Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.f.dh eeg xagaaf³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xagaaf ku shaqayn oo haramaha ka gurid daadkana beerta u sallixid. Dh: xagaafis.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Si cagajiid ah u socosho.

waa la naqliyay ✓

Bir af fidsan oo qaro yar ee dhabanna ballaaran iyo gacanqabsi looxa leh oo looga shaqeeyo simidda guud, xanaftiridda, xagaafinta dhoobada qallashay, iltiridda duleellada, karin-gaabadka iyo wixii la xiriira ee ku saabsan simidda dusha salaaxmada darbiyada.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xagaafi. la-mid: xagaafis.

waa la naqliyay ✓

Xanaf bi'in, xaad dhawrid, sulubin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xagaafin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) yaambo ku qodid. Dh: xagaafid, yaanbayn, falid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xagmaal.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gaaf².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aroos u xafladayn; aroos gaaf u samayn.

waa la naqliyay ✓

name-m preserver, memorizer

waa la naqliyay ✓

1

xagaaf¹: m.l (-fyo, m.dh) Dhul ciid guduud jilicsan leh oo ariga saac u lahayn.

2

xagaaf²: m.dh (-fo, m.l) Kabo harag ka samaysan oo duug ah.

3

xagaaf³: f.g1 (-fay, -ftay) Wax siman ka dhigid (dhul).

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-fay, -ftay) Wax siman ka dhigid (dhul). m.f.dh, xagaafid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. rake, hoe (implement for moving soil)

2

xagaaf v. rake, hoe (land ~ soil)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) beerta xashiishka yaryar een loo baahnayn xagaaf kaga googoo biyahana u jilci. Intuun roobku di'in beerta xagaaf.

2

xagaaf -ka: (magac, lab, keli) bir inta aad loo ballaadhiyo oo qori af godan daab looga dhigo beeraha lagaga shaqeeyo maangaddadana loogu duwo; majarafad daab godan la geliyo. Xagaafka qaado oo beerta daadka u soo du. Dh: xagafo.

3

xagaaf -ta: (magac, dhedig, keli) waddo lagu hayo gacanta si uu gaadiidku u maro oon daamur lagu shubin. Waddo xagaaf toobiye ah baan soo maray. Dh: raf, jay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ka goo oo ka reeb. Imtixaanka inta dambe ka xadaafi. Dh: xadaf, masax.

2

xadaafi -ga: (magac, lab, keli) goyn shay la wada gooyo ama in laga jaro. Dh: xadfi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fayaal, m.l/dh) Degaxaar.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) bir la ballaadhiyo oo qori af godan daab looga dhigo oo beeraha lagaga shaqeeyo ciiddana lagu rogo: majarafad daab godan la geliyo. Dh: xagafo, xagaaf.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Bir xalleefsan, godan oo xoolaha shilinta, ragaadka iyo wixi lamida looga guro.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dheri xagaal ka hoolid.

waa la naqliyay ✓

1

(Cagaagid-da)

2

Meel cagaag leh oo cago caddaan lagu maray, xanuunkeed dareemid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cagaag². la-mid: cagaag¹ (4).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) kabo cagaha la geliyo waayid.

2

cagaagid -da: (magac, dhedig, keli) meel dhagax, quruurux iyo wixii la mid ah leh, cagacaddaan ku kor marid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) haan la lulayo, cagaarasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dagaagid-da)

2

Gaajo iyo diihaal darti la qaxid; dalaabid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dagaag². la-mid: dagaag¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baahid oo dhulka ku dul ballaadhasho; sida ay u baxaan geedaha aan jirridda lahayn sida xabxabka. Dh: dagaagis.

waa la naqliyay ✓

1

(Dagaalid-da)

2

(qof wax dhimay) dagaal ula tegid; eedayn; ku carabbaabbi'id; haaraamid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dagaal². la-mid: dagaal¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, la diririd, u hanjabid. Dh: hanjabid, diririd.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalaafid-da)

2

Ayaandarro iyo darxumo ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dalaaf². la-mid: dalaaf¹ (3).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) darxumoobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dawaafid-da)

2

Kacbada ku wareegid, Xajka gudashadiisa kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dawaaf². la-mid: dawaaf¹ (3).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka kolba meel u socdaalid, wareegid. Dh: dawaafis.

2

dawaafid -da: (magac, dhedig, keli) Kacbada ku wareegid. Aabbo dawaafidda wuu karaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Hadaafid-da)

2

Socod gaabis ah, socosho; hudeecid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hadaaf². la-mid: hadaaf¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sidii ilmo yar ama qof indhala' u socosho. Dh: ansaleellayn, hudeecid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hagaagid-da)

2

1. Qallooc la'aan u socosho; si toosan u dhaqaaqid.

3

2. Sidii la rabey noqosho; wanaagsanaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hagaag². la-mid: hagaag¹ (3).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qallooc la'aan u socosho; si toosan ah u dhaqaaqid.

