xakamay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xakamay
(fal) xakame geli; xakamaha ku xidh. Faraska xakamay oo degdeg u fuul. Dh: xakamee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xakamayn
(Xakamayn-ta)
Xakame gelin, ku qabasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xakamayn
m.f.dh eeg xakamee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xakamayn
-ta: (magac, dhedig, keli) xakame ku xidhid. Faraska xakamayn la'aan ma hoggaamin karaysid.
xakamayn -ta: (magac, dhedig, keli) socodkiisa yarayn oo xad uu ku dhaqdhaqaaqo u yeelid. Dh: xakamays.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xakamays
-ka: (magac, lab, keli) eeg xakamayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fagaas
m.l (-syo, m.dh) Bir ama qori la geliyo afka fardaha iyo baqlaha marka la xakamaynayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xakamaysnaan
m.f.dh eeg xakamaysan. la-mid: xakamaysnaansho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xakamaysnaansho
m.l/dh la-mid: xakamaysnaan.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
curb
/karb/ (n) 1. qarka u dhexeeya waddada baabuurta iyo marshabiyeediga (n) 2. xakame (xakamaha faraska lugu xukumo) (v) 3. xakamayn (xakame ku qabasho).
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
self-control
/self-kontarowl/ (n) iska-adkaan (is-xukumid, is-xakamaynta nafta).
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
self-denial
/self-dhinayal/ (n) is-xir-xirid (is-xakamayn, nafta loo diido raaxadeeda).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
durmad
-da: (magac, dhedig, keli) birta xakamaha ku xidhan ee faraska afka laga geliyo marka la xakamaynayo. Doogna waa ka nijaasoo, durmaddaanu ku aasnay. Dh: birxakame.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kontoroolid
-da: (magac, dhedig, keli) hawl socota ama wax kale, ka warhayn ama xakamayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
muquufid
-da: (magac, dhedig, keli) faras xakame afka ka gelin oo muquufka ku aasid. Dh: xakamayn.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
brider
brider, v. - xakamayn; yarayn
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
rein
n., xakamay, -ihi, caynaan, -ki.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xakaamad
m.dh la-mid: xukun¹ (3).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xakam
-ka: (magac, lab, keli) bir iyo suuman isku xidhan oo fardaha afka iyo madaxa loo geliyo oo lagu qabto laguna duduwo. Faraska xakamka sudh oo sii daa.
xakam -ka: (magac, lab, keli) ninka ciyaaraha, garta, ama tartannada kale kala dhexdexaadiya. Ciyaartoygu waxay xakamka ku eedeeyeen xaglin. Dh: dhexdhexaadiye.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jaamay
(tilmaame) meel carradeedu xuntahay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaalay
(fal) dan ka gal oo wax ka qabashada arrin jirta xil iska saar. Dh: xaallee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xagaay
m.l la-mid: xagaa.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
XAGAAY
(Hagai) N Ziziphus mauritiana Lam. Rhamnaceae.
N Ziziphus mucronata Willd. Rhamnaceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xakaar
xakaar¹: m.l Dhibaato; kadeed.
xakaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Shiddo la kulmid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xakaar
xakaar¹: m.l Dhibaato; kadeed.
xakaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Shiddo la kulmid. m.f.dh, xakaarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xakaar
m. n., [abstract] difficulty, torment, misery
xakaar [inchoative] v. be in difficulty, be in misery
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xakaar
-ka: (magac, lab, keli) kaydsi cunto dadka oo u baahan la kaydiyo si kolka baahidu sii biirto qiimaha loo kordhiyo. Dh: madhax.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xakame
(Xakama-ha)
Bir iyo suuman isku xiran oo faraska afka iyo madaxa loo geliyo oo lagu qabto laguna duwduwo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xakame
m.l (-mayaal, m.l/dh) Bir iyo suuman isku xiran oo faraska afka iyo madaxa loo geliyo oo lagu qabto laguna duwduwo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xakame
m.l (-mayaal, m.l/dh) Bir iyo suuman isku xiran oo faraska afka iyo madaxa loo geliyo oo lagu qabto laguna duwduwo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xakame
m. n.; [vn. ext.]: bridle, rein; curb ~ curbing
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xakame
-ha: (n) bridle (bareeydel)-, curb (keerb); lasso (laaso); lariat (laarit); leash (liish) ~ jare
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xakame
-ha: (magac, lab, keli) bir iyo suuman isku xidhan oo faraska afka iyo madaxa loo geliyo oo lagu qabto laguna duduwo ama lagu maamulo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xakame
cf: jaar
de: bridle, rein; [vn ext.] curb ~ curbing
initial: x
lx: xakame
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: xakame
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xammay
(fal) cuntooyinka badh u diid oo ka soomi. Ka xammay cusbada dhiikar ayuu leeyahaye. Dh: mamnuuc, xammee.
