Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xalaa-sha)

2

Wax shareecadu bannaysay; aan xaaraan ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax shareecadu bannaysay oo lagu dhaqmi karo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax shareecadu bannaysay oo lagu dhaqmi karo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] (adj.): what is allowed under Muslim law; purity, legitimacy; permitted, permissible, kosher; legal, legitimate

waa la naqliyay ✓

-xalaasha: (n) lawful or permissible act or decision from an Islamic point of view ~ [opposite of xaaraan]

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) iska bannaan con cidna lagu qasbin ah; aan mamnuuc ahayn ah.

2

xalaal -sha: (magac, dhedig keli) xukun aan nas waajibinaya ama xaaraantinnimaynayaa ku soo aroorin oo samayntiisa iyo ka tegediisuba ikhtiyaarka qofka ku xidhan tahay, wax shareecaddu bannaysay oo aan xaaraan io waajib midna ahayn. Li: xaaraan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: what is allowed under Muslim law; purity, legitimacy; [atr.] permitted, permissible, kosher; legal, legitimate

3

initial: x

4

lx: xalaal

5

pd: (/sha)

6

ps: n1-f-col

7

key: xalaal

waa la naqliyay ✓

حلال

waa la naqliyay ✓

1

(Alaal-ka)

2

Aan meesha uusan aqoon iyo dadka uusan aqoon ka qaloon; qof galgal badan oo dhiirran.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof si sahlan ula qabsan karo dad iyo dal uusan aqoon; qof galgal badan oo dhiiran.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof si sahlan ula qabsan karo dad iyo dal uusan aqoon; qof galgal badan oo dhiiran.

waa la naqliyay ✓

n (adj.): aggressive person; forward, outgoing, sociable

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cida neef xoolo qalaad ku dhex lumay oo ka qaloonaya. Dh: baadi, kayd.

2

alaal -ka: (magac, lab, keli) qofka dhiirran ee aan maagin.

waa la naqliyay ✓

1

de: aggressive person; [atr.] forward, outgoing, sociable

2

lx: alaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n -m

5

key: alaal

waa la naqliyay ✓

1

calaal¹: m.l la-mid: callaal¹.

2

calaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) la-mid: callaal².

waa la naqliyay ✓

f. n. deficiency, weakness, defect

waa la naqliyay ✓

1

de: deficiency, weakness, defect

2

lx: calaal

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

key: calaal

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) ceel cid badani aanay ka cabbayn. Dh: firaaqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Galaa-sha)

2

1. Budo cad oo laga sameeyo dhagxan gaar ah ama geedaha qaarkood oo la dubo, oo wax lagu caddeeyo; xaraar; bood; danbas.

3

2. (xoolo: ido) madaxa ama qaarkiisa oo cad.

waa la naqliyay ✓

1

galaal¹: m.dh 1. Diillin cad oo madaxa idaha bartanka kaga tal. 2. Dambas, nuurad iyo wixi lamida oo qof la fooray wejiga laga mariyo.

2

galaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Qof laga badiyey turub wajiga dambas, nuurad iyo wixi lamida ka marin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. whitewash, white powder; white stripe on the forehead of livestock

2

galaal v. whitewash

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m whitewash, bald

waa la naqliyay ✓

-ay / galaashay: (v) 1. [games] make a white stripe on loser's face. 2. white mark on animal's head

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil calaamad cad jidhka ku leh siiba madaxa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhakada u caddee; madaxa wax cad u mari. Gabadha soo gashay burcad ugu galaal.

2

galaal -sha: (magac, dhedig, keli) madax madow bar ku taalla oo cad; dhaka caddaansho. Wanku galaal buu leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Jalaal-ka)

2

1. Eedays; Canaan.

3

2. Kitaab Quraan oo sharax leh.

4

3. Weynaan; heybad.

waa la naqliyay ✓

1

jalaal¹: m.l 1. Ganaax lagu xukumo qof dembi yar galay. 2. Kitaab Quraan ah sharrax leh.

2

jalaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Cid dembi gashay ganaaxid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ganaax lagu xukumo qof dembi yar galay. 2. Kitaab Quraan ah sharrax leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. reproof, rebuke; divine command, commandment; moral uprightness

waa la naqliyay ✓

1

(fal) buruudshiil oo awood iyo haybad ku bahdil; kaga salsali oo argagax iyo salbabakh ku rid.

2

jalaal -ka: (magac, lab, keli) eedays ama cambaarayn. Jalaalka ka daa dadka.

waa la naqliyay ✓

1

de: reproof, rebuke; divine command, commandment; moral uprightness

2

lx: jalaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: jalaal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labood ku ba'an doonista dhedigga xodxodasho se ka madhan Bohonkiyo nalaalkuba Hurrow waa bashar Пlaahe.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax asturan si foolxun u fayd.

