Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

(Hagas) N Pterocephalus frutescens A.Rich. Dipsacaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xag qudha neef irmaan ka maalid. Hadduu sucu naasaha dhinac la'yahay xagays ayaa lagu maalaa.

2

xagays-ta: (magac, dhedig, keli) dhan qudha qof kula legdamid ama labada gacmood midba nin kula qabasho. Ninkaan xagays ku ledgay miyuu iska kay celin karaa. Dh: xagayn, xagagelin.

waa la naqliyay ✓

1

(Agas-ka)

2

Cunno la raacsho qofka dhinta oo xabaasha agteeda lagu cuno; qoriqaad.

waa la naqliyay ✓

m.l Cunto la siiyo dadka aasaya qof dhintay oo qabriga lagu dul cuno.

waa la naqliyay ✓

m.l Cunto la siiyo dadka aasaya qof dhintay oo qabriga lagu dul cuno.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu dhawaaqo marka la muujinayo fajac iyo yaab. Agas! aar muxuu yidhi!

2

agas -ka: (magac, lab, keli) Quraanka iyo werdiga loo akhriyo qof dhintey. U akhriya agas ragii uu waraabuhu abxadey.

3

agas-ka: (magac, lab, keli) cunto la raacsho qofka dhinta oo lagu cuno xabaasha dusheeda. Agas badan baa xabaasha la dul keenay. Dh: qori'qaad, axan.

4

agas -ka: (magac, lab, keli) geerida iyo dhimashada lafteeda.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaas-ka)

2

1. Afada iyo carruurta.

3

2. Cidda inta tabarta yar; maato.

4

3. Xoolaha inta isnuugta.

waa la naqliyay ✓

1

xaas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Oori, afo. 2. (-sas, m.l) Carruurta iyo haweeney la qabo. 3. X. ah: wax tabardaran; maato. 4. X. ah: qof carruur badan leh oo hanti yar.

2

xaas²: f.mg1 (-say, -stay) Nafley caato noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

xaas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Oori, afo. 2. (-sas, m.l) Carruurta iyo haweeney la qabo. 3. X. ah: wax tabardaran; maato. 4. X. ah: qof carruur badan leh oo hanti yar.

2

xaas²: f.mg1 (-say, -stay) Nafley caato noqosho. m.f.dh, xaasid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. family (wife and children), man's household ~ dependents; spouse

2

xaas m. n., [collective] dependents; weak ~ infirm people; cows and unweaned calves

3

xaas [inchoative] v. become weak and debilitated, get thin

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. wife (waayf) ~ oori. Ex: xaaskayga; my wife. 2. family (faamili). Ex: xaas ballaaran baan nahay; we are a largefamily

waa la naqliyay ✓

1

Famiglia

2

Family

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qoys ka kooban labadi isqabta iyo carruurtooda. Xaas hortii xoolo dhaqa col hortiina hub samayso. Dh: reer.

2

xaas -ka: (magac, lab, keli) reerka inta tabarta yar een xilku saarnayn. Dh: maati, maxas.

3

xaas -ka: (magac, lab, keli) islaanta la qabo oo qudha. Dh: afo, islaan.

waa la naqliyay ✓

أُسْرَةَ، بَعْلَهُ بَعْلَ

waa la naqliyay ✓

m.l (-gyo, m.dh) (fiisikis) Summad: Lx. halbeegga caalamiga (H.C.) ee iftiimida, le'egna iftiinka uu soo kaahiyo burqad iftiimeedka 1 luuman ah, kuna fidsan bed hal mitir labajibbaaran.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) (halbeeg) summadda (Lx.) halbeegga caalamiga (H.C.) ee lamahuraannimo 537 iftiimida, le'egna iftiinka uu soo kaahiyo burqad iftiimeedka hal luuman ah, kuna fidsan bed hal mitir labajibbaaran.

waa la naqliyay ✓

1

(Xagaa-ga)

2

Afarta nur oo sanada midkood; wuxuu u dhexeeya guga iyo dayrta; xilliga xagaayadu da'do.

waa la naqliyay ✓

1

xagaa¹: m.l (-aayo, m.dh) 1. Afarta nur oo sanada midkood; wuxuu u dhexeeyaa guga iyo dayrta; xilliga xagaayadu da'do. la-mid: xagaay.

