Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xal-ka)

2

Biyo aan badnayn oo wax lagu xalo.

waa la naqliyay ✓

1

xal¹: m.l Biyo yar oo wax lagu dhaqay.

2

xal²: f.g1 (-alay, -ashay) Biyo yar weel ku mayrid.

waa la naqliyay ✓

m.l Maaro; mushkilo ama mas'alo maaro u helid.

waa la naqliyay ✓

1

f.g1 (-alay, -ashay) Biyo yar weel ku mayrid. m.f.dh, xalid.

2

xąl: m.l Maaro; mushkilo ama mas'alo maaro u helid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): solution; small amount of water used for washing

2

xal v. wash, clean, cleanse

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) solution (saluu-shin); answer (aan-sar)-, decision (di-zi-shiri) ~ daawo, jawaab. Ex: xal sax ah ma haysaa? do you have a correct solution?

2

xal -ay / xashay: (v) wash (woosh)-, usually in relation to household items; clean (kiliiri) ~ mayr, maydh, dhaq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weel maydh oo nadiifi. Kildhiga xal. Dh: qasaal, dhaq.

2

xal -ka: (magac, lab, keli) biyo uskag ah oo weel lagu maydhay. Xalka innaga daadi.

3

xal -ka: (magac, lab, keli) go'aan xoog ama xigmad lagu gaadho oo mushkalad lagu soo afjaro. Dh: maaro, furdaamin.

waa la naqliyay ✓

1

(Alwaax-a, Alwaax-da)

2

Qoryo xalxalleef laga dhigo oo wax lagu dhiso; looxyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaxad-da)

2

Aan xalleef ahayn ee qiro leh; ballaar leh; toox.

waa la naqliyay ✓

1

(Badhan-ka)

2

Geed, wax yar ah, oo xalleefsan oo wareegsan oo dhexda daloollo ku leh, oo dharka lagu kor tolo oo inta ilaha (daldaloollada) laysu suro, dacallada isku qabta oo isku xira; guluus.

waa la naqliyay ✓

1

(Baridhawr-ka)

2

Barkimo xalleef ah ama wax kaloo aad loo jilciyey oo kooraha ama kursiga ama wixii kaloo adag oo lagu fariisana hayo layska xijiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Biladdaya-ha)

2

1. Dhalo gaar ah oo xalleef ah, oo inti dhinaca hoose wax laga marshey, daruur ku wareegsanna loo yeelay, la iska arko; mandarad; muraayad.

3

2. Qalab sida dhuunta u samaysan, oo wixii aad u fog, sida xiddigaha, lagu dhugto oo soo dhoweeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Bog-ga)

2

1. Muruq ballaaran oo xalleef ah oo kala xira uurka iyo saabka oogada nafleyda.

3

2. Baalka xaashida labadeeda dhinac midkood.

waa la naqliyay ✓

1

* (Buskud-ka)

2

Kimis xalleefsan oo fidsan oo adag, oo badanaa sonkoraysan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caad-da) Dhagax, isagoo shiilmay oo qolqola haya dhulka gudihiisa ka soo baxay, oo isagoo is-haysta dhulka korkiisa ku ballaartay oo ku qaboobey; sallax dhagax ah oo jaadkaas ah oo biyaha celiya.

2

2. (Caad-ka) Daruur cad oo xalleefsan oo aad u sarraysa; daruurta da'satey waxa ka hara oo wax cirka laftiisa ku dhegsan la moodo.

waa la naqliyay ✓

1

(Caleen-ta)

2

Xubnaha yaryar oo balballaaran oo xalxalleefsan, oo badanaa cagaarka ah oo laamaha geedaha ka baxa, middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Canbaabbur-ka)

2

Laxoox ballaaran oo xalleef ah oo indho yaryar dubiddu u yeesho, oo budada badarka laga sameeyo; canjeelo.

waa la naqliyay ✓

1

(Canjeela-da)

2

Laxoox ballaaran oo xalleefsan oo dubiddu ilo u yeesho oo badarka laga sameeyo; canbaabbur; (ama canjeero).

