xalleefsani

m.f.dh eeg xalleefsan. la-mid: xalleefsanaansho.

-ta: (magac, dhedig. keli) wax xalleefsan oo aad u qarayar ahaan. Dh: qarayaraan.

f.g2 (-iyay, -isay) Xalleef ka dhigid (wax).

v. smooth, flatten

(fal) aad u qarayaree; xoog u bal. Dh: xaliif.

de: smooth, flatten

initial: x

lx: xalleefi

pd: (xalleefiyey)

ps: v2a=tr

key: xalleefi

(Xalleefin-ta)

Xalleef ka dhigid.

m.f.dh eeg xalleefi.

-ta: (magac, dhedig, keli) balid oo wax aad u xaliifsan oo ballaadhan ka dhigid. Dh: balid, qarayarayn, xaliifid. Li: qaraweynayn.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof, wax dalleen hayo ahaansho.

(tilmaame) hoos u diisan oo gaaban oo laga dhici karo. Meel dalleensan oo muska ah ayuu libaax ka soo dhacay. Dh: gaaban.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la jalleeciyay ahaansho.

-da: (magac, dhedig, keli) wax qallafsan ahaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg xabeebsanaan.

(Xalleefata-da)

Qalab afka ku leh bir yar oo godan, oo waxa la qoro, lagu xafleefiyo oo qorka lagaga saaro.

m.dh (-ooyin, m.l) Qalab ka kooban ul iyo bir godan oo labada dhanba af ku leh oo weelasha qoriga ah gudaha looga qoro.

f. n. chisel, engraving tool

-da: (magac, dhedig, keli) bir xaga dambe daab laga geliyo oo af godan oo wax lagu qoro leh. Dh: gooshaan, qadduun.

de: chisel, engraving tool

initial: x

lx: xalleefato

pd: (/da)

ps: n6-f

key: xalleefato

(tilmaame) dhan ka jeeman oo in ka go'an.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg leelleelsanaan.

(Jaleefan-ka)

Geed cadaadda u eg oo xabag wanaagsan.

m.l (botani) Geed qodxeed cadaadda la bah ah, quulle iyo xabagcad oo la cuno leh.

m.l (botani) Geed qodxeed cadaadda la bah ah, quulle iyo xabagcad oo la cuno leh.

m. n. tree species that produces an edible gum

-ka: (magac, lab, keli) geed xabag wanaagsan oo cadaadda u eg.

de: tree sp. that produces an edible gum

lx: jaleefan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: jaleefan

* (Taleefan-ka)

Hab ama qalab lagu wada hadlo iyadoo la joogo meelo kala fog; wuxuu lee yahay dhinac hadalka dira, inta hirar ama xiisad is cirbinaysa u roga iyo dhinac xiisaddaas qabta oo hadal u roga; wuxuu kaloo lee yahay xargo silig ah oo hadalka qaada ama hadalku raaco iyo weji lanbarro la warwareejiyo leh oo hadba xargihii la rabo isku xirxira; (ama telefoon).

m.l (-nno, m.dh) 1. Qalab hirar birlab danabeedka ku qaada silig oo leh qayb hadalka dirta iyo mid qabata oo ay ku wada hadlaan laba qof oo kala fog. 2. Hadalka taleefoonka la isku gaarsiiyo. la-mid: telefoon.

m.l (-nno, m.dh) 1. Qalab hirar birlab danabeedka ku qaada silig oo leh qayb hadalka dirta iyo mid qabata oo ay ku wada hadlaan laba qof oo kala fog. 2. Hadalka taleefoonka la isku gaarsiiyo. la-mid: telefoon.

m. n. telephone

-ka: (n) telephone (tela-foon); phone (foon) ~ taleefoon, telefoon. Ex: taleefanka ka qabo; answer the telephone

-ka: (magac, lab, keli) qalab lagu wada hadlo iyadoo la kala joogo meelo kala fog: wuxuu leeyahay qayb hadalka dirta, oo codka hirar u rogta, oo dabadeed waayirrada raacisa oo ka dib sidaas lagu maglo. Dh: telefoon, taleefon.

a: telefoon {Eng}

de: telephone

initial: t

lx: taleefan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: taleefan

xallisan¹: f.mg1 (-smay, -santay; -smi) Wax la xalliyey noqosho.

xallisan²: f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la xalliyey ahaansho.

der. [adjective] solved, resolved

-xallisnaa / xallisnayd: (adj) solved (soolvidh)-, settled (se-talidh)

(tilmaame) heshiis laga gaadhay ah maaro loo helay ah.

xallisan: (tilmaame) kala diran oo sharci ahaan jirin ah. Urur xallisani ma shiri karo.

de: solved, resolved

initial: x

lx: xallisan

nt: xallisan (xallismay) [v1=inch]

pd: (xallisnaa)

ps: adj-der

key: xallisan

(Jelfon) May, S Caesalpinia erianthera Chiov. Caesalpinaceae.

N Acacia senegal (L) Willd. Mimosaceae.

May, S Acacia edgeworthii T. Anders. Mimosaceae.

N Acacia hamulosa Benth. Mimosaceae.

