xagmaal

m.f.dh eeg xagmaal.

m.l Qof ay shaqadiisu tahay in uu dusha wax ku qaado. la-mid: xamaal¹, xamaali, xammaal¹.

m.l Qof ay shaqadiisu tahay in uu dusha wax ku qaado. la-mid: xamaal, xamaali, xammaal.

m. n. porter, carrier, loader, stevedore

-ga: (n) porter (poortar)-, cargo handler; redcap (reedh-kaap)-, stevedore (istii-vidoor); coolie (kuu-li)

-ga: (magac, lab, keli) eeg xamaal.

de: porter, carrier, loader, stevedore

initial: x

lx: xammaali

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

key: xammaali

name-f hopes, aspirations

(Xagaa-ga)

Afarta nur oo sanada midkood; wuxuu u dhexeeya guga iyo dayrta; xilliga xagaayadu da'do.

xagaa¹: m.l (-aayo, m.dh) 1. Afarta nur oo sanada midkood; wuxuu u dhexeeyaa guga iyo dayrta; xilliga xagaayadu da'do. la-mid: xagaay.

xagaa²: m.l (-aayo, m.dh) (c.fal.) Loolka dhexe, waa xilliga ku xiga guga, xiddigis ahaanna waxa loo tixgeliyaa inuu ku beegan yahay kubbad badhka min hornaqa xagaaga (21 juun) ilaa caano maallada isle eg ee dayrta (21 sebtember).

xagaa¹: m.l (-aayo, m.dh) 1. Afarta nur oo sanada midkood; wuxuu u dhexeeyaa guga iyo dayrta; xilliga xagaayadu da'do. la-mid: xagaay.

xagaa²: m.l (-aayo, m.dh) (c.fal.) Loolka dhexe, waa xilliga ku xiga guga, xiddigis ahaanna waxa loo tixgeliyaa inuu ku beegan yahay kubbad badhka min hornaqa xagaaga (21 juun) ilaa caano maallada isle eg ee dayrta (21 sebtember).

Summer

m. n. cool season, the lesser dry season [June - September.]

Xagaa m. n. summer, hot season, time of the southwest monsoon

-ga: (n) summer (sa-mar) Ex: xilliga xagaaga; the summer season

magac loo baxsho wiil dhashay waqti xagaa ah.

-ga: (magac, lab, keli) mid ka mid ah afarta xilli ee sanadka oo u dhexeeya guga iyo dayrta waana bilaha Juun, Luuliyo, Ogosto iyo Sebteembar.

(Xaga-sha)

1. Lowga laabatadiisa dibadda u jeedda oo kolka la fariisto ama lugta la laabo, isku laabanta.

2. Labo xarriiqood oo toostoosan oo meel isugu yimaada iyo qaabka ay u yeelaan korka ama meesha u dhexaysa.

xagal¹: m.dh (xaglo, m.l/xagallo, m.dh) 1. Lowga laabatadiisa dibadda u jeedda oo kolka la fariisto ama lugta la laabo, isku laabanta. 2. Labo xarriiqood oo toostoosan oo meel isugu yimaada iyo qaabka ay u yeelaan korka ama meesha u dhexaysa.

xagal²: m.dh (xaglo, m.l/xagallo, m.dh) (xisaab) Saxan ka samayma ratibaadda laba xarriigood (dhinacyo ama gacmo) oo ku kulma bar lagu magacaabo geeska xagasha. Halbeegga waa darajo ama gacansin.

xagal¹: m.dh (xaglo, m.l/xagallo, m.dh) 1. Lowga laabatadiisa dibadda u jeedda oo kolka la fariisto ama lugta la laabo, isku laabanta. 2. Labo xarriiqood oo toostoosan oo meel isugu yimaada iyo qaabka ay u yeelaan korka ama meesha u dhexaysa.

xagal²: m.dh (xaglo, m.l/xagallo, m.dh) (xisaab) Saxan ka samayma ratibaadda laba xarriigood (dhinacyo ama gacmo) oo ku kulma bar lagu magacaabo geeska xagasha. Halbeegga waa darajo ama gacansin.