2

xagaa²: m.l (-aayo, m.dh) (c.fal.) Loolka dhexe, waa xilliga ku xiga guga, xiddigis ahaanna waxa loo tixgeliyaa inuu ku beegan yahay kubbad badhka min hornaqa xagaaga (21 juun) ilaa caano maallada isle eg ee dayrta (21 sebtember).

waa la naqliyay ✓

1

xagaa¹: m.l (-aayo, m.dh) 1. Afarta nur oo sanada midkood; wuxuu u dhexeeyaa guga iyo dayrta; xilliga xagaayadu da'do. la-mid: xagaay.

2

xagaa²: m.l (-aayo, m.dh) (c.fal.) Loolka dhexe, waa xilliga ku xiga guga, xiddigis ahaanna waxa loo tixgeliyaa inuu ku beegan yahay kubbad badhka min hornaqa xagaaga (21 juun) ilaa caano maallada isle eg ee dayrta (21 sebtember).

waa la naqliyay ✓

Summer

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cool season, the lesser dry season [June - September.]

2

Xagaa m. n. summer, hot season, time of the southwest monsoon

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) summer (sa-mar) Ex: xilliga xagaaga; the summer season

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay waqti xagaa ah.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) mid ka mid ah afarta xilli ee sanadka oo u dhexeeya guga iyo dayrta waana bilaha Juun, Luuliyo, Ogosto iyo Sebteembar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) calaamad xarriijin ah oo la gaadhsiiyo dubka oo la adeegsado ciddi ama wax kale oo adag. Dh: xagasho, xagid.

waa la naqliyay ✓

v. dig up ~ loosen (soil), plow up

waa la naqliyay ✓

1

de: dig up ~ loosen (soil), plow up Contrast: xagaaf

2

initial: x

3

lx: xagaf

4

pd: (xagfay)

5

ps: v1=tr

6

key: xagaf

waa la naqliyay ✓

1

(Xaga-sha)

2

1. Lowga laabatadiisa dibadda u jeedda oo kolka la fariisto ama lugta la laabo, isku laabanta.

3

2. Labo xarriiqood oo toostoosan oo meel isugu yimaada iyo qaabka ay u yeelaan korka ama meesha u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

1

xagal¹: m.dh (xaglo, m.l/xagallo, m.dh) 1. Lowga laabatadiisa dibadda u jeedda oo kolka la fariisto ama lugta la laabo, isku laabanta. 2. Labo xarriiqood oo toostoosan oo meel isugu yimaada iyo qaabka ay u yeelaan korka ama meesha u dhexaysa.

2

xagal²: m.dh (xaglo, m.l/xagallo, m.dh) (xisaab) Saxan ka samayma ratibaadda laba xarriigood (dhinacyo ama gacmo) oo ku kulma bar lagu magacaabo geeska xagasha. Halbeegga waa darajo ama gacansin.

waa la naqliyay ✓

1

xagal¹: m.dh (xaglo, m.l/xagallo, m.dh) 1. Lowga laabatadiisa dibadda u jeedda oo kolka la fariisto ama lugta la laabo, isku laabanta. 2. Labo xarriiqood oo toostoosan oo meel isugu yimaada iyo qaabka ay u yeelaan korka ama meesha u dhexaysa.

2

xagal²: m.dh (xaglo, m.l/xagallo, m.dh) (xisaab) Saxan ka samayma ratibaadda laba xarriigood (dhinacyo ama gacmo) oo ku kulma bar lagu magacaabo geeska xagasha. Halbeegga waa darajo ama gacansin.

waa la naqliyay ✓

Angle

waa la naqliyay ✓

Angle

waa la naqliyay ✓

Angle

waa la naqliyay ✓

f. n. popliteal area, hollow on other side of knee joint; angle {geometry}

waa la naqliyay ✓

-xagasha: (n) 1. the hollow part of the leg behind the knee joint. 2. angle (aan-gal)

waa la naqliyay ✓

1

Angolo

2

Angle

waa la naqliyay ✓

1

Angolo

2

Angle

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) xisaabta joomateriga halka labo xarriiqood oo toostoosan ay ku kulmaan ama labo falladhood ay ku wadaagan hal barbilow sida: xagal qumman: xagal cabbirkeedu yahay 90°; xagal fiigan: xagal cabbirkeedu ka yaryahay 90°; xagal furan: xagal cabbirkeedu ka weynyahay 90°; xagal daacsan: xagal cabbirkeedu ka weynyahay 180°; xagal fidsan ama toosan: xagal cabbirkeedu yahay 180°.

