xallayn

(Xalaalayn-ta)

Xalaal ka dhigid; Bannayn.

m.f.dh eeg xalaalee. la-mid: xalaalays.

Legittimazione

Legitimize

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo yar gaar ahaan gabadh baaro ka goyn. Dh: gudid, gudis.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) xalaal ka dhigid oo inuu bannaan yahay sheegid. Dh: bannayn xalaalays.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) neef dhimanaya gawracid. Bisinka ku bilaw xalaalaynta neef. Dh: gawricid, birayn. Li: duufin.

xalaalayn -ta: (magac, dhedig, keli) ammaano ciddii lahayd illawsiin oo iska yeelasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) macaanayn oo wax dadka soo jiita ka dhigid. Dh: xalladays, qurxin.

(Xalladeyn-ta)

Xallad u yeelid, ka xareedin, qurxin.

m.f.dh eeg xalladee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xallad u yeelid oo wax dhadhan leh oo dadku ku raaxaystaan ka dhigid. Dh: macaanayn.

m.f.dh eeg baallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac jirid; doc xigid. Baallaynta iga daayoo dhexda soo joogso.

(Calalayn-ta)

Calal ka dhigid; duug ka dhigid.

m.f.dh eeg calalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) calal ka dhigid; duug ka dhigid; duugayn; calalays.

(Faallayn-ta)

Arrin faallo ka bixin; wax ka sheegid.

m.f.dh eeg faallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) falanqayn iyo faaqidaad dhinac walba leh; arrin faallo ka bixin iyo wax ka sheegid. Dh: faaqidaad, falanqayn, gorfayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhalan rogid oo siday ahayd si ka duwan ka dhigid. Dh: salguurin.

qaallayn-ta: (magac, dhedig, keli) qalalaase gelin arbushid. Dh: qalalaasayn, qaallays.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka qoomamayn; ka shallay: ka qoomamood.

(Taallayn-ta)

Taallo ka dhigid.

m.f.dh eeg taallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhismo taallo ah, meel ka dhisid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaallayn.

/alleey/allays, allaying, allayed; dejin qof xanaaqsanaa ama cabsanayey (yarayn). e.g. He tried to allay her fears.

La xalay; mayran; qasaalan; dhaqan.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la xalay ahaansho.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la xalay ahaansho. m.f.dh, xalnaan.

der. [adjective] washed, cleansed with water

name-f clean, cleansed; pure. Cf: Xalane

-xalnaa I xalnayd: (adj) washed, usually in relation to household items cleaned ~ dhaqan, mayran

magac loo baxsho gabadh la rajaynayo inay noqoto mid ceeb oo dhan ka maydhan oo ka hufan. xalan: (tilmaame) maydhan oo nadiif ah. Saxni xalan ii keen. Dh: qasaalan, dhaqan.

de: washed, cleansed with water {N & W}

initial: x

lx: xalan

pd: (xalnaa)

ps: adj-der

key: xalan

(Xalay-da)

Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu danbeeyey; (ama xalayto).

m.dh Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu dambeeyay. la-mid: xalayto.

m.dh Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu dambeeyay. la-mid: xalayto.

f. n. last night, yesterday evening

(adv) last night ~ xaleyto

(fal) wax saabuun lagu maydhay biyo caddaan ah kaga saar oo saabuunta ku dhaafi. Dh: xalee, xallee.

xalay-da: (magac, dhedig, keli) xilliga kolkaa la jooga habeenka ka horreeya ee tegey; habeennadii dhaafay kii u dambeeyey. Dh: xalayto, xalaytoole.

a: xaley

de: last night, yesterday evening

initial: x

lx: xalay

pd: (-da)

ps: n0-f-time

key: xalay

de: I was (in a place) {N}

lx: aallay

ps: v4c-1sg-ind-past

key: aallay

m.l (-no, m.dh) (kiimika) Koox ka tirsan haydarokaarboonnada aan dheregsanayn; loona yaqaan sitayliinno. Waxay wadaagaan naanaysta guud ee C H-na waa abyoone.

m.l (-no, m.dh) (kiim.) Koox ka tirsan haydarokaarboonnada aan dheregsanayn; loona yaqaan sitayliinno. Waxay wadaagaan naanaysta guud ee C H-na waa abyoone.