waa la naqliyay ✓

1

(Celiya-ha)

2

Suun xalleefsan oo jilicsan oo badanaa dumaysan oo faraska surkiisa iyo kooraha moqotinkiisa hore isu haya.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciddi-da)

2

Cad xalleefsan oo gees la moodo oo farta caaraddeeda, docda kore, ka baxa; wax la mid ah oo ka baxa nafley badan cagahood: libaax, dummad, eey, shinbir.

waa la naqliyay ✓

1

(Dacas-ka)

2

1. Rafaad; dhib; dandarro.

3

2. kabo kor ka furan oo xalleefsan oo cinjir ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabbayn-ta)

2

1. Dhabbe marid; qoodayn; socod.

3

2. Dhabbe ka dhigid.

4

3. Habka xaskusha loo tumo qaarkiisa danbe: waa tumidda labaad oo ku xigta god ka soo bixinta, oo laga dhigo wax xallefsan, oo kolka qorraxda lagu waro durba engega.

waa la naqliyay ✓

1

1. La dhaqaaleeyey; nolol fiican ku nool; ladan.

2

2. La mayray; mayran; xalan, qasaalan.

3

3. (Dhaqan-ka) Hab ama hidde lagu dhaqmo oo lagu nool yaahay oo facba faca ka horreeya ka dhaxlo; ilbax; galtibbax.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqasha-da)

2

1. Si wanaagsan oo dhaqan leh, xoolo ama wax kale u maamulasho; (wax dhaqasho) xoogsasho; xoolo tabcasho.

3

2. Mayrasho; qasaalasho; xalasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqdhaq-a)

2

Wax yar oo dufan ah ama caano ama biyo ama wax la mid ah oo wax lagu agloolo ama lagu xalo.

waa la naqliyay ✓

Wax la dhaqdhaqay ah; mayran; qasaalan; xalan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqdhaqid-da)

2

Dhawr jeer biyo ku xalid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Axal-ka) Xilli u dhexeeya ximirka iyo xayska.

2

2. (Axa-sha) Xab is-haysta oo adag.

waa la naqliyay ✓

1

axal¹: m.l Xilliyada dayrta mid ka ah oo u dhexeysa ximirka iyo xayska.

2

axal²: m.dh (-llo, m.l) Hoore adag oo is-haysta oo sida badan ka yimaadda mindhicirrada marka ay jirradaan ama xubnaha taranka waqtiga dhalmada.

waa la naqliyay ✓

1

axal¹: m.l Xilliyada dayrta mid ka ah oo u dhexeysa ximirka iyo xayska.

2

axal²: m.dh (-llo, m.l) Hoore adag oo is-haysta oo sida badan ka yimaadda mindhicirrada marka ay jirradaan ama xubnaha taranka waqtiga dhalmada.

waa la naqliyay ✓

m. n. second part of the Dayr season (around October)

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): mucus, catarrh; vaginal ~ body secretion

waa la naqliyay ✓

- ka / axasha: (n) dirt (dherti); a filthy water ~ wasakh, calas

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xilli u dhexeeya ximirka iyo xayska.

2

axal-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha cad ee ukunta ku jira. Ukunta axalka ha ka daadin.

3

axal-sha: (magac, dhedig, keli) xabsallow adag oo ishaysta; mandhareer isjiidjiida sida koolka. Geel axashii ka gaada leh.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xilli

2

de: second part of the Dayr season (around October) Determined by the appearance of certain stars in the sky

3

hm: 2

4

lx: Axal

5

pd: (-ka)

6

ps: n-m-time

7

key: Axal_2

waa la naqliyay ✓

1

(Xaal-ka)

2

1. Lacag ama wax kale oo qof gefey, eedsiin ahaan loo saaro; yake; tacsiir; cisaaro: xumayn.

3

2. Arrin; xaajo.

4

3. Sida lagu sugan yahay; sah; xaalad.

waa la naqliyay ✓

1

xaal¹: m.l 1. Hanti la siiyo qof sharaftiisa wax loo dhimay. 2. (axwaal, m.dh) Arrin; xaajo. 3. la-mid: xaalad. Sida lagu suganyahay; sah.