2

xagal-sha: (magac, dhedig, keli) qiyaas wax lagu cabbir oo ah inta lagu qaadi karo gacanta oo in yar lasoo laabo inta u dhaxaysa garabka ilaa faraha. Xagal caleen ah dibiga u dhig.

waa la naqliyay ✓

Cabbirka kasoo uskuma gudaha labada xariijimood ee wada kulma, xagashaasoo qiyaasteedu ahaan karto mid quman, mid furan iyo mid fiiqan.

waa la naqliyay ✓

1

de: popliteal area, hollow on other side of knee joint; [ext.] angle {geometry}

2

initial: x

3

lx: xagal

4

pd: (/sha Pl: xaglo (/ha))

5

ps: n3-f

6

key: xagal

waa la naqliyay ✓

زاوية

waa la naqliyay ✓

1

xagan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay) Wax la xagtay noqosho.

2

xagan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la xagtay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] scratched, grazed

waa la naqliyay ✓

(Haggan) N Chionothrix somalensis (S. Moore) Hook.F. Amaranthaceae.

waa la naqliyay ✓

-xagnaa / xagnayd: (adj) scratchy (iska-raaji); marked with scratches

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la xagtay oo ciddiyo lagu jeexjeexay ah. Iyada oo wajiga ka xagan ayay timid. Dh: xarruufan. Wa: xagxagan.

waa la naqliyay ✓

1

de: scratched, grazed

2

initial: x

3

lx: xagan

4

pd: (xagnaa)

5

ps: adj-der

6

key: xagan

waa la naqliyay ✓

m.l Geed leh dhiin badan.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed leh dhiin badan.

waa la naqliyay ✓

[HAGAR] Commiphora ellisiae 01, C. kua 001

waa la naqliyay ✓

1

(Agar) S Commiphora agar. Chiov. Burseraceae.

2

S Commiphora flabellulifera Chiov. Burseraceae.

3

S Commiphora erythraea (Ehrenb) Engl. Burseraceae.

4

S Commiphora boranensis Vollesen. Burseraceae.

5

S Commiphora pseudopaolii Gillett. Burseraceae.

6

Og, C Commiphora ogadensis Chiov. Burseraceae.

7

NFD Commiphora myrrha (Nees) Engl. Burseraceae.

8

N Commiphora velutina Chiov. Burseraceae.

9

N Commiphora ellenbeckii Engl. Burseraceae.

10

N Commiphora foliacea Sprague. Burseraceae.

11

C Commiphora truncata Engl. Burseraceae.

12

C Commiphora kataf (Forsk) Engl. Burseraceae.

13

C Commiphora lughensis Chiov. Burseraceae.

14

C Commiphora hildebrandatii (Engl) Engl. Burseraceae.

15

C Commiphora kua (J.F.Royle) Vollesen. Burseraceae.

16

C Commiphora ellisiae Vollesen. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

name-m tree type specie

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed jilicsan oo buuraha ka baxa oo qayb agabka aqalka ah laga qorto, xabagtiisuna waa malmalka dadka lagu daweeyo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dumarka caruurta iyo dadka aan tamar lahayn. Dh: birimageyday, maxas.

waa la naqliyay ✓

1

(Caanaqub-ta)

2

Bahal bahallada dhir xagashada ku nool kamid ah; ma ay dheerayso oogadeedana waxaa ku rogan duf dheer iyo qodxo dheerdheer oo badan oo mardimo leh; yaadaddo; kashiito; dhiddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Jilib-ka)

2

1. Bowdada iyo kubku halkay iska galaan oo xagasha u tusmaysan; low.

3

2. Qaybaha tolka ama qoladu u kala baxaan, middood.

4

3. Bir yar oo af qaroofan oo inta idaad lagu xiro oo lacaaf la geliyo, kalluunka lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

1

(Xagaldaaca-da)

2

Lugta oo xagasha ka daacda ama ka laabanta, baari ama culays ay qaadi weydey daraaddeed (ama xagalkaddaaco).

waa la naqliyay ✓

1

(Xangaruufasha-da)

2

Ciddiyaha ku xagasho, ku nabrid, ku dhaawacid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xuubsasha-da)

2

Xuubka ka diirasho; muruxsasho; xagasho.

waa la naqliyay ✓

1

deris¹: m.l (-syo/-rsaan, m.dh) Dad degsiimada is xiga oo isu dhaw.