2

qalaal -ka: (magac, lab, keli) hul yar oo biyo ku hadh leh. Maqasha qalaalka ku dabbaal.

3

qalaal -ka: (magac, lab, keli) meel banaan oo aan xoolaha wax manfac ah u lahayn. Qalaal bannaan ayuu adhiga u suufiyay.

waa la naqliyay ✓

name-m nice, admirable

waa la naqliyay ✓

1

(Walaal-ka, Walaa-sha)

2

Kan ama tan isku aabbe iyo hooyo la yahay.

waa la naqliyay ✓

1

walaal¹: m.l (-lo, m.dh) Wiil waxa uu u yahay wiil ama gabar ay wada dhasheen.

2

walaal²: m.dh (-lo, m.l) Gabar waxa ay u tahay gabar ama wiil ay wada dhasheen.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lo, m.dh) Wiil waxa uu u yahay wiil ama gabar ay wada dhasheen.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. brother, male sibling

2

walaal [feminine] n. sister, female sibling

3

walaal inter. please

waa la naqliyay ✓

name-m brother; darling; dear one

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. brother (baraathar) 2. —walaal -walaasha: (n) sister (sis-ter)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof lab oo aabbo iyo hooyo idin wada dhaleen ama labada waalid midkoon idin wada dhalay. Walaalkaa wiilal ka lahaw wiilashaadana walaal ka lahaw.

2

walaal -sha: (magac, dhedig, keli) gabadh aabbo iyo hooyo idin wada dhaleen ama midkood uu inni wada dhalay. Walaashii caayow yeelkaa.

waa la naqliyay ✓

شَقِيقَة وَ أُخْتِ شَقِيقٍ، أَخ

waa la naqliyay ✓

1

(Xabaa-sha)

2

Godka dadka dhinta lagu xabaalo; qabri (ama xawaal).

waa la naqliyay ✓

1

xabaal¹: m.l la-mid: xabaalid.

2

xabaal²: m.dh (-lo, m.l) Qabri.

3

xabaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Wax aasid.

waa la naqliyay ✓

1

xabaal¹: m.dh (-lo, m.l) Qabri.

2

xabaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Wax aasid. m.f.dh, xabaalid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. tomb, grave, cemetery

2

xabaal v. bury (a person), inter; dig a grave

waa la naqliyay ✓

1

-xabaasha: (n) grave (gareeyv); tomb (tuum); a place of burial ~ duug, qabri

2

xabaal -ay / xabaashay: (v) bury (bee-ri); bury in the ground; inter (in-teer) ~ aas

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qabri ku aas; god u qod oo ku aas Meydka xabaal. Dh: duug, asaruur.

2

xabaal-sha: (magac, dhedig keli) godka dada dhinta lagu xabaalo. Xeeldheereheedii, kol hadd xabaal galay ayaa xarafkii hoosdhabi. Dh: qabri, xawaal.

waa la naqliyay ✓

مَقْبَرَة، قَبْرِ

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Guggub. 2. Fandhaal dheri x. looga hoolo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xalxal-ka)

2

Barbarar jilicsan oo oogadu yeelato, inta haragga hoostiisa biyo iyo dhacaan ku soo joogsadaan.

waa la naqliyay ✓

1

xalxal¹: m.l Barbarar jilicsan oo oogadu yeelato, inta haragga hoostiisa biyo iyo dhacaan ku soo joogsadaan.

2

xalxal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Nabar caalliray barar iyo biyo yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. blister

2

xalxal [inchoative] v. blister, come up in a blister

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xalxal yeelo; wax barbararsan oo xalxal leh noqo.

2

xalxal: (fal) maydh-mayd; weelal badan kolba mid dhaq. Weelasha xalxal.

3

xalxal -ka: (magac, lab, keli) barbarar jiljilicsan oo jidhku yeesho oo la moodo in haragga hoostiisa biyo ku dhex jiraan oo milixda ama nafaqala'aantu keento.

waa la naqliyay ✓

1

xamaal¹: m.l la-mid: xammaali.

2

xamaal²: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) la-mid: xammaal².

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax culus qaad. Joonyaddan xamaal oo gaadhiga saar. Dh: xammaal.

2

xamaal -ka: (magac, lab, keli) qof tunkiisa wax ku qaada oo ku shaqaysta. Wa: xamaaliin.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xawaal-ka) Qabri; xabaal.

2

2. (Xawaa-sha) kolka baddu deggan tahay, dabayl la'aan darteed; aan baddu kacsanayn, darbadna lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

xawaal¹: m.l la-mid: xabaalid.