(Ballan-ka)

Wax lagu heshiiyo ama lays faro ama laysku adkeeyo; farriin adag; wax isku ogaansho; wacad; axdi; (ama bal).

ballan¹: m.l (-ammo, m.dh) 1. Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiyaan in ay meel mariyaan. 2. Nooc bariidka waaweyn ka mid ah, oo macaan. 3. Neef indhaha beelay.

ballan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiin.

ballan¹: m.l (-ammo, m.dh) 1. Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiyaan in ay meel mariyaan. 2. Nooc bariidka waaweyn ka mid ah, oo macaan. 3. Neef indhaha beelay.

ballan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiin. m.f.dh, ballamid.

v. arrange, agree on, settle on; set, fix, appoint (a date for a meeting)

ballan: v. entrust, promise

ballan: m. n. promise, meeting, appointment, rendezvous

-ka: (n) 1. promise (paro mas) ~ ballanqaad, cahdi, wacad. 2. appointment (a pooynt ment); date, promise, commitment

ballan: -ballamay ballantay: (v) promise (paro mas); pledge (paleej); vow (vaaw) ballanqaaday. -Syn: covenant, engage, plight, swear, commit

Impegno

Undertaking

-ta: (magac, dhedig, keli) wakhti go'an oo lagu heshiiyo in hawl la fuliyo. Dh: madal, bal, wacad, axdi.

ميثاق، عَهْدَ، إِيلاف

(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.

ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.

ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.

(fal) alaab isduldhigdhig oo si wanaagsan u rasee. Dh: callee, rasee.

(Dalayn-ta)

1. Dal ka dhigid.

2. Qurxin; dheehid; jalayn.

3. Aqal, kd., meelo ka banbannayn, si neecawda iyo iftiinku u soo galaan; neecaabin; khalfado u furid.

m.f.dh eeg dalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wixii la mid ah, in meel laga banneeyo si iftiin iyo neecawba uga soo galaan.

dalayn-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid oo midabayn. Jawaabaha duxdoodii, adigaa daleeyoo, dahaadhkii ka qaadaye.

dalayn -ta: (magac, dhedig, keli) hadhayn ama dadid. Dalaynta waababku dhib kuma laha Suge oo waa nin dheer. Dh: hadhayn. Li: qaawin.

(I) Vacca fresca di parto;

(E) Newly Calved Cow

(S) DALLAN (S. c. m.: Dallàn)

-ga: (magac, lab, keli) ardaaga qoryaha lagu soo meersho; daarad aqal oo shirib ka samaysan. Dh: bersed, sarab.

(Galayn-ta)

1. Gal u yeelid; dahaar u samayn.

2. (cayaar: shax, kd.) gal geyn.

m.f.dh eeg galee.

-ta: (n) envelopment (enva-loop ment)-, the act of covering or encasing

-ta: (magac, dhedig, keli) waraaq, kitaab ama wax kale, gal u yeelid; meel la geliyo u samayn. Golxadka galaynta ayaa lagu sidan karaa.

(tilmaame) meel weerar ku soo fooleeyahay.

f. n., [collective] maize, corn

gallay v., pl., simple past tense: we went in

-da: (n) maize (meeys)', corn (koon) ~ galley, gelley, arab-bikhi

ذُرَةٌ شامِيَّة

(fal) xoolo ama hanti kale lumi oo baadiyee.

hallay: (fal) xumee oo kharrib. Dh: caddil.

hallay: (fal) (isku ~) ku tasho oo kalsooni buuxda ku qab.

hallay: (fal) «ku ~» hawl iyo wixii la mid ah, qof kale inuu qabto, ku ogow oo kaga seexo.

xi. 1. la-mid: illeen. Eray hadalka lagu adkeynayo. 2. la-mid: illaa.

xi. 1. la-mid: illeen. Erey hadalka lagu adkeynayo. 2. la-mid: illaa.

conj. but, on the other hand

en effet.

(conjectiori) on the contrary; yet (yat); but (bat) ~ illeen, illayse

(xidhiidhiye) erey la yidhaahdo marka wax aan la ogayn la ogaado. Alaabtii aqalka ka soo qaado aan is lahaa, illayn Cali baa ila soo waydaartay. Dh: shaw, illeen.

a: illeen

de: but, on the other hand

lx: illayn

ps: conj

key: illayn

m.dh la-mid: jalaysiin.

(Malayn-ta)

Maanka wax ka fiirin, wax gelin, wax ku hayn; awaalid; fakarid; moodid; u qabid; u qaadasho.

m.f.dh eeg malee.

-ta: (n) the act of thinking; thought (thoot) malo