xaliima — Macnaha & Turjumaada

name-f fore-bearing

waa la naqliyay ✓

name-f sensible, wise, judge, gentle

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Halima

waa la naqliyay ✓

1

de: Halima

2

initial: x

3

lx: Xaliimo

4

ps: name-f

5

key: Xaliimo

waa la naqliyay ✓

1

dud¹: m.dh Baadiye, duur.

2

dųd¹: m.dh Cid meel wada deggan.

3

dud²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Qof caro muujin isagoo u fooltubaaya qofkuu u caraysnaa. 2. Gurigeeda ka tagid caro awgeed (qof haween ah). Tusaale: “Xaliima ninkeedii bay ka soo dudday”. 3. U d.: wax ul, gacan iyo wixi lamida u baacin.

4

dųd²: f.mg1 (-day, -dday) la-mid: did.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Qof caro muujin isagoo u fooltubaaya qofkuu u caraysnaa. 2. Gurigeeda ka tagid caro awgeed (qof haween ah). Tusaale: Xaliima ninkeedii bay ka soo dudday. 3. U d.: wax ul, gacan iyo wixi lamida u baacin. m.f.dh, dudid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhagax dubnadeed oo wejiga cayaarta loogu talaggalay labadiisa dhinac min saddex dhibcood ku leh.

waa la naqliyay ✓

name-f salutation, peace

waa la naqliyay ✓

m.l Caano dhay ah oo xoortii ka dhacday.

waa la naqliyay ✓

m.dh Magac la siiyo gabyaa ku xeeldheer curinta maansada.

waa la naqliyay ✓

name-f graceful, tender

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhagax dhagxanta dubnadda ka mid ah oo dhinac saddex god ku leh dhagaxa saddexda dhibcood leh ee dubnadda.

2

saliim: (tilmaame) qof ama shey wax ceeb ah aan lahayn, wax iin ah an lahayn. Dh: fayow.

waa la naqliyay ✓

name: Hakim

waa la naqliyay ✓

name-m sensible, wise, judge, gentle

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: Hakim

3

initial: x

4

lx: Xakiim

5

ps: name-m

6

key: Xakiim

waa la naqliyay ✓

1

(Xaliib-ka)

2

Xanuun, carrabka docdiisa hoose xididdada ku yaal, dhiig madoobaad ah, laga sii daayo.

waa la naqliyay ✓

m.l Cudur ku dhaca labada arooriye ee dhiigga qaada oo carrabka hoostiisa ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. sickness, traditionally relieved by cutting the veins under the tongue to let the ill bleed out

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'adhi' xanuun cashi ah yeelo. Dh: cashi.

2

xaliib -ka: (magac, lab, keli) xanuun dhiig madow ku sameeya xididdada hoose ee carrabka oo qofka uu helo laga saro carranka xaggiisa hoose ee langadhaxa xigta.

waa la naqliyay ✓

1

de: sickness, traditionally relieved by cutting the veins under the tongue to let the ill bleed out

2

initial: x

3

lx: xaliib

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m

6

key: xaliib

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax qaro yar oo ballaadhan ka dhig qara yaree. Randhaalka dhinacyada ka xaliif. Dh: bal, xaleef, xalleef. Li: buurree.

2

xaliif-ka: (magac, lab, keli) nin taageero sameeyal oo gacansaar lala leeyahay. Dh: gaashaanbuur, taageere. Li: cadaw

waa la naqliyay ✓

name-f proof

waa la naqliyay ✓

name-f learned

waa la naqliyay ✓

name-f generous, noble

waa la naqliyay ✓

name-f ruler, queen, angel

waa la naqliyay ✓

name-f beautiful, pleasant

waa la naqliyay ✓

name-f comfortable, blessing, happiness

waa la naqliyay ✓

name-f great benefit

waa la naqliyay ✓

name-f merciful, kind, compassionate

waa la naqliyay ✓

name-f new born daughter; product

waa la naqliyay ✓

1

(Waliima-da)