xammay: (fal) karkari oo heerka ugu kulul gaadhsii. Biyaha xammay. Dh: kululee, bayli.
xammay: (fal) kaynaani oo xoog u eryo. Faraska xammay. Dh: ordisii.
xammay: (fal) saacad iyo wax la mid ah buuxi oo cabbay. Beytariga xammay. Dh: buuxi, cabbee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haramay
fal) beer, haramaha ka gur; ka jar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laxamay
(fal) hees laxan u samee, Midhihii waan sameeyee adna laxamay. Dh: laxanee, laxamee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaramay
(fal) qaran engegan oo caleen ah kat dhig. Caleenta qaramay oo xoolaha u dhig. Dh: qaramee.
qaramay: (fal) hanti cidi gaar u leedahay wax dawladeed oo dadka ka dhexeeya ka dhig. Shirkadda qaramay Dh: qaramee.
qaramay -ga: (magac, lab, keli) xoog iyo qaro weyn oo qof haween ahi ay leedahay. Dh: kabaabul.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xakabad
-da: (n) doorstep (dhoor-isteep) ~ kaabad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xakamee
f.g2 (-meeyay, -maysay) Xakame gelin (faras).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xakamee
f.g2 (-meeyay, -maysay) Xakame gelin (faras). m.f.dh, xakamayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xakamee
v. bridle, put a bridle on; curb
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xakamee
-yey I xakameysay: (v) control or restrain with a bridle or curb
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xakamee
(fal) xakame geli; xakame ku xidh. Faraska xakamee. Dh: xakamay.
xakamee: (fal) dhaqdhaqaaqiisa xad u yeel oo ka warhay. Warbaahinta qiyamka meel kaga dhacaysa xakamee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xakamee
de: bridle, put a bridle on; [ext.] curb
initial: x
lx: xakamee
pd: (xakameeyey)
ps: v2b=tr
key: xakamee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xakuman
(tilmaame) wax xukun ku dhacay oo go'aan laga gaadhay ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xarakay
(fal) xarako iyo dhaqdhaqaaq aad macmiilka ku soo jiidato u yeel. Dh: xarakaday. xarakadee
xarakay: (fal) erey ama weedh Carabi ah xarako u yeel oo kordhow, hoos dhow ama godaan u yeel. Dh: xarakee, xarakadee.
xarakay: (fal) qurxi oo farshaxan wanaagsan u yeel. Saalka xarakay galabta xaflad ayaa jirtee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xakamaysan
Xakame ku jiro, lagu hayo; la xakameeyey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xakamaysan
f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la xakameeyey ahaansho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xakamaysan
f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la xakameeyey ahaansho. m.f.dh, xakamaysnaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xakamaysan
der. [adjective] bridled
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xakamaysan
-xakamaysnaa / xakamaysnayd: (adj) controlled with bridle or leash; leashed (liishidh)-, especially a horse
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xakamaysan
(tilmaame) xakame ku xidhan; la xakameeyey ah. Farasku wuu xakamaysan yahay.
xakamaysan: (tilmaame) xorriyad aan haysan oon madax bannaanayn. Dh: xidhan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xakamaysan
de: bridled
initial: x
lx: xakamaysan
pd: (xakamaysnaa)
ps: adj-der
key: xakamaysan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaaraamay
(fal) wax mamnuuc ah oo xaaraan ah ka dhig. Sigaarka xaaraamay. Dh: xaaraamee, mamnuuc. Li: xalaalay, xalaalee, bannee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
faramayr
-ka: (magac, lab, keli) biyaha lagu faraxasho; biyaha lagu faradhaqdo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
farsamay
(fal) si farsamo leh u samay; si tab iyo xeelad leh u suubbi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haramayn
(Haramayn-ta)
Beerta haramaha ka limid, ka jarid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haramayn
m.f.dh eeg haramee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haramayn
-ta: (magac, dhedig, keli) beer haramaha ka gurid; beerta haramaha ka jarid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haramays
-ka: (magac, lab, keli) eeg haramayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
karamayn
-ta: (magac, dhedig, keli) karaamo u yeelid oo xurmayn.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Lakabaya
Rationalisation
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laxamayn
-ta: (magac, dhedig, keli) hees, laxan u samayn. Dh: laxamays.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laxamays
-ka: (magac, lab, keli) eeg laxamayn.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
makastay
[question word] did you understand? —makasaysaa? are you understanding?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Maxkamad
(Maxkamad-da)
Aqalka ama meesha garta lagu naqo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
