Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.dh (-ooyin, m.l) Bir xalleefsan, godan oo xoolaha shilinta, ragaadka iyo wixi lamida looga guro.

waa la naqliyay ✓

1

xagaaf¹: m.l (-fyo, m.dh) Dhul ciid guduud jilicsan leh oo ariga saac u lahayn.

2

xagaaf²: m.dh (-fo, m.l) Kabo harag ka samaysan oo duug ah.

3

xagaaf³: f.g1 (-fay, -ftay) Wax siman ka dhigid (dhul).

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-fay, -ftay) Wax siman ka dhigid (dhul). m.f.dh, xagaafid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. rake, hoe (implement for moving soil)

2

xagaaf v. rake, hoe (land ~ soil)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) beerta xashiishka yaryar een loo baahnayn xagaaf kaga googoo biyahana u jilci. Intuun roobku di'in beerta xagaaf.

2

xagaaf -ka: (magac, lab, keli) bir inta aad loo ballaadhiyo oo qori af godan daab looga dhigo beeraha lagaga shaqeeyo maangaddadana loogu duwo; majarafad daab godan la geliyo. Xagaafka qaado oo beerta daadka u soo du. Dh: xagafo.

3

xagaaf -ta: (magac, dhedig, keli) waddo lagu hayo gacanta si uu gaadiidku u maro oon daamur lagu shubin. Waddo xagaaf toobiye ah baan soo maray. Dh: raf, jay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bir aad loo ballaadhiyo oo inta daab godan la geliyo beeraha lagu xagaafo daadkana lagu mooso; majarafad daab godan la geliyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fayaal, m.l/dh) Degaxaar.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) bir la ballaadhiyo oo qori af godan daab looga dhigo oo beeraha lagaga shaqeeyo ciiddana lagu rogo: majarafad daab godan la geliyo. Dh: xagafo, xagaaf.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Si cagajiid ah u socosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Xagaaya-da)

2

Roob xilliga xagaaga ka da'a deexda Soomaaliyada koofure qaarkeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Roob ka da'a xeebaha gobollada koofureed. 2. Xilliga roobkaasi da'o.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Roob ka da'a xeebaha gobollada koofureed. 2. Xilliga roobkaasi da'o.

waa la naqliyay ✓

f. n. light rain falling during the lesser dry season

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) roob xilliga xagaaga ka da'a meelaha xeebaha ah qaarkood.

waa la naqliyay ✓

1

cf: roob

2

de: light rain falling during the lesser dry season (in southern coastal Somalia)

3

initial: x

4

lx: xagaayo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: xagaayo

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dalab².

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) qallooc ama janjeedh ay cagtu yeelato.

waa la naqliyay ✓

1

cf: rasto

2

de: rake, hoe (implement for moving soil)

3

hm: 1

4

initial: x

5

lx: xagaaf

6

pd: (-ka)

7

ps: n2a-m

8

key: xagaaf_1

waa la naqliyay ✓

1

de: rake, hoe (land ~ soil) Contrast: xagaf

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: xagaaf

5

pd: (xagaafay)

6

ps: v1=tr

7

key: xagaaf_2

waa la naqliyay ✓

Bir af fidsan oo qaro yar ee dhabanna ballaaran iyo gacanqabsi looxa leh oo looga shaqeeyo simidda guud, xanaftiridda, xagaafinta dhoobada qallashay, iltiridda duleellada, karin-gaabadka iyo wixii la xiriira ee ku saabsan simidda dusha salaaxmada darbiyada.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-feeyay, -feysay) Neef xagaafo shilin, ragaad kaga gurid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xagaaf³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xagaaf ku shaqayn oo haramaha ka gurid daadkana beerta u sallixid. Dh: xagaafis.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xagaafi. la-mid: xagaafis.

waa la naqliyay ✓

Xanaf bi'in, xaad dhawrid, sulubin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xagaafin.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Dheri xagaal ka hoolasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaafa-ha)

2

1. Waayo badan; jeer; wax badan.

3

2. Meerto; kaltan.

waa la naqliyay ✓

1

gaafo¹: m.l 1. Waqti dheer. 2. Miileysi; kaltan.

2

gaafo²: f.mg3 (-ftay, -fatay) 1. Bawdyo kala fogeyn (hal). 2. U g.: wax qabashadooda isu diyaarin. 3. U g.: wax baajintooda isku hawlid. 4. Ku g.: wax dhan walba ka marid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. plenty, quantity; frequent turns

2

gaafo v. prepare oneself, be ready

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waayo badan; muddo badan. Gaafo ayaan ku aqaanay.

waa la naqliyay ✓

1

(Xagaa-ga)

2

Afarta nur oo sanada midkood; wuxuu u dhexeeya guga iyo dayrta; xilliga xagaayadu da'do.

waa la naqliyay ✓

1

xagaa¹: m.l (-aayo, m.dh) 1. Afarta nur oo sanada midkood; wuxuu u dhexeeyaa guga iyo dayrta; xilliga xagaayadu da'do. la-mid: xagaay.