2

xaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) La x.: cid arrin la dhammaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hanti la siiyo qof sharaftiisa wax loo dhimay. 2. (axwaal, m.dh) Arrin; xaajo. 3. la-mid: xaalad. Sida lagu suganyahay; sah.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. fine, compensatory payment for an offense ~ wrong-doing

2

xaal m. n. situation; legal matter ~ affair

3

xaal v. converse, negotiate, discuss a problem

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) penalty as a result of wrongdoing; or breach of the traditional law. Ex: xaal baa lagu xukumay; a penalty was imposed on him

2

la xaal -ay / xaashay: (v) deal with; negotiate with; hold converse with or breach of traditional law

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof aad ku xadgudubtay xoolo xumayn ah sii. Ninka haddaad ka gar darrayd iska xaal. Dh: maydh

2

xaal -ka: (magac, lab, keli) xoolo maydh ah oo laga qaado qofka ku gafa qof kale siiba hablaha, Dh: xumayn, yake, takhsiir.

3

xaal-ka: (magac, lab, keli) xaalad ama si markaa lagu sugan yahay. Dh: waayo.

4

xaal -ka: (magac, lab, keli) xanuun aan la garan oo wadaaddo iyo jiman Soomaalidu ku sheegaan. Dh: wadaaddo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) inta u dhaxaysa labo goor oo seko la bixiyo; sannadka ay sakadu ku waajibto.

waa la naqliyay ✓

1

(Xayl-ka)

2

Dhiigga dumarku bishiiba kol helo; caado; dhibaad; dhibaaji.

waa la naqliyay ✓

1

xayl¹: m.l Dhiigga dumarku bishiiba kol helo; caado; dhibaad.

2

xayl²: f.mg1 (-lay, -shay) Haweeney caado helid.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhiigga dumarku bishiiba kol helo; caado; dhibaad.

waa la naqliyay ✓

m. n. menstruation

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) menstruation (men-stru-eyshin); period (piir-i-eed); menses (men-siis) ~ caado

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhiig dumarka la yimaad inta ay dhallin yaryihiin oo qaangaadh madana calaamad u ah. Dh: xayd.

2

xayl -ka: (magac, lab, keli) xilli neef dhidigahi saarasho diyaar u yahay. Dh: asool, rimay.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: dhiig

3

de: menstruation

4

initial: x

5

lx: xayl

6

pd: (-ka)

7

ps: n0-m

8

key: xayl

waa la naqliyay ✓

1

aal¹: m.dh.fk Aashay, -aa, -iis iyo wixi lamida: si aan degdeg iyo fudayd toona ku jirin; aayar, tartiib, qunyar. Tusaale: “Ciise aashiis buu hadlaa”.

2

aal²: f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka a.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. la-mid: ool², oollow.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka aa.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. m.f.dh., aallid. la-mid: ool, oollow.

waa la naqliyay ✓

f. n., [adverb] slowly, gently, carefully

waa la naqliyay ✓

(fal) waxtar yeelo oo faa'idee. Mar haddii ad shaqo heshay, dadkiinna wax ugu aal. Dh: ool.

waa la naqliyay ✓

1

1. Erey ulajeeddooyin midabyo badan leh sida 'waa yahay e,' 'Arrintii hore daayey ama ka noqday e,' oo la yiraahdo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska yeersiiyo (wax aan lagu jacsanayn ama cagajiid lagu yeelo); Bal hoo, bal kaalay, bal ina keen; wiilka bal u yeer.

2

2. (Bal-ka) a) Geedka meseggada, galleyda, kd. inta laamaha iyo caleemaha ah. b) Ballan; wacad; axdi.

waa la naqliyay ✓

1

bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.

