Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

1. (Xajiin-ka) Geed yar oo leh caleemo xaadi ku rogan tahay iyo dhacaan cuncun daran ku reeba wixii uu taabto.

2

2. (Xajiin-ta) Cuncun haraggu dareemo oo oogadu aad u kahato oo waxyaalo kala gaar ah laga qaado (sida: dhirta qaarkeed, habaaska, cunnada, ... ama kulka iyo qabowga); cadanyo; caaro.

waa la naqliyay ✓

1

xajiin¹: m.l Geed yar oo leh caleemo xaadi ku rogantahay iyo dhacaan cuncun deran ku reeba wixii uu taabto.

2

xajiin²: m.dh Cuncun haraggu dareemo oo oogadu aad u kahato oo waxyaalo kala gaar ah laga qaado (sida: dhirta qaarkeed, habaaska, cunnada, iyo wixi lamida); cadanyo; caaro. la-mid: xajiimo.

waa la naqliyay ✓

1

xajiin¹: m.l Geed yar oo leh caleemo xaadi ku rogantahay iyo dhacaan cuncun deran ku reeba wixii uu taabto.

2

xajiin²: m.dh Cuncun haraggu dareemo oo oogadu aad u kahato oo waxyaalo kala gaar ah laga qaado (sida: dhirta qaarkeed, habaaska, cunnada, iyo wixi lamida); cadanyo; caaro. la-mid: xajiimo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. stinging nettle (plant species that causes itching when touched)

2

xajiin [feminine] n. nettle rash, severe itch, pruritus, urticaria; allergy

waa la naqliyay ✓

[HAJEEN, HEJIM] Echiochilon arabicum (?) 10, Indigofera sp.nr. elwakensis 10, I. intricata 50, I. spinosa 01, Triumfetta actinocarpa 03

waa la naqliyay ✓

1

(Hajin) C Tephrosia filiflora Chiov. Papilionaceae.

2

C Indigofera argentea Burm. Papilionaceae.

3

N Crotalaria dumosa Franch. Papilionaceae.

4

S Tephrosia villosa (L) Pers. Papilionaceae.

5

C Indigofera sesquijuga Chiov. Papilionaceae.

6

C Indigofera intricata Boiss. Papilionaceae.

7

Og,S Tephrosia polyphylla (Chiov.) Gillett. Papilionaceae.

8

C Indigofera spinosa Forsk. Papilionaceae.

9

C Indigofera sesquijuga Chiov.

10

C Indigofera sp. aff. I. Elwakensis Gillett. Papilionaceae.

11

C Triumfetta actinocarpa S. Moore Tiliaceae

12

C,S Pavonia eremogeiton Ulbr. Malvaceae.

13

C Pavonia zeylanica Cav. Malvaceae.

14

C Heliotropium congestum Bak. Boraginaceae.

15

C Heliotropium ovalifolium Forsk. Boraginaceae.

16

C Seddera pedunculata (Balf.F.) Hall.F. Convolvulaceae.

17

C Barleria eranthemoides C.B.Cl. Acanthaceae.

18

C Asepalum erantherum (Vatke) Engl. Cyclocheilaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) itching of the skin caused by allergic reaction; hives (haayviz)

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cuncun kabxarar wata oo dubka dushiisa laga dareemo kolka wax xajiin leh la taabto ama ay jirto xasaasiyad uu jidhku diidayo. Dh: cuncun.

2

xajiin -ta: (magac, dhedig, keli) hadhuudhka engegan kolka la tumo inteeda dabaysha raacda oo qofka ay taabato xajiin ama cadanyo u keenta. Gorowga xajiinta ka huf.

3

xajiin -ta: (magac, dhedig, keli) geed yar oo leh caleemo xaadi ku rogan tahay iyo dheecaan oo haddii la taabto lagu caaroodo oo lagu xajiimoodo.

4

xajiin -ka: (magac, lab, keli) eeg xajiimaale.

waa la naqliyay ✓

1

(Xajin-ta)

2

Xoog u hayn, u qabasho, u adkayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaji².

waa la naqliyay ✓

Heliotropium sp.att. congestum = Gillett et al 22504, 22511 10, Indigofera intricata 10

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of gripping (girip-ing); grasping firmly

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) hayn oo ku fara adaygid. Dh: ku fara'adkaan. Li: siidayn.

2

xajin-ta: (magac, dhedig, keli) xajka tegid; xashka soo gudasho. Dh: xarmasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Cajiin-ka)

2

Bur ama budo kale oo la qooyo oo la rafaaqo, si hadhow kimis looga dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

cajiin¹: m.l/dh 1. Budo meseggo ama galley oo biyo lagu rafaaqay. 2. Budo meseggo ama galley iyo bur laysku qasay oo canjeelo laga sameeyo.

