xalluufsan

-ka: (magac, lab, keli) dusha sare wax ka xaadin; badh ka xalluufid.

(tilmaame) wax si kala durdurugsan u tolan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg xalleefsanaan.

(fal) si xun u goo oo dhan fongor ugu yeel.

xalluuf: (fal) walax adag korka ka xaadi. Kabadhku hadduu albaabka gali waayo in yar ka xalluuf.

(tilmaan) wax qalluuban. Dh: qayuuban yuuban.

xallisan¹: f.mg1 (-smay, -santay; -smi) Wax la xalliyey noqosho.

xallisan²: f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la xalliyey ahaansho.

der. [adjective] solved, resolved

-xallisnaa / xallisnayd: (adj) solved (soolvidh)-, settled (se-talidh)

(tilmaame) heshiis laga gaadhay ah maaro loo helay ah.

xallisan: (tilmaame) kala diran oo sharci ahaan jirin ah. Urur xallisani ma shiri karo.

de: solved, resolved

initial: x

lx: xallisan

nt: xallisan (xallismay) [v1=inch]

pd: (xallisnaa)

ps: adj-der

key: xallisan

(tilmaame) si asluub leh u dhigan. Wuxuu jeediyay hadal kooban oo asluubsan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax ilduufay ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax aan jilicsaneyn ahaansho. 2. Wax aan sulub ahayn ahaansho. 3. Wax aan sahlanayn ahaansho. 4. Qof dabeecad adag oo aan soo loodsamin ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax aan jilicsaneyn ahaansho. 2. Wax aan sulub ahayn ahaansho. 3. Wax aan sahlanayn ahaansho. 4. Qof dabeecad adag oo aan soo loodsamin ahaansho. m.f.dh, qallafsanaan.

der. [adjective] rough, coarse, hard; obstinate, difficult; unreasonable, irrelevant

désagréable.

-aa / qallafsanayd: (adj) 1. hard (haardh); rugged (rag-gidh); not easily bendable or flexible. 2. strong-minded; stubborn; difficult, ~ madax adag

(tilmaame) adag oo bilaa naxariis ah. Dh: adag. Li: dabacsan.

qallafsan: (tilmaame) engegsan oo adag. Hadday hurdo ku hayso saan qallafsanna waad ku gam'i. Dh: qombobsan.

de: rough, coarse, hard; obstinate, difficult; unreasonable, irrelevant

lx: qallafsan

pd: (qallafsanaa)

ps: adj-der

key: qallafsan

(tilmaame) mid gandooda oo hoos u foorara. Qofbaa gidaarka qalluuban. Dh: qandoodan, tuban.

qalluuban: (tilmaame) mulaaqan oon la kala saar karayn ah. Far qalluuban oo aan la akhriyi karayn ayuu qoraa saaxiibkay.

f.mg4 (-naa, -nayd) Cid wax la siiyey ka qawadday ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Cid wax la siiyey ka qawadday ahaansho. m.f.dh, saluugsanaan.

(tilmaame) mid wax saluugaya; qawedsan.

-da: (magac, dhedig, keli) jeemid oo wax adag in ka goyin; wax isku yaalla xagga sare ka baarqaadid. Dh: xaadin.

Xanuun hayo; buka; jirran.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax xanuun haayo ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax xanuun haayo ahaansho. m.f.dh, xanuunsanaan.

der. [adjective] ill, in pain, feeling sick, ailing, sickly

-aa / ayd: (adj) feeling sick (sik.) or ill (iil); unsound (ansawndh). Ex: Cali wuu xannuunsan yahay; AU is sick

(tilmaame) mid buka ama jirran.

de: ill, in pain, feeling sick, ailing, sickly

initial: x

lx: xanuunsan

pd: (xanuunsanaa)

ps: adj-der

key: xanuunsan

(tilmaame) qof darxumaysan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof la madluumiyey ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof la madluumiyey ahaansho. m.f.dh, madluunsanaan.

der. [adjective] sad, gloomy, unhappy, displeased

-aa: (adj) depressed (dipareesty, sad (saadh); low in spirits

(tilmaame) cidlaysan oo ciil iyo walbahaar ku sugan. Ninkii oo keligii meel madluunsan ayaan ka soo kexeeyey.

de: sad, gloomy, unhappy, displeased

lx: madluunsan

pd: (madluunsanaa)

ps: adj-der

key: madluunsan

-ta: (magac, dhedig, keli) weydoobitaanka muuqaalka noole leeyahay.

m. n. fisherman

cf: kalluumaysato

de: fisherman

lx: kalluunsade

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: kalluunsade

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax luufluuf hayo ahaansho.

(tilmaame) wax macaluuli hayso co nafaqadarro hayso ah. Waxan u gurmannay ubad macaluulsan. Dh: gaajaysan. Li: dheregsan.