2

xawaal²: m.dh Degganaanta iyo dib u gurashada badda.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. grave, tomb

2

xawaal [feminine] n. calm sea

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meel wax dhintay lagu aaso.

2

xawaal-sha: (magac, dhedig, keli) deggenaanshaha badda kolka aanay dabayli jirin. Maanta baddu waa xawaal oo waa lagu dabbalan karayaa. Dh: deggenaan.

3

xawaal -ka: (magac, lab, keli) dabayl dhacda marka ay badu kacsan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Gowrac-a)

2

Biraynta xoolaha la bireeyo kolka la qalana hayo, si hilibkoodu xalaal u noqdo; birays.

waa la naqliyay ✓

1

(Nikaax-a)

2

1. Heshiiska labada qof oo is guursanaya isku xiraya, oo isu xalaalaynaya.

3

2. Meher; guur.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaaraan-ta)

2

Waxa aan shareecadu bannayn oo xalaal ka dhigin; booli.

waa la naqliyay ✓

1

(Xalaalayn-ta)

2

Xalaal ka dhigid; Bannayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Xalaalaysad-ka)

2

Xalaalaysasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Xalaalaysasha-da)

2

Xalaal ka dhigasho; bannaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof baadida xalaaleysta.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-naaday, -naatay) 1. Meel aan geedo iyo dhis midna lahayn; dhul siman oo aan geedo iyo buuro iyo boholo midna lahayn; ban. 2. Wax xalaal ah noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Qof, wax uusan lahayn xalaalaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-khyo/furuukh, m.dh) Ilma aan meher xalaal ah ku dhalan; wacal; garac.

waa la naqliyay ✓

m.l Galmo aan xalaal ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Gabar aan meher xalaal ah ku dhalan.

waa la naqliyay ✓

1

gawrac¹: m.l la-mid: gawracid.

2

gawrac²: f.g1 (-cay, -cday) Neef si loo xalaaleeyo hilibkiisa, cunaha mindi kaga jarid; gowrac, birays.

waa la naqliyay ✓

1

gowrac¹: m.l 1. Biraynta xoolaha la qalanayo la bireeyo si hilibkoodu u xalaaloobo. 2. la-mid: gowricid.

2

gowrac²: f.g1 (-cay, -cday; -rici) Wax birayn.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-cday, -catay) Neef gowrac ku xalaalaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.dh) Naag naxariis daran oo xalaal iyo xaaraan isugu mid yihiin. la-mid: hamaanad.

waa la naqliyay ✓

1

hamaan¹: m.l.kh Nin naxariis daran oo xalaal iyo xaaraan isugu mid tahay. la-mid: haamaan.

2

hamaan²: f.mg1 (-nay, -ntay) Mushkilo xallinteeda kari waayid. la-mid: hamaanso (3).

waa la naqliyay ✓

1

nikaax¹: m.l (-xyo, m.dh) Xarig diini ah oo isu xalaaleynaya nin iyo naag is guursanaya.

2

nikaax²: f.g1 (-xay, -xday) Qof haween ah nin raba inuu guursado u xalaaleyn. la-mid: nikaaxi.

waa la naqliyay ✓

1

qarraaf¹: m.l 1. Macsi raadinta ay ragga iyo haweenku sameeyaan. 2. Warwareeg aan dan gaar ah lahayn. 3. la-mid: qarraafid.

2

qarraaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) 1. Galmo aan xalaal ahayn raadin. 2. Risiq raadin.

waa la naqliyay ✓

1

rajmi¹: m.l Dhagax ku dilidda qof sinnaystay.

2

rajmi²: f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) Qof nikaax xalaal ah soo maray oo sinaystay dhagax ku dilid.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof xaal iyo axwaalo u gaar ah leh.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax horay looga shaqeeyey oo hawsha intii badnayd la dhammeeyey gacanta mari oo qurqurxi. Dh: tafaftir.

2

xaalxaal -ka: (magac, lab, keli) israacinta hawl inteedii badnayd la soo qabtay. Dh: dhamaystir.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) neef dhimanaya gawrac si aanu duufin. Laxda xalaalay intayna duufin. Dh: qal xalaalee, gawrac. Li: duufi.

2

xalaalay: (fal) ilma yar baarada ka goo gaar ahaan gabadh. Wiilku intuu yaryahay xalaalay. Dh: gud, baaragoo, xalaalee.

3

xalaalay: (fal) ammaano ciddii lahayd illaws iska yeelo. Hadduu kombiyuutarka kuu soo doona waayo ka xalaalay. Dh: xalaalee.

