xagurrin

(Gurrin-ka, Gurrin-ta)

Neef guga gudihiisa rimay.

m. n. animal that conceives during the wet season

cf: Gu ~ Gu'

de: animal that conceives during the wet season

lx: gurrin

pd: (-ka ~ -ta)

ps: n2a-m/f

key: gurrin

m.dh la-mid: xabbajin, xabbururis.

-ta: (magac, dhedig, keli) calaamad lagu garto dhawaanshaha dhalmada dhedigga oo ah inuu xab weyn soo rido dhalmada ka hor. Dh: xabbururis.

(Arrin-ka, Arrin-ta)

Talo, hadal iyo in wax laga qabto u baahan; xaal; talo; xaajo.

m.l/dh (-imo, m.l) Talo, hadal iyo in wax laga qabto u baahan; xaajo.

m.l/dh (-imo, m.l) Talo, hadal iyo in wax laga qabto u baahan; xaajo.

f. n. matter, affair, case, problem, situation, topic, question, clause, provision

-ta: (n) a subject of concern, feeling, or action: matter (maa ter)-, a state of affairs; a situation; case (keeys) ~ xaajo

Argomento; oggetto

Issue; subject

-ka: (magac, lab, keli) male iyo fikir laga tashanayo. Dh: talo, xaal, xaajo.

arrin -ta: (magac, dhedig, keli) xaajo ama hawlo taladeedu taagantahay.

de: matter, affair, case, problem, situation, topic, question, clause, provision

lx: arrin

pd: (-ta ~ -ka)

ps: n1-f, n2c-m

key: arrin

(Gurin-ta)

1. Wax guray ka dhigid.

2. (xoolo) neef irmaan, wax caanaha ka joojiya oo galoof ka dhiga kula kicid.

3. (la gurin) la dhammayn; salgaarid; la wadid.

m.f.dh eeg guri².

-ta: (magac, dhedig, keli) neef irmaan, wax gudhan ka dhigid. Li: irmaanayn.

m.f.dh eeg aburi. la-mid: uburin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoor kaga keenid: xunbo badan ka samayn. Dh: xoorin, xumbayn.

m.f.dh eeg afuri. la-mid: afursiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof sooman afur siin. Afurinta dadka sooman ajar badan baa laga helaa. Dh: afuris.

afurin -ta: (magac, dhedig, keli) qof, subax hore cunto siin.

m.dh la-mid: bųrin.

-ta: (magac, dhedig, keli) soo korodhka wax cusub oo aan hore loo ogayn.

darrin -ta: (magac, dhedig, keli) xaalad soo korodhay.

m.dh (-imo, m.dh) Dhul bannaan oo degaanka ku wanaagsan. la-mid: derrin.

-ta: (magac, dhedig, keli) kayn weyn oo duur leh. Durrimaha agtoodaba ha marin yey ku daakhiline.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhici doona sii saadaalin. Dh: saadaalin, oddorosid.

m.l.kh Neef dheddig oo gu'ga uurowday.

(Gurbin-ta)

Wax badan on yaryar oo daadsan, mid mid u qaadid; uruurin.

m.f.dh eeg gurbi.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax yaryar oo kala baahsan gurid. Dh: gurid, ururin, qaadqaadid. Li: saydhin, firdhin.

Qof gurta wax ku qabsada; wixii gacanta midig lagu qaban jirey, gacanta bidix ku qabta.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof adeegsiga gacanta bidix ku badsada ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof adeegsiga gacanta bidix ku badsada ahaansho. m.f.dh, gurranaan.

der. [adjective] left-handed

-gurmaa I gurmayd: (adj) left-handed (laft-heendidh). Ex: wuu gurran yahay; he is left-handed

(tilmaame) qof gacanta bidix wax ku qabsada.

cf: gur, gurey

de: left-handed

lx: gurran

pd: (gurranaa)

ps: adj-der

key: gurran

(Guurin-ta)

1. Guur gelin; aroosin.

2. Cid meel ka rarid.

3. Hadal qoran oo meel ku yaal, meel kale ku qorid.

m.f.dh eeg guuri. la-mid: guuris¹.

