Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xalxal-ka)

2

Barbarar jilicsan oo oogadu yeelato, inta haragga hoostiisa biyo iyo dhacaan ku soo joogsadaan.

waa la naqliyay ✓

1

xalxal¹: m.l Barbarar jilicsan oo oogadu yeelato, inta haragga hoostiisa biyo iyo dhacaan ku soo joogsadaan.

2

xalxal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Nabar caalliray barar iyo biyo yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. blister

2

xalxal [inchoative] v. blister, come up in a blister

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xalxal yeelo; wax barbararsan oo xalxal leh noqo.

2

xalxal: (fal) maydh-mayd; weelal badan kolba mid dhaq. Weelasha xalxal.

3

xalxal -ka: (magac, lab, keli) barbarar jiljilicsan oo jidhku yeesho oo la moodo in haragga hoostiisa biyo ku dhex jiraan oo milixda ama nafaqala'aantu keento.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-nay, -ntay) Wax xalxalay ka dhigid (nabar).

waa la naqliyay ✓

(fal) wax xalxalsan ka dhig. Neef ad libgeynayso xalxali ha is odhan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xalaa-sha)

2

Wax shareecadu bannaysay; aan xaaraan ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax shareecadu bannaysay oo lagu dhaqmi karo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax shareecadu bannaysay oo lagu dhaqmi karo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] (adj.): what is allowed under Muslim law; purity, legitimacy; permitted, permissible, kosher; legal, legitimate

waa la naqliyay ✓

-xalaasha: (n) lawful or permissible act or decision from an Islamic point of view ~ [opposite of xaaraan]

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) iska bannaan con cidna lagu qasbin ah; aan mamnuuc ahayn ah.

2

xalaal -sha: (magac, dhedig keli) xukun aan nas waajibinaya ama xaaraantinnimaynayaa ku soo aroorin oo samayntiisa iyo ka tegediisuba ikhtiyaarka qofka ku xidhan tahay, wax shareecaddu bannaysay oo aan xaaraan io waajib midna ahayn. Li: xaaraan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: what is allowed under Muslim law; purity, legitimacy; [atr.] permitted, permissible, kosher; legal, legitimate

3

initial: x

4

lx: xalaal

5

pd: (/sha)

6

ps: n1-f-col

7

key: xalaal

waa la naqliyay ✓

حلال

waa la naqliyay ✓

1

(Alwaax-a, Alwaax-da)

2

Qoryo xalxalleef laga dhigo oo wax lagu dhiso; looxyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Caleen-ta)

2

Xubnaha yaryar oo balballaaran oo xalxalleefsan, oo badanaa cagaarka ah oo laamaha geedaha ka baxa, middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Dumnad-da)

2

Cayaar lagu cayaaro siddeed iyo labaatan qori oo yaryar oo xalxalleefsan oo midkiiba dhinac ku lee yahay dhibco kala badan; waxaa u yar kow waxaana u badan lix; (ama dubnad).

waa la naqliyay ✓

1

(Faseexad-da)

2

Biro xalxalleefsan oo isasuran oo leh daldaloollo qodbo laga geliyo; waxaa layskula dhejiyaa alaabada la furo oo la xiro siiba qalbacyada albaabbada, khalfadaha, santuukhyada.

waa la naqliyay ✓

1

(Kabrar-ka)

2

Xalxal; barar.

waa la naqliyay ✓

1

(Kabrarid-da)

2

Xalxalid; bararid.

waa la naqliyay ✓

1

(Karaab-ta)

2

Qoryo yaryar oo xalxalleefsan oo shabaagta badda la dhigo lagu xirxiro, si ay u sabbayso oo u muuqato.

waa la naqliyay ✓

1

(Loox-a)

2

Qoryaha dheerdheer oo xalxalleefsan oo wax lagu dhiso ama alaabo laga sameeyo, midkood; alwaax.

waa la naqliyay ✓

1

(Qalbac-a)

2

Wax labo inood oo is le'eg oo xalxalleefsan isugu aabburan, labadaas middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Raaga-ha)

2

Meereyaasha qorraxda ku wareega mid kamid ah; wuxuu u dhexeeyaa Cirjeexda (Mushtarka) iyo Uraano, waxaana ku wareegsan saddex garangarood oo xalxalleefsan oo ifa haya; Maalintiisu waxay le'eg tahay toban saac iyo 14 daqiiqadood oo kuweenna ah, sanadiisuna waxay u dhigantaa 29 sano iyo 167 maalmood oo kuweenna ah; sagaal dayax baa ku wareega; ~ Saxal.

waa la naqliyay ✓

1

(Ruug-ga)

2

1. Lafaha dheerdheer oo dhuuxa leh, intooda u dhexaysa daloolka dhuuxa iyo kuraankuraha iyo kuwa xalxalleefsan qaarkood sida lafsakaarta, oo ka samaysan lafo jilicsan oo xorshosh ah oo la ruugi karo oo dufan-dhuux laga shiiqsado.