2

hagaagid -da: (magac, dhedig, keli) wax markii hore qaldanaa wanaagsanaan oo fiicnaan; sidii la rabey noqosho. Dh: wanaagsanaasho, hagaagis, hagaagsami fiicnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Hagaasid-da)

2

Yaraantii, korriimo wanaagsan waayid: hagaas noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hagaas². la-mid: hagaas¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hagaas noqosho; korriimo wanaagsan waayid. Dh: hagaasnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Magaagid-da)

2

Magaag ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg magaag². la-mid: magaag¹ (3).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax magaagay oo cunid hilib u baahan ahaan; hilib cuniddii u baahasho; hilib u hamuumid. Dh: saruuradoobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Ragaadid-da)

2

Ragaad (qodax) mudid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ragaad².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cagta ka dhaawacmid. Geela ragaadidda waa laga dhawraa.

2

ragaadid -da: (magac, dhedig, keli) socon waayid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg salaaf².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg saqaaf². la-mid: saqaafeyn.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) socodka ujeeddadiisu tahay sahan gaaban. Dh: socsocod, saqaafo.

2

saqaafid-da: (magac, dhedig, keli) warwareeggadka iyo socsocodka aan ujeeddada lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Xabaalid-da)

2

Dhulka god uga qodid oo ku qarin; ciid ku rogid; aasid; duugid; asaruurid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xabaal³. la-mid: xabaal¹, xawaal¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) burying (beer-ing); interring (in-teer-ing); the act of burying ~ meyd aasid

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qabri ku aasid; meel god ah ku duugid. Xabaalidda dadku waa fardulkifaaya. Dh: aasid, duugid, asaruurid.

waa la naqliyay ✓

1

cf: rasto

2

de: rake, hoe (implement for moving soil)

3

hm: 1

4

initial: x

5

lx: xagaaf

6

pd: (-ka)

7

ps: n2a-m

8

key: xagaaf_1

waa la naqliyay ✓

1

de: rake, hoe (land ~ soil) Contrast: xagaf

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: xagaaf

5

pd: (xagaafay)

6

ps: v1=tr

7

key: xagaaf_2

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-feeyay, -feysay) Neef xagaafo shilin, ragaad kaga gurid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xagaali. la-mid: xagaalis.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xagaalin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xagmar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) laba naas oo dhan wada ah marqid. Hasha nirigtu ha wada nuugtee xagmaridda ka daa.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xagxag².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xakaar².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kaydin oo xilli loo baahdo qiimo qaali ah ku iibin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xammaalid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax culus dusha ku qaadid. Dh: xammaalid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xamaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Xanaaqid-da)

2

Carood; dhirfid; dhiidhiyid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xanaaq².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cadho samayn. Waa nin xanaaqid badan. Dh: dhirfid, cadhood.

waa la naqliyay ✓

1

(Xanfafid-da)

2

Xanfaf yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xanfaf².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xanaf yeelasho oo hafeefasho. for

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xarąar².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) shaah, bun, Jaad, sigaar iyo wax la mid ah u baahasho oo caajis iyo hamaahsi badan yeelasho. Dh: hamuumid.

2

xaraarid -da: (magac, dhedig, keli) wax xadhaadhay oo balalooday noqosho. Dh: xadhaadhid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) masaxidda daawaha. Dh: tirtirid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xayaadid-da)

2

Hees ka luuqin, ku qaadid, ku dhawaaqid; madiixid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xayaad².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hees ku luuqayn oo ku dhawaaqid. Dh: qaadid, madiixid.

2

xayaadid -da: (magac, dhedig, keli) iska raaxaysasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaddhaafid-da)

2

Xaddhaaf la imaansho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) midab cagaar ah yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cargaag². la-mid: margaagid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ayaandarro iyo darxumo ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

(Galgaalid-da)

2

(xoolo, kd.) galgaal noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg galgaal².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) naag ama neef aan dhalin, oo aad u cayila noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gangaan. la-mid: ganguumid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aroos iyo wax la mid ah, diyaarin ama unkid.

waa la naqliyay ✓

1

(Gargaarid-da)

2

Gargaar siin; taageerid; kaalmayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gargaar². la-mid: gergaarid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, taageero u fidin; cid kale, u kaalmayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax gacanta ku qabasho oo meel fog ku tuurid. Dh: halgaadis.

waa la naqliyay ✓

1

(Halgaadid-da)

2

Wax gacanta ku qabasho oo meel fog ku tuurid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg halgaad².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waran, dhagax iyo wixii la mid ah, ku tuurid ama ku dhufasho.

waa la naqliyay ✓