xallays

m.l la-mid: xalaalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xalaalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xalladayn. xalladee: (fal) xallad u yeel oo wax dadka soo jiita ka dhig. Dh: qurxi, xalladay.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baallayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg calalayn.

-ga: (magac, lab, keli) meel kore callaysasho.

(fal) wax si fiican u rassayso.

f.g3 (-stay, -satay) Qof, wax uusan lahayn xalaalaysasho.

(fal) wanaag filo; khayr rajee. Weliga mustaqbalkaaga dallayso.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faallayn.

(Gaallays-ta)

Jaad hore oo toorrey oo loo tuman jirey in gaalada lagu laayo oo lagula dagaallamo.

gaallays¹: m.l.kh Waran g. ah: nooc warmaha waaweyn ka mid ah lagu dagaallamo.

gaallays²: m.dh.kh Toorrey g. ah: toorrey dheer oo birsulub leh oo lagu dagaallamo.

f. n. dagger

de: dagger (used in former times to kill infidels)

lx: gaallays

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: gaallays

-ga: (magac, lab, keli) eeg hallaysasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaallayn.

-ka: (magac, lab, keli) shallayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg taallayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dan ka galid oo wax ka qabashadeeda xil iska saarid. Dh: xaalays.

/alleey/allays, allaying, allayed; dejin qof xanaaqsanaa ama cabsanayey (yarayn). e.g. He tried to allay her fears.

(Xalay-da)

Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu danbeeyey; (ama xalayto).

m.dh Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu dambeeyay. la-mid: xalayto.

m.dh Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu dambeeyay. la-mid: xalayto.

f. n. last night, yesterday evening

(adv) last night ~ xaleyto

(fal) wax saabuun lagu maydhay biyo caddaan ah kaga saar oo saabuunta ku dhaafi. Dh: xalee, xallee.

xalay-da: (magac, dhedig, keli) xilliga kolkaa la jooga habeenka ka horreeya ee tegey; habeennadii dhaafay kii u dambeeyey. Dh: xalayto, xalaytoole.

a: xaley

de: last night, yesterday evening

initial: x

lx: xalay

pd: (-da)

ps: n0-f-time

key: xalay

de: I was (in a place) {N}

lx: aallay

ps: v4c-1sg-ind-past

key: aallay

/oolweys/ (adv) had iyo jeer; mar kasta. e.g. I always go to the library.

/oolweys/ (adv) mar kasty, mar welby. He is always late.

ad., goor walba, kol walba, goor iyo galab.

(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.

ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.

ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.

(fal) alaab isduldhigdhig oo si wanaagsan u rasee. Dh: callee, rasee.

-ga: (magac, lab, keli) ardaaga qoryaha lagu soo meersho; daarad aqal oo shirib ka samaysan. Dh: bersed, sarab.

f. n., [collective] maize, corn

gallay v., pl., simple past tense: we went in

-da: (n) maize (meeys)', corn (koon) ~ galley, gelley, arab-bikhi

ذُرَةٌ شامِيَّة

(fal) xoolo ama hanti kale lumi oo baadiyee.

hallay: (fal) xumee oo kharrib. Dh: caddil.

hallay: (fal) (isku ~) ku tasho oo kalsooni buuxda ku qab.

hallay: (fal) «ku ~» hawl iyo wixii la mid ah, qof kale inuu qabto, ku ogow oo kaga seexo.

-ka: (magac, lab, keli) eeg malayn. malaysad' -ka: (magac, lab, keli) sida ay wax noqonayaan ka arrinsasho oo talada ku habboon meel dhigasho. Dh: malaysi, arrinsi, malaysasho, tashi. Li: hubid.

m.l la-mid: mallaay.

-ga: (magac, lab, keli) eeg mallaay.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg nalayn. nalee: (fal) iftiimi; nal ku xidh. Xaafadda soo nalee

m.l la-mid: qalayn.

(fal) cibaado xilligeedii dhaaftay, dib u samee. Duhurkil hurdaa ku dhaafisaye kac gallay Dh: qallee.

m.l la-mid: salayn.

-ka: (magac, lab, keli) sal u yeelid; salayn.

(fal) dan ka gal oo wax ka qabashada arrin jirta xil iska saar. Dh: xaallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xag qudha neef irmaan ka maalid. Hadduu sucu naasaha dhinac la'yahay xagays ayaa lagu maalaa.

xagays-ta: (magac, dhedig, keli) dhan qudha qof kula legdamid ama labada gacmood midba nin kula qabasho. Ninkaan xagays ku ledgay miyuu iska kay celin karaa. Dh: xagayn, xagagelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saabuun lagu maydhay biyo nadiif ah saabuunta kaga saarid. Dh: xallayn.