-ta: (magac, dhedig, keli) isku guurin; isku dhisid; isku meherin; labo qof oo lab iyo dhedig kala ah si sharci ah isugu fasixid si ay qoys u noqdaan. Gabadhu waxay diiddan tahay u guurinta odayga loo guurinayo. Li: furid.

Exit

-ka: (magac, lab, keli) jid bannaan oo la maro. Dh: waddo, dhabbe, daw, jid.

-da: (magac, dhedig, keli) gobka qaydhiin ee aan weli bislaanin. Ugurri weeye geedkan midhihiisu.

(Xaarin-ka)

Weel la tolo oo fidsan oo badarka lagu haadiyo oo lagu kala sooco.

xaarin¹: m.l (-nno/-immo, m.dh) Weel, fidsan, godan, wareegsan oo badanaa caw ka samaysan oo badarka lagu haadiyo ama lagu kala saaro.

xaarin²; m.f.dh eeg xaari.

m.l (-nno/-immo, m.dh) Weel, fidsan, godan, wareegsan oo badanaa caw ka samaysan oo badarka lagu haadiyo ama lagu kala saaro.

Common N. winnowing basket, container for carrying ~ winnowing grain

-ka: (n) a basket for winnowing grain

-ta: (magac, dhedig, keli) meel bannaan oo xooluhu fadhiistaan. Xaarin fiican geela u sahami. Dh: xaarin, ambo. Wa: xaadhimo.

xaarin -ta: (magac, dhedig, keli) meel uu xayawaan galo oo uu deggen yahay. Dh: degaan, xaadhin, xero. Wa: xaarimo.

xaarin -ta: (magac, dhedig, keli) weel la tolo oo kala fidsan oo badarka lagu haadiyo. Xaarinta sarriig ayaa laga tolaa. Dh: mansaf, masaf.

de: winnowing basket, container for carrying ~ winnowing grain

initial: x

lx: xaarin

pd: (-ka)

ps: n2(c)-m

key: xaarin

Asepalum eriantherum 10

m.f.dh eeg xagli.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo dhinac oo kuu siman dhan u badasho. Dh: xaglis, iilasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciddi xoog wax ugu jeexid oo ku sarid. Dh: xagasho.

xagtin -ta: (magac, dhedig, keli) xarriijin dhaawac fudud ah oo dubka sarta iyada oo ciddi ama wax la mid ah oon xoog u sarin la adeegsado.

m.f.dh la-mid: xarbiyid.

(Xarfin-ta)

Caano ama wax la mid ah oo aan daboollayn, meel neecaw leh dhigid, si ay u qaboobaan, u xarfadaan.

xarfin¹: m.f.dh eeg xarfi.

xarfin²: m.dh (fiisikis) Dariiqadda ay walaxi kaga beddelanto uumi isuguna bedesho dareere. Dareeruhu, tusaale ahaan, waxa sameeya uumi galey gibilka.

m.dh (fiisikis) Dariiqadda ay walaxi kaga beddelanto uumi isuguna bedesho dareere. Dareeruhu, tusaale ahaan, waxa sameeya uumi galey gibilka.

Condensation

-ta: (magac, dhedig, keli) caano ama wax la mid ah oo aan daboollayn meel neecaw leh dhigid oo ku qaboojin.

m.f.dh eeg xawri.

(Xerrin-ta)

Xer ka dhigid, geyn.

m.dh la-mid: xergeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) kolba meel baad iyo biyo leh ku hayn. Raggii xerrin bay ku magan yihiin hablihiina saxati. Dh: xergeyn.

1. (Xurbin-ka) Ul yar oo madaxa ilko ku leh, oo wax lagu xurbiyo.