2

cajiin²: f.g1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Biyo ku rafaaqid budo meseggo ama galley. 2. Budo meseggo ama galley iyo bur isku qasid si canjeelo looga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

cajiin¹: m.l/dh 1. Budo meseggo ama galley oo biyo lagu rafaaqay. 2. Budo meseggo ama galley iyo bur laysku qasay oo canjeelo laga sameeyo.

2

cajiin²: f.g1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Biyo ku rafaaqid budo meseggo ama galley. 2. Budo meseggo ama galley iyo bur isku qasid si canjeelo looga sameeyo. m.f.dh, cajiimid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. dough; paste (pasty substance like toothpaste)

2

cajiin v. make paste; mix dough, knead

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) dough (dow); pastry (peystri) ~ qamiir

2

cajiin -cajiimay / cajiintay: (v) knead (niidh); knead dough

waa la naqliyay ✓

1

(fal) daqiiq iyo wax la mid ah, xash oo isku rufaaq. Dh: xash; rufaaq; qoosh.

2

cajiin -ta: (magac, dhedig, keli) bur ama budo kale oo la qooyo oo la rufaaqo kimisna laga dhigo. Dh: qoosh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Caajiska qabowgu habeenkii jirka nafleyda geliyo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caajiska qabowgu habeenkii jidhka nafleyda geliyo.

waa la naqliyay ✓

Asepalum eriantherum 10

waa la naqliyay ✓

m.dh Badar shiidan oo budada laga saaray.

waa la naqliyay ✓

m.dh Badar shiidan oo budada laga saaray.

waa la naqliyay ✓

f. n. testicle; testicles

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [pl. xaniinyo] testicle (tas-tikal); scrotum (iskaroo-tam) ~ xiniin

waa la naqliyay ✓

1

a: xiniin

2

de: testicle; [pl] testicles

3

initial: x

4

lx: xaniin

5

pd: (-ta Pl: xaniinyo (/ha))

6

ps: n1-f

7

syn: qooro

8

key: xaniin

waa la naqliyay ✓

1

(Baras-ka)

2

Cudur oogada ku dhaca oo dubka ka diira oo xajiin iyo cuncun badan; caddaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Caara-da)

2

1. Cayayaan siddeed lugood leh: waxay samaysataa debin shabag ah (saabcaaro, xuubcaaro) oo bahallada yaryari ugu dhacaan.

3

2. Cuncun oogada laga dareemo oo barar iyo xajiin leh; cadanyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadanya-da)

2

Cuncun oogada lala xoqo; xajiin; caaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Carcar-ta)

2

1. (qof) nasniintiisii iyo xooggiisii hore weli qaba, waxqabashada uu u farabbaxsanayo inuu waxqabto; xiiso; firfircooni, jeel.

3

2. Wax afaysan oo aan weli wax lagu qabsan, xanafta ku taal.

4

3. Geed aan weli la taaban, xajiinta ku taal; dardar; xajiin; xanaf.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dardar-ka) a) Dad badan oo cumur ah xoog ku dhexmar; jibaax; jiiris; waxyeello, b) Weel, dhawr jeer, biyo, kd., la daro.

2

2. (Dardar-ta) Carcar, xanaf, xajiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Qasaanqas-ta)

2

Nafley yar oo badda ku jirta oo sida xabagta qoyan ama quraaradda u cad oo jiljilicsan oo badda kor sabbaysa; waxaa ku wareegsan oo ka lusha raamo badan, xajiin daranna waa leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Sonkorow-ga)

2

Cudur sonkor badani u gudubto dhiigga iyo kaadida oo keena gaajo, harraad badan, kaadi iyo xajiin; (ama kaadisonkor, dhiigsonkor).

waa la naqliyay ✓

1

(Xajiimeyn-ta)

2

Xajiin u yeelid, ku reebid.

waa la naqliyay ✓

Xajiini gaartey, hayso.

waa la naqliyay ✓

1

(Xajiin-madow-da)

2

Geedxajiin xooluhu daaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xanaf-ta)

2

Dardar; xajiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Cayayaan siddeed lugood leh, samaysta dabin shabaq ah oo bahallada yaryari ugu dhacaan. 2. Cuncun oogada laga dareemo oo barar leh; cadanyo; xajiin.

waa la naqliyay ✓

1

cuncun¹: m.l Xajiin oogada nafleyda ku dhacda oo keenta xoqod badan.

