xafidan

m.f.dh eeg xafidan. la-mid: xafidnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax korka laga akhriyo oo la xafidsan yahay ahaan.

xafidnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax ilaashan oo ammaankiisa lagu fara adaygo ahaan. Dh: ilaashanaan

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax xad loo yeelay ahaansho.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax xad loo yeelay ahaansho. m.f.dh, xaddidnaan.

der. [adjective] limited

-xaddidnaa: (adj) restricted (ris-tiriktidh)-, definite (de-fenit)-, limited (limitidh) ~ xadeysan

(tilmaame) xad go'an leh; inta uu yahay la yaqaan ah.

de: limited

initial: x

lx: xaddidan

pd: (xaddidnaa)

ps: adj-der

key: xaddidan

-da: (magac, dhedig, keli) dhimaal iyo dhib ka ilaalitaan oo daranyo ka dhawritaan.

xafidaad-da: (magac, dhedig, keli) wax la baranayo korka ka qabasho oo dusha ka akhriyitaan. Dh: qaybitaan.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax dhibban ahaansho.

der. [adjective] helpless, at a loss, in a very difficult situation

(tilmaame) xad aan la dhaafi karin leh xuduud jeexan oo la yaqaan leh.

xadan: (tilmaame) wax la xaday ah. Aqalkii o xadan ayaan u imidday.

de: helpless, at a loss, in a very difficult situation

initial: x

lx: xadan

pd: (xadnaa)

ps: adj-der

key: xadan

name-f chopped, slashed

f.g1 (-day, -dday) 1. Wax dayac ka ilaalin. 2. Cashar, Quraan iyo wixi lamida kor ka barasho.

f.g1 (-day, -dday) 1. Wax dayac ka ilaalin. 2. Cashar, Quraan iyo wixi lamida kor ka barasho. m.f.dh, xafidid.

v. protect, safeguard, save; memorize

-ay / xafidday: (v) put in a safe place; save (seeyf); secure (si-kiyuur); preserve (piri-zeerv); protect (poro-tekt)

xafid -ay / day (v) learn by heart; memorize (meme-raayz). Ex: Quraankii wuu xafiday; he memorized the Koran

(fal) dhib iyo dhimaal ka ilaali; daranyada ka dhaw. Xafid ammaanada dadka. Dh: dhawr, badbaadi, daryeel. Li: dayac, daranyee, halladaadi, baylihi.

xafid: (fal) wax ad baranayso korka ka qabo oo dusha ka akhri. Qur'aanka xafid intaad yar tahay. Dh: xifdi, qayb.

xafid-da: (magac, dhedig, keli) wax cid kali gacanta ku hayso haf ka siin oo kala boodid. Dh: dafid, hafid, dhufasho, xafis.

xafid -ka: (magac, lab, keli) dhib iyo dhimaal ka ilaalin; daranyada ka dhawrid. Dh: dhawrid, daryeelid. Li: dayacid, daranyayn, baylihin.

xafid -ka: (magac, lab, keli) wax ad baranayso korka ka qabo oo dusha ka akhri. Qur'aanka xafid intaad yar tahay. Dh: xifdi, qayb.

cf: badbaadi; dhawr

de: protect, safeguard, save; memorize

initial: x

lx: xafid

pd: (xafiday)

ps: v1=tr

key: xafid

حفظ

Lixaad weyn; aan wax ka maqnayn; dhammays ah; xaddi leh.

der. [adjective] strong, at full strength, complete

(tilmaame) xoog iyo laxaad ba leh. Daad xaddan ayaa soo rogmaday. Dh: luxdan, xooggan.

cf: buux; xoog

de: strong, at full strength, complete

initial: x

lx: xaddan

pd: (xaddanaa)

ps: adj-der

key: xaddan

-ka: (magac, lab, keli) kala xafid oo wax kala boobid. Carruurtu xaftan ayay ciyaarayaan.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Maro iyo wixi lamida wax la xayday ahaansho.

-aa / nayd: (n) tucked up; rolled up [one's] sleeve

(tilmaame) guntiga gaabsan oo kor u haysta ah. Dh: feydan.

(Xiidan-ka)

(Badanaa: Xiidmo)

1. Dhuunta cunnadu marto, inteeda u dhexaysa caloosha iyo afka saxaradu ka baxdo.

2. Cunnammareenka intiisa yaryar oo caloosha (godanta) iyo qabsinnada u dhexaysa.

xiidan¹: m.l 1. Dhuunta cunnadu marto, inteeda u dhexaysa caloosha iyo afka saxaradu ka baxdo. 2. Cunnammareenka intiisa yaryar oo caloosha (godanta) iyo qabsinnada u dhexaysa.

xiidan²: m.l (cilmiga naflayda) Qaybta ka midka mindhicirka weyn ee lafdhabarleyda ee u dhexaysa siikamka iyo malawadka. Shaqada ugu weyn ee uu qabtaana waxa weeye ka soo nuugista macaadinta iyo biyaha hadhaaga cuntada aan la dheefshiidin ee soo dhaafta mindhicirka yar, taas oo marka dambe noqota saxarro.

