xagee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xagee
(fal) qof xagayn la ciyaar.
xagee: (fal) adiga oo keli ah neef caano ka maal oo dhan qudha ka lis.
xagee: (fal) dhan keliya kula qabo oo kula legdan. Wiilku legdinta ha bartee uga xagee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xageed
-da: (magac, dhedig, keli) hab xoolaha dhan uun lagaga maalo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xaggee
Xaggee?
Docdee? Halkee? Meelma?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xaggee
e.we Docdee? Halkee? Meelma?
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xaggee
e.we Docdee? Halkee? Meelma?
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaggee
loc. question word: where?, which way?, which direction?; whence?
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xaggee
(adv) where (weer). Ex: xaggee buu taleefoonku yaal? Where is the telephone?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaggee
(falkaabe) erey macnihiisu yahay dhankee ayaa. Xaggee salaadda loo jeestaa. Dh: docdee, halkee, meelma.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaggee
de: where?, which way?, which direction?; whence?
initial: x
lx: xaggee
ps: qw-loc
xe: Where did they go? = xag + -kee
xv: Xaggee bey tageen?
key: xaggee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cagee
f.g2 (-geeyay, -gaysay) Cid cag la dhicid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cagee
f.g2 (-geeyay, -gaysay) Cid cag la dhicid. m.f.dh, cagayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cagee
v. push ~ hit with the foot, kick; trample on
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cagee
(fal) (ku ~) eeg cagay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
cagee
de: push ~ hit with the foot, kick; trample on
lx: cagee
pd: (cageeyey)
ps: v2b=tr
key: cagee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
nagee
f.g2 (-geeyay, -geysay) la-mid: negee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
nagee
(fal) geeddi ama socdaal cid ka baaji. Jimce nagee reerku sabti ha guuraane. Dh: ooli.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xądee
f.g2 (-deeyay, -deysay) Wax xad u yeelid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xadee
xądee: f.g2 (-deeyay, -deysay) Wax xad u yeelid. m.f.dh, xądayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xadee
v. limit, delimit, set a limit
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xadee
-yey / xadeysay: (v) restrict (ris-tirik); define (difaayn)-, limit (limit)-, confine (kon-faayn) ~ xaddid
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadee
(fal) xad iyo qiyaas lagu ogaado oo la yaqaan u yeel. Xadee mishaharka shaqaalaha shirkadda. Dh: xaday.
xadee: (fal) soohdin u kala samee, daari u dhaxaysa u kala madee. Dh: xadee, madee, daariyee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xadee
de: limit, delimit, set a limit
initial: x
lx: xadee
pd: (xadeeyey)
ps: v2b=tr
key: xadee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xagge
s. Meel fog ku sugan; xaggeeya. Tusaale: “Waxaa laga helaa jidka xagge”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xagge
s. Meel fog ku sugan; xaggeeya. Tusaale: 'Waxaa laga helaa jidka xagge.
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Xagge
1) où? 2) d'où?
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaree
v. fence in, corral
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xaree
-yey / xareysay: (v) 1. drive into a fence or corral (ko-raal); hedge in, fence in ~ xeree. 2. return to its original place. Ex: lacagta xareyso; put your money back in your pocket or wallet
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaree
(fal) meel aamin ah dhig. Dahabka qasnadda ku xaree. Dh: xeree.
xaree: (fal) xerada ku kexee. Dh: xeree.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaree
cf: xero
de: fence in, corral
initial: x
lx: xaree
pd: (xareeyey)
ps: v2b=tr
key: xaree
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xasee
f.g2 (-seeyay, -saysay) Wax qarin, wax xas ku ridid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xasee
v. hide, put something into a hiding place
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xasee
-yey / xaseysay: (v) conceal (ken-siil); hide (haaydh) ~ qari
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xasee
(fal) xas ama meel qarsoon oo kale ku qari. Dh: xasay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xasee
de: hide, put s.t. into a hiding place
initial: x
lx: xasee
pd: (xaseeyey)
ps: v2b=tr
key: xasee
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
pituitary gland
(n) a small, oval endocrine gland attached to the base of the brain that controls growth, maturation, and metabolism.
qanjidhka maskaxda xageeda hoose ku xidhan ku shaqa leh koritaanka
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bowdabariile
-ha: (magac, lab, keli) halka bawdada iyo badhidu iska galaan ee lugta xageeda sare. Dh: misig.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
macal
-sha: (magac, dhedig, keli) cad baruur ah oo ka laalaada luqunta idaha xageeda hoose. Wanka macasha ii qabo, adna gawrac ii mari, dhiiggana an muudsado.
macal: (xidhiidhiye) loo isticmaalo isku xidhka laba shay iyo wax ka badan si an waxba looga tegin. Keen hilib macal maraq. Dh: maca.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tun
(fal) farsamo bir ama wax kale, ka samee wixii looga baahan yahay.