2

Martisoor weyn; diyaafad; karan; balashi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Martisoor weyn oo marti sharaf lagu maamuuso.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Martisoor weyn oo marti sharaf lagu maamuuso.

waa la naqliyay ✓

f. n. big feast, grand banquet

waa la naqliyay ✓

-waliimada: (n) feast (fiist); sacrifice (sakrafaays); especially a feast for praying; a ritual slaughter of an animal ~ sab; duco, alabari

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) martisoor weyn oo ah duco balaadhan oo inta cunto iyo hilib la diyaariyo dadna lagu casuumo oo la sameeyo kolka arooska la hooyo. Arooskii cusbaabaa waliimo noo sameeyey. Dh: duco.

waa la naqliyay ✓

1

cf: balashi, diyaafad, martisoor

2

de: big feast, grand banquet

3

initial: w

4

lx: waliimo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: waliimo

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Habiba

waa la naqliyay ✓

name-f beloved, dear one; darling

waa la naqliyay ✓

1

de: Habiba

2

initial: x

3

lx: Xabiiba

4

pd: (Xabiibo)

5

ps: name-f

6

key: Xabiiba

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xajiin².

waa la naqliyay ✓

1

(Hagimo) S Cleome strigosa (Boj) Oliv. Capparidaceae.

2

N Arnebia hispidissima (Lehm) DC. Boraginaceae.

3

S Rottboellia cochinchinensis (Lour) Clayton. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cuncun kabxarar keena oo cadanyada u eg oo dubka dushiisa laga dareemo kolka wax xajiin keenaa uu dubka taabto. Dh: cadanyo.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Hakima

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: Hakima

3

initial: x

4

lx: Xakiimo

5

ps: name-f

6

key: Xakiimo

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Hameeda

waa la naqliyay ✓

name-f grateful, one who praises

waa la naqliyay ✓

1

cf: xamdi

2

de: Hameeda

3

initial: x

4

lx: Xamiida

5

ps: name-f

6

key: Xamiida

waa la naqliyay ✓

name-f pure, true believer, upright

waa la naqliyay ✓

name-f beautiful

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) neef cashiyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Xalliiban-ka)

2

1. Caano ama wax la mid ah oo miir ah, aan wax kale dheehin ama tarraxin, nadiifnimadii ka badatay.

3

2. Wax sida dhalada qaarkeed, araggu gudbo ama iftiinku soo dhaafo.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh 1. Caano ama wax la mid ah oo miir ah, aan wax kale dheehin ama tarraxin, nadiifnimadii ka badatay. 2. Wax sida dhalada qaarkeed, araggu gudbo ama iftiinku soo dhaafo.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): pure object ~ item; undiluted; unfermented (milk); transparent and beautiful

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) miiran oo saafi ah oon wax kali tarrixin.

2

xalliiban: (tilmaame) wax sida quruuradda araggu ka gudbo ama iftiinku soo dhaafo.

waa la naqliyay ✓

1

de: pure object ~ item; [atr.] undiluted; unfermented (milk); [ext.] transparent and beautiful

2

initial: x

3

lx: xalliiban

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m

6

key: xalliiban

waa la naqliyay ✓

name-f female ruler of Sheba

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) budo iyo wax la mid ah oo la rufaaqay, la qooshay.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: casiimo.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mamsan oo cuntada u cuna si aan habboonayn.

waa la naqliyay ✓

f. n. massage

waa la naqliyay ✓

1

de: massage

2

lx: daliigmo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: daliigmo

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax la daliiqay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] separated into fibers

waa la naqliyay ✓

1

de: separated into fibers

2

lx: daliiqan

3

pd: (daliiqnaa)

4

ps: adj-der

5

key: daliiqan

waa la naqliyay ✓

(adv) for or to each one; each (iij); apiece (a piis) ~ midkii, kiiba. Ex: halkiba waa toban santi; each one is ten cents

waa la naqliyay ✓

1

(Jaliilad-da)