3

2. Jilib; low.

waa la naqliyay ✓

1

(Saaf-ka)

2

Si gaar ah oo hilibka la kaydinayo loo sameeyo; waxaa laga dhigaa cadad bagbagafsan oo xalxalleefsan oo dabadeed la shiilo ama si kale loo dubo.

waa la naqliyay ✓

1

(Toxob-ta)

2

1. Cadad yaryar oo xalxalleefsan oo dusha iska saarsaaran oo kalluunka iyo halaqa qaarki dhawraarin ahaan, korka kaga rogan.

3

2. Dadka dubkiisa hollob ka kacda.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaashi-da)

2

1. Baalal xalxalleefsan oo jiljilicsan oo aad u waxtar badan; qaar waa adag yihiin oo weelal iyo galal wax lagu gurto baa laga sameeyaa qaarna wax baa lagu dhisaa; qaar korkoodaa wax lagu qoraa ama lagu daabacaa, qaar wax baa lagu duubaa, qaarna siyaalo kale oo badan baa wax loogu qabsadaa.

3

2. Warqad qoran oo la isu diro.

4

3. Warqad iska cad oo aan wax ku qornayn; (ama xaanshi).

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) Hilib jiir ah, xalxalleefsan oo la shiilo ama la solo. la-mid: buskeeti.

waa la naqliyay ✓

1

carbar¹: m.l Xaaladda neef baahan oo cabbay biyo aad u dhanaan oo maqaarkiisa iyo hilibkiisa biyo kala dhex gelaan.

2

carbar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Neef baahan oo biyo cabbay xalxalid.

waa la naqliyay ✓

1

kabrar¹: m.l 1. Roobka badan ee da'a marka guga roobyaraan looga baqayo xilligii dhammaado. 2. Xalxal; barar.

2

kabrar²: f.g1 (-ray, -rtay) Nabar caalirid.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Qoryo yaryar oo xalxallefsan oo shabaagta badda la dhigo lagu xirxiro, si ay u sabbayso oo u muuqato.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Qalab ka kooban carrabbo xalxalleefsan oo si gaar ah isugu rakiban, wareega oo maraakiibta iyo dayaaradaha dhaqaajiya.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax horay looga shaqeeyey oo hawsha intii badnayd la dhammeeyey gacanta mari oo qurqurxi. Dh: tafaftir.

2

xaalxaal -ka: (magac, lab, keli) israacinta hawl inteedii badnayd la soo qabtay. Dh: dhamaystir.

waa la naqliyay ✓

1

de: blister

2

hm: 1

3

initial: x

4

lx: xalxal

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: xalxal_1

waa la naqliyay ✓

1

de: blister, come up in a blister

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: xalxal

5

pd: (xalxalay)

6

ps: v1=inch

7

key: xalxal_2

waa la naqliyay ✓

1

(Xalxalid-da)

2

Xalxal yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xalxal².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xalxal yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xalxali.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xalxalsan ka dhigid. Xalxalinta neefka la iibgenayaa waa qish.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) barbararid oo xalxal u yeelid. Dh: xalxalid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-alay, -ashay) Xanuun la taahid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-alay, -ashay) Xanuun la taahid. m.f.dh, alalid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qayli; cod dheer oo la maqlo samee.

2

alal-ka: (magac, lab, keli) ceel durugsan oo geelu in badan u socdo u kallihid. Dh: hoosubax.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Axal-ka) Xilli u dhexeeya ximirka iyo xayska.

2

2. (Axa-sha) Xab is-haysta oo adag.

waa la naqliyay ✓

1

axal¹: m.l Xilliyada dayrta mid ka ah oo u dhexeysa ximirka iyo xayska.

2

axal²: m.dh (-llo, m.l) Hoore adag oo is-haysta oo sida badan ka yimaadda mindhicirrada marka ay jirradaan ama xubnaha taranka waqtiga dhalmada.

waa la naqliyay ✓

1

axal¹: m.l Xilliyada dayrta mid ka ah oo u dhexeysa ximirka iyo xayska.

2

axal²: m.dh (-llo, m.l) Hoore adag oo is-haysta oo sida badan ka yimaadda mindhicirrada marka ay jirradaan ama xubnaha taranka waqtiga dhalmada.

waa la naqliyay ✓

m. n. second part of the Dayr season (around October)

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): mucus, catarrh; vaginal ~ body secretion

waa la naqliyay ✓

- ka / axasha: (n) dirt (dherti); a filthy water ~ wasakh, calas

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xilli u dhexeeya ximirka iyo xayska.