2

bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: “B. inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii b. inay fog tahay”; ama cagajiid lagu jeedo, sida “B. hoo”, “B. ina keen”.

waa la naqliyay ✓

1

bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.

2

bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: B. inaan eegi karo aan soo durko, Weyddii b. inay fog tahay; ama cagajiid lagu jeedo, sida B. hoo, B. ina keen.

waa la naqliyay ✓

1

inter. allright, ok, well, just, now, uh

2

bal m. n. large leaf, leaves and stalk of plants like bananas ~ corn

waa la naqliyay ✓

1

(Bal) S Aristida adscensions L. Gramineae.

2

N Stipagrostis hirtigluma (Trin & Rubr.) De Winter. Gramineae.

3

N Stipagrostis uniplumis (Licht) De Winter. Gramineae.

4

N Zygophyllum hildebrandtii Engl. Zygophyllaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(adv) simply; just. Ex: bal maqal waxuu sheegayo; simply listen to what he is saying

2

bal -ka: (n) hay (heey); hay cut and dried for fodder

waa la naqliyay ✓

1

(xidhiidhiye) macne gaar ah aan lahayn, hadal lagu hakiyo oo fiirsasho iyo digtooni ku jirto. Bal kaalay oo ila hadal. Bal soo qaad koobka.

2

bal: (ereycodeed) lagu tusmeeyo iftiin meel ka baxay; iftiinka ka baxa kolka ay meeli olosho. Olol baa halkan bal ka yidhi.

3

bal -ka: (magac, lab, keli) caws laamo dhaadheer leh ka baxa webiyada jiinkooga. Waxa uu leeyahay xubno u eg dicinta oo loo adeegsado dhismaha cariishyada. Dh: dacaar.

4

bal -ka: (magac, lab, keli) gogosha lagu seexdo ee laga sameeyo laamaha geedbaarka ama geetimireedka. Bal u dhig martida. Dh: caw, qaddiifad. bal -ka: (magac, lab, keli) hadhuudhka kolka madaxa ama sabuulka laga guro inta soo hadha. Saca irmaan balka siiya. Dh: qaran.

5

bal -ka: (magac, lab, keli) kulan lagu ballamay. Bal dambe oo shan iyo tobnaad innoo qabta. Dh: ballan, madal.

waa la naqliyay ✓

1

(Cal-ka, Ca-sha)

2

1. Buur weyn oo dhagax ah; qar weyn.

3

2. Dhagax; shiid.

waa la naqliyay ✓

1

cal¹: m.l Baadiye jiq ah.

2

cal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Buur aad u dheer. 2. Buur taxane ah.

waa la naqliyay ✓

1

cal¹: m.l Baadiye jiq ah.

2

cal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Buur aad u dheer. 2. Buur taxane ah.

waa la naqliyay ✓

f. n./m: rocky mountain; stone, rock

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhagax cad. Dhul uu cal ka buuxo ayaan soo maray. Dh: dhagaxshiil.

2

cal-sha: (magac, dhedig, keli) buur weyn.

waa la naqliyay ✓

1

de: rocky mountain; stone, rock

2

lx: cal

3

pd: (-ka ~ /sha)

4

ps: n1-f/m

5

key: cal

waa la naqliyay ✓

1

(Dal-ka)

2

Dhul yar ama weyn oo seere la yaqaan leh oo la deggan yahay.

waa la naqliyay ✓

1

dal¹: m.l (-lal, m.l) Dhul soohdin loo yaqaan leh oo la degganyahay; waddan.

2

dal²: f.g1 (-alay, -ashay) Harag rogob ka gurid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Dhul soohdin loo yaqaan leh oo la degganyahay; waddan.

waa la naqliyay ✓

m. n. country, land, territory, state

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) country (kaantari); land (laandh); territory (tera-tori), state (isteeyt) ~ waddan

waa la naqliyay ✓

1

Paese

2

Country

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel busho ku wada nooshahay oo uu maamul iyo dhaqan ama nidaam yaallo. Dh: waddan.

waa la naqliyay ✓

1

(Fal-ka)

2

1. (naxwe) qayb weyn oo qaybaha ereyada kamid ah: waxay tilmaamaan wax la fala hayo ama wax jira ama wax dhacaya ama si la yahay ama lagu sugan yahay; waxaa u sal ah oo ay ka soo dillaacaan ama ay ku dhisan yihiin 'magacyada falka' sida cunid, gabyid, marin, xumayn, goyn, qabasho, siin, ahaansho, lahaansho, kd.