2

cuncun²: m.l (daawo) Xaalad cudur oo ka timaadda falgal jirku kaga hortagayo dhibaato dibedda uga timid, waxay xaaladdaasu noqon kartaa: mid muddo gaaban ama mid muddo dheer. Holaca muddada gaaban waa falgal difaac oo degdeg ah oo ay soohyadu kaga hartagaan dhibaato ka timaadda: jermi nool, walax kiimikaad ama fiisikaad. Astamaha: xanuun, kul, cassaan, barar iyo hawl gab. Xididdada dhiiga ee goobta waxaasi ka dhacayaan way dabcayaan oo ballaaranayaan sidaas darteed socodka dhiigga waa ku badanyahay goobtaas. Unugyada cadcad waxay galaan soohyada waxayna bilaawaan in heeraaryeeyaan baktiiriyada iyo waxyaabaha dibedda ka yimid soohyada waxay cunaan wixii dhintay oo way nadiifinayaan marar waxa sameysma malax waxaana bilowda buskood.

3

cuncun³: f.g1 (-nay, ntay) Xajiin xoqod u baahan dareemid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Geed qoodxeed jeerinka u eg oo leh miro iyo xabag la cuno. 2. Xajiin jirku la barbararo. la-mid: dheedheero, dheerdheere.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhirta inta xajiinta leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed saar dhirta daawada leh ka mid ah oo dhirta kale isku mara, lehna xaad iyo xajiin aad u daran. la-mid: gubtaanyo.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Geed-nagaar xajiinka u eg oo xooluhu aad u daaqaan, kuna dararaan markiiba. la-mid: iballaroor.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax xajiin la mariyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Xajiin dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

de: stinging nettle (plant sp. that causes itching when touched)

2

hm: 1

3

initial: x

4

lx: xajiin

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m-enum

7

key: xajiin_1

waa la naqliyay ✓

1

de: nettle rash, severe itch, pruritus, urticaria; [ext.] allergy

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: xajiin

5

pd: (-ta)

6

ps: n0-f

7

key: xajiin_2

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bojiino.

waa la naqliyay ✓

f. n. rest

waa la naqliyay ✓

1

de: rest

2

lx: bajiino

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

see: bejiino {S}

6

key: bajiino

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: caajisin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wahsi ama caajis ku ridid.

waa la naqliyay ✓

1

(Fajicin-ta)

2

Ka yaabin; argaggixin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fajici.

waa la naqliyay ✓

1

° (Wajiina-ha)

2

Xilliyada mid ka mid ah (ama wejiine).

waa la naqliyay ✓

m.l Xilli roob oo u dhexeeya bilaha nofembar iyo jannaayo oo roob ka da'o xeebaha Nugaal iyo Bari. la-mid: wejiine.

waa la naqliyay ✓

m. n. part of the dry season

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) xilli roob oo u dhexeeya bilaha Nofembar iyo Jenawari uu oo roob ka da'o xeebaha Nugaal iyo Bari ee Soomaaliya.

2

wajiine -ha: (magac, lab, keli) xilli dabayleed qabow oo roob jirey kala kaxaysa. Wajiinaha ka guur baan lahaa wiil kalaa dhalane. Dh: wejiine.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Wejiine

2

cf: Jiilaal

3

de: part of the dry season

4

initial: w

5

lx: Wajiine

6

pd: (/ha)

7

ps: n-m-time

8

key: Wajiine

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel digdigo ah oon dhir lahayn. Dh: gego, bannaan, daleed.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, keli) qaaditaan hanti ciddii lahayd hoos ahaan looga qaato.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xajiin².

waa la naqliyay ✓

1

(Hagimo) S Cleome strigosa (Boj) Oliv. Capparidaceae.

2

N Arnebia hispidissima (Lehm) DC. Boraginaceae.

3

S Rottboellia cochinchinensis (Lour) Clayton. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cuncun kabxarar keena oo cadanyada u eg oo dubka dushiisa laga dareemo kolka wax xajiin keenaa uu dubka taabto. Dh: cadanyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xajiyid-da)

2

Xaj tegid, gudasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaji¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaj tegid; xaj gudasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab keli) maydhid oo weel biyo ku qasaalid. Dh: xalitaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xalidda qudheeda.

waa la naqliyay ✓

name-f beautiful

waa la naqliyay ✓

1

(Xasilin-ta)

2

1. Wax xasilloon ka dhigid; joojin; dejin.

3

2. U miyirin; qaboojin; tartiibin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xasili.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dejin oo aguugga ka joojin. Xasilinta xooluhu waa muhiim.

2

xasilin -ta: (magac, dhedig, keli) dagaallo iyo buuq hakin oo wax xasilloon ka dhigid. Dh: qaboojin, defin.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiin-ka)

2

1. () Xarafka tobnaad oo alifka Soomaalida.