tun: (fal) hadhuudh, garaac oo buushiga ka saar ama jejebi. Dh: bukaas, budli.
tun: (fal) wan ama wax kale, xiniinyaha ka saar Dh: dhufaan.
tun: (fal) ciyaar, sacabbada isla dhac. Dh: jaamay.
tun: (fal) cid kale, dil oo ulee.
tun-ka: (magac, lab, keli) luqunta dhabarkeeda: jeegada hoosteeda.
tun -ka: (magac, lab, keli) waa hilib kabaxa qoorta xageeda danbe iyo hareeraheeda. Dh: luqun, gadaad.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xagageli
(fal) laba qof la legdan oo midba dhinac mar keliya kula legdan. Dh: xagee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xagaggeli
(fal) laba qof la legdan oo midba dhinac mar keliya kula legdan. Labadaa wiil u xagageli. Dh: xagee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xusul
-ka: (magac, lab, keli) lafta taagan iyo inta u dhaw ee hagasha gacanta xageeda dambe ku taal. Xusul ayuu dhabarka kaga taagay. Dh: suxul.
xusul -ka: (magac, lab, keli) dherer le'eg gacanta inta u dhaxaysa xagasha iyo faraha. Waxan sitaa gundhate labo xusul ah. Dh: suxul. Wa: xusullo.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
aller
aller, v. - Socod: U kicid
se sentir - Aadid.
Comment allez-vous? - Maxaad sheegteen?
Où allez-vous? - Xagee baad u socotaan? (ama adeysaan?)
je m'en vais - Waan tagaya
aller chercher - Orod oo raadi
allons bon! - Way igu dhacday!
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
venir
venir, v. - imaatin.
d'où venez-vous? - xageed ka timid?
venir au monde - dhalasho.
être bien venu - si fiican loo soo dhaweeyo.
faire venir - u yeedhis; wacid; ku yeerid.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
exagéré
exagéré, adj. - buunbuunis.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaargee
(fal) ilma yar meel uu ku xaaro gee. Wiilka yari wuu cabsoonayaaye xaargee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaggeed
question word, vl. pron. where ... you?
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xaggeed
(pronoun you plus where) where., you... ~ xaggaad. Ex: xaggeed qabatay? where were you?
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaggeed
de: where ... you?
initial: x
lx: xaggeed
ps: qw + vpro
xe: Where are you going?
xv: Xaggeed tegaysaa?
key: xaggeed
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaggeen
question word, vl. pron. where ... I?
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaggeen
de: where ... I?
initial: x
lx: xaggeen
ps: qw + vpro
xe: Where can I find this medicine?
xv: xaggaan = xag + -kee + baan
key: xaggeen
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Xagleed
Angular
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dangee
f.g2 (-geeyay, -geysay) Cid hiillo u baahnayd oo garab la siin waayey ahaansho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
faglee
f.mg2 (-leeyay, -leysay) la-mid: fadallee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
magdee
f.g2 (-deeyay, -deysay) la-mid: megdee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
magdee
v. tan something
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
magdee
-yey / magdeysay: (v) turn hide into leather; tan (taan) ~ megdee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
magdee
(fal) haragga daguug oo dhogorta iyo hilibka ka dhamee oo idiin maas ah ka dhig. Haragga waxarka laga saaray magdee masallaan ka dhigaynaaye.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
magdee
bw: megdee
cf: magad
de: tan s.t.
lx: magdee
pd: (magdeeyey)
ps: v2b=tr
key: magdee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
raglee
f.mg2 (-leeyay, -leysay) la-mid: raqlee.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
rangée
rangée, n.f. - taxan; saf
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waagee
(ereysu'aaleed) lagu bilaabo su'aal lagu ogaanayo xilliga falku dhacay. Dh: xillima, goorma, waama, hadma.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
wargee
f.mg2 (-geeyay, -geysay) U w.: war cid kale u tebin ama gaarsiin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wargee
(fal) war gudbi oo sii horraysii. Dh: warran, wargey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xaabee
f.mg2 (-beeyay, -baysay) Qoryo la shito ururin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaabee
v. put firewood into the fire, feed a fire
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaabee
(fal) xaabo guro; qoryo soo gur. Buurta u bax oo soo xaabee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaabee
de: put firewood into the fire, feed a fire
initial: x
lx: xaabee
pd: (xaabeeyey)
ps: v2b=tr
key: xaabee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xaalee
f.mg2 (-leeyay, -laysay) Wax ama cid danayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xaalee
f.mg2 (-leeyay, -laysay) Wax ama cid danayn. m.f.dh, xaalayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaalee
v. consider, take into consideration, pay attention to
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaalee
(fal) xil iska saar; ihtimaab sii; il gaar ah ku eeg. Wixii dalka dani ugu jirtaba xaalee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaalee
cf: dan; ka qabo
de: consider, take into consideration, pay attention to
initial: x
lx: xaalee
pd: (xaaleeyey)
ps: v2b=tr
key: xaalee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xabeeb
(Xabeeb-ta)
Codka dadka oo qeexnaantu ka ba'do ama si fiican u soo bixi waaya, dalqada iyo cunaha oo wax gaareen darteed.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xabeeb
xabeeb¹: m.dh (daawo) Codka dadka oo qeexnaantu ka ba'do ama si fiican u soo bixi waaya, dalqada iyo cunaha oo wax gaareen darteed.