3

2. Waxqabad; samays; yeel.

4

3. (senen) farsamo ku dhisan aqoon qarsoon oo la moodo inay saamays weyn leedahay oo cid wax lagu yeeli karo ama lagu tari karo; jaadad badan buu u kala baxaa; falfal; sixir.

waa la naqliyay ✓

1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir. 4. la-mid: falid.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: “Guuleed wuu yimid”, “Sucaad way kortay”. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida “arag”, “cun”, “taabo”. Tusaale: “Sabriye ayaa tufaaxa cunay”; f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida “soco”, “buub”, “weynow”. Tusaale: “Ismahaan baa soo socota”, “Ismahaan baa u soo socota dugsiga”; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal “ahaansho”. Tusaale: “Gabadhu way wanaagsantahay”.

3

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1 . Wax samayn. Tusaale: “Arrintan anigaa falay”. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: “Beertii baan soo falay”. 4. Dhul bannayn. Tusaale: “Ciisaa dhabbe falay”. 5. Harag jilcin.

waa la naqliyay ✓

1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: Guuleed wuu yimid

3

Sucaad way kortay. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida arag, cun, taabo. Tusaale: Sabriye ayaa tufaaxa cunay. f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida soco, buub, weynow. Tusaale: Ismahaan baa soo socota, Ismahaan baa u soo socota dugsiga; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal 'ahaansho'. Tusaale: Gabadhu way wanaagsantahay.

4

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax samayn. Tusaale: Arrintan anigaa falay. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: Beertii baan soo falay. 4. Dhul bannayn. Tusaale: Ciisaa dhabbe falay. 5. Harag jilcin. m.f.dh, falid.

waa la naqliyay ✓

Action

waa la naqliyay ✓

1

v. do, act

2

fal v. plow the earth

3

fal v. put a spell on, work magic

4

fal vl. n. deed, action; verb {grammar}; spell, magic; plowing

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. act (aakt); action (aak shin)', deed (dhiidh) ~ ficil. 2. [Grammar]: verb (yeerb). 3. magic (maaj ik); sorcery (soor sar i); witchcraft, charm, spell ~ sixir

2

fal -ay / fashay: (v) 1. carry out; commit; do (dhuu) ~ samee. 2. plow (palaaw), also plough and turn over earth with a plow. 3. bewitch (be-wiij); cast a spell over; ~ sixir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax cayiman, yeel oo samee. Wixii lagu amray fal oo wax kale ha falin. Dh: qabo.

2

fal: (fal) beerta fajaas oo qod si ay u baxdo. Fal beerta waa xilligeediiye. Dh: qod, tacab.

3

fal: (fal) cid kale, sixir u dhig; baab u qabo. Dh: baab. Li: dabiib.

4

fal-ka: (magac, lab, keli) qayb ka mid ah qaybaha hadalku ka kooban yahay xagga naxwaha oo sheegta wixii ficil ah ee dhacay, dhacaya, dhaca, ama dhici doona. Tag, waa fal amar ah. Dh: ficil.

5

fal -ka: (magac, lab, keli) farsamo sixir ah oo la barto dadkana lagu wax yeelleeyo ama lagu dilo. Jaadad badan buu u kala baxaa, sharcigu na www reebay. Fal nin keenaa furdaamiya. Dh: sixir, falfal, raadqaad, qataar.