2

axal-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha cad ee ukunta ku jira. Ukunta axalka ha ka daadin.

3

axal-sha: (magac, dhedig, keli) xabsallow adag oo ishaysta; mandhareer isjiidjiida sida koolka. Geel axashii ka gaada leh.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xilli

2

de: second part of the Dayr season (around October) Determined by the appearance of certain stars in the sky

3

hm: 2

4

lx: Axal

5

pd: (-ka)

6

ps: n-m-time

7

key: Axal_2

waa la naqliyay ✓

1

(Xaal-ka)

2

1. Lacag ama wax kale oo qof gefey, eedsiin ahaan loo saaro; yake; tacsiir; cisaaro: xumayn.

3

2. Arrin; xaajo.

4

3. Sida lagu sugan yahay; sah; xaalad.

waa la naqliyay ✓

1

xaal¹: m.l 1. Hanti la siiyo qof sharaftiisa wax loo dhimay. 2. (axwaal, m.dh) Arrin; xaajo. 3. la-mid: xaalad. Sida lagu suganyahay; sah.

2

xaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) La x.: cid arrin la dhammaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hanti la siiyo qof sharaftiisa wax loo dhimay. 2. (axwaal, m.dh) Arrin; xaajo. 3. la-mid: xaalad. Sida lagu suganyahay; sah.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. fine, compensatory payment for an offense ~ wrong-doing

2

xaal m. n. situation; legal matter ~ affair

3

xaal v. converse, negotiate, discuss a problem

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) penalty as a result of wrongdoing; or breach of the traditional law. Ex: xaal baa lagu xukumay; a penalty was imposed on him

2

la xaal -ay / xaashay: (v) deal with; negotiate with; hold converse with or breach of traditional law

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof aad ku xadgudubtay xoolo xumayn ah sii. Ninka haddaad ka gar darrayd iska xaal. Dh: maydh

2

xaal -ka: (magac, lab, keli) xoolo maydh ah oo laga qaado qofka ku gafa qof kale siiba hablaha, Dh: xumayn, yake, takhsiir.

3

xaal-ka: (magac, lab, keli) xaalad ama si markaa lagu sugan yahay. Dh: waayo.

4

xaal -ka: (magac, lab, keli) xanuun aan la garan oo wadaaddo iyo jiman Soomaalidu ku sheegaan. Dh: wadaaddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Alaal-ka)

2

Aan meesha uusan aqoon iyo dadka uusan aqoon ka qaloon; qof galgal badan oo dhiirran.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof si sahlan ula qabsan karo dad iyo dal uusan aqoon; qof galgal badan oo dhiiran.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof si sahlan ula qabsan karo dad iyo dal uusan aqoon; qof galgal badan oo dhiiran.

waa la naqliyay ✓

n (adj.): aggressive person; forward, outgoing, sociable

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cida neef xoolo qalaad ku dhex lumay oo ka qaloonaya. Dh: baadi, kayd.

2

alaal -ka: (magac, lab, keli) qofka dhiirran ee aan maagin.

waa la naqliyay ✓

1

de: aggressive person; [atr.] forward, outgoing, sociable

2

lx: alaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n -m

5

key: alaal

waa la naqliyay ✓

1

alxan¹: m.l 1. Macdan si sahlan dabku u dhalaaliyo oo wax lagu kabi karo. 2. la-mid: alxamid.

2

alxan²: f.g1 (-amay, -antay; -ami) Bir iyo wixi lamida alxan ku kabid.

waa la naqliyay ✓

1

alxan¹: m.l 1. Macdan si sahlan dabku u dhalaaliyo oo wax lagu kabi karo. 2. la-mid: alxamid.

2

alxan²: f.g1 (alxamay, alxantay; alxami) Bir iyo wixi lamida alxan ku kabid. m.f.dh, alxamid.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): welding, solder

waa la naqliyay ✓

-alxamay /alxantay: (v) weld (weeldh); solder (soodher); braze (bareyz) —alxan -ka: (n) welding (weelding)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) isku dhadhab; isku dhalaali; laxaamadee. Baabuurkan baa naga jabee, noo alxan.