N Acacia asak. Forsk. Willd. Mimosaceae.

m.l la-mid: dhalleexsasho, jalleecsasho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax aan jilicsaneyn ahaansho. 2. Wax aan sulub ahayn ahaansho. 3. Wax aan sahlanayn ahaansho. 4. Qof dabeecad adag oo aan soo loodsamin ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax aan jilicsaneyn ahaansho. 2. Wax aan sulub ahayn ahaansho. 3. Wax aan sahlanayn ahaansho. 4. Qof dabeecad adag oo aan soo loodsamin ahaansho. m.f.dh, qallafsanaan.

der. [adjective] rough, coarse, hard; obstinate, difficult; unreasonable, irrelevant

désagréable.

-aa / qallafsanayd: (adj) 1. hard (haardh); rugged (rag-gidh); not easily bendable or flexible. 2. strong-minded; stubborn; difficult, ~ madax adag

(tilmaame) adag oo bilaa naxariis ah. Dh: adag. Li: dabacsan.

qallafsan: (tilmaame) engegsan oo adag. Hadday hurdo ku hayso saan qallafsanna waad ku gam'i. Dh: qombobsan.

de: rough, coarse, hard; obstinate, difficult; unreasonable, irrelevant

lx: qallafsan

pd: (qallafsanaa)

ps: adj-der

key: qallafsan

Xabeebi ku dhacday; xabeeb leh.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax xabeeb yeeshay ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax xabeeb yeeshay ahaansho. m.f.dh, xabeebsanaan.

der. [adjective] hoarse

-aa / nayd: (adj) throaty (tharow-ti); husky (has-ki); hoarse (hoors); guttural (getaraal) ~ xabeeb leh

(tilmaame) xabeeb leh; xabeebi ku dhacday. Isaga oo xabeebsan ayuu heesaayay.

de: hoarse

initial: x

lx: xabeebsan

nt: xabeebsan (xabeebsamay) [v1=inch]

pd: (xabeebsanaa)

ps: adj-der

key: xabeebsan

-ta: (magac, dhedig, keli) balid; ballaadhin; qarayarayn.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg ballansanaan.

(tilmaame) qof darxumaysan.

m.l la-mid: jalleecsasho.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg wareegsanaan.

(tilmaame) wax dhan u janjeedha; dhinac u qallooca. Hal kuris dhalleecsan ayaa geela la socota. Dh: janjeedhsan.

(tilmaame) weel iyo wax la mid ah oo dhalleecsan.

-da: (magac, dhedig. keli) eeg qalloocid.

m.f.dh eeg dalleensan. la-mid: dalleensanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mus ama ood gaaban oo laga dhici karo ahaan. Dh: gaabnaan.

m.f.dh eeg jalleecsan. la-mid: jalleecsanaansho.

m.f.dh la-mid: dhalleexsasho, jalleecsad, jallecsi.

-da: (magac, dhedig, keli) dhinac u qalloocsasho; janjeedhsasho.

(tilmaame) wax la xalxalluufay ah; wax qaab daran u qoran ah.

f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Ka a.: arrin afeef ka samayn.

f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Ka a.: arrin afeef ka samayn. m.f.dh, afeeftamid.

v. foretell; discuss ~ talk about something to make it happen

(fal) (ka ~) afeef dhigo oo ka sii horteg wax dooddaada burinaya; ka afeefo. Ka afeeftan waa taan ku idhi ereyadaadiiye.

afeeftan -ka: (magac, lab, keli) eeg afeeftamid.

de: foretell; discuss ~ talk about s.t. to make it happen

lx: afeeftan

pd: (afeeftamay)

ps: v1=tr

key: afeeftan

m.l la-mid: caleensasho.

-ga: (magac, lab, keli) ood gabsasho si looga dhaco. Oodda daleensiga ka daa. Dh: gaabin.

jalledan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) la-mid: jalladan¹.

jalledan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) la-mid: jalla-dan².

f.g2 (-iyay, -isay) Wax janjeerin. la-mid: dhalleeci.

v. incline, tilt, bend down

-yey / say: (v) incline (inkalaayn)-, slant (islaant), lean (liin), slope (isloop), tilt (tilt), tip ~ janjeeri

(fal) dhinac u qallooci; janjeedhi; qallooci.

de: incline, tilt, bend down

lx: jalleeci

pd: (jalleeciyey)

ps: v2a=tr

key: jalleeci

(Kalleeti-da)

1. Kaadi la dhiijiyo, oo sida qaanso-roobaad yar isu qaroofta.

2. Gantaal xoog leh oo biyo ah ama wax kale, oo meel fog gaarta; talleeji.

kalleeti¹: m.dh 1. Gantaal xoog leh oo kaadi ama biyo oo meel durugsan gaara. 2. Istaagga oo lagu kaadsho. la-mid: talleeji, tallooji.

kalleeti²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Ku k.: kaadi ama wax la mid ah, oo si ganid ah, u sii dayn.

f. n. jet (of urine), spurt (of liquid)

-yey: (v) urinate while standing

(fal) sarajoog ku kaadi; meel kaa fog kaadida ku saydh. Dh: taleeji, kalleedhi.

kalleeti-da: (magac, dhedig, keli) kaadida oo lagu saydho meel kaa durugsan gaar ahaan ragga. Dh: kalleedhi.

cf: kaadi, biyo

de: jet (of urine), spurt (of liquid)

lx: kalleeti

pd: (-da)

ps: n-f

key: kalleeti

der. [adjective] compelled, forced

de: compelled, forced

lx: kallifan

pd: (kallifnaa)

ps: adj-der

key: kallifan

maleegan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) Wax la maleegay noqosho.

maleegan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la maleegay ahaansho.

der. [adjective] braided in a spiral; spun, twisted; woven; plotted against