xabeeb²: f.mg1 (-bay, -btay) Cod, xabeeb yeelasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xabeeb
m.dh (daaw.) Codka dadka oo qeexnaantu ka ba'do ama si fiican u soo bixi waaya, dalqada iyo cunaha oo wax gaareen darteed.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xabeeb
f. n., [abstract] hoarseness
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Xabeeb
nickname-m hoarseness
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xabeeb
-ta: (n) low voice; sounding throaty (tharow-ti); husky (has-ki) or hoarse (hoors); cracked voice
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Xabeeb
magac ama naanays loo bixiyo qof ay xadhkaha codka ee hungurigu wax qabaan oo xabeeb leh.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xabeeb
-ta: (magac, dhedig, keli) cillad ku dhacda xadhkaha codka ee dhuunta oo codku uu qeexnaan waayo ama si fiican u soo wada bixi waayo. Durigii ayaa wiilka yar xabeeb ku reebay. Dh: xuuxo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xabeeb
de: hoarseness
initial: x
lx: xabeeb
pd: (-ta)
ps: n0-f-abs
key: xabeeb
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xabeed
m.dh (cilmiga naflayda) Walax isjiidanayso oo ay ku dhiijiyaan unugyada “goblet” xuub xabeedka korkiisa si uu u ilaaliyo una subko, iyo si uu u soo dabo bakteeriyada, saxarrada boodhka iyo wixi lamida.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xabeed
m.dh (cilmiga naflayda) Walax isjiidanayso oo ay ku dhiijiyaan unugyada 'goblet' xuub xabeedka korkiisa si uu u ilaaliyo una subko, iyo si uu u soo dabo bakteeriyada, saxarrada boodhka iyo wixi lamida.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xadree
f.mg2 (-reeyay, -raysay) (dii.) Xadro ka qaybgelid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xadree
f.mg2 (-reeyay, -raysay) (dii.) Xadro ka qaybgelid. m.f.dh, xadrayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xadree
v. take part in Sufi religious devotions
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadree
(fal) xadro samee, digri iyo qasaa'id badan akhri. Dh: xadray, digri.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xadree
de: take part in Sufi religious devotions
initial: x
lx: xadree
pd: (xadreeyey)
ps: v2b=intr
key: xadree
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xammee
f.g2 (-meeyay, -maysay) 1. Xoolo rar saarid. 2. Baabuur iyo wixi lamida kicin si uu u kululaado.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xammee
v. boil, bring to a boil; put into motion, cause to run
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xammee
(fal) cuntooyinka badh u diid oo ka soom Ka xammee cusbada. Dh: mamnuuc, xammay.
xammee: (fal) karkari oo heerka ugu kulul gaadhi. Biyaha xammee. Dh: kululee, bayli.
xammee: (fal) kaynaani oo xoog u eryo. Dh: ordisii.
xammee: (fal) saacad iyo wax la mid ah buuxi o cabbay. Dh: buuxi, cabbee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xammee
de: boil, bring to a boil; [ext.] put into motion, cause to run
initial: x
lx: xammee
pd: (xammeeyey)
ps: v2b=tr
key: xammee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xangey
-da: (magac, dhedig, keli) eeg xangay. xangoor -ta: (magac, dhedig, keli) isqaadqaad iyo kibir. Dh: kibir, santaag.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xantee
(fal) xantaxanto ciyaar oo intaad taabato ka baxso. Xantee oo carar. Dh: xantayso, taabo, xantay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xareed
(Xareed-da)
Biyaha roobka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xareed
m.dh 1. Biyo roob. 2. Biyo macaan oo aan cusbo lahayn. 3. X. ah: midab casaan furan ah.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xareed
m.dh 1. Biyo roob. 2. Biyo macaan oo aan cusbo lahayn. 3. X. ah: midab casaan furan ah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Xareed
name: Hared
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xareed
f. n., (mass n.): rainwater
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Xareed
name-m rainwater; sweet as rainwater; the one whose parents felt happiness upon his normal birth. Syn: Xareedo