2

alxan -ka: (magac, lab, keli) isku dhejinta labo birood, isku dhabdhabka biraha; isku qayacaynta iyo isku dhalaalinta biraha.

waa la naqliyay ✓

1

de: welding, solder

2

lx: alxan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-mass

5

syn: laxaamad

6

key: alxan

waa la naqliyay ✓

1

(Calal-ka)

2

(dhar) maro aad u duugowdey ama cad yar oo kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Maro aad duug u ah. 2. Cad maro ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Maro aad duug u ah. 2. Cad maro ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. old cloth

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. calalada] 1. rag (raag); a piece of used cloth. 2. threadbare or tattered clothing ~ maro duug ah

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) maro aad u duugowdey ama cad yar oo ka mid ah. Calal ayaad xidhan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: old cloth

2

lx: calal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: calal

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. countries, nations

waa la naqliyay ✓

name-m moans, groan. Syn: Talal

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [plural of dal] countries (kaanatris) ~ see [eeg] dal

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil oohin badan oo reema.

waa la naqliyay ✓

1

de: countries, nations

2

lx: dalal

3

pd: (-ka)

4

ps: n4-m-pl

5

key: dalal

waa la naqliyay ✓

name-m name of a place, acacia tree

waa la naqliyay ✓

m.l Dheeh cillaan guduud ah oo birta iyo xadiid-sulubka ku dul samaysma marka ay biyuhu la falgalaan maaddadooda; mirir.

waa la naqliyay ✓

m.l Dheeh cillaan guduud ah oo birta iyo xadiid-sulubka ku dul samaysma marka ay biyuhu la falgalaan maaddadooda; mirir.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): rust

waa la naqliyay ✓

1

-daxasha: (n) corrosion (ko-row-shin); rust (rasf) ~ maar, mirir

2

daxal -daxalaystay / daxalaysatay: (v) become corroded; corrode (korowdh); rust (raast)~ mirir, Ex: bir daxalaysatay; a rusted iron

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) furuuruc yaryar iyo dhibco cascas oo birtu yeelato marka roob ama biyo ku daatay ku dul raagaan ama dheel ku dhaco iyadoo in badan meel iska taallay.

waa la naqliyay ✓

1

de: rust

2

lx: daxal

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f-mass

5

key: daxal

waa la naqliyay ✓

1

faxal¹: m.l (botani) Rimaygacmeed lagu sameeyo geedaha aan labaabshaha ahayn sida timirta iyadoo la goynaayo khaylka lab oo marka la qallajiyo lala dhaco khaylka dheddig oo geedkiisii ku yaal.

2

faxal²: m.l (-llo, m.dh) (baayoloji) 1. Xubuub cufan oo ka kooban gaamaytyada lab ee iniinta geedka, kuwaas oo ka baxa iyaga oo farabadan kiishfaxalka. 2. Labada laab ee sare ee faxal-sidaha geedka kuwaas oo had iyo jeer midabkoodu yahay hurdi, laab waliba waxa uu ka koobanyahay laba kiishfaxal oo ay ku dhex jiraan boodh faxal badani, kuwaas oo soo baxa marka faxalku qarxo.

3

faxal³: f.g1 (-xlay, -xashay; -xli) (botani)Faxal sameyn.

waa la naqliyay ✓

1

faxal¹: m.l (botani) Rimaygacmeed lagu sameeyo geedaha aan labaabshaha ahayn sida timirta iyadoo la goynaayo khaylka lab oo marka la qallajiyo lala dhaco khaylka dheddig oo geedkiisii ku yaal.

2

faxal²: m.l (-llo, m.dh) (baay.) 1. Xubuub cufan oo ka kooban gaamaytyada lab ee iniinta geedka, kuwaas oo ka baxa iyaga oo farabadan kiishfaxalka. 2. Labada laab ee sare ee faxal-sidaha geedka kuwaas oo had iyo jeer midabkoodu yahay hurdi, laab waliba waxa uu ka koobanyahay laba kiishfaxal oo ay ku dhex jiraan boodh faxal badani, kuwaas oo soo baxa marka faxalku qarxo.

3

faxal³: f.g1 (-xlay, -xashay; -xli) (botani)Faxal sameyn. m.f.dh, faxlid.

waa la naqliyay ✓

v. plant

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geed dhedig iyo mid lab isku tallaal. Dh: awrdhaw.

2

faxal-ka: (magac, lab, keli) huubo ah iniino yaryar oo ay soo saaraan geedaha ubaxleydu. Faxalku wuxu ka qaybqaataa bacriminta dhirta.

3

faxal: (tilmaame) qof gacan furan oo wax bixiya, wixiisa wax ka bixiya. Dh: deeqsi. Li: bakhayl.

waa la naqliyay ✓

1

de: plant

2

lx: faxal

3

pd: (faxlay)

4

ps: v1=

5

key: faxal

waa la naqliyay ✓

1

(Maxal-ka)

2

Ilmasideen; ilmaggaleen; rimmay; min.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Ilmogaleenka dhaddigoodka; makaan; ilmoside; min.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Ilmogaleenka dhaddigoodka; makaan; ilmoside; min.

waa la naqliyay ✓

m. n. womb, uterus

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ilmagaleen. Naag maxalka laga saaraa ma dhasho.

2

maxal -ka: (magac, lab, keli) dadka aad xaga riximka had qaraabo ka tihiin. Maxalkaaga lama gooyo. Dh: rixin.

waa la naqliyay ✓