-ta: (magac, dhedig, keli) gandoonaan oo si qalluuban u taagnaan. Qalluubnaanta iska daa oo kac qayrkaa raac. Dh: qalluubni qandoodid.

qalluubnaan -ta: (magac, dhedig, keli) far qarqarraafan oo la akhriyi karin ahaan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Ku t.: wax, wax kale ku saabsan ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Ku t.: wax, wax kale ku saabsan ahaansho. m.f.dh, taxalluqsanaan.

m.f.dh eeg qalluudsan. la-mid: galluubnaan, galluubnaansho, qalluudsanaansho.

m.f.dh eeg xalleefsan. la-mid: xalleefsanaansho.

-ta: (magac, dhedig. keli) wax xalleefsan oo aad u qarayar ahaan. Dh: qarayaraan.

Neef la geliyey; neefaysan; la afuufay; la buufiyey.

afuufan¹: f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Wax la afuufay noqosho.

afuufan²: f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Wax la afuufay ahaansho.

der. [adjective] inflated, blown up

(tilmaame) walax mug leh oo neef la geliyey.

de: inflated, blown up

lx: afuufan

pd: (afuufnaa)

ps: adj-der

key: afuufan

m.dh God hoos u dheer oo dhuuban.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos u qodan oo aad u dheer. Dalluun waa lagu dhacaa, dekano waa lagu dhintaa.

(qof) la duufsaday.

duufsan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax la duufsaday noqosho.

duufsan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la duufsaday ahaansho.

f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax la duufsaday noqosho. m.f.dh, duufsamid.

der. [adjective] led astray, deceived into doing something wrong

duufsan [inchoative] v. be tricked into doing something wrong ~ against one's will

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax soo orday oo neeftuuraaya ahaansho.

(Kalluun-ka)

Nafley dhiig qabow oo jaadad badan ah oo biyaha ku dhex nool: wuxuu lee yahay lafdhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal (qoomishaashyo; waaf) oo uu ka neefsado, iyo dhego (tuuro); qaar waa yaryar oo waa kalluunka dhabta ah (huduf, tebediin, tarraaqad) qaarna waa waaweyn oo waa libaax-badeedka (saraacimo, shiriid, godgoddo) iyo kuwo kale (neberi, geelmaanyo); mallaay.

m.l.u (cilmiga naflayda) Nafley dhiig qabow leh oo jaadad badan, wuxuu leeyahay laf dhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal, biyaha ayuu ku dhex nool yahay, hilibkiisana waa la cunaa; mallaay.

m.l.u (cilmiga naflayda) Nafley dhiig qabow leh oo jaadad badan, wuxuu leeyahay laf dhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal, biyaha ayuu ku dhex nool yahay, hilibkiisana waa la cunaa; mallaay.

m. n. fish

-ka: (n) fish (fish) ~ mallaay

Pesce

Fish

-ka: (magac, lab, keli) noole dhiig qabow oo noocyo badan leh oo badda ku jira. Dh: mallay. Wa: kalluuno.

bw: guduudo {N}

de: fish

lx: kalluun

pd: (-ka)

ps: n2-m-enum

syn: mallaay

key: kalluun

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax kala firirsanaa oo meel isugu yimid ahaansho. 2. Ku a.: wax, wax kale ee uu geli karo ku libirsan ahaansho. la-mid: urursan.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax kala firirsanaa oo meel isugu yimid ahaansho. 2. Ku a.: wax, wax kale ee uu geli karo ku libirsan ahaansho. m.f.dh, aruursanaan. la-mid: urursan.

der. [adjective] gathered, collected; united, organized

(adj) collected (kolektidh); gathered

de: gathered, collected; united, organized

lx: aruursan

pd: (aruursanaa)

ps: adj-der

key: aruursan

der. [adjective] compelled, forced

de: compelled, forced

lx: kallifan

pd: (kallifnaa)

ps: adj-der

key: kallifan

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar ay ciyaaraan haweenka ay da'doodu dhexdhexaadka tahay waana ciyaar haweenka u gaar ah, qalabka lagu ciyaaro durbaan.

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Wax timaha laga wada xiiray ahaansho (qof). 2. Wax subag, dhoobo, wasaq iyo wixi lamida lagu dhoobay ahaansho.

taluulan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay) Boor, qiiq iyo wixi lamida wax kor isu taagay noqosho.

taluulan²: f.mg4 (-lnay, -lnayd) Boor, qiiq iyo wixi lamida wax kor isu taagay ahaansho.

(Xaalufin-ta)

Xaaluf ka dhigid.

m.f.dh eeg xaalufi.

-ta: (magac, dhedig, keli) wixii baad yaallay ka dhammayn oo xaaluf ka dhigid.

(tilmaame) xoodan oo sida qaansada u soo godan. Deegaantu way xaduuran tahay.

m.l la-mid: xuluulasho.

-ka: (magac, lab, keli) duud ama geedo cidhiidhi ah dhexdood galid oo dhex jibaaxid.

La xaquuqay; sidib laga dhigay.

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax la xaquuqay ahaansho.

der. [adjective] smoothed, scraped

(tilmaame) renjigii ama wixii saarraa laga jijibiyay ah oo laga hobobiyay ah.