Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

f.g/mg1 (-umay, -untay; -umi) la-mid: xukun².

waa la naqliyay ✓

1

(fal) maxkamadee oo tallaabo sharci ah ka qaad qof eedaysan.

2

xakun-ka: (magac, lab, keli) qo'aan ay maxkamad ama guddi wax kala dhexdhexaadinayaayi ka gaadho arrin. Dh: xukun, go'aan, qaraar.

waa la naqliyay ✓

1

(Xarun-ta)

2

1. Meel barakaysan oo loo soo xarmado, la soo aado, la isugu yimaado.

3

2. Xaram.

4

3. Saldhig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-umo, m.l) 1. Caasimad; magaalo madax. 2. Rug; saldhig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-umo, m.l) 1. Caasimad; magaalo madax. 2. Rug; saldhig.

waa la naqliyay ✓

f. n. place of pilgrimage; religious community; seat of government, capital; headquarters; center

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) center (sen-tar) also centre; station (isteey-shin) ~ saldhig 2. base (beeys). Ex: xarun milatari; military base

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) guri intiisa dhawran ee dumarka u gaarka ah. Dh: xaran, xaram.

2

xarun -ta: (magac, dhedig, keli) meel saldhig ah oo dad badani iskugu yimaaddaan oo maamul iyo hoggaan uu fadhiyo. Waxa caasimad walba laga dhisaa xarun ciidan. Dh: saldhig, Wa: xarumo.

waa la naqliyay ✓

1

de: place of pilgrimage; religious community; [ext.] seat of government, capital; headquarters; center

2

initial: x

3

lx: xarun

4

pd: (-ta Pl: xarumo (/ha))

5

ps: n1-f, n2-f

6

key: xarun

waa la naqliyay ✓

1

(Xukun-ka)

2

Talis; guddoon; (ama xugun).

waa la naqliyay ✓

1

xukun¹: m.l 1. Talis, guddoon. 2. la-mid: xugmi. Go'aan maxkamadeed.

2

3. la-mid: xakaamad, xukuumad. Dowlad; dawlo. la-mid: xugun.

3

xukun²: f.g1 (-umay, -untay; -umi) 1. Wax maamulid. 2. Cid go'aan maxkamadeed ku qaadid.

waa la naqliyay ✓

1

xukun¹: m.l 1. Talis, guddoon. 2. la-mid: xugmi. Go'aan maxkamadeed. 3. la-mid: xakaamad, xukuumad. Dowlad; dawlo. la-mid: xugun.

2

xukun²: f.g1 (-umay, -untay; -umi) 1. Wax maamulid. 2. Cid go'aan maxkamadeed ku qaadid. m.f.dh, xukumid.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Hukun

waa la naqliyay ✓

1

m. n. rule, command, decree; justice, verdict, sentence, judgement

2

xukun v. command, govern, rule; pass judgement, impose a sentence

waa la naqliyay ✓

nickname; name-unisex rule, command; verdict, judgement. Lit: he/she who rules

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the act of governing (ga-vening) or controlling; government (gaver-ment); governance (gave-nansi); rule. (ruul); command (ko-maand); verdict (veer-dhikt)-, sentence (sen-tanis)

waa la naqliyay ✓

1

Governare; condannare

2

To govern; to condemn

waa la naqliyay ✓

1

(fal) go'aan dad aad ku kala saarayso soo saar. Dadka kala xukun. Dh: xugmi.

2

xukun: (fal) maamul oo hoggaanka hay. Dalkaaga caddaalad ku xukun. Dh: maamul.

3

xukun-ka: (magac, lab, keli) hoggaanka ummad looga taliyo laftiisa. Dh: guddoon, talis.

4

xukun-ka: (magac, lab, keli) go'aan maxkamad ama guddi garsoor uu gaadho. Dh: go'aan.

waa la naqliyay ✓

1

boqor¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Nin madax u ah tol ama qaran oo xakunkiisu dhaxaltooyo yahay. 2. Maro dhuuban, dheer, qurux badan, dacallada bul ku leh oo haweenku dhexda ku xirtaan. 3. B. ah: neef riyo ah oo dhexda midab ku leh.

2

boqor²: f.g1 (-qray, -qortay; -qri) Qof boqornimo u caleemo saarid.

waa la naqliyay ✓

1

boqor¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Nin madax u ah tol ama qaran oo xakunkiisu dhaxaltooyo yahay. 2. Maro dhuuban, dheer, qurux badan, dacallada bul ku leh oo haweenku dhexda ku xirtaan. 3. B. ah: neef riyo ah oo dhexda midab ku leh.

2

boqor²: f.g1 (-qray, -qortay; -qri) Qof boqornimo u caleemo saarid. m.f.dh, boqrid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xakun ama gar kugu dhacday oggolaansho. Garqaadashadu waa geesinimo. Dh: xeerqaadasho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u kala garsoor; kala xakun; u kala baan.

