xaladhaley
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xaladhaley
(Xaladhaley-da)
Arrin adkaatay oo labada dhinac kaga heshiiyaan in iyadaba la illaawo oo la baabbi'iyo, oo sidii dad isu cusub oo hadda isugu horrayso, laga noqdo; (ama xalaydhaley).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xaladhaley
m.l.kh X. ah: qof dembi, eed iyo wixi lamida ka barii' ah. la-mid: xalaydhaley.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaladhaley
f. n./m; [ext. atr.]: agreement to bury past enmity and start afresh; innocent (of)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaladhaley
-da: (magac, dhedig, keli) hoshiis ku saabsan godob dhiig oo horay loo kala qabey oo lagu heshiiyo in la isa saamaxo oo laga soo qaado sidii wax aan dhicinba. Dh: xalaydhaley.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaladhaley
de: agreement to bury past enmity and start afresh; [ext. atr.] innocent (of) (with preposition ka); Lit: born last night
initial: x
lx: xaladhaley
pd: (-da ~ -ga)
ps: n-f/m
key: xaladhaley
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xalaydhaley
m.dh la-mid: xaladhaley.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xalaydhaley
f. n./m-atr: innocent
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xalaydhaley
-ga: (magac, lab, keli) eeg xaladhaley.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xalaydhaley
de: innocent
initial: x
lx: xalaydhaley
pd: (-da ~ -ga)
ps: n0-f/m-atr
see: xaladhaley
key: xalaydhaley
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xalaydhalay
(tilmaame) wax xalay dhashay oo cusub ah.
xalaydhalay -da: (magac, dhedig, keli) hoshiis ku saabsan godob dhiig oo horay loo kala qabey oo lagu heshiiyo in la isa saamaxo oo laga soo qaado sidii wax aan dhicinba. Dh: xaladhaley.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xaawaley
m.dh.u Haween; dumar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaawaley
-da: (magac, dhedig, keli) eeg xaawalay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xalaalay
(fal) neef dhimanaya gawrac si aanu duufin. Laxda xalaalay intayna duufin. Dh: qal xalaalee, gawrac. Li: duufi.
xalaalay: (fal) ilma yar baarada ka goo gaar ahaan gabadh. Wiilku intuu yaryahay xalaalay. Dh: gud, baaragoo, xalaalee.
xalaalay: (fal) ammaano ciddii lahayd illaws iska yeelo. Hadduu kombiyuutarka kuu soo doona waayo ka xalaalay. Dh: xalaalee.
xalaalay: (fal) shay inuu bannaan yahay banne ku fatwoo. Cunidda jaadka xalaalay: Dh: xalaalee bannay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xalaalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax xalaal ka dhigid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xalaalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax xalaal ka dhigid. m.f.dh, xalaalayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xalaalee
v. render religiously permissible; purify; circumcise; slaughter according to Muslim ritual
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xalaalee
(fal) neef dhimanaya gawrac si aanu u duufin. Dh: xalaalay, gawrac, bireo. Li: duufi.
xalaalee: (fal) ilmo yar baarada ka goo. Dh: gud. xalaaley.
xalaalee: (fal) ammaano ciddii lahayd illawsii oo iska yeelo. Dh: xalaaley.
xalaalee: (fal) shay inuu bannaan yahay bannee oo ku fatwoo. Dh: xalaaley, bannee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xalaalee
de: render religiously permissible; purify; circumcise; slaughter according to Muslim ritual
initial: x
lx: xalaalee
pd: (xalaaleeyey)
ps: v2b=tr
key: xalaalee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadhadhley
-da: (magac, dhedig, keli) daasad jaandi ah oo litir qaadda oo caanaha lagu keeni jiray oo waayadii hore aad loo isticmaali jiray waxna lagu kala miisan jiray. Dh: seero, xararley.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xamaamaley
-da: (magac, dhedig, keli) gorayo dhal wadata. Xamaamaley ayuu adhigu ka diday.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
camaadhyaley
-da: (magac, dhedig, keli) abeesada waaweyn nooca loo yaqaano beyda. Dh: abguri.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aadaale
(ereycodeed) lagu tusmeeyo yaabka ka yimaadda dhacitaanka wax hore la iskaga ogaa.. Aadaale! Aadaale! Dh: caadaley!
