xal dhexe
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xal dhexe
(n) compromise (kom-paromaays); mutual concession (kon-se-shin) ~ xal dhex-dhexaad
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
compromise
/kompromays/ (n) 1. xal dhex-dhexaad (xal dhexe) (v) 2. xal dhex-dhexaad ah samayn (is-raalli galin meel dhexe laysla ogolaado).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Rajal Dhexe
m. n. sixth month of the Somali lunar calendar
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
meel dhexe
(adv) halfway (haav'weey); midway (midh-weey)
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qaldhex
f.g/mg1 -xey, -xday la-mid: qaldheb.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaydhee
(fal) xaydh mari. Dh: xaydhay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kaladhee
(fal) midab mari.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
saqdhexe
-da: (magac, dhedig, keli) eeg saqbadh.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
saq-dhexe
f. n. midnight
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Jilda dhexe
Temperate zone
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
saqda dhexe
(n) late at night; midnight (midh-naayt) ~ saq barta, saqbadh
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Taran dhexe
Product, inner
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gelindhexe
m.dh Habeenka oo saddex qaybood loo dhigo qaybtiisa dhexe. la-mid: gelindhexe.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gelindhexe
m.dh Habeenka oo saddex qaybood loo dhigo qaybtiisa dhexe.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
heer dhexe
-ah: (adj) medium (mii-diyam) ~ meel-dhexaad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
weji dhexe
m.l (baayoloji) Heerka ugu weyn ee qaybsanka bu'da, kaas oo xuubka bu'du uu baaba'ayo, koromosoomyaduna ay imanayaan badhtanka xiddigaha, kaddibna waxa bilaabma kala durugga koromaatidhyada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xaladhaley
(Xaladhaley-da)
Arrin adkaatay oo labada dhinac kaga heshiiyaan in iyadaba la illaawo oo la baabbi'iyo, oo sidii dad isu cusub oo hadda isugu horrayso, laga noqdo; (ama xalaydhaley).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xaladhaley
m.l.kh X. ah: qof dembi, eed iyo wixi lamida ka barii' ah. la-mid: xalaydhaley.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaladhaley
f. n./m; [ext. atr.]: agreement to bury past enmity and start afresh; innocent (of)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaladhaley
-da: (magac, dhedig, keli) hoshiis ku saabsan godob dhiig oo horay loo kala qabey oo lagu heshiiyo in la isa saamaxo oo laga soo qaado sidii wax aan dhicinba. Dh: xalaydhaley.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaladhaley
de: agreement to bury past enmity and start afresh; [ext. atr.] innocent (of) (with preposition ka); Lit: born last night
initial: x
lx: xaladhaley
pd: (-da ~ -ga)
ps: n-f/m
key: xaladhaley
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
Bariga Dhexe
(n) Middle East (midhal iisti)
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
adhere
/adh-hiyar/adheres, adhering, adhered; (v) 1. isku xirid laba shay ama isku dhajin. e.g. Adhere the picture to the wall. (v) 2. addeecid ama taageerid. They will adhere to the treaty.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
adhere
v.i., ku dheg.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cadhee
f.g2 (-dheeyay, -dhaysay) 1. Cadho ku daarasho. 2. Dhaliicayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cadhee
f.g2 (-dheeyay, -dhaysay) 1. Cadho ku daarasho. 2. Dhaliicayn. m.f.dh, cadhayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cadhee
v. have a skin disease; contaminate
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cadhee
(fal) ka xanaaji; ka caraysii; caree.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
cadhee
de: have a skin disease; [fig.] contaminate
lx: cadhee
pd: (cadheeyey)
ps: v2b=
key: cadhee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hadhee
(fal) arrin ama wax kale saamayn ku yeelo. Dh: hadhay.