2

garsoor -ka: (magac, lab, keli) si guud, xeerasha, dadka iyo meesha garta lagu qabto; maxkamad.

3

garsoor -ka: (magac, lab, keli) maxkamad marin; kala xaqsiin; kala xakumid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xakun ku ridid oo dembi ku helid ama beriyeelid.

2

xakumid -da: (magac, dhedig, keli) arrin dacwadi ka socotay go'aan ka soo saarid oo xukun ka gaadhid. Dh: xukumid.

3

xakumid-da: (magac, dhedig, keli) hogaan maamul hayn oo masuul ahaansho. Dh: xukumid, talin.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax xukun ku dhacay oo go'aan laga gaadhay ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaakin-ka)

2

1. Nin dal xukuma; taliye.

3

2. Garsoore; qaalli.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-nno/-immo, m.dh) Gar yaqaan ama qaalli maxkamad u jooga in uu dadka u garnaqo. 2. Qof aan eex samayn.

waa la naqliyay ✓

1

xaakin: m.l 1. (-nno/-immo, m.dh) Gar yaqaan ama qaalli maxkamad u jooga in uu dadka u garnaqo. 2. Qof aan eex samayn.

2

xaakin: m.l (-nno/-immo, m.dh) 1. Gar yaqaan ama qaalli maxkamad u jooga in uu dadka u garnaqo. 2. Qof aan eex samayn.

waa la naqliyay ✓

Common N. judge, magistrate; ruler, governor

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof caddaalad iyo xeer wax ku kala socodsiiya. Oday xaakin ah ayuu Ilaahay nagu hagaajiyay. Dh: xaakim, xeeriye.

2

xaakin -ta: (magac, dhedig, keli) khaakho ama xaako xoog ku keenid.

waa la naqliyay ✓

1

bw: xukun

2

de: judge, magistrate; [ext.] ruler, governor

3

initial: x

4

lx: xaakin

5

pd: (-ka Pl: xukaan (ta))

6

ps: n2(c)-m, n8-m

7

syn: garsoore, qaalli; taliye

8

xv: Arabic

9

key: xaakin

waa la naqliyay ✓

(Hamoon) N Diplolophium somaliensis Verdc. Umbelliferae.

waa la naqliyay ✓

1

(Xanuun-ka)

2

1. Dareen meel oogada ka mid ahi iska dareento oo ay la kaarto ama dhuuri ula rooro, nabar ku dhacay ama waxyeello kale oo gaartey darteed; kaar; dhuuri; halac, laxaw.

3

2. Caafimaad iyo fayoobi la'aan; cudur; bugto; jirro.

waa la naqliyay ✓

1

xanuun¹: m.l 1. Dareen meel oogada ka mid ahi iska dareento oo ay la kaarto ama dhuuri ula rooro, nabar ku dhacay ama waxyeello kale oo gaartay darteed; kaar; dhuuri; halac; laxaw. 2. Caafimaad iyo fayoobi la'aan; cudur; bugto; jirro.

2

xanuun²: f.mg1 (-nay, -ntay) Kaar iyo wixi lamida dareemid; xanuun yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pain, ache; disease, illness, ailment

2

xanuun [inchoative] v. be in pain, hurt, ache

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. feeling of physical pain; pain (peeyn); sore (soor); ache (eeyk); pang (paang) ~ kaar, laxaw. 2. illness (iil-nes); disease (disiis); sickness (sik-nes) ~ jirro. Ex: xannuun khatar ah; a serious illness [disease]

waa la naqliyay ✓

1

Dolore; malattia

2

Pain; illness

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) laxaw aad u kull oo dubku dareemo kolka wax lagu jiido. Xadhi kooraanku wuu xanuun kulul yahay. Dh: kulayl.

2

xanuun -ka: (magac, lab, keli) bugtaan lala jifo ama lala jiitamo. Dabayshu waa xanuun la iska tallaalo. Dh: bugtaan, marad, jirro.

waa la naqliyay ✓

وَجَعَ، تَوَجُّع

waa la naqliyay ✓

1

xaruun¹: m.l Cod xabeeb leh oo hoos loo yiraahdo. la-mid: xuruubban¹, xuruun¹.

