xagi

1. (Xag-ga) Doc; dhinac; gees; barbar.

2. (Xag-ta) a) (candhada xoolaha) horaad iyo danbeed isku dhinac ah. b) (legdan, ...) sida qof la legdama haya qof ka xoog yar oo xag u deyna haya: gacan keliya kula legdama haya.

xag¹: m.l Dhan; jaho; dhinac; gees.

xag²: m.dh Candhada xoolaha horaad iyo danbeed isku dhinac ah.

xag³: f.g1 (-gay, -gtay) Ciddiyaha, ilkaha iyo wixi lamida cid wax ku yeelid (xagasho). la-mid: xago.

xag¹: m.l Dhan; jaho; dhinac; gees.

xag²: f.g1 (-gay, -gtay) Ciddiyaha, ilkaha iyo wixi lamida cid wax ku yeelid (xagasho). m.f.dh, xagid. la-mid: xago.

m. n., loc. side, direction, part, field, area; where? [in questions.]

xag [feminine] n. the two teats on the same side of the udder

xag v. scratch (with fingernails); gnaw (with teeth)

-ga: (adj) used to indicate a direction; to (tu) —xagga dambe: backward (baak-waadh) xagga hore: (adj) forward (foor-woodh); onward (on-waardh)

xag -ay / tay: (v) [with proposition ku] make a scratch (iska-raaj) or mark on a surface ~ xoq, xago

(fal) ciddi ama wax ke oon af badan lahayn oo saawir ah ku xarruufo oo ku jeex. Ciddi ku xag ha ooyee. Dh: xarruuf, xago.

xag: (fal) weel waxa gunta kaga jira ciddi ama wax kale oo adag kaga xaquuq. Distida fujiska ka xag. Dh: xaquuq.

xag -ga: (magac, lab, keli) dhan; barbar, dhinacyada uu wax leeyahay midkood. Dh: dhan, barbar, dhinac, baal.

(Cagi-da)

Haddeer, amminka.

m.dh 1. Wakhtiga markaa la joogo; haddeer; imminka. 2. Meel.

f. n. now, the present time

-da: (magac, dhedig, keli) imikadaa la joogo. Dh: hadda, imika, eegga.

cf: cag (2)

de: now, the present time

lx: cagi

pd: (-da)

ps: n0-f-time

syn: haddeer, amminka ~ imminka

key: cagi

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar dhagxaan yaryar ama saaladda geela lagu ciyaaro.

nagi¹: m.dh la-mid: negaan.

nagi²: f.mg4 la-mid: neg.

(tilmaame) meel banaan ah.

nagi-da: (magac, dhedig, keli) jaadka laysa siiyo in yar oo ka mid ah oo qofkii bixiyay dib loo siiyo. Nagi ceshaa nabadgala.

name-m divine ordinance

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Ilkaha ama ciddiyaha wax nabar yar ku gaarsiin. 2. Wax yar oo meel ku dheggan ilkaha ama ciddiyaha kaga fuqsasho.

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Ilkaha ama ciddiyaha wax nabar yar ku gaarsiin. 2. Wax yar oo meel ku dheggan ilkaha ama ciddiyaha kaga fuqsasho. m.f.dh, xagasho.

v. scratch, abrade; scrape with the front teeth

-xagtay / xagatay: (v) scratch (iska-raaj) or mark on a surface

(fal) ilkaha hore afkooda ama ciddiyaha faraha xoog wax aad ugu xoq oo ku sarsar. Distida fujiska ka xago.

xago: (fal) ciddiyaha wax ku xarruufo. Wejiga ka xago ha ku daayee. Dh: xangaruufo.

xago: (fal) ciddiyaha ku xarruufo. Wejiga ka xago oo dhiig ka yaaci.

xago -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar is leged ama is xambaarayn ah oo qof dhan keliya lagula legdamo. Dh: gelin, xagayn.

de: scratch, abrade; scrape with the front teeth

initial: x

lx: xago

nt: xagasho (/da) [vn-f]

pd: (xagtay)

ps: v3b=tr

key: xago

xaji¹: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Xaj gudasho.

xaji²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax xoog u qabasho.

xaji¹: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Xaj gudasho. m.f.dh, xajiyid.

xaji²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax xoog u qabasho. m.f.dh, xajin.

v. go on ~ complete the pilgrimage to Mecca

xaji v. grasp firmly, grip, hold on tight

-yey I say: (v) perform a pilgrimage to Mecca

xaji -yey / say: (v) hold strongly or firmly; seize firmly with the hand; grip (girip)

(fal) xajka teg, xashka soo gudo. Xoolo wad haysaaye orodoo xaji. Dh: xaj.

xaji: (fal) gacanta ku hay oo ha sii dayn; bu faradakaw. Lacagta xaji yayna kaa dhicine.

