xaggee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xaggee
Xaggee?
Docdee? Halkee? Meelma?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xaggee
e.we Docdee? Halkee? Meelma?
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xaggee
e.we Docdee? Halkee? Meelma?
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaggee
loc. question word: where?, which way?, which direction?; whence?
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xaggee
(adv) where (weer). Ex: xaggee buu taleefoonku yaal? Where is the telephone?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaggee
(falkaabe) erey macnihiisu yahay dhankee ayaa. Xaggee salaadda loo jeestaa. Dh: docdee, halkee, meelma.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaggee
de: where?, which way?, which direction?; whence?
initial: x
lx: xaggee
ps: qw-loc
xe: Where did they go? = xag + -kee
xv: Xaggee bey tageen?
key: xaggee
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaggeed
question word, vl. pron. where ... you?
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xaggeed
(pronoun you plus where) where., you... ~ xaggaad. Ex: xaggeed qabatay? where were you?
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaggeed
de: where ... you?
initial: x
lx: xaggeed
ps: qw + vpro
xe: Where are you going?
xv: Xaggeed tegaysaa?
key: xaggeed
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaggeen
question word, vl. pron. where ... I?
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaggeen
de: where ... I?
initial: x
lx: xaggeen
ps: qw + vpro
xe: Where can I find this medicine?
xv: xaggaan = xag + -kee + baan
key: xaggeen
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xagee
(fal) qof xagayn la ciyaar.
xagee: (fal) adiga oo keli ah neef caano ka maal oo dhan qudha ka lis.
xagee: (fal) dhan keliya kula qabo oo kula legdan. Wiilku legdinta ha bartee uga xagee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xagge
s. Meel fog ku sugan; xaggeeya. Tusaale: “Waxaa laga helaa jidka xagge”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xagge
s. Meel fog ku sugan; xaggeeya. Tusaale: 'Waxaa laga helaa jidka xagge.
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Xagge
1) où? 2) d'où?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aaway
Aaway?
Xaggee buu (ama bay) jiraa (ama jirtaa?); Meeyey? Meeday? (ama away?).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhuuso
(Dhuusa-da)
Neef kolkol shanqari weheliso oo nafleyda qaarkeed xaggeeda danbe ka timaadda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Intee
Intee?
1. Immisa?
2. Xaggee?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Maye
Maye?
Xaggee jiraan? Meeye?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Mee
Mee?
Xaggee jiraa? Aaway? Meeyey?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Meeday
Meeday?
(iyada) Xaggee bay jirtaa?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Meeye
Meeye?
Xaggee jiraan? Aawaye?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Meeyey
Meeyey?
Xaggee buu jiraa? Mee? Away?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
U
(u')
1. Xarafka 20d. oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.
2. Meesha ama docda loo socdo, sida: xaggee baad u socotaa? Xamar baan u socdaa.
3. Qofka aan lala hadlayn magac-uyaalki wax la taarto ama darti wax loo sameeyo; (wiilka u yeer; naagta aqal u dhis).
-u — (wuxuu la macne yahay -i).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aaway
e.we Erey weyddiimeed, oo sida falka, mararka qaarkood, isu rogroga (sida dh.: awday, w.: aawaye) oo micnihiisu yahay 'xaggee laga helaa?' 'mee?'. la-mid: aawaye, away, awday.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
barandi
m.l.u Cayaari ama khaafiyad weyn, doonta xaggeeda dambe ku taal oo xarigga shiraaca lagu duubo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cune
m.l (-nayaal, m.dh) 1. Dhuunta cunnadu marto oo isku xirta afka iyo caloosha xaggeeda sare. 2. Wax cuna; cunaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhuus
dhuus¹: m.dh Neef kolkol sanqari weheliso oo qurmuun oo nafleyda qaarkeed xaggeeda dambe ka timaadda. la-mid: dhuuso.
dhuus²: f.mg1 (-say, -stay) Dhuuso sii deyn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
duluc
duluc¹: m.l (-cyo, m.dh) 1. Googgaradda haweenka xarigga kor uga jira oo lagu xiro marka la qaadanayo. 2. Googgaradda xaggeeda sare ee xarigga duluca ah la geliyo.
