xafuujin

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xanfuujin. xanfuujisan: (tilmaame) la xanfuujiyey ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo iyo wixii la mid ah si degdeg iyo duubni ah u kaxayn. Xooluhu way xuuftoomeene aguujinta ka daa. Dh: aguujis.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid xanuun badid.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid xanuun badid. m.f.dh, xanuujin.

v. hurt someone ~ something; cause ~ inflict pain

-yey / say: (v) cause physical pain to; pain (peeyn); hurt (heerf). Ex: ma ku xanuujiyey? did I hurt you?

(fal) wax xanuuniya ku dhifo; xanuun dareensii. Wiilka yar xanuuji hadduu salaadda diido. Dh: xanuuni.

de: hurt s.o. ~ s.t.; cause ~ inflict pain

initial: x

lx: xanuuji

pd: (xanuujiyey)

ps: v2a=tr

key: xanuuji

m.dh Burburinta beer carradeeda la burburiyo lana carrageddiyo.

m.dh Burburinta beer carradeeda la burburiyo lana carrageddiyo.

m.dh la-mid: baduugid.

-ta: (magac, dhedig, keli) burburinta iyo jejebinta wax jiray.

m.f.dh eeg damuuji.

-ta: (magac, dhedig, keli) indhaha isku qabasho oo isku ururin.

m.f.dh eeg maguuji.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoog u tuurid: aad u kaynaanin. Dh: maguujis.

(Majuujin-ta)

Wax qoyan xoog gacnaha ugu maroojin, si biyaha ku jiraa uga yimaadaan.

m.f.dh eeg majuuji. la-mid: majuujis, majuujo.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qoyan xoog gacmaha ugu maroojin si ay biyuhu uga dhammaadaan. Dh: maroojin.

عَصر، ضَغط

(fal) dhar ama wax la mid ah sabuun la'aan maydh oo gacmaha ku jijibi.

xanfuuji: (fal) maro qoyan labada calaacalood xoog ugu qabo oo aad ugu tuuji oo biyaha ka dhammee,

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xanuujin.

(Xayuubin-ta)

(maro, dub, dabool, kd.) diirid, murxin.

m.f.dh eeg xayuubi.

-ta: (magac, dhedig, keli) derejo xil ama wax korka kaga dahaadhan xoog kaga qaadid. Xil ka xayuubinta xildhibaanka waa lagu degdegey. Dh: qaadis, xayuubis.

m.f.dh eeg cantuuji.

-ta: (magac, dhedig, keli) caano iyo wa la mid ah, qof kale in afku u qaado siin.

-ta: (magac, dhedig, keli) si kala teelteel ah ama kala durdurugsan u tolid. Dh: halluugid, halluujis.

m.dh la-mid: xaruumid.

(Fujin-ta)

Wax meel ku dhegsanaa xoog uga goyn; rujin.

m.f.dh eeg fuji.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel ku dheg sanaa xoog uga goyn; xididdada u siibid, wax meeshiisii laga soo gooyo. Dh: rujin, rugin, fujis.

m.f.dh eeg uuji. la-mid: uujis.

(Xajin-ta)

Xoog u hayn, u qabasho, u adkayn.

m.f.dh eeg xaji².

Heliotropium sp.att. congestum = Gillett et al 22504, 22511 10, Indigofera intricata 10

-ta: (n) the act of gripping (girip-ing); grasping firmly

-ta: (magac, dhedig, keli) hayn oo ku fara adaygid. Dh: ku fara'adkaan. Li: siidayn.

xajin-ta: (magac, dhedig, keli) xajka tegid; xashka soo gudasho. Dh: xarmasho.

m.f.dh eeg afuri. la-mid: afursiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof sooman afur siin. Afurinta dadka sooman ajar badan baa laga helaa. Dh: afuris.

afurin -ta: (magac, dhedig, keli) qof, subax hore cunto siin.

(fal) xoolo iyo wixii la mid ah si degdeg iyo duubni ah u kaxee. Waa gabbal dhacaye, adhiga innaga soo aguuji. Dh: bulli. Li: dalaandali.

m.f.dh eeg fuudi.

m.l Ceel cabbiddiisa marba cid ama koox loo daayo.

(Fuulin-ta)

(qof, kd.) meel kore ama wax korki geyn, gaarsiin, korsiin, saarid.

fuulin¹: m.f.dh eeg fuuli. la-mid: fuulis¹, fuulsiin, fuushiin.

fuulin²: m.l (-immo, m.dh) Muruqa bawdada ragga.

m.l (-immo, m.dh) Muruqa bawdada ragga.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof iyo wixii la mid ah, meel kore saarid. Dh: gaadhsiin, korsiin.

fuulin -ta: (magac, dhedig, keli) halka bawdada hilibkeedu ku soo rogmado ee jilibka ka sarreys.