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aaladay
(fal) qalab geli ama dhig. Geerash intaanad furin horta aaladay. Dh: qalabee, aaladee.
aaladay: (fal) hub iyo ciidan sii.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
balaley
m. n. grasshopper
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jaadley
-da: (magac, dhedig, kali) qof dumar ah oo ka ganacsata jaadka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kaldhal
m.l.kh K. ah: neef kol keliya dhalay; marcurad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kaldhal
m. n., [compound] animal that gave birth only once
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kaldhal
-ka: (magac, lab, keli) neef xoolo ah oo hal mar dhala ama xilligii la filayay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
kaldhal
de: animal that gave birth only once
lx: kaldhal
pd: (-ka)
ps: n2-m-cmp
key: kaldhal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
maadley
m.dh (-yo, m.l) Haweenay shaaciro badan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
maadley
f. n. witty woman (with a sense of humor), vivacious female, comedienne
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
maadley
-da: (n) female comedian; comedienne; humorist (hiyuu-mariist)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maadley
-da: (magac, dhedig, keli) naag maadaynta ku ba'as oo dadka ka qoslisa. Sareedo waa maadley laga hadhay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maadley
de: witty woman (with a sense of humor), vivacious female, comedienne
lx: maadley
pd: (-da)
ps: n1-f
key: maadley
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Madhale
(Madhala-ha)
Nin aan dhalin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
madhale
m.l (-layaal, m.l/dh) Nin aan naag rimin karin. la-mid: madhaleys¹.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
madhale
m.l (-layaal, m.l/dh) Nin aan naag rimin karin. la-mid: madhaleys.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
madhale
m. n. childless man
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
madhale
-madhalaha: (adj) infertile (infeertal), sterile (isteeral), barren (baaran) or impotent (im-potant) male
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
madhale
-ha: (magac, lab, keli) eeg madhalays madhaleys -ka: (magac, lab, keli) eeg madhalays.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
madhale
de: childless man
lx: madhale
pd: (/ha)
ps: n7-m
see: dhal
key: madhale
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaabley
-da: (magac, dhedig, keli) bahal yar oo cayayaanka ka mid ah oo leh ubuc madaxeega aad uga weyn. Xaableyda lama laayo. Dh: dhiidhiyo, uxu.
xaabley -da: (magac, dhedig, keli) dad danyar ah oo waxa ku hadha hilibleyda ka iibsadda. Dh: danley. Li: lacagley.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaadhad
-ka: (magac, lab, keli) xaadhin samaysasho.
xaadhad -ka: (magac, lab, keli) qosol ama sakaraad la rafasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaadhan
(tilmaame) haran oo la fiiqay ah. Daarad xaadhan wax ku akhri. Dh: fiiqan, xaaqan, haran.
xaadhan: (tilmaame) sallaxan oo wixii alaab yaal oo dhan laga guray ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaydhay
(fal) xaydh mari. Dh: xaydhee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baraaley
m.dh (-leeyo, m.l) B. leh: wax baro leh (dheddig).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baraaley
-da: (magac, dhedig, keli) tigaad barbar leh oo meelaha daadmareennada ah ka baxda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caanaley
m.dh la-mid: caanooley.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
caanaley
f. n., pl. milk-vendors; mammals
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
caanaley
-da: (n) people who sell or deliver milk to customers
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caanaley
-da: (magacwadareed) dadka caanaha xoolaha iibiya. Dh: caanadiiq.
caanaley -da: (magac, dhedig, keli) qof haween ah oo caano iibisa ama caanadiiqda.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
caanaley
de: milk-vendors; mammals
lx: caanaley
pd: (-da)
ps: n1-f-col; n5b-f-pl
see: caanooley
key: caanaley
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daawaley
m.dh.kh D. ah: dad heshiis wax wadaqabsi iyo is-taakulayn ka dhexeeyso.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daawaley
m.dh.kh D. ah: dad heshiis wax wadaqabsi iyo is-taakulayn ka dhexeeyso.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daawaley
-da: (magac, dhedig, keli) dad urursan oo hanti isku darsaday. Dh: shirkad, iskaashato, danwadaag, wadajir, shirko, daawoley.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fagadhle
-ha: (magac, lab, keli) qof aan waxba hubsan si degdeg ahna u xanaaqa. Fagadhle wax uma fiirsado. Dh: fidhiqle.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gabadhle
-ha: (magac, lab, keli) mayay fudud; roob habeenkii da'a oo aanan xoog badnayn oo tiixtiix ah, horayse aan u qaadin. Dh: dhabacle, mirtifiqle, tumay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Halacley
(Halacley-da)
Dhuurcaso yaryar.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
halacley
f. n. insect species
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
halacley
-da: (magac, dhedig, keli) qudhaanjada jaadadkeeda mid ka mid ah.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
halacley
de: insect sp.