hadhee: (fal) hadh u samee ama hoos u yeel. U hadhee magasha dhulku waa kulayle. Dh: hadhay, haree, haray.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
halhee
f.g2 (-heeyay, -haysay) Mar kasta wax ama qof ka hadlid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
halhee
f.g2 (-heeyay, -haysay) Mar kasta wax ama qof ka hadlid. m.f.dh, halhayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
sadhee
f.g2 (-dheeyay, -dheysay) 1. Aafeyn. 2. la-mid: saree.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xadree
f.mg2 (-reeyay, -raysay) (dii.) Xadro ka qaybgelid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xadree
f.mg2 (-reeyay, -raysay) (dii.) Xadro ka qaybgelid. m.f.dh, xadrayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xadree
v. take part in Sufi religious devotions
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadree
(fal) xadro samee, digri iyo qasaa'id badan akhri. Dh: xadray, digri.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xadree
de: take part in Sufi religious devotions
initial: x
lx: xadree
pd: (xadreeyey)
ps: v2b=intr
key: xadree
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Xardhe
name-m decorater, carver, sculpter, etcher
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ąaladee
f.g2 (-deeyay, -deysay) 1. Wax qalabeyn. 2. Wax qurxin. 3. Ciidan hubayn. 4. Cunto si ay caraf iyo dhadhan u yeelato geedo ku darid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aaladee
ąaladee: f.g2 (-deeyay, -deysay) 1. Wax qalabeyn. 2. Wax qurxin. 3. Ciidan hubayn. 4. Cunto si ay caraf iyo dhadhan u yeelato geedo ku darid. m.f.dh., ąaladayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aaladee
v. arm, equip, mechanize
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aaladee
-yey / aaladeysay: (v) equip (ikwip); supply with necessary tools aalkolo -aalkolada: (n) alcohol (alkahool) ~ aalkol
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aaladee
(fal) eeg aaladay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aaladee
de: arm, equip, mechanize
lx: aaladee
pd: (aaladeeyey)
ps: v2b=
key: aaladee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
candhee
f.mg2 (-dheeyay, -dhaysay) 1. Neef irmaan candho keenid. 2. Neef sid dhaweeyey gor yeelasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
candhee
v. swell, be filled up with milk (of the udder); show signs of pregnancy (of animals)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
candhee
(fal) candho kuusan yeelo. Qaalin yahay waad dhawaatee candhee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
candhee
de: swell, be filled up with milk (of the udder); show signs of pregnancy (of animals)
lx: candhee
pd: (candheeyey)
ps: v2b=intr
key: candhee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caydhee
(fal) eeg caydhay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qaldheb
f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Si degdeg ah biyo u cabbid (xoolo). 2. (f.mg) Awr wax uu rabo in uu dilo u fara baxsasho. la-mid: qaldhex.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaldheb
(fal) xoolo, si degdeg ah biyo u cab. qaldheb: (fal) awr wax uu rabo in uu dilo u fara baxso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qandhee
f.g2 (-dheeyay, -dheysay) Qandho kicin. la-mid: qandhi.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
qandhee
v. produce a fever in someone; make someone ill
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qandhee
(fal) xummad iyo xanuun aan badnayn ku rid.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
qandhee
a: qandhi (qandhiyey) [v2a=tr]; rw: qandho
de: produce a fever in s.o.; make s.o. ill
lx: qandhee
pd: (qandheeyey)
ps: v2b=tr
key: qandhee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
sardhee
f.mg2 (-dheyay, -dhaysay) Qof wax yar seexasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
sardhee
v. take a nap
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sardhee
(fal) hurdo yar seexo. Dh: dhakool, biririf.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
sardhee
de: take a nap
initial: s
lx: sardhee
pd: (sardheeyey)
ps: v2b=intr
key: sardhee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeedhee
(fal) xeedho casuumad ah cid u samee. Qaraddaa imanayee u xeedhee. Dh: xeedhay, daraaree, casuun.