(Qof)

Nool oo waxtar ah.

m.l.kh X. ah: qof waxtar ah ama firfircoon.

m.l.kh X. ah: qof waxtar ah ama firfircoon.

m. n. alive, vivacious, full of vigor and vitality, energetic

-ah: (n) 1. healthy (hel-thi); sound (saawndh) ~ caafimaad qaba. 2. energetic (enar-jatik); active (aak-tiv); vigorous (yiga-ras)

-ga: (magac, lab, keli) qof nool oo waxtar ah. Nin xayi ah ii soo shaqo gee. Dh: hawlkar.

de: alive, vivacious, full of vigor and vitality, energetic

initial: x

lx: xayi

pd: (-ga)

ps: n-m-atr

key: xayi

Asepalum eriantherum 10

(Xagjir-ka)

(geel, ...) neef irmaan oo aan gayax (sidig) ahayn, oo xag laga maalo.

m.l.kh (-rro, m.dh) 1. Neef irmaan oo aan gayax (sidig) ahayn (geel ama lo'). 2. X. ah: fallaar keligeed la gano oo aan laake ahayn. 3. X. ah: qof aan dhexdhexaad ahayn.

m.l.kh (-rro, m.dh) 1. Neef irmaan oo aan gayax (sidig) ahayn (geel ama lo'). 2. X. ah: fallaar keligeed la gano oo aan laake ahayn. 3. X. ah: qof aan dhexdhexaad ahayn.

m. n., [compound] milk-producing camel that is partially milked

-ka: (magac, lab, keli) qof wax uu rumaysan yahay aad ugu talax tega oo ku adadag. Nin xagjir ihi xaagaan ma yagaan. Dh: mutadarrif. Li: qunyar socod, dhexdhexaad. Wa: xaqjirro.

xagjir-ka: (magac, lab, keli) cadaaladxumo laba dhinac oo is haya dhan loo xagliyo.

xagjir-ka: (magac, lab, keli) neef geel ah oo irmaan oo xag keliya laga maalo. Dh: gayax

cf: gayax

de: milk-producing camel that is partially milked (two udders for human consumption; two for its calf)

initial: x

lx: xagjir

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: xagjir

m.f.dh eeg xagli.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo dhinac oo kuu siman dhan u badasho. Dh: xaglis, iilasho.

xaglis¹: m.l la-mid: xaglisid.

xaglis²: f.g1 (-say, -stay) Xag ka maalid, siiba dhanka bidix (xoolo).

Bias

v. milk an animal from one side only

-ka: (magac, lab, keli) labo dhinac oo kuu siman dhan u badasho. Dh: xaglin

de: milk an animal from one side only

initial: x

lx: xaglis

pd: (xaglisay)

ps: v1=tr

key: xaglis

m.f.dh eeg xagan¹.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciddi xoog wax ugu jeexid oo ku sarid. Dh: xagasho.

xagtin -ta: (magac, dhedig, keli) xarriijin dhaawac fudud ah oo dubka sarta iyada oo ciddi ama wax la mid ah oon xoog u sarin la adeegsado.

m.l (-iyo, m.dh) la-mid: banki.

m. n. bank

-ga: (n) bank (baangk) ~ banki

-ga: (magac, lab, keli) dhisme leh maamul iyo xafiisyo lacagta lagu kaydsado lagana qaato. Dh: baan. Wa: bangiyo.

a: banki

de: bank

lx: bangi

pd: (-ga)

ps: n2-m, n7-m

key: bangi

(Cagsi-ga)

Lid; liddi; dhig; (ama caksi).

m.l Ka soo hor jeedo; lid. la-mid: caksi.

m.l Ka soo hor jeedo; lid. la-mid: caksi.

m. n. contrary, opposite

-ga: (n) opposite (op-a-zit) ~ bilcagsi, liddi, caksi

-ga: (magac, lab, keli) wax wax kale liddi ku ah.

bw: liddi

de: contrary, opposite

lx: cagsi

pd: (-ga)

ps: n2-m

syn: lid

xv: caksi

key: cagsi

(Dagid-da)

Dhacsiin qof la dhacsiiyo wax aan jirin ama si aan run ahayn; dhagrid; khatalid.

m.f.dh eeg dag. la-mid: dagniin.

-da: (magac, dhedig, keli) cid u dhuumasho oo si ay xeeladi ku jirto wax yeelid. Dh: dagis.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la dagay ahaan. Li: foojigni, digtooni, soojeedid. dagniin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, si xeelad ah iyada oon digtoonayn wax u yeelid. Dh: dagid.

m.dh Maalinta kala barkeeda ee qorraxdu aad u kulushahay. la-mid: dhadi.

m.dh Maalinta kala barkeeda ee qorraxdu aad u kulushahay. la-mid: dhadi.

(Fagid-da)

Wax xabaallaa, qufid, qodid, faagid.

m.f.dh eeg fag². la-mid: fagis.

-da: (magac, dhedig, keli) miiqmiiqidda iyo rifidda wax isku yaallay. Dh: fagis.

fagid-da: (magac, dhedig, keli) fadhista midho iyo wax la mid ah oo daatay. Dh: farid, fadhid, fagis.

m.dh la-mid: fagid.

-ta: (magac, dhedig, keli) miiqmiiqidda iyo rifidda wax isku yaallay. Dh: fagid.

fagis -ta: (magac, dhedig, keli) fadhista midho iyo wax la mid ah oo daatay. Dh: farid, fadhid, fagid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel la faqay ahaan. Dh: fagnaan.

m.l.u (-iyo, m.dh) (baayoloji) Koox ka tirsan dhirta yar yar oo aan lahayn cagaariye.

m.l.u (-iyo, m.dh) (baay.) Koox ka tirsan dhirta yar yar oo aan lahayn cagaariye.

-ga: (magac, lab, keli) koox ka tirsan dhirta yaryar oo aan lahayn cagaariye.

-ga: (magac, lab, keli) adkaysiga iyo dulqaadashada.

(Hagid-da)

Qof indhala' wadid, (taxaabid).

m.f.dh eeg hąg. la-mid: hagis.

vl. n. guiding ~ leading of the blind

-da: (n) leading (Hiding), guiding (geeyding)

-da: (magac, dhedig, keli) qof indhla' hoggaamin. Dh: hagis