olole meel ku wajahan. Dh: abaabul, olole. Wa: xamlado.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-aalay, -aashay) Dusha wax ku qaadid. m.f.dh, xammaalid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cuntooyinka badh u diid oo ka soomi. Ka xammay cusbada dhiikar ayuu leeyahaye. Dh: mamnuuc, xammee.

2

xammay: (fal) karkari oo heerka ugu kulul gaadhsii. Biyaha xammay. Dh: kululee, bayli.

3

xammay: (fal) kaynaani oo xoog u eryo. Faraska xammay. Dh: ordisii.

4

xammay: (fal) saacad iyo wax la mid ah buuxi oo cabbay. Beytariga xammay. Dh: buuxi, cabbee.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) gabadh timaha xamratay ah; timaha tidcan. Dh: tidcan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: hamham.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal hoos loo yidhaa oon macnihiisa cidda maqlaysaayi fahmin. Dh: dhuxdhux, shuqshuq.

waa la naqliyay ✓

1

(Xargag-ga)

2

1. Wax biyabbiyo ah, sida dhiigga, is-qabqabsadkooda.

3

2. Wax caato darteed, la engega, isku soohma.

4

3. Kawrax; engeg.

waa la naqliyay ✓

1

xargag¹: m.l 1. Wax biyabbiyo ah, sida dhiigga, is-qabsadkooda. 2. Wax caato darteed, la engega, isku soohma. 3. Kawrax; engeg. la-mid: hargag¹, xarkag¹.

2

xargag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Subag, dhiig iyo wixi lamida wax fadhiya ama adag noqosho. la-mid: hargag², xarkag².

waa la naqliyay ✓

1

xargag¹: m.l 1. Wax biyabbiyo ah, sida dhiigga, is-qabsadkooda. 2. Wax caato darteed, la engega, isku soohma. 3. Kawrax; engeg. la-mid: hargag, xarkag.

2

xargag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Subag, dhiig iyo wixi lamida wax fadhiya ama adag noqosho. m.f.dh, xargagid. la-mid: hargag, xarkag.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): solidification, coagulation; dry, dried out; skinny, very thin

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dusha ka engeg oo sida koolka iskugu dheg; is qabso.

2

xargag-ga: (magac, lab, keli) isku dheg iyo isqabsi ku dhaca dareeraha badhkood kolka ay laydhi xarfiso. Qabawgii dartii ayaa subaggii oo dhan xargag wada noqday.

3

xargag -ga: (magac, lab, keli) engeg caato darteed. lala engego. Ma xanuunbaa xargagga kuu keenaw Samaaloow. Dh: engeg.

4

xargag -ga: (magac, lab, keli) caleentu marka ay curdinka dhaafto ee adkaato ama gamashido.

waa la naqliyay ✓

1

xarkag¹: m.l la-mid: xargag¹.

2

xarkag²: f.mg1 (-gay, -gtay) la-mid: xargag².

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) isqasiga iyo isku dhegga uu dufanku sameeyo qabow dartii.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xaramka siyaarasho. Dh: xarmasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Xarmal-ka)

2

Tiire.

waa la naqliyay ✓

m.l Tiire.

waa la naqliyay ✓

m. n. cultivated plant species used medicinally

waa la naqliyay ✓

(Harmal) S Crotalaria emarginella Vatke. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed ka mid ah geedaha wax lagu daweeyo oo iniinihiisu kuwa sinsinta u eg yihiin. Xarmal soo goo oo carruurta sii. Dh: tiire.

waa la naqliyay ✓

1

cf: tiire

2

de: cultivated plant sp. used medicinally

3

initial: x

4

lx: xarmal

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m-enum

7

key: xarmal

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel buurta ka mid ah kase midab duwan.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dabbaalid; xasilin. Dh: xasilin, celin.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhul ballaaran oo meel la yaqaano ku fadhiyo. Tusaale: “Aagga Ceelbuur waxaa laga helaa dhagax jilicsan oo burjikooyinka laga qoro”.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhul ballaaran oo meel la yaqaano ku fadhiyo. Tusaale "Aagga Ceelbuur waxaa laga helaa dhagax jilicsan oo burjikooyinka laga qoro".

waa la naqliyay ✓

Range

waa la naqliyay ✓

m. n. surroundings, neighborhood, environs

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. area (ee-riya); a region. Ex: aagga beeraha; the farming area. Aagga Xamar; the Xamar area. 2. nearby araes ~ u dhaw.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhul xadaysan oo dhinac marsan. Aaggaa hore ayuu roob jiraa. Dh: deegaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: surroundings, neighborhood, environs

2

lx: aag

3

pd: (-ga)

4

ps: n-m

5

key: aag

waa la naqliyay ✓

Erey isku xira labo hadal ama labo tixood, isla kolkaasna kala xiriirfura oo sheega inaan la isku hela hayne, tii la helaa ay tan kale meesha ka saarayso (aniga ama adiga; wax i sii ama i qadi).

waa la naqliyay ✓

xi. Erey kala xiriirfura laba magac ama laba weerood. Tusaale: “Baasto ama bariis ii keen”, “Ama tag ama joog”. la-mid: amba², amma.

waa la naqliyay ✓

xi. Erey kala xiriirfura laba magac ama laba weerood. Tusaale: Baasto ama bariis ii keen; Ama tag ama joog. la-mid: amba, amma.

waa la naqliyay ✓

conj. or

waa la naqliyay ✓

ou, ou bien.

waa la naqliyay ✓

(conj) or (oor); used to indicate an alternative ~ mise. Ex: qabow ama kulayl; cold or hot

waa la naqliyay ✓

(xidhiidhiye) eray isku xidha labo hadal ama laba weedhood, isla markaa na kala furka labada weedhood ee kala macne ah. Fadhiiso ama istaag. Dh: amma.

waa la naqliyay ✓