lx: halacley
pd: (-da)
ps: n1-f
key: halacley
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jaadwale
-ha: (magac, lab, keli) qofka jaadka ka ganacsada ama gaadiidka jaadka wada. Dh: jaadle.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jaajaley
-da: (magac, dhedig, kali) ruux dumar ah oo hadal kaftan ah dadka kaga qoslisa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jalaqley
(Jalaqley-da)
Kalaggoyska ama iskaggalka dhudhunka iyo sacabka u dhexeeya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jalaqley
m.dh Calaacasha iyo dhudhunku meesha ay iska galaan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jalaqley
m.dh Calaacasha iyo dhudhunku meesha ay iska galaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jalaqley
f. n. wrist; bracelet; shiny object
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jalaqley
-da: (n) wrist (riist)-, hand (haandh); carpus (kaarpas) ~ cumaacun
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
jalaqley
de: wrist; bracelet; shiny object
lx: jalaqley
pd: (-da)
ps: n1-f
key: jalaqley
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kaladhee
(fal) midab mari.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
labaaley
-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar u gaar ah ragga oo sacab, jaan iyo jiib leh oo laga ciyaaro gobollada Sanaag, Togdheer, Sool, Bari iyo meelo kale oo ay Soomaalidu degto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Naasaley
(Naasaley-da)
Nafleyda inta dheddiggoodu ilmo dhalo, oo naaska u dhigo. Waxaa kamid ah: dadka, duunyada, dugaagga, ugaarta, ... nibiriga, fiidmeerta. ~ caanaley, (ama naasooley).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
naasaley
m.dh.u Nafleyda inta ilmaha dhasha oo nuujisa. la-mid: naasley.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
naasaley
m.dh.u Nafleyda inta ilmaha dhasha oo nuujisa. la-mid: naasley.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
naasaley
f. n., [collective] mammal ~ mammals
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
naasaley
-da: (n) animals with milk-producing mammary glands ~ naasleey
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
naasaley
-da: (magacwadareed) nafleyda inta ilmo dhasha oo nuujisa. Dh: naasley.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
naasaley
a: naasooley
de: mammal ~ mammals
lx: naasaley
pd: (-da)
ps: n-f-col
key: naasaley
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qaadwale
m.l (-layaal, m.l/dh) Qof ka ganacsada qaadka.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
qaadwale
m.l (-layaal, m.l/dh) Qof ka ganacsada qaadka.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
qaadwale
m. n. seller of khat
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
qaadwale
-qaadwalaha: (n) khat seller; man who sells khat
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaadwale
-ha: (magac, lab, keli) qof qaad ka ganacsada ama wada gaaddidka lagu sido.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
qaadwale
de: seller of khat
lx: qaadwale
pd: (-ha)
ps: n7-m
key: qaadwale
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
walaalay
(fal) walaalo ka dhig. Dadka walaaleeya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
walaalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Walaalo ka dhigid (cid).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
walaalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Walaalo ka dhigid (cid). m.f.dh, walaalayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
walaalee
v. make (two ~ more people) into brothers ~ sisters
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
walaalee
(fal) wax walaalo ah ka dhig. Labada beelood walaalee oo heshiisii.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
walaalee
de: make (two ~ more people) into brothers ~ sisters (as a sign of friendship or warmth)
initial: w
lx: walaalee
pd: (walaaleeyey)
ps: v2b=tr
key: walaalee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaabalay
-da: (magacwadareed) dad xaaba gurashadu ay meherad u tahay Dh: xaaboolay, xaabaysato.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaadoole
-ha: (magac.lab, keli) geed kuwa dhulka jiifsada ka mid ah midhihiisu na xaad leeyihiin oo u eg uneexada.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaalaale
-ha: (magac, lab, keli) qof xaal iyo axwaalo u gaar ah leh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xaawalay
m.dh.u Haween; dumar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaawalay
-da: (magacwadareed) magac guud oo haween oo dhan ka dhexeeya. Dh: bilis, dumar, gamboolay. Li: rag
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xafaalay
(fal) kaftan dacaayad ah ku dheh. Dh: xafaalee, dacaayadee, xifaalay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xalladay
(fal) macaanee oo wax dadka soo jiita ka dhig. Dh: qurxi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xalwadle
-ha: (magac, lab, keli) dukaanka ama meesha xalwadda lagu iibsho. Dh: xalwadoole.
xalwadle-ha: (magac, lab, keli) qof xalwadda ka shaqeeya.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
XAMASHLE
(Hamashleh) N Anthephora nigritana Stapf. & Hubbard. Gramineae.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xamfaley
f. n. magical word (used by the Yibir caste)