2

xagaa²: m.l (-aayo, m.dh) (c.fal.) Loolka dhexe, waa xilliga ku xiga guga, xiddigis ahaanna waxa loo tixgeliyaa inuu ku beegan yahay kubbad badhka min hornaqa xagaaga (21 juun) ilaa caano maallada isle eg ee dayrta (21 sebtember).

waa la naqliyay ✓

1

xagaa¹: m.l (-aayo, m.dh) 1. Afarta nur oo sanada midkood; wuxuu u dhexeeyaa guga iyo dayrta; xilliga xagaayadu da'do. la-mid: xagaay.

2

xagaa²: m.l (-aayo, m.dh) (c.fal.) Loolka dhexe, waa xilliga ku xiga guga, xiddigis ahaanna waxa loo tixgeliyaa inuu ku beegan yahay kubbad badhka min hornaqa xagaaga (21 juun) ilaa caano maallada isle eg ee dayrta (21 sebtember).

waa la naqliyay ✓

Summer

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cool season, the lesser dry season [June - September.]

2

Xagaa m. n. summer, hot season, time of the southwest monsoon

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) summer (sa-mar) Ex: xilliga xagaaga; the summer season

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay waqti xagaa ah.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) mid ka mid ah afarta xilli ee sanadka oo u dhexeeya guga iyo dayrta waana bilaha Juun, Luuliyo, Ogosto iyo Sebteembar.

waa la naqliyay ✓

v. dig up ~ loosen (soil), plow up

waa la naqliyay ✓

1

de: dig up ~ loosen (soil), plow up Contrast: xagaaf

2

initial: x

3

lx: xagaf

4

pd: (xagfay)

5

ps: v1=tr

6

key: xagaf

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dagaal iyo dirir, faro isa saar. Dh: islayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Guggub. 2. Fandhaal dheri x. looga hoolo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) go'aan dacwadeed oon xeer iyo qodobbo qaanuun la raacine dan iyo maslaxo kolkaa joogta la eego inta dacwadda daraf ka ahina oggolaato. Dh: xeerjajab.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xagaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Hagai) N Ziziphus mauritiana Lam. Rhamnaceae.

2

N Ziziphus mucronata Willd. Rhamnaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Xagala-da)

2

1. Xubin soo baxsan oo wareegsan oo shafka geela ku taal, oo kolka uu fadhiyo dhulka qabata.

3

2. Xubintaas hilibkeeda aan jiirka iyo baruurta midna ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xubin soo baxsan oo wareegsan oo shafka geela ku taal, oo kolka uu fadhiyo dhulka qabata. 2. Xubintaas hilibkeeda aan jiirka iyo baruurta midna ahayn.

waa la naqliyay ✓

f. n. camel's breast ~ brisket (meat)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xubin soo baxsan oo wareegsan oo shafka geela ku taal oo kolka uu fadhiisto dhulka u qabata. Xagalada geelu cagtiisay u ekaataa. Dh: gojoxo, sakaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: camel's breast ~ brisket (meat)

2

initial: x

3

lx: xagalo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

syn: gojoxo

7

key: xagalo

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Dhirxagato.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) roob ka da'a badwaynta hindiya.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Dhako.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) madaxa inta u sarraysa. Dh: dhako.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Wax cagaar noqosho. 2. Caano la lulayo firfiryeelasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Wax cagaar noqosho. 2. Caano la lulayo firfiryeelasho. m.f.dh, cagaarasho.

waa la naqliyay ✓

v. become penniless, without money; become green

waa la naqliyay ✓

(fal) cagaar noqo.

waa la naqliyay ✓

1

de: become penniless, without money; [lit.] become green {C & S}

2

lx: cagaaro

3

pd: (cagaartay)

4

ps: v3b=intr

5

key: cagaaro

waa la naqliyay ✓

m.dh Dulmi, gardarro.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dulmi, gardarro.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hagardaamo ama balaayo. Dh: xumaan. Li: wanaag.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ftay, -fatay) Cid waxyeelladeeda sabab u noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ftay, -fatay) Cid waxyeelladeeda sabab u noqosho. m.f.dh, galaafasho.