xeedhee: (fal) xeedho diiqa ah oo aroos loo diiqayo samee. Inantu intaanay afartan bixin u xeedhee. Dh: diiq, xeedhay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xuudhee
f.mg2 (-dheeyay, -dheysay) 1. Socod aayar ah oo aan meel la tageyn socosho. 2. Isku x.: laba nafley isku dirid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baandhee
f.g2 (-dheeyay, -dhaysay) Turub, baandho ku samayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baandhee
f.g2 (-dheeyay, -dhaysay) Turub, baandho ku samayn. m.f.dh, baandhayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baandhee
v. shuffle (cards)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
baandhee
-yey say: (v) reshuffle (riishafal). Ex: turubka baandhee; reshuffle cards
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baandhee
(fal) turub isku laaq oo is dhex geli si aan loo kala naqaysan karin. Dh: baandhay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
baandhee
de: shuffle (cards)
lx: baandhee
pd: (baandheeyey)
ps: v2b=
key: baandhee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fardhexo
m.dh Farta u dhexeysa murugsatada iyo kayarada.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fardhexo
m.dh Farta u dhexeysa murugsatada iyo kayarada.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
fardhexo
f. n. middle ~ third finger
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
fardhexo
-fardhexada: (n) middle finger
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fardhexo
-da: (magac, dhedig, keli) shanta farood ee calaacasha ku yaalla tan ugu dheer ee lababa dhinac ka xigto. Dh: fardhexo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
fardhexo
de: middle ~ third finger
lx: fardhexo
pd: (/da)
ps: n6-f
key: fardhexo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haldheji
m.l la-mid: dhaji.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
il dheer
adj., idiom: look tired
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kaldheer
m.dh (-ro, m.l) Lafaha dhuuxa leh ee dhaadheer middood.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
kaldheer
m.dh (-ro, m.l) Lafaha dhuuxa leh ee dhaadheer middood.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kaldheer
-ka: (magac, lab, keli) labada lafood on gacanta ku yaal, tan dheer.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
maldheer
m.dh la-mid: mandheer.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
taandhee
(fal) cid kale, dacwad u soo taag oo ku soo oog.
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
ULUDHERE
Enneapogon schimperanus 10, Sporobolus cf. consimilis 10
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xalaalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax xalaal ka dhigid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xalaalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax xalaal ka dhigid. m.f.dh, xalaalayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xalaalee
v. render religiously permissible; purify; circumcise; slaughter according to Muslim ritual
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xalaalee
(fal) neef dhimanaya gawrac si aanu u duufin. Dh: xalaalay, gawrac, bireo. Li: duufi.
xalaalee: (fal) ilmo yar baarada ka goo. Dh: gud. xalaaley.
xalaalee: (fal) ammaano ciddii lahayd illawsii oo iska yeelo. Dh: xalaaley.
xalaalee: (fal) shay inuu bannaan yahay bannee oo ku fatwoo. Dh: xalaaley, bannee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xalaalee
de: render religiously permissible; purify; circumcise; slaughter according to Muslim ritual
initial: x
lx: xalaalee
pd: (xalaaleeyey)
ps: v2b=tr
key: xalaalee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xalladee
f.mg2 (-deeyay, -deysay) Hadal dux iyo xiiso u yeelid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xalladee
f.mg2 (-deeyay, -deysay) Hadal dux iyo xiiso u yeelid. m.f.dh, xalladayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xalladee
v. embellish, express beautifully; make stylish ~ harmonious
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xalladee
-yey / xalladeysay: (v) do in a skillful way or loving way
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xalladee
de: embellish, express beautifully; make stylish ~ harmonious
initial: x
lx: xalladee
pd: (xalladeeyey)
ps: v2b=tr
key: xalladee
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
XARDHANE
(Hardane) N Plectranthus paucicrenatus Franch. Labiatae.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
BALDHEEJE
(Baldeje) S Tacca leontopetaloides (L)Kuntz. Tacaceae.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
JAW DHEER
(Jauder) N Commiphora velutina Chiov. Burseraceae.
C Commiphora tubuk Sprague. Burseraceae.
C Boswellia microphylla Chiov. Burseraceae.
N Kirkia tenuifolia Engl. Simaroubaceae.
N Ipomoea nephrosepla Chiov. Convolvulaceae.
C Gyrocarpus angustifolius (Verdc.)Gillett. Hernandiaceae.
S Allophylus rubifolius (Hochst) Engl Sapindaceae.
S Commiphora africana (A. Rich) Engl. Burseraceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
meeldhexe
m.fk Celcelis.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
meeldhexe
n. phr., loc. (adj.): center, middle; central, intermediate
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
meeldhexe
(tilmaame) badhtan aan dhanna u badnayn. Meeldhexe ayaan gaadhiga ku gaadhay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
meeldhexe
de: center, middle; [atr.] central, intermediate
lx: meeldhexe
ps: np-loc
key: meeldhexe
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
TAN DHEER
Tonnellata
Long ton