6

fal -ka: (magac, lab, keli) waxqabadka ama samaynta wax muuqda oo la dareemi karo. falaad -ka: (magac, lab, keli) habdhaqanka ama dabciga qofka iyo hadba sida uu ku sugan yahay. Dh: abuur, dhalan, dabeecad, sansaan, baxaalli.

waa la naqliyay ✓

1

(Gal-ka)

2

1. Dhar yar oo la tolo oo qalabka qaarki, sida barkimooyinka, lagu rogo ama la dhex geliyo oo dhawraarin u ah.

3

2. Dabool harag ah ama qori ama bir ama wax kale, oo qalabka qaarki (billawe, seef, kd.) loo sameeyo, laguna qaado.

4

3. Biyo kooban oo meel fadhiya; balli; haro.

5

4. (shax, waalo, kd.) badin; ka dhicid; foorad.

6

5. Garangar iftiin ah oo xilliyada qaarkood dayuxu dhex galo.

waa la naqliyay ✓

1

gal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Meel godan oo biyo ku jiraan. 2. Warqad adag oo xaashiya lagu kaydiyo; fayl.

2

gal²: m.l/dh (-lal, m.l) 1. Nuur dayaxa isku wareejiya. 2. Buqshad. 3. Shay wax lagu xafido (sida seef, billaawe iyo wixi lamida).

3

gal³: f.g/mg1 (galay, gashay; geli) 1. (f.g) Wax dhexdi ama gudihii gaarid. 2. (f.g) Arrin, hawl iyo wixi lamida wax ka qabasho. 3. (f.mg) Ka g.:god muhiim ah qof uga hor marid (shax). 4. (f.mg) U g.: shisheey isu dhiibid. 5. (f.mg) U g.: cid maqan howl u qabasho. 6. (f.mg) U g.: cid meel ugu gabbasho. 7. (f.mg) Ku g.: Wax laga quustay heliddooda noqosho (baadi).

waa la naqliyay ✓

1

gal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Meel godan oo biyo ku jiraan. 2. Warqad adag oo xaashiya lagu kaydiyo; fayl.

2

gal²: m.l/dh (-lal, m.l) 1. Nuur dayaxa isku wareejiya. 2. Buqshad. 3. Shay wax lagu xafido (sida seef, billaawe iyo wixi lamida).

3

gal³: f.g/mg1 (galay, gashay; geli) 1. (f.g) Wax dhexdi ama gudihii gaarid. 2. (f.g) Arrin, hawl iyo wixi lamida wax ka qabasho. 3. (f.mg) Ka g.:god muhiim ah qof uga hor marid (shax). 4. (f.mg) U g.: shisheey isu dhiibid. 5. (f.mg) U g.: cid maqan howl u qabasho. 6. (f.mg) U g.: cid meel ugu gabbasho. 7. (f.mg) Ku g.: Wax laga quustay heliddooda noqosho (baadi). m.f.dh, gelid.

waa la naqliyay ✓

1

v. enter, go into ~ inside; join

2

gal v. commit

3

gal vl. n. act of entering; entrance

4

gal m. n. cover, container, case, envelope, pillowcase; sheath, scabbard

5

gal m. n. pond

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) [galal-ka] 1. file (faayl), folder (fooldher), envelope (invaloop). 2. something that covers; protective covering: pillowslip (piilowislip)

2

gal adag: (adj) hardcover (haardh-kaver) hardback (haardh-baak). Ex: buug galadag; hardcover book

3

galjilicsan: (adj) softcover (softkaver)

4

gal -ay / gashay: (v) 1. enter (in ter), penetrate (penatareeyt)-, pierce (piirs). 2. became a member, participant: join (jooyn). 3. take a course at a school; study (istadhi)

5

galka bistooladda: (n) holster (howlistar).

6

galka toorreyda: (n) sheath (shiith)

waa la naqliyay ✓

Fascicolo File

waa la naqliyay ✓

1

Cartella; fascicolo

2

Cover; file

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel hoos leh teg; aqal, dugsi ama meel kale gudaheeda teg.

2

gal -ka: (magac, lab, keli) dahaadhka seefta, toorrida, golxadka iyo wixii la mid ah la geliyo.