waa la naqliyay ✓

v. drag someone along behind oneself; be a bad influence upon, mislead

waa la naqliyay ✓

-galaaftay / galaafatay: (v) cause or influence someone to become a part of someone's failure or misfortune

waa la naqliyay ✓

(fal) adoo halis ku jira, cid kale, is raaci oo ha kula dhinto ama khasaaruhu ha kula gaadho. Dh: salfo.

waa la naqliyay ✓

1

de: drag s.o. along behind oneself; be a bad influence upon, mislead

2

lx: galaafo

3

pd: (galaaftay)

4

ps: v3b=tr

5

key: galaafo

waa la naqliyay ✓

-garaafada: (n) pitcher (pijar); jug (jaag)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cantuugo caano ah oo mar afka aad looga buuxiyo. Magaabo geel maalin gellinkeed bay ku waddaa. Dh: kabbasho, cantuugo.

waa la naqliyay ✓

1

(Magaala-da)

2

Meel dad badani deggan yahay oo guryo iyo dhisas kale oo badan oo dhagax ah leh; waxaa jooga talis maammula danaha iyo arrimaha guud oo dadka siiba kuwa dhaqaalaha, siyaasadda, dhaqanka bulshada, diinta; beled.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Meel dad badani wada degganyahay oo leh guryo badan, waddooyin, dukaamo, dugsiyo, isbitaallo iyo wixi lamida; beled.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Meel dad badani wada degganyahay oo leh guryo badan, waddooyin, dukaamo, dugsiyo, isbitaallo iyo wixi lamida; beled.

waa la naqliyay ✓

f. n. town, city

waa la naqliyay ✓

urbain.

waa la naqliyay ✓

(Masalo) May Maytenus undata (Thunb.) Blakelock. Celatraceae.

waa la naqliyay ✓

-magaalada: (n) city (siti), town (tawn) ~ balad

waa la naqliyay ✓

1

Città

2

City

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel dad badani deggen yihiin oo leh kaabayaasha bulshadu u baahan tahay oo dhan sida biyaha korantada dugsiyada dhakhtarrada iyo wixii la mid ah oo ay ku yaalliin xarumaha dawladdu. Dh: beled, magaal. Li: miyi, baadiye.

waa la naqliyay ✓

1

de: town, city

2

lx: magaalo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: magaalo

waa la naqliyay ✓

مَدِينَة، بَلْدَة

waa la naqliyay ✓

1

(Masaafa-da)

2

1. Meel la aado oo aan fogeyn ama inta loo socdo; minqaad; socod; tegis; marxalad.

3

2. (guur) meel gabar lala baxay ka xirmi karto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Fogaan, dherer; meel inta loo socdo. 2. Ka fogeynta laga fogeeyo naag la doonayo in la mehriyo weligeeda (waalid, walaal iyo wixi lamida). 3. M. ah: naag lala baxay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Fogaan, dherer; meel inta loo socdo. 2. Ka fogeynta laga fogeeyo naag la doonayo in la mehriyo weligeeda (waalid, walaal iyo wixi lamida). 3. M. ah: naag lala baxay.

waa la naqliyay ✓

f. n. distance; travel; destination

waa la naqliyay ✓

1

-masaafada: (n) distance (dis-tans)

2

masaafo -masaafada: (n) elopement (ilowpmenf); the act of run away with a girl, especially with the intention of getting married without her parent's approval

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qiyaas ay laba meelood isku jiraan oo gabadh lala baxay lagu meherin karo. Meel aan masaafo ahayn weli la'aan gabadhi ma mehersanto.

waa la naqliyay ✓

1

de: distance; travel; destination

2

lx: masaafo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: masaafo

waa la naqliyay ✓

1

(Nadaafa-da)

2

Uskag iyo wasakh la'aan; nadiifnimo; hufnaan; (ama nadaafad).

waa la naqliyay ✓

m.dh Uskag iyo wasakh la'aan. la-mid: nadaafad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Uskag iyo wasakh la'aan. la-mid: nadaafad.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] cleanliness

waa la naqliyay ✓

1

a: nadaafad (da) [n1-f-abs]

2

de: cleanliness

3

lx: nadaafo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-abs

6

key: nadaafo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qallaafo.

waa la naqliyay ✓

1

(Sagaara-da)

2

Ugaar yaryar oo dhawr jaad u sii kala baxda.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc ugaarta yaryar ka mid ah, dhawr jaad u kala baxda oo keeda lab geeso leeyahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc ugaarta yaryar ka mid ah, dhawr jaad u kala baxda oo keeda lab geeso leeyahay.

waa la naqliyay ✓

f. n. dikdik, small antelope species

waa la naqliyay ✓

-sagaarada: (n) dikdik (dikdik)-, a small East African antelope

waa la naqliyay ✓