Angle

Angle

Angle

f. n. popliteal area, hollow on other side of knee joint; angle {geometry}

-xagasha: (n) 1. the hollow part of the leg behind the knee joint. 2. angle (aan-gal)

Angolo

Angle

Angolo

Angle

-sha: (magac, dhedig, keli) xisaabta joomateriga halka labo xarriiqood oo toostoosan ay ku kulmaan ama labo falladhood ay ku wadaagan hal barbilow sida: xagal qumman: xagal cabbirkeedu yahay 90°; xagal fiigan: xagal cabbirkeedu ka yaryahay 90°; xagal furan: xagal cabbirkeedu ka weynyahay 90°; xagal daacsan: xagal cabbirkeedu ka weynyahay 180°; xagal fidsan ama toosan: xagal cabbirkeedu yahay 180°.

xagal-sha: (magac, dhedig, keli) qiyaas wax lagu cabbir oo ah inta lagu qaadi karo gacanta oo in yar lasoo laabo inta u dhaxaysa garabka ilaa faraha. Xagal caleen ah dibiga u dhig.

Cabbirka kasoo uskuma gudaha labada xariijimood ee wada kulma, xagashaasoo qiyaasteedu ahaan karto mid quman, mid furan iyo mid fiiqan.

de: popliteal area, hollow on other side of knee joint; [ext.] angle {geometry}

initial: x

lx: xagal

pd: (/sha Pl: xaglo (/ha))

ps: n3-f

key: xagal

زاوية

(Afmaal-ka)

Afyaqaan hadal wanaagsan tirsha ama qora (gabay, hees, buug, ...) oo wax ka dheefa.

m.l (-llo, m.dh) 1. A. ah: maansayahan. 2. A. ah: qof codkar ah.

m.l (-llo, m.dh) 1. A. ah: maansayahan. 2. A. ah: qof codkar ah.

m. n., [compound] orator, elequent person

-ka: (magac, lab, keli) qof suugaanyahan ah; afyaqaan hadal wanaagsan tirsha ama qora gabay, hees, buug, iyo wixii la mid ah. Dh: tixmaal, hal'abuur.

afmaal -ka: (magac, lab, keli) qof afmiinshaar ah oo waxa afkiisa ka soo baxa oo qudha ku nool.

de: orator, elequent person

lx: afmaal

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: afmaal

(Dagaal-ka)

Dirir; islayn; faro isasaar.

dagaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Iska horimaad af ama addin ah, waxyeello lays gaarsiiyo oo dhexmara laba qof ama ka badan. 2. la-mid: dagaalid.

dagaal²: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) D./la d.: laba qof ama ka badan waxyeello af ama addin ah isgaarsiin.

dagaal¹: m.l (-llo, m.dh) Iska horimaad af ama addin ah, waxyeello lays gaarsiiyo oo dhexmara laba qof ama ka badan.

dagaal²: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) D./la d.: laba qof ama ka badan waxyeello af ama addin ah isgaarsiin. m.f.dh, dagaalid.

fight

v. attack, fight, do battle, wage war

dagaal vl. n. fighting, war, battle, attack; fight, struggle, campaign

-ka: (n) war (woor); fight (faayt); battle (baa-tal) ~ xarbi, dirir, dagaalamid

dagaal -ay / dagaashay: (v) fight against

Guerra

War

(fal) cid kale, la dirir oo colaadi. Dh: dirir.

dagaal -ka: (magac, lab, keli) iska hor imaad dirireed oo waxyeello ka dhacdo. Dagaal wiil baa ku dhintee wiil kuma dhasho. Dh: colaad. Li: nabad.

de: strategy, military tactic

lx: dagaal

pd: (-ta)

ps: n-f

key: dagaal

حَرْب

m.l Qurux.

m.l Qurux.

name: Jamal

m. n., [abstract] beauty

name-m handsome, graceful

-ka: (n) elegance, perfect style, beauty

-ka: (magac, lab, keli) qurux iyo bilic.

name-m perfection

-ka: (magac, lab, keli) eeg magaalo.

magaal -ka: (magac, lab, keli) midab maarriin qurxoon ah. Caruusaddu waa gabadh magaal ah oo dhuuban.

m.dh Xilli roob dhamaaday, geedi-hiina caleen dhacsadeen, xooluhuna bilaa-been biya cabid ama bilaabayaan. la-mid: rag-gaal.

m.dh Xilli roob dhamaaday, geedihiina caleen dhacsadeen, xooluhuna bilaabeen biya cabid ama bilaabayaan. la-mid: raggaal.