duluc²: m.dh 1. Nuxurka hadalka. 2. Ujeeddada hadalka. Tusaale: “Dulucda hadalkiisu waa in dagaalka la joojiyo”.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilxaydh
m.l (-dhyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Lakabka sare ee adag ee isha lafdhabarleyda. Isha xaggeeda hore, ilxaydhu waxay isu beddeshaa koorniya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
intee
e.we 1. Immisa? 2. Xaggee?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jigo
jigo¹: m.dh Madaxa dadka iyo xayawaanka dhankiisa dambe, meesha ay iska galaan luqunta xaggeeda sare iyo madaxu; jeego.
jigo²: f.mg3 (-gtay, -gatay) Wiil yar xibintiisa taranka girgikeeda harag kadillaacsasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
koorniya
m.dh (-yayaal, m.l/dh) (c.nafl ) Dabool ilays gudbiye ah oo ku yaalla kubbadda isha xaggeeda hore. Waa isbedel socda oo ka yimaadda ilxaydha.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
mee
e.we (meedey; meeye/maye) Xaggee ayuu jiraa?, aaway?. Tusaale: “Wiilku mee?”, “Ku mee?”.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
misig
m.dh (-sko, m.l) Xubinta u dhexayso bawdada iyo lafdhabarka xaggeeda hoose; sin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaargee
(fal) ilma yar meel uu ku xaaro gee. Wiilka yari wuu cabsoonayaaye xaargee.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Xagleed
Angular
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
agree
/agrii/agrees, agreeing, agreed;(v) ku raacid; ku waafiqid. e.g. I agree that it is a good solution.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
agree
/agrii/ (v) 1. oggolaathow. 2. ky rahow.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cagee
f.g2 (-geeyay, -gaysay) Cid cag la dhicid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cagee
f.g2 (-geeyay, -gaysay) Cid cag la dhicid. m.f.dh, cagayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cagee
v. push ~ hit with the foot, kick; trample on
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cagee
(fal) (ku ~) eeg cagay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
cagee
de: push ~ hit with the foot, kick; trample on
lx: cagee
pd: (cageeyey)
ps: v2b=tr
key: cagee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
nagee
f.g2 (-geeyay, -geysay) la-mid: negee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
nagee
(fal) geeddi ama socdaal cid ka baaji. Jimce nagee reerku sabti ha guuraane. Dh: ooli.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xądee
f.g2 (-deeyay, -deysay) Wax xad u yeelid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xadee
xądee: f.g2 (-deeyay, -deysay) Wax xad u yeelid. m.f.dh, xądayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xadee
v. limit, delimit, set a limit
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xadee
-yey / xadeysay: (v) restrict (ris-tirik); define (difaayn)-, limit (limit)-, confine (kon-faayn) ~ xaddid
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadee
(fal) xad iyo qiyaas lagu ogaado oo la yaqaan u yeel. Xadee mishaharka shaqaalaha shirkadda. Dh: xaday.
xadee: (fal) soohdin u kala samee, daari u dhaxaysa u kala madee. Dh: xadee, madee, daariyee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xadee
de: limit, delimit, set a limit
initial: x
lx: xadee
pd: (xadeeyey)
ps: v2b=tr
key: xadee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xagga
Meel; doc; dhinac; barbar.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xagga
n. phr., loc. there, that place
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xagga
(adj) toward that place. Ex: wuxuu u socday xagga gurigiisii; he was driving toward his house
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xagga
de: there, that place
initial: x
lx: xagga
ps: np-loc
xe: They would not have gone there.
xv: Xagga may tageen.
key: xagga
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
xagga
هُنَالِكَ، هُنَاكَ
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaree
v. fence in, corral
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xaree
-yey / xareysay: (v) 1. drive into a fence or corral (ko-raal); hedge in, fence in ~ xeree. 2. return to its original place. Ex: lacagta xareyso; put your money back in your pocket or wallet
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaree
(fal) meel aamin ah dhig. Dahabka qasnadda ku xaree. Dh: xeree.