2

deris²: m.l (-syo, m.dh) 1. (xisaab) Mid ka mid ah dhinacyada saddexagal ee sammeeya xagal la isa siiyey. Marka laga hadlayo saddexagal qumman deris waa dhinaca u dhexeeya xagasha la isa siiyey iyo midda qumman. Marka laga hadlayo tirigonoometeri saamiga dhinaca deriska ah uu sammeeyo dhererrada dhinacyada kale waxa loo adeegsadaa in lagu qeexo fansaarada xaglaha kosayn iyo tanjanka. Waxa uu sheegaa laba dhinac ee geesole oo wadaaga gees. 2. (xisaab) Waxa uu sheegaa laba xaglood oo wadaaga gees iyo dhinac. 3. (xisaab) Laba weji oo ka mid ah wejiyada salxaale oo uu ka dhexeeyo geftin wadaag ah.

3

deris³: f.g/mg1 (-rsay, -ristay; -rsi) 1. (f.g) Wax barashadooda ka baaraan degid. 2. (f.mg) Cid jaar la noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Fogaanta u dhexaysa laba barood marka laga cabbiro xagasha u dhexeysa laba xarriqood oo mara baraha iyo bar tixraac oo wadaag ah. Tusaale ahaan fogaan xagleedka u dhexeya baraha A iyo B iyada oo loo eegayo barta T waa xagasha ATB.

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Tamar kaahda dhulka iyo meereyaasha kale ay ka helaan qorraxda. Kaaha gorraxdu si la taaban karo ayuu ugu kala duwanyahay dhulka dushiisa. Xaddiga kaah gorraxeedku wuxuu isla beddelaa kolba xagasha ay fallaaraha ilaysku uga soo dhacayaan dhulka maalinta dhexdeeda.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (xisaab) Fansaan tirigonoomeeteri ee xagal. Kosayska xagal + (cos+) ee saddexagal qumman waa saamiga dhinaca la deriska ah xagasha + iyo shakaalka. 2. Absiisaha bar ku taalla goobo halbeeg ah marka laga hadlayo habdhiska kulannada laydi.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Bar ku taalla sallax loona muujin karo kulanno ahaan (r, theta)), taas oo theta ay tahay xagasha u dhexeysa dhidibka togan ee x iyo fallaadha ka bilaabanta unugga kuna dhammaata barta, r - na waa dhererka fallaadha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bo ..., m.l) (xisaab) Qayb ka mid ah goobada ee ka sammaysanta laba gacmood dhexdood iyo meeriska. Bedka q. g. waa 1/2 r +, taas oo r ay tahay acanka, +na tahay xagasha.

waa la naqliyay ✓

1

shakaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Summad alif gudban ah oo xoolaha looga sunto addinka hore. 2. Xiridda faras, geel, iyo baqal laba lugood oo isku dhan ah xarig iyo wixi lamida looga xiro. 3. Celinta gacan jaban ama dhaawacan lagu celiyo xarig qoorta suran.

2

shakaal²: m.l (xisaab) Dhinaca ka soo horjeeda xagasha qumman ee saddex-xagal qumman. Saamiyada dhererka shakaalka iyo dhererrada dhinacyada kale waxa lagu adeegsadaa tirignoometerega si loo helo fansaarada saynka iyo koosaynka ee xaglaha.

3

shakaal³: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) 1. (f.g) Faras, geel, iyo baqal laba lugood oo isku dhan ah xarig uga xirid. 2. (f.mg) Xarig qoorta surid si gacan dhaawac ah loogu celiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (xisaab) Fansaar tirigonoometeri ee xagal la mid ah rogaalka kosaynka xagasha. Taasoo ah sec(theta) = 1/cos(theta) 2. (xisaab) Xarriiq goysa xood. 3. (xisaab) Xarriiq toosan kana jara goobada laba barood. Qaybta xarriiqda leh u dhexeysa labada barood ee is- goyska waa boqonka xoodka.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (xisaab) Fansaar tirignoometari ee xagal. Tanjentka xagasha + e saddexagal qumman waa saamiga ay sammeeyaan dhererrada dhinaca horjeedaha ah iyo kan deriska la ah xagasha. Qeexdani waxa lagu dabbaqaa xaglaha u dhexeya 0 iyo 90° oo keliya. 2. (xisaab) Guud ahaan, mark a laga hadlaayo kulannada kaartis oo unuygu yahay o, tanjentku waa xagasha u dhexeey-sa dhidibka-x iyo xarriiqda oB oo ay sammeeyaan kulanka-x iyo kulanka-y ee barta B (x,y).