(Muujin-ta)

Wax muuqda ka dhigid; tusid.

m.f.dh eeg muuji. la-mid: muujis.

vl. n. affirmation, basing; revealing, expression, displaying, illustration

-ta: (n) indication (indikeeyshan)

Illustrazione

Illustration

-ta: (magac, dhedig, keli) wax muuqda oo saani loo arki karo ka dhigid, Dh: tusid, Li: qarin, khabbayn.

de: affirmation, basing; revealing, expression, displaying, illustration

lx: muujin

pd: (-ta)

ps: vn1-f

key: muujin

إِظْهَارِ

(Nuujin-ta)

(ilmo, kd.) naas caano ka siin, u dhigid.

m.f.dh eeg nuuji.

-ta: (magac, dhedig, keli) jaqsiin oo ilmo yar naas ku duwid. Dh: jaqsiin.

m.f.dh eeg suuji. la-mid: suujis.

(Tuujin-ta)

1. Wax jilicsan ama diisma haya faraha iyo calaacasha xoog ugu qabqabasho.

2. Wax tuuqsama haya sidaas dhacaanka uga soo saarid, uga lisid.

3. Oogo bugta ama daallan qabqabasho, si xanuunka ama daalka ama curuqu uga yaraado.

4. Si jacayl ku jiro oogada u qabqabasho; maraaciyid; salaaxid.

m.f.dh eeg tuuji.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoog ku soo saarid wax muuq leh.

tuujin -ta: (magac, dhedig, keli) oogada bugta ama daallan qabqabasho, si xanuunka ama daalka ama juucjuucu uga yaraado.

(Hamoon) N Diplolophium somaliensis Verdc. Umbelliferae.

(Xanuun-ka)

1. Dareen meel oogada ka mid ahi iska dareento oo ay la kaarto ama dhuuri ula rooro, nabar ku dhacay ama waxyeello kale oo gaartey darteed; kaar; dhuuri; halac, laxaw.

2. Caafimaad iyo fayoobi la'aan; cudur; bugto; jirro.

xanuun¹: m.l 1. Dareen meel oogada ka mid ahi iska dareento oo ay la kaarto ama dhuuri ula rooro, nabar ku dhacay ama waxyeello kale oo gaartay darteed; kaar; dhuuri; halac; laxaw. 2. Caafimaad iyo fayoobi la'aan; cudur; bugto; jirro.

xanuun²: f.mg1 (-nay, -ntay) Kaar iyo wixi lamida dareemid; xanuun yeelasho.

m. n. pain, ache; disease, illness, ailment

xanuun [inchoative] v. be in pain, hurt, ache

-ka: (n) 1. feeling of physical pain; pain (peeyn); sore (soor); ache (eeyk); pang (paang) ~ kaar, laxaw. 2. illness (iil-nes); disease (disiis); sickness (sik-nes) ~ jirro. Ex: xannuun khatar ah; a serious illness [disease]

Dolore; malattia

Pain; illness

-ka: (magac, lab, keli) laxaw aad u kull oo dubku dareemo kolka wax lagu jiido. Xadhi kooraanku wuu xanuun kulul yahay. Dh: kulayl.

xanuun -ka: (magac, lab, keli) bugtaan lala jifo ama lala jiitamo. Dabayshu waa xanuun la iska tallaalo. Dh: bugtaan, marad, jirro.

وَجَعَ، تَوَجُّع

xaruun¹: m.l Cod xabeeb leh oo hoos loo yiraahdo. la-mid: xuruubban¹, xuruun¹.

xaruun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay; -umi) Cod xabeeb leh hoos u dhihid. la-mid: xaruumbi, xuruubban², xuruun².

(Xuubin-ta)

1. Murxin; diirid.

2. Degdeg wax u kaxayn; xugid.

m.f.dh eeg xuubi².

-ta: (magac, dhedig, keli) eryed oo iyaga oo isku duuban kaxayn. Xuubintu ma fiicnee xoolaha aayar u wad. Dh: xugid, xuubis.

xuubin -ta: (magac, dhedig, keli) mudhxin oo diirid. Makiinad ayaan xuubinta baradhaha u soo iibsaday: Dh: xuubis.

m.f.dh eeg xuuri.

-ta: (magac, dhedig, keli) bullin oo isku soo ururin. Adhi xuurin ayaa lagu xereeyaa.

(Xuuxin-ta)

Dab ama wax kale oo laga baqo, iyadoo gacanta lagu hayo, oo xuux!, xuux! la lee yahay, qof ku bajin.

m.f.dh eeg xuuxi.

-ta: (magac, keli) xuux ku cabsiin. Xuuxinta carruurtu way ku fuloobaan.

m.f.dh eeg affuri. la-mid: affursiin.

Neef la geliyey; neefaysan; la afuufay; la buufiyey.

afuufan¹: f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Wax la afuufay noqosho.

afuufan²: f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Wax la afuufay ahaansho.

der. [adjective] inflated, blown up

(tilmaame) walax mug leh oo neef la geliyey.

de: inflated, blown up

lx: afuufan

pd: (afuufnaa)

ps: adj-der

key: afuufan

(Afuufid-da)

Neef afka ka soo deyn, oo meel ama wax ku toosin.

m.f.dh eeg afuuf². la-mid: afuuf¹ (1).

-da:(n) the act or an instance of blowing air from the mouth