3

gal -ka: (magac, lab, keli) faylka wargadaha lagu dexrido.

4

gal -ka: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo ku jiraan. Galka ku dabbaalo.

waa la naqliyay ✓

Galka xagalseetada, tooxiyaha raandada iwm.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hal-ka) a) Tirada baabbahda iyo labada u dhexaysa; mid; kow. (1). b) Erey: hadal: wax. c) Meel, xag.

2

2. (Ha-sha) Neef geel ah oo dheddig.

waa la naqliyay ✓

1

hal¹: m.l (-lo, m.l) 1. Tirada eber iyo laba u dhexeysa; kow. Tusaale: “Wuxuu dhalay hal wiil iyo hal gabar”. 2. Eray; hadal. 3. H. ah: Wax isku duuban ama wada jira. Tusaale: “Annagu hal baynu nahay”. 4. Meel; xag. Tusaale: “Halkan dhig: meeshan dhig”.

2

hal²: m.dh (-lo, m.l) Neef geel dhedig ah oo curtay.

waa la naqliyay ✓

1

hal¹: m.l (-lo, m.l) 1. Tirada eber iyo laba u dhexeysa; kow. Tusaale: Wuxuu dhalay hal wiil iyo hal gabar. 2. Eray; hadal. 3. H. ah: Wax isku duuban ama wada jira. Tusaale: Annagu hal baynu nahay. 4. Meel; xag. Tusaale: Halkan dhig: meeshan dhig.

2

hal²: m.dh (-lo, m.l) Neef geel dhedig ah oo curtay.

waa la naqliyay ✓

1

num: one

2

hal m. n., loc. place, spot, location

3

hal m. n. matter, affair

4

hal [feminine] n. cow ~ female camel

waa la naqliyay ✓

1

-hasha: (n) she camel; female camel

2

hal -ka: (adj) one (wan). Ex: hal cod bay ku hadleen; they spoke with one voice. —hal mar: one time

3

hal -ka: (n) particular portion of space; place (paleez). Ex: halkee buu joogaa? where is he?

waa la naqliyay ✓

1

(I) Cammella allattante;

2

(E) Nursing She Camel

3

(S) HAL (S. g: Hal)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) tiro eberna ka weyn labana ka yar. Dh: xabbad, kow, mid, 1.

2

hal -ka: (magac, lab, keli) erey; hadal; weedh. Hubsiimo hal baa la siistaa.

3

hal -ka: (magac, keli) meel; xag. Dh: goob, kob.

4

hal -sha: (magac, dhedig, keli) neef dhidig oo dhalooyo ah oo geel ah. Hal diidaysaa geed ay ku xoqato ma weydo. Li: awr. Wa: halo.

waa la naqliyay ✓

1

jal¹: m.l 1. la-mid: jaq 1. Caano yar oo ilmaha yaryar la siiyo. 2. J. ah: cunug aan si fiican u korin nafaqo yari darteed. 3. Dabbidka yar ee la siiyo qof aad u jirran; jeenan.

2

jal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Carruur nafaqo xumo darteed la caatoobid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Caano yar oo ilmaha yaryar la siiyo. 2. J. ah: cunug aan si fiican u korin nafaqo yari darteed. 3. Dabbidka yar ee la siiyo qof aad u jirran; jeenan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof liita, sii wax uu cuno ama cabbo.

2

jal -ka: (magac, lab, keli) cunno ama cabbitaan la siiyo qof jilicsan oo la xannaanaynayo.

3

jal -ka: (magac, lab, keli) wansiix iyo taqajur ku dhaca dad caano-dhan qaayiba oo muddo caddaankood waaya oo caano dhamid ka raaga. Jal caanood baa igu dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kal-ka) a) Waa'; goor; sano; shin, b) Miile; moog; jil. c) Lafaha dhudhummada middood.

2

2. (Ka-sha) a) Hiyi; laab; qalbi. b) Tibta mooyaha wehelisa oo badarka lagu tumo.

waa la naqliyay ✓