(Xallad-da)

Quruxda iyo dhadhan wanaagga hadalka siiba jaadadka suugaanta; quluud.

m.dh Qurxinta iyo nuxur u yeelidda hadalka, gaar ahaan qaybaha suugaanta.

m.dh Qurxinta iyo nuxur u yeelidda hadalka, gaar ahaan qaybaha suugaanta.

f. n., [abstract] grace, beauty, harmony, elegance of expression ~ style

-da: (n) something done in a nice or skillful way

-da: (magac, dhedig, keli) hadal, fal ama qaab kale oo qurux iyo dareen farxadeed leh oo dadka soo jiita.

cf: quluud

de: grace, beauty, harmony, elegance of expression ~ style

initial: x

lx: xallad

pd: (-da)

ps: n1-f-abs

key: xallad

m.l la-mid: xallin².

vl. n. solution

a: xallin

de: solution

initial: x

lx: xallis

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: xallis

-ka: (magac, lab, keli) xas ama meel qarsoon oo kale ku qarin. Dh: xasayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xilayn.

-ga: (magac, lab, keli) eeg Allaysad.

(fal) xijaabo oo dhanka Eebbe u kac. Dh: dhimo.

m.l (-syo, m.dh) Nooc ka mid ah noocyada ashuumada waaweyn.

m.f.dh eeg ballee. la-mid: ballaysimo, ballaysin, billayn, billaysimo.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartanbaxay gardaadin; tunka ku qaad oo la warwareegid. Ballaynta cunugga Buraale bootin dheere u daaya. ballays -ka: (magac, lab, keli) cunug afartanbaxay gardaadistii; tunka ku qaadis oo la warwareegis. Ballayska cunugga berri baan ka dhigay.

-ka: (magac, lab, keli) baslayn u dhaqaaqid.

-ta: (magac, dhedig, keli) si isdulsaarid ah u rassayn. Dh: callays.

m.dh Garannuug dheddig oo aan weli gaarin da'dii rimay qaadka.

-ka: (magac, lab, keli) walax calyo ku qoyn. Dh: calyayn.

m.f.dh eeg dallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nolol wanaagsan iyo khayr filasho.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faclayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fahlayn.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, gaal ka yeelid.

gaalays-ta: (magac, dhedig, keli) middi weyn oo af badan. Cali gaallays buu soo tuntay.

(Gallayr-ka)

Shinbir heycad ah oo manjaha iyo afka cas oo hilibka cuna; wuxuu badanaa cunaa, halaqa iyo shinbiraha yaryar.

m.l (-rro, m.dh) Nooc haadda ka mid ah, la bah ah dafada, hilib cun ah, manjo iyo af guduudan leh oo loo adeegsan karo ugaarsiga iyo ilaalinta beeraha. la-mid: gariir¹ (2).

m.l (-rro, m.dh) Nooc haadda ka mid ah, la bah ah dafada, hilib cun ah, manjo iyo af guduudan leh oo loo adeegsan karo ugaarsiga iyo ilaalinta beeraha. la-mid: gariir¹: (2).

m. n. eagle

-ka: (n) falcon (faalken), eagle (iigel)

de: eagle

lx: gallayr

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: gallayr

نشر عُقاب

(Halhays-ka)

Erey ama tix gaaban oo aan ulajeeddo lahayn oo qof ku soo daro hadalkiisa had iyo goor; aalaa inta maskaxdu hadalka isku duweyso baa la yiraahda oo lagu sii sugaa.

m.l 1. Erey ama weer qof caadaysto in uu hadalkiisa soo dhexgeliyo had iyo jeer; halqabsi. 2. la-mid: halhayn.

m.l 1. Erey ama weer qof caadaysto in uu hadalkiisa soo dhexgeliyo had iyo jeer; halqabsi.

m. n. characteristic phrase; slogan, motto

-ka: (n) slogan (s/owgan); motto (maatow) ~ hal ku dheg, oraah

-ka: (magac, lab, keli) eray ama tix gaaban oo aan ulajeeddo lahayn, had iyo jeer na uu qof ku soo daro hadalkiisa oo caado u noqota. Waxa aalaa la adeegsadaa inta maskaxdu hadal la odhan doono isku duwayso. Aweys wuxuu halhays u leeyahay: imikiyo dan.

de: characteristic phrase; slogan, motto A word or phrase generally used by a person and identified with him

lx: halhays

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: halhays

-ha: (magac, lab, keli) halis; haadaan; wallaye. Dh: haadaan.

(Hallayn-ta)

1. Cid ama wax kale wax yeelid, wax u dhimid.

2. (isku hallayn, ku hallayn) kalsooni buuxda cid u qabid; u talasaarasho.