3

2. Ag; coon; qar; af.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iiman, m.l) 1. Ag; coon; qar; af. 2. (- iiman, m.l) Webiga hareerihiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l Xarafka “ja'“ magaciis carbeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iiman, n. m.) 1. Ag; coon; qar; af. 2. (- iiman, m.l) Webiga hareerihiisa.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. edge, rim, bank

2

jiin m. n. J [letter of the Arabic & Somali alphabet.]

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. alcoholic beverage; gin (jin) 2. gene (jiin)

2

jiin -ka: (n) bank (baangk). Ex: wabiga jiinkiisa; the river bank

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, la, keli) webi ama doox, dhinicyadiisa midkood.

2

jiin -ka: (magac, la, keli) curiye jidhka ku jira oo asalraaca iyo abtirsiinta lagu garto.

waa la naqliyay ✓

1

xaji¹: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Xaj gudasho.

2

xaji²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax xoog u qabasho.

waa la naqliyay ✓

1

xaji¹: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Xaj gudasho. m.f.dh, xajiyid.

2

xaji²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax xoog u qabasho. m.f.dh, xajin.

waa la naqliyay ✓

1

v. go on ~ complete the pilgrimage to Mecca

2

xaji v. grasp firmly, grip, hold on tight

waa la naqliyay ✓

1

-yey I say: (v) perform a pilgrimage to Mecca

2

xaji -yey / say: (v) hold strongly or firmly; seize firmly with the hand; grip (girip)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xajka teg, xashka soo gudo. Xoolo wad haysaaye orodoo xaji. Dh: xaj.

2

xaji: (fal) gacanta ku hay oo ha sii dayn; bu faradakaw. Lacagta xaji yayna kaa dhicine.

waa la naqliyay ✓

1

(Xiin-ka)

2

1. Waxa xoog u wareegaya ama u ordaya, shanqarta ka yeerta.

3

2. Sayn roob ah oo xoog iyo dheerayn leh.

waa la naqliyay ✓

1

xiin¹: m.l 1. Waxa xoog u wareegaya ama u ordaya, shanqarta ka yeerta. 2. Sayn roob ah oo xoog iyo dheerayn leh.

2

xiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Aad u ordid. 2. Matoor baabuur iyo wixi lamida dhawaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

xiin¹: m.l 1. Waxa xoog u wareegaya ama u ordaya, shanqarta ka yeerta. 2. Sayn roob ah oo xoog iyo dheerayn leh.

2

xiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Aad u ordid. 2. Matoor baabuur iyo wixi lamida dhawaaqid. m.f.dh, xiimid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. buzz, hiss, whistle (noise of rapid movement); heavy rain

2

xiin v. whiz (by), make a whistling ~ rushing noise; rush, speed

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the sound of a fast moving object ~ guux

waa la naqliyay ✓

1

(fal) guux samee. Sida gaadhiga u xiin.

2

xiin: (fal) orod xoog leh oo xiin ka baxayo roor. Caymad oo sida gaadhiga u xiin. Dh: orod.

3

xiin -ka: (magac, lab, keli) sanqadh guux ah oo mooteerrada iyo waxa xoog u wareegayaa ay bixiyaan. Dh: guux.

4

xiin -ka: (magac, lab, keli) sayn roob oo xoog iyo dheerayn leh. Xiin daruureed baan maqlaa.

5

xiin -ka: (magac, lab, keli) buuq iyo qabqablayn uu qof doonayo inuu cid ku jabsado. Dh: rabshad.

waa la naqliyay ✓

1

ajiib¹: m.l 1. Aqbal. 2. la-mid: ajiibid.

2

ajiib²: f.g1 (-bay, -btay) Cid wax ay rabto ka aqbalid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay, -btay) Cid wax ay rabto ka aqbalid. m.f.dh, ajiibid.

waa la naqliyay ✓

v. obey, accept something

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) respond (ri-spoondi) positively; accept (ak-sapt); speak, write, accept or act as a return to ~ aqbal. —Syn: answer, reply, retort. Ex: Allahayow ajiib ducadayada; Allah, please accept our prayers

waa la naqliyay ✓

(fal) aqbal baaqa laguu jeedshay; cid wax kaa codsatay ka oggolow. Casuumadda caruuska ajiib. Dh: oggolow, aqbal. Li: diid.

waa la naqliyay ✓

1

de: obey, accept s.t.

2

lx: ajiib

3

pd: (ajiibay)

4

ps: v1=

5

key: ajiib

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) firida ama midhaha dhulka lagu beero ama ka soo baxa sida garowga iyo arabbikhida. Aniinta ku shub beerta. Dh: iniin.

2

aniin-ta: (magac, dhedig, keli) naasaha ama candhada neefka inta taabashadeeda laga dareemo wax firida u eg oo ku dhex jira.

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: I knew

waa la naqliyay ✓