2

xaruun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay; -umi) Cod xabeeb leh hoos u dhihid. la-mid: xaruumbi, xuruubban², xuruun².

waa la naqliyay ✓

1

(Xasku-sha)

2

Geed dacarta la tol ah; wuxuu lee yahay caleemo dheerdheer oo warmo ah oo qaarka danbe u wada buuran oo wada hilib ah, oo caarad qodax ah ku wada dhammaada; sida wax laysku falkiyey bay isu haystaan oo midiba mid uga kor baxdaa. Waa wada liil, xargo iyo waxyaalo kaleba laga sooho ama laga sameeyo; ~ xig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Geed dacarta la tol ah; wuxuu leeyahay caleemo dhaardheer oo warmo ah oo qaarka danbe u wada buuran oo wada hilib ah, oo caarad qodax ah ku wada dhammaada; sida wax laysku falkiyay bay isu haystaan oo midiba mid uga kor baxdaa. Waa wada liil, xargo iyo waxyaalo kaleba laga sooho ama laga sameeyo; xaskulxig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Geed dacarta la tol ah; wuxuu leeyahay caleemo dhaardheer oo warmo ah oo qaarka danbe u wada buuran oo wada hilib ah, oo caarad qodax ah ku wada dhammaada; sida wax laysku falkiyay bay isu haystaan oo midiba mid uga kor baxdaa. Waa wada liil, xargo iyo waxyaalo kaleba laga sooho ama laga sameeyo; xaskulxig.

waa la naqliyay ✓

f. n. aloe plant species

waa la naqliyay ✓

1

(Hascul) N, S Sansevieria ehrenbergii Bak. Agavaceae.

2

N Sansevieria phillipsiae N. E. Br. Agavaceae.

3

May Sansevieria powellii N.E.Br. Agavaceae.

4

May, S Sansevieria robusta N.E.Br. Agavaceae.

5

S Sansevieria rorida (Lanza) N. E. Br. Agavaceae.

6

S, N, C Sansevieria forskaliana (Schult.) Hepper & Wood. Agavaceae.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) geed aan caleen iyo cows midna lahayn oo u baxa raxanraxan; geed leh dhego iyo dhubuq dheer oo dusha ubax ku sameeya kolka dhegihiisa la xigo waxa ka soo baxa miiqyo cadcad oo xadhko adadag laga sooho. Dh: xig, dhegweyn.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xig

2

de: aloe plant sp.

3

initial: x

4

lx: xaskul

5

pd: (/sha)

6

ps: n-f

7

key: xaskul

waa la naqliyay ✓

1

(Kun-ka)

2

Tiro ka kooban toban meelood oo meeshiiba boqol tahay oo laysku daray; toban boqolaad; (1,000).

waa la naqliyay ✓

m.l.t. (-umanaal/-umanyaal, m.l) Tiro ka kooban toban meelood oo min boqol ah; toban boqolaad; “1000”.

waa la naqliyay ✓

m.l.t. (-umanaal/-umanyaal, m.l) Tiro ka kooban toban meelood oo min boqol ah; toban boqolaad; 1000. m.l.w, kumanaal. m.l.w, kumanyaal.

waa la naqliyay ✓

num: thousand

waa la naqliyay ✓

mille.

waa la naqliyay ✓

-ka: (v) thousand (thaaw-sandh)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tiro ka kooban toban meelood oo meeshiiba boqol tahay oo laysku daray; toban boqolaad; (1000).

waa la naqliyay ✓

1

cf: kumaankun

2

de: thousand Pl: kumaanaal ~ kumanyaal

3

lx: kun

4

pd: (-ka)

5

ps: num-m

6

key: kun

waa la naqliyay ✓

1

(Xan-ta)

2

Qof maqan oo wax xun oo hadduu joogo aan lagula dhaceen, laga sheego.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Xumo ka sheegidda qof maqan (xumo laga sheego).

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Xumo ka sheegidda qof maqan (xumo laga sheego).

waa la naqliyay ✓

f. n. slander, calumny; gossip, back-biting

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) gossip (gaa-sap)-, talebearing (teeyl-beer-ing)-, backbiting (baak-baayting) ~ xamasho

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhalliil iyo ceebo qof aan ku maqlayn laga sheego.

waa la naqliyay ✓

1

de: slander, calumny; gossip, back-biting

2

initial: x

3

lx: xan

4

pd: (-ta Pl: xanan (ka))

5

ps: n4-f

6

key: xan

waa la naqliyay ✓

غيبَهُ

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan dhalankiisu wanaag lahayn; aan fiicnayn; liita.

2

2. (Xun-ka, Xun-ta) Qof ama wax aan wanaagsanayn, laga fiican yahay, liita; xumaan iyo waxyeello leh.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-umaa, -umayd) 1. Wax aan wanaagsanayn ahaansho. 2. Ka x.: wax aan raalli ka ahayn wax la sameeyey ahaansho. 3. Ku x.: wax, wax aad u jecel ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-umaa, -umayd) 1. Wax aan wanaagsanayn ahaansho. 2. Ka x.: wax aan raalli ka ahayn wax la sameeyey ahaansho. 3. Ku x.: wax, wax aad u jecel ahaansho. m.f.dh, xumaan.

waa la naqliyay ✓

[adjective] bad, evil, worthless

waa la naqliyay ✓

mauvais.