maxkamad
m.dh (-do, m.l) 1. Hoy dacwadda lagu qaado. 2. Xukun hab dawli ah loo qaado. 2. Dadka xukunka qaada.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
maxkamad
m.dh (-do, m.l) 1. Hoy dacwadda lagu qaado. 2. Xukun hab dawli ah loo qaado. 2. Dadka xukunka qaada.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
maxkamad
f. n. court of law, courthouse
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
maxkamad
-da: (n) court (koort); courthouse (koort-haaws)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maxkamad
-da: (magac, dhedig, keli) meesha dacwadaha lagu qaado ee dadka loogu kala garsooro. Dh: geed.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maxkamad
bw: Arabic
de: court of law, courthouse
lx: maxkamad
pd: (-da)
ps: n1-f
key: maxkamad
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
maxkamad
مَحْكَمَة
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
qaramayn
-ta: (n) nationalisation (na-shi-naa-lizeey-shin), also nationalization
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaramayn
-ta: (magac, dhedig, keli) wax qaranku leeyahay oo dadku wadaago ama ka dhexeeya ka dhigid. Dh: qaramays.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaramays
-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaramayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qardamay
(fal) dhibaato gaadhsii; waxyeello u geyso. Ninka ku qardameeya adna gardamay. Dh: qardamee, luggoo, dibindaabyee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sasamayn
-ta: (magac, dhedig, keli) sasab ku samayn; sabaalayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Shakamad
(Shakamad-da)
Suun dumaysan oo fardaha luqunta looga lulo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
shakamad
m.dh (-do, m.l) Suun dun bulush ah leh oo fardaha madaxa loogu xiro qurux awgeed.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
shakamad
f. n. decorative halter for a horse
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
shakamad
-da: (magac, dhedig, keli) suun dumaysan oo fardaha luqunta looga lulo; shay fardaha qoorta looga lulo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
shakamad
de: decorative halter for a horse
initial: s
lx: shakamad
pd: (-da)
ps: n1-f
key: shakamad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
walamlay
(fal) kolba is melmel.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaabalay
-da: (magacwadareed) dad xaaba gurashadu ay meherad u tahay Dh: xaaboolay, xaabaysato.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xaawalay
m.dh.u Haween; dumar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaawalay
-da: (magacwadareed) magac guud oo haween oo dhan ka dhexeeya. Dh: bilis, dumar, gamboolay. Li: rag
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xabbaday
(fal) rasaas ku rid oo ku toogo. Dh: xabbadee, rasaasee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadantay
(fal) salaax oo ka judhuudhucsii; xadanto samee. Cagaha ka xadantay wiilka yar. Dh: salaax, xoodaami, xadantee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xadatayn
(Xadatayn-ta)
Xanatayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xadatayn
m.f.dh eeg xadatee. la-mid: xanantayn, xanatayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadatayn
-ta: (magac, dhedig, keli) xadanto samayn faraha caaradooda ku xoodaamin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xafaalay
(fal) kaftan dacaayad ah ku dheh. Dh: xafaalee, dacaayadee, xifaalay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xakuumad
-da: (magac, dhedig, keli) gole wasaaradeed oo fulinta hawlaha caadiga ah u xilsaaran oo uu ra'iisul wasaare xukumo isaga oo madaxweyne ama bogor ka amar qaadanaya. Dh: xukuumad.
xakuumad -da: (magac, dhedig, keli) dawlad madax bannaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xalaalay
(fal) neef dhimanaya gawrac si aanu duufin. Laxda xalaalay intayna duufin. Dh: qal xalaalee, gawrac. Li: duufi.
xalaalay: (fal) ilma yar baarada ka goo gaar ahaan gabadh. Wiilku intuu yaryahay xalaalay. Dh: gud, baaragoo, xalaalee.
xalaalay: (fal) ammaano ciddii lahayd illaws iska yeelo. Hadduu kombiyuutarka kuu soo doona waayo ka xalaalay. Dh: xalaalee.
xalaalay: (fal) shay inuu bannaan yahay banne ku fatwoo. Cunidda jaadka xalaalay: Dh: xalaalee bannay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xalladay
(fal) macaanee oo wax dadka soo jiita ka dhig. Dh: qurxi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xamxamaa
(Xamxamaa-ga)
Geed-quwaax xabagtiisa la cuno.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xamxamaa
m.l Geed-quwaax xabagtiisa la cuno.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xamxamaa
m. n. plant species, with an edible resin
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xamxamaa
-ga: (magac, lab, keli) geed xabagtiisa la cuno.