2. (Xurbin-ta) a) Caano garoor ah ama ukun ama wax la mid ah, xurbin ku qasid, ku labid. b) Xurbiye ku daloolin.

xurbin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Ul dheer oo afka ganto ku leh oo caanaha iyo wixi lamida lagu walaaqo. 2. Ul gaaban oo af buuran leh oo soorta la karinayo lagu walaaqo. la-mid: xurbiye, xurbo, xurub.

xurbin²: m.f.dh eeg xurbi.

m.l (-nno, m.dh) 1. Ul dheer oo afka ganto ku leh oo caanaha iyo wixi lamida lagu walaaqo. 2. Ul gaaban oo af buuran leh oo soorta la karinayo lagu walaaqo. la-mid: xurbiye, xurbo, xurub.

m. n. whisk (stick with a rounded ~ spiked head for stirring food)

-ka / ta: (n) mixer (mik-ser)

-ka: (magac, lab, keli) ul yar oo madaxa ilko ku leh oo wax lagu xurbiyo. Xurbinka ii keen.

xurbin-ta: (magac, dhedig, keli) xadhig carruurtu ku ciyaarto oo intay labada dhinac qabtaan ay aad u wareejiyaan mid ama labana ka boodboodaan isaga oo wareegaya. Xurbinta ha ka daalin illaa aan anu daalayo. Dh: xurbis.

xurbin-ta: (magac, dhedig, keli) caano qasid oo xurbin ku dhexwareejin. Caanaha kulul xurbintoodu way fududahay. Dh: xurbis.

xurbin-ta: (magac, dhedig, keli) wax adag xurbiye ku daloolin. Looxaantu xurbinta badan way ku jabtaa. Dh: xurbis.

xurbin-ta: (magac, dhedig, keli) qori qiiq leh weel caano lagu liso ama lagu dhigo ku ugid. Kidiga ama kulanka ayaa xurbinta ugu wanaagsan. Dh: ugid, cugid.

Madkayn, waraarin.

de: whisk (stick with a rounded ~ spiked head for stirring food)

initial: x

lx: xurbin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: xurbin

m.f.dh eeg xuuri.

-ta: (magac, dhedig, keli) bullin oo isku soo ururin. Adhi xuurin ayaa lagu xereeyaa.

-aa: (adj) not fasting, especially during the month of Ramadan

m.f.dh eeg agmari.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof ama wax, meel aan ka fogayn oo barbarkeega ah, marsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo iyo wixii la mid ah si degdeg iyo duubni ah u kaxayn. Xooluhu way xuuftoomeene aguujinta ka daa. Dh: aguujis.

aruurin¹: m.f.dh eeg aruuri. la-mid: aruuris, ururi, uruuri.

aruurin²: m.dh Maanso, shekooyin dhaqan, taariikh nololeed iyo wixi lamida oo dad kala duwan laga soo xigtay oo meel ku wada qoran.

m.dh Maanso, shekooyin dhaqan, taariikh nololeed iyo wixi lamida oo dad kala duwan laga soo xigtay oo meel ku wada qoran.

vl. n. assembling, gathering, meeting

-ta: (n) collection (ko lek-shen); gathering, assemble

de: assembling, gathering, meeting

lx: aruurin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: aruurin

(Dayrrin-ka)

(xoolo) dayrta rimay.

-ta: (magac, dhedig, keli) aayar u socosho. Dh: gaargaarin.

galurin, n.m. - koofiyad.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaab caalwaa ah u socosho. Dh: hulluuqid, luudid, tukubid, tegid.

(Jaarrin-ta)

Hadal muran ah ku hadlid.

m.f.dh eeg jaarri².

-ta: (magac, dhedig, keli) muran iyo jikaartan; murmid ama yooyootan.

(Muurrin-ta)

Dhutin yar; heetis.

m.f.dh eeg muurri.

-ta: (magac, dhedig, keli) aayar u dhutiyid. Muurrintu waa dhuti fudud. Dh: hitiqin, heetin. muursasho -da: (magac, dhedig, keli) muur ka dhigasho. Ninka an awr hayin ah lahayn muursashada dameer Allaa baday.

m.f.dh eeg qaarri. la-mid: qaarris.

(Waarrin-ta)

Socod culus oo lugaha la kala fogeynayo.

m.f.dh eeg waarri.

-ta: (magac, dhedig, keli) waadhwaadhsasho oo socod lugaha la kala fogeeyo socosho. Wiil la guday waarrintaa lagu gartaa. Dh: waarris.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg xagar.

(Xagatin-ta)

Ciddi xoog wax loogu jiidey ama wax kale oo la mid ah, raadka ama nabarka ay reebaan.