waa la naqliyay ✓

(adj) bad (baadh); evil (ii-val). Ex: akhbaar aad u xun baa soo gaartay; she received some very bad news

waa la naqliyay ✓

1

Cattivo

2

Bad

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) la naco oon fiicnayn ah. Nin xun lama soo dhawaysto. Li: fiican.

waa la naqliyay ✓

1

de: bad, evil, worthless Opp: wanaagsan, fiican

2

initial: x

3

lx: xun

4

pd: (xumaa Pl: xunxun)

5

ps: adj

6

key: xun

waa la naqliyay ✓

فَسَاد سُوء، شَرٌ

waa la naqliyay ✓

/akin/ (adj) 1. isku qoys ah, qaraaba ah. 2. wax is shabbaha, isu eg.

waa la naqliyay ✓

a., xig.

waa la naqliyay ✓

1

Caku!

2

Erey la yiraahdo kolka wax la kahdo ama la nebcaysto, sida: Caku ninkaas, maxaa noo keenay! Caku dunida! Hah!

waa la naqliyay ✓

e.d Erey la yiraahdo kolka wax la kahdo.

waa la naqliyay ✓

e.d Erey la yiraahdo kolka wax la kahdo.

waa la naqliyay ✓

inter. ugh!, huh!; well!

waa la naqliyay ✓

(interj) used to express emotions, such as dislike, displeasure or pain; ouch (owj); damn (daam); ah

waa la naqliyay ✓

caku!: erey la yidhaahdo marka wax la kahdo, la necbaysto, la dhaliilo ama la lala yaabo. Caku, dunida yaabkeed! Dh: cako!

waa la naqliyay ✓

1

de: ugh!, huh!; well! Expression of distaste or disapproval

2

lx: caku

3

ps: intj

4

key: caku

waa la naqliyay ✓

1

(Ukun-ta)

2

Ugax.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-umo, m.l) Shay kakoonsan, qolof adag oo ay dhasho nafleyda inta aan naasleyda ahayn, oo uu ku jiro abuurkii ilmaha iyo nafaqadii korin lahayd.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-umo, m.l) Shay kakoonsan, qolof adag oo ay dhasho nafleyda inta aan naasleyda ahayn, oo uu ku jiro abuurkii ilmaha iyo nafaqadii korin lahayd.

waa la naqliyay ✓

f. n. egg (of chicken)

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) egg (eeg) ~ ugxan

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ugac.

2

ukun-ta: (magac, dhedig, keli) unug dheddig oo ka soo go'ada xubinta bacriminta ee ilmagaleenka.

waa la naqliyay ✓

1

bw: ugax, unfax

2

de: egg (of chicken)

3

initial: u

4

lx: ukun

5

pd: (-ta Pl: ukumo ~ ukuno (/ha))

6

ps: n1-f-enum

7

syn: beed

8

key: ukun

waa la naqliyay ✓

بَيْضٍ، بَيْضَة

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) go'aan falcelis ah Ilmuhu wuu kaa yar yahaye ha ka xaan qaadan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xayn-ta)

2

Wadajir urursan oo ka kooban dad ama waxyaalo; koox; horin; xoogaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh In yar oo aan badayn oo xoolo, ugaar iyo wixi lamida oo wada jira; horin; koox.

waa la naqliyay ✓

m.dh In yar oo aan badayn oo xoolo, ugaar iyo wixi lamida oo wada jira; horin; koox.

waa la naqliyay ✓

f. n. group

waa la naqliyay ✓

(adj) some (sam); group (guruup); herd (heerd)-, flock (falook) ~ koox

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) fayga hoose e marad ama googoradda dumarka. Dh: cidhif.

2

xayn-ka: (magac, lab, keli) qaraabada wixiidha oorida ka soo jeeda. Dh: gacal, xidid. Li: xiga.

3

xayn -ta: (magacwadareed) koox adhi ah oo wad socota ama wada daaqaysa. Xayn yari xas beedday.

waa la naqliyay ✓

1

de: group

2

initial: x

3

lx: xayn

4

pd: (-ta Pl: xaynan (ka))

5

ps: n1-f, n4-f

6

syn: horin, hormo, koox

7

key: xayn

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cayayaan qudhaanta u eg aadna uga weyn oo qaniinyo kulul oo cuf dhoobo ah geedaha iyo gidaarrada ku samaysta. Xuun ayaa i ganinay

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof axmaq ama dabbaal ah. Qofka aadunka ah lama gargaarsado.

waa la naqliyay ✓

1

(Alkun-ka)

2

1. Wax aan hor u jirin oo la abuuro; abuur; uun.

3

2. (Alkun-ka, Alkun-ta) Labada inay is guursadaan isu doonay, waxay isu yihiin.

waa la naqliyay ✓