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Taranka laba leeb oo marka la isku dhufto ku siiya foolwaa. Taranka foolwaa ee leebabka A iyo B waxa lagu qeexaa A.B=AB cos theta. Taas oo A iyo B ay yihiin laxaadyada A iyo B, theta-na ay tahay xagasha u dhexeysa labada leeb.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Taranka laba leeb oo ku siiya leeb saddexaad. Taranka labada leeb A iyo B waxa loo qoraa AxB, waa leeb laxaaddiisu yahay A B sin theta, taas oo A iyo B ay yihiin laxaadyada A iyo B, theta-na tahay xagasha u dhexeysa A iyo B. Jihada taranka leebka waxa uu ku yahay xaglo qumman leebabka A iyo B.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (xisaab) Xagasha ay xarriiqi la sammeyso dhidibka-x. 2. (xisaab) Tiirada xarriiq marta baraha (x,y) iyo x2,y2) waa tiirada (y2-y1)/(x2-x1). 3. (xisaab) Tiirada xood halkabar B waa tiirada xarriiqda taabtaha ah ee xoodka halka barta B.

waa la naqliyay ✓

1

xag¹: m.l Dhan; jaho; dhinac; gees.

2

xag²: m.dh Candhada xoolaha horaad iyo danbeed isku dhinac ah.

3

xag³: f.g1 (-gay, -gtay) Ciddiyaha, ilkaha iyo wixi lamida cid wax ku yeelid (xagasho). la-mid: xago.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Tallaabo xooggan ku socosho (qof).

waa la naqliyay ✓

v. trudge, walk making a lot of noise

waa la naqliyay ✓

(fal) iska shaqayso oo waxaad heshaba ka xoogso. Suuqa iska xagafso. Dh: xarafso.

waa la naqliyay ✓

1

de: trudge, walk making a lot of noise

2

initial: x

3

lx: xagafso

4

pd: (xagafsaday)

5

ps: v3a=intr

6

key: xagafso

waa la naqliyay ✓

1

(Xagasha-da)

2

1. Ilkaha hore afkooda xoog wax ugu xoqid, ugu dildillaacin, ugu muruxsasho.

3

2. Ciddiyaha wax ku nabrid, ku dhaawicid; xangaruufasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xago.

waa la naqliyay ✓

f. n. scratch, abrasion

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ciddiyaha faraha ama ilkaha hore afkooda wax meel ku dhejisan ku xoqid oo ku goosasho. Dh: feenasho.

2

xagasho -da: (magac, dhedig, keli) ciddiyaha wax ku xarruufasho. Dh: xagad.

waa la naqliyay ✓

1

a: xagatin

2

cf: xago

3

de: scratch, abrasion

4

initial: x

5

lx: xagasho

6

pd: (/da)

7

ps: n6-f

8

key: xagasho

waa la naqliyay ✓

1

(Xagaysi-ga)

2

Xagaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xagaysasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xagaysasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Xag ka maalid (xoolo irmaan).

waa la naqliyay ✓

v. milk one side

waa la naqliyay ✓

(fal) neef irmaan ah dhan keliya ka maal. Ka xagayso hasha dhanka midig.

waa la naqliyay ✓

1

de: milk one side

2

initial: x

3

lx: xagayso

4

nt: xagaysasho (/da) [vn-f], xagaysi (ga) [vn-m]

5

pd: (xagaystay)

6

ps: v3b=tr

7

key: xagayso

waa la naqliyay ✓

(adj) over there. Ex: xaggaas dhig! Put it over there!

waa la naqliyay ✓

m.l Qof aan ka xishoon waxyaabo bulshada uu la noolyahay ceeb ula muuqda.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qofka liidnimada iyo ducfiga qaba. Dh: saqajaan, hanyare.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg cagayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhexqaadka hawlo aan ku khusayn iyo wax walba.

waa la naqliyay ✓

1

(Fagaas-ka)

2

Xakame weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Bir ama qori la geliyo afka fardaha iyo baqlaha marka la xakamaynayo.

waa la naqliyay ✓

m. n. bridle

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) bridle (baraaydhel) ~ xakame

waa la naqliyay ✓

1

(fal) faras xakame ku xidh. Faraska si fiican u fagaas. Dh: xakamee.

2

fagaas -ka: (magac, lab, keli) xakame weyn oo gammaanka lagu xidho. Fagaaska ku xidh faraska Dh: xakame.

waa la naqliyay ✓

1

de: bridle

2

lx: fagaas

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: fagaas

waa la naqliyay ✓

?Aristida adscensionis 10

waa la naqliyay ✓