(Sagaal-ka)

Tirada u dhexaysa siddeedda iyo tobanka; toban mid la'; (9).

m.l.t. Tirada siddeedda iyo tobanka u dhexeysa; “9”.

m.l.t. Tirada siddeedda iyo tobanka u dhexeysa; 9.

num: nine

neuf (9).

-ka: (n) nine (naayn); number [9]

-ka: (magac, lab, keli) tirada u dhexaysa sideedda iyo tobanka; toban mid la'. Dh: 9; IX.

de: nine

initial: s

lx: sagaal

pd: (-ka)

ps: num-m

key: sagaal

(Xabaa-sha)

Godka dadka dhinta lagu xabaalo; qabri (ama xawaal).

xabaal¹: m.l la-mid: xabaalid.

xabaal²: m.dh (-lo, m.l) Qabri.

xabaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Wax aasid.

xabaal¹: m.dh (-lo, m.l) Qabri.

xabaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Wax aasid. m.f.dh, xabaalid.

f. n. tomb, grave, cemetery

xabaal v. bury (a person), inter; dig a grave

-xabaasha: (n) grave (gareeyv); tomb (tuum); a place of burial ~ duug, qabri

xabaal -ay / xabaashay: (v) bury (bee-ri); bury in the ground; inter (in-teer) ~ aas

(fal) qabri ku aas; god u qod oo ku aas Meydka xabaal. Dh: duug, asaruur.

xabaal-sha: (magac, dhedig keli) godka dada dhinta lagu xabaalo. Xeeldheereheedii, kol hadd xabaal galay ayaa xarafkii hoosdhabi. Dh: qabri, xawaal.

مَقْبَرَة، قَبْرِ

xagaaf¹: m.l (-fyo, m.dh) Dhul ciid guduud jilicsan leh oo ariga saac u lahayn.

xagaaf²: m.dh (-fo, m.l) Kabo harag ka samaysan oo duug ah.

xagaaf³: f.g1 (-fay, -ftay) Wax siman ka dhigid (dhul).

f.g1 (-fay, -ftay) Wax siman ka dhigid (dhul). m.f.dh, xagaafid.

m. n. rake, hoe (implement for moving soil)

xagaaf v. rake, hoe (land ~ soil)

(fal) beerta xashiishka yaryar een loo baahnayn xagaaf kaga googoo biyahana u jilci. Intuun roobku di'in beerta xagaaf.

xagaaf -ka: (magac, lab, keli) bir inta aad loo ballaadhiyo oo qori af godan daab looga dhigo beeraha lagaga shaqeeyo maangaddadana loogu duwo; majarafad daab godan la geliyo. Xagaafka qaado oo beerta daadka u soo du. Dh: xagafo.

xagaaf -ta: (magac, dhedig, keli) waddo lagu hayo gacanta si uu gaadiidku u maro oon daamur lagu shubin. Waddo xagaaf toobiye ah baan soo maray. Dh: raf, jay.

-ta: (magac, dhedig, keli) go'aan dacwadeed oon xeer iyo qodobbo qaanuun la raacine dan iyo maslaxo kolkaa joogta la eego inta dacwadda daraf ka ahina oggolaato. Dh: xeerjajab.

m.l la-mid: xagaa.

(Hagai) N Ziziphus mauritiana Lam. Rhamnaceae.

N Ziziphus mucronata Willd. Rhamnaceae.

n. phr., loc. over there, at that place

de: over there, at that place

initial: x

lx: xaggaa

ps: np-loc + focus

xe: At that counter over there.

xv: Xaggaa miiskaas ah.

key: xaggaa

f.g1 (-ray, -rtay) 1. Xagmaalid. 2. Qayb candhada xoolaha mayrax ku marid.

-ka: (magac, lab, keli) neef dhan qudha laga maalo dhanna neefka yar ee nuugaya loo marqo. Hal xagmar ah ayaa laga soo xigay.

xagmar -ka: (magac, lab, keli) eeg xagjir.

(Xalaa-sha)

Wax shareecadu bannaysay; aan xaaraan ahayn.

m.dh Wax shareecadu bannaysay oo lagu dhaqmi karo.

m.dh Wax shareecadu bannaysay oo lagu dhaqmi karo.