2

Weel xiran oo gudihiisa wax qarxadaa ka buuxaan oo ama gacanta lagu tuuro ama madfac ama gantaal ama dayuurad; qunbulad; bunbo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Nooc ka mid ah bumbooyinka waaweyn ee diyaaraduhu tuuraan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Nooc ka mid ah bumbooyinka waaweyn ee diyaaraduhu tuuraan.

waa la naqliyay ✓

f. n. bomb

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) weel xidhan oo qaro weyn oo gudihiisa wax yaalo qarxaa ku jiraan oo gacanta laga tuuro. Dh: burmad.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: bomb

3

lx: jaliilad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

syn: bumbo ~ bunbo, qunbulad

7

key: jaliilad

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: jariimo.

waa la naqliyay ✓

f. n. crime, felony

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kali) marka cid laga galaayo danbi weyn. Dh: anbi. Wa: jariimado.

waa la naqliyay ✓

1

a: jariimo (/da) [n6-f]

2

bw: Arabic

3

de: crime, felony

4

lx: jariimad

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f

7

key: jariimad

waa la naqliyay ✓

Caldera

waa la naqliyay ✓

name-f immortal, survinving

waa la naqliyay ✓

name-f sincere; friend

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Caw dun iyo wixi lamida wax la maleegay ahaansho. 2. Wax aan la tarraxin ahaansho. 3. Ku m.: wax dhoobo dufan iyo wixi lamida ku dhoobantahay ahaansho (qof).

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] spun (of fibers, cotton, etc.)

2

maliiqan [derived] [adjective] sole, only, alone

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) dhaboolagan oo wax qoyan la marmariyay ah. Nin dhoobo ku maliiqan ayaa na dhaafay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) falka namimku sameeyo ee ah isku dirka dadka.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hanti badan. 2. Maal gaalo laga qabsaday, kaddib markii la jebiyay colkooda. la-mid: qaniimo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hanti badan. 2. Maal gaalo laga qabsaday, kaddib markii la jebiyay colkooda. la-mid: qaniimo.

waa la naqliyay ✓

f. n. riches, booty; profit

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, lab, keli) hanti badan oo la kasbado.

2

qaniimad -da: (magac, lab, keli) maal gaalo laga qabsaday, kaddib markii la jebiyay colkooda

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: riches, booty; profit

3

lx: qaniimad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: qaniimad

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhiidhi dhexdii kolba gees u jeedso.

2

saliiday: (fal) saliid ku shub; saliid ku dar; saliid mari.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Weel yar oo qori ah oo biyaha looga dhuro.

waa la naqliyay ✓

f. n. bailer, apparatus for getting water out of a ship

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qalab dhuun o kale ah oo doonyaha biyaha lagaga dhuro. Dh: tuunbo.

waa la naqliyay ✓

1

de: bailer, apparatus for getting water out of a ship

2

initial: s

3

lx: saliifad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: saliifad

waa la naqliyay ✓

(fal) socod aan dhaqaaq toosan lahayn dhiigo si la marayo ah samee, Dh: sinbiriirix.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg sariibad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Badan weyn oo si gaar ah loo sameeyey, matoor lehoo maraakiibta wax loogu geeyo loogana soo qaado. la-mid: sixiimad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Badan weyn oo si gaar ah loo sameeyey, matoor lehoo maraakiibta wax loogu geeyo loogana soo qaado. la-mid: sixiimad.

waa la naqliyay ✓

f. n. small fishing boat, sailboat

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) doonni ama markab yar oo badda lagu maro oo xamuulka ka soo gura maraakiibta iyo doonyaha waaweyn.

waa la naqliyay ✓

1

a: sixiimad

2

de: small fishing boat, sailboat

3

initial: s

4

lx: saxiimad

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f

7

key: saxiimad

waa la naqliyay ✓