4

xalaalay: (fal) shay inuu bannaan yahay banne ku fatwoo. Cunidda jaadka xalaalay: Dh: xalaalee bannay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax xalaal ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax xalaal ka dhigid. m.f.dh, xalaalayn.

waa la naqliyay ✓

v. render religiously permissible; purify; circumcise; slaughter according to Muslim ritual

waa la naqliyay ✓

1

(fal) neef dhimanaya gawrac si aanu u duufin. Dh: xalaalay, gawrac, bireo. Li: duufi.

2

xalaalee: (fal) ilmo yar baarada ka goo. Dh: gud. xalaaley.

3

xalaalee: (fal) ammaano ciddii lahayd illawsii oo iska yeelo. Dh: xalaaley.

4

xalaalee: (fal) shay inuu bannaan yahay bannee oo ku fatwoo. Dh: xalaaley, bannee.

waa la naqliyay ✓

1

de: render religiously permissible; purify; circumcise; slaughter according to Muslim ritual

2

initial: x

3

lx: xalaalee

4

pd: (xalaaleeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: xalaalee

waa la naqliyay ✓

(Balalo) N, C Ammocharia tinneana (Kotschy & Peyr. ) Milne-Redh & Schweinck. Amaryllidaceae.

waa la naqliyay ✓

(fal) hilib iyo wixii la mid ah, ilakaha ku gooso oo ku jilci inta aanad liqin.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-aashay, -aalatay) la-mid: callaalo.

waa la naqliyay ✓

1

(Callaal-ka)

2

(lacag. kd.) Wax loo bixiyo in dad ama duunyo ama wax kale lagu dago ama lagu soo jiido ama dan la lee yahay uu qumiyo; laaluush; lacaf; sandareerto.

waa la naqliyay ✓

1

callaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Kiish yar oo caw ka samaysan oo hilibka, timirta iyo wixi lamida lagu rito. 2. In yar oo raashiin ah oo xayawaanka lagu dabo. 3. Deeq yar oo qof hawl qabtay la siiyo. 4. Alaab yar oo meel loo wado. 5. la-mid: callaalid. la-mid: calaal¹.

2

callaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Qof laga rabo in uu hawl qabto deeq yar siin; laaluushid. 2. Alaab yar gaadid raran saarid. la-mid: calaal².

waa la naqliyay ✓

1

callaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Kiish yar oo caw ka samaysan oo hilibka, timirta iyo wixi lamida lagu rito. 2. In yar oo raashiin ah oo xayawaanka lagu dabo. 3. Deeq yar oo qof hawl qabtay la siiyo. 4. Alaab yar oo meel loo wado. 5. la-mid: calaal.

2

callaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Qof laga rabo in uu hawl qabto deeq yar siin; laaluushid. 2. Alaab yar gaadid raran saarid. m.f.dh, callaalid. la-mid: calaal.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. woven cargo container

2

callaal v. put someone out, ask someone to do ~ take something when he already has much; bribe, pay off

3

callaal vl. n. putting someone out, special request; bribe

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) lacag iyo wixii la mid ah oo loo bixiyo in dad ama duunyo lagu dago ama lagu soo jiito si dan looga qunsado. Dh: laaluush, sandareerto.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dallaal-ka) Qofka dadka wax kala gadana haya dhexgala oo isu geeya oo heshiisiiya oo hawl ka qaata.

2

2. (Dallaa-sha) Aan ciriiri ahayn; waxa ku jira si wanaagsan ugu filan; ballaaran.

waa la naqliyay ✓

1

dallaal: m.dh.kh 1. D. ah: meel barwaaqo ama biyo leh oo aan lagu badnayn. 2. D. ah: aan ciriiri ahayn; waxa ku jira si wanaagsan ugu filan; ballaaran.

2

dąllaal¹: m.l (-llo/-liin, m.dh) 1. Qof shaqadiisu tahay in uu dadka wax u kala iibiyo. 2. Hantida qof dadka wax u kala iibiya qarash ahaan u qaato. la-mid: dillaal¹, dullaal¹.

3

dąllaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Dad wax u kala iibin.

waa la naqliyay ✓

1

dąllaal¹: m.l (-llo/-liin, m.dh) 1. Qof shaqadiisu tahay in uu dadka wax u kala iibiyo. 2. Hantida qof dadka wax u kala iibiya qarash ahaan u qaato. la-mid: dillaal, dullaal.

2

dąllaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Dad wax u kala iibin. m.f.dh, dąllaalid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. middleman, broker, intermediary

2

dallaal v. act as a broker ~ middleman

3

dallaal [feminine] n. wide, roomy place

waa la naqliyay ✓