xaree: (fal) xerada ku kexee. Dh: xeree.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaree
cf: xero
de: fence in, corral
initial: x
lx: xaree
pd: (xareeyey)
ps: v2b=tr
key: xaree
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xasee
f.g2 (-seeyay, -saysay) Wax qarin, wax xas ku ridid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xasee
v. hide, put something into a hiding place
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xasee
-yey / xaseysay: (v) conceal (ken-siil); hide (haaydh) ~ qari
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xasee
(fal) xas ama meel qarsoon oo kale ku qari. Dh: xasay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xasee
de: hide, put s.t. into a hiding place
initial: x
lx: xasee
pd: (xaseeyey)
ps: v2b=tr
key: xasee
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dagger
/dhaagar/ (n) toorreey (abley).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
dagger
n., (short sword) bilaawa or bilaawe, -ihi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dangee
f.g2 (-geeyay, -geysay) Cid hiillo u baahnayd oo garab la siin waayey ahaansho.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
fagged
/faagidh/ (adj) dhac-saalsan, aad u-daalan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
faglee
f.mg2 (-leeyay, -leysay) la-mid: fadallee.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
gaggle
/gaagal/ (n) raxan bolon-boollo ah.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
haggle
/haagal/ (v) ka-murmid, siiba gor-gorada sicirka. e.g. Don't haggle about the price, it is not negotiable.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
jagged
/jaagidh/ (adj) shay girgirro leh (aan lahayn qar siman ama sulub ah).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
magdee
f.g2 (-deeyay, -deysay) la-mid: megdee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
magdee
v. tan something
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
magdee
-yey / magdeysay: (v) turn hide into leather; tan (taan) ~ megdee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
magdee
(fal) haragga daguug oo dhogorta iyo hilibka ka dhamee oo idiin maas ah ka dhig. Haragga waxarka laga saaray magdee masallaan ka dhigaynaaye.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
magdee
bw: megdee
cf: magad
de: tan s.t.
lx: magdee
pd: (magdeeyey)
ps: v2b=tr
key: magdee
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
ragged
/raagidh/ (adj) 1. dhar jeex-jeexan oo calalo ah labbisan (calalo dhammaaday xiran) 2. calalo jeex-jeexan 3. kharriban (aan fiicnayn).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
raglee
f.mg2 (-leeyay, -leysay) la-mid: raqlee.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
rangée
rangée, n.f. - taxan; saf
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waagee
(ereysu'aaleed) lagu bilaabo su'aal lagu ogaanayo xilliga falku dhacay. Dh: xillima, goorma, waama, hadma.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
waggle
/waagal/ (v) dhaq-dhaqaajin (nuux-nuuxin, rux-ruxid).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
wargee
f.mg2 (-geeyay, -geysay) U w.: war cid kale u tebin ama gaarsiin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wargee
(fal) war gudbi oo sii horraysii. Dh: warran, wargey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xaabee
f.mg2 (-beeyay, -baysay) Qoryo la shito ururin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaabee
v. put firewood into the fire, feed a fire
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaabee
(fal) xaabo guro; qoryo soo gur. Buurta u bax oo soo xaabee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaabee
de: put firewood into the fire, feed a fire
initial: x
lx: xaabee
pd: (xaabeeyey)
ps: v2b=tr
key: xaabee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xaalee
f.mg2 (-leeyay, -laysay) Wax ama cid danayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xaalee
f.mg2 (-leeyay, -laysay) Wax ama cid danayn. m.f.dh, xaalayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaalee
v. consider, take into consideration, pay attention to
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaalee
(fal) xil iska saar; ihtimaab sii; il gaar ah ku eeg. Wixii dalka dani ugu jirtaba xaalee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaalee
cf: dan; ka qabo
de: consider, take into consideration, pay attention to
initial: x
lx: xaalee
pd: (xaaleeyey)
ps: v2b=tr
key: xaalee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xadree
f.mg2 (-reeyay, -raysay) (dii.) Xadro ka qaybgelid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xadree
f.mg2 (-reeyay, -raysay) (dii.) Xadro ka qaybgelid. m.f.dh, xadrayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xadree
v. take part in Sufi religious devotions
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadree
(fal) xadro samee, digri iyo qasaa'id badan akhri. Dh: xadray, digri.