xiidan¹: m.l 1. Dhuunta cunnadu marto, inteeda u dhexaysa caloosha iyo afka saxaradu ka baxdo. 2. Cunnammareenka intiisa yaryar oo caloosha (godanta) iyo qabsinnada u dhexaysa.

xiidan²: m.l (cilmiga naflayda) Qaybta ka midka mindhicirka weyn ee lafdhabarleyda ee u dhexaysa siikamka iyo malawadka. Shaqada ugu weyn ee uu qabtaana waxa weeye ka soo nuugista macaadinta iyo biyaha hadhaaga cuntada aan la dheefshiidin ee soo dhaafta mindhicirka yar, taas oo marka dambe noqota saxarro.

n. small intestine

-ka: (n) intestine (in-tes-tan); gut (gat) ~ xiidmo

-ka: (magac, lab, keli) dhuun aad u dheer oo carjaw ah oo cuntada caloosha ka baxdaayi ku kaydsanto siina dhex marto oo caloosha iyo malawadka u dhexeeya. Dh: xiidmo, xiidme. Wa: xiidmo.

cf: maroor

de: small intestine

initial: x

lx: xiidan

pd: (-ka Pl: xiidmo (/ha))

ps: n3-m, n2(c)-m

key: xiidan

f.mg4 (-snaa, -snayd) Hilib wax karin carunka looga saaray ahaansho.

Bir ama wax la mid ahi ku wada rogan yihiin; daboolan; malaasan.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax qafil ku xiranyahay ahaansho. la-mid: qufulan, qunfulan.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax qafil ku xiranyahay ahaansho. m.f.dh, qafilnaan. la-mid: qufulan, qunfulan.

der. [adjective] locked, closed, shut, covered

-qafilnaa: (adj) locked (lookidh) -xiran

(tilmaame) mid xidhan; mid qafil ku xidhan. Dh: qofilan, xidhan. Li: furan.

a: qufulan

de: locked, closed, shut, covered

lx: qafilan

pd: (qafilnaa)

ps: adj-der

key: qafilan

-ta: (magac, dhedig, keli) meel digdigo ah oon dhir lahayn. Dh: gego, bannaan, daleed.

(Xafidid-da)

Dhib iyo dhimaal ka ilaalin; dhawrid; bedbaadin.

m.f.dh eeg xafid.

-da: (n) preservation (piri-zeer-veey-shin)- the act of securing

-da: (magac, dhedig, keli) dhib iyo dhimaal ka ilaalin oo daranyo ka dhawrid. Dh: badbaadin. daryeelid. Li: dayacid, daranyayn, halladaadin. baylihin.

xafidid-da: (magac, dhedig, keli) wax la baranayso korka ka qabasho oo dusha ka akhriyid. Dh: xafidis. xifdiyid, qaybid.

La xaqiray; la liidey.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xaqiray ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xaqiray ahaansho. m.f.dh, xaqirnaan.

der. [adjective] despised

(tilmaame) la xaqiray ah; bahdilan oo liita ah.

de: despised

initial: x

lx: xaqiran

pd: (xaqirnaa)

ps: adj-der

key: xaqiran

-da: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo xasad ku kacda ama nafteeda uu xasad ku jiro.

(tilmaame) deggen oon xarakaad iyo xuuraan midna lahayn. Dh: deggan, xasilloon.

1. La xayiray.

2. (Xayiran-ka) Xayirmid.

xayiran¹: m.l la-mid: xayirmid.

xayiran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax socodkooda ama fulintooda la is-hortaagay noqosho.

xayiran³: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xayiray ahaansho.

xayiran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax socodkooda ama fulintooda la is-hortaagay noqosho. m.f.dh, xayirmid.

xayiran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xayiray ahaansho. m.f.dh, xayirnaan.

der. [adjective] stopped, halted, delayed

-xayimaa I xayimayd: (adj) stuck with (istak with)-, burdened with; in difficulties; hindered (hinderidh)-, handicapped (heendhi-kaapti)-, up against a brick wall ~ xanniban

(fal) wax xanniban ama la xayiray ah nogo. Badda ku xayiran. Dh: xanniban

xayiran: (tilmaame) meel kasta ka xidhan oo hulo laga baxo haysan. Dh: dhibban, jirraban, kadeedan.

de: stopped, halted, delayed

initial: x

lx: xayiran

nt: xayiran (xayirmay) [v1=inch]

pd: (xayirnaa)

ps: adj-der

key: xayiran

(Xafiiltan-ka)

Xafiiltamid.

xafiiltan¹: m.l la-mid: xafiiltamid.

xafiiltan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Laba qof xifaalootamid ama is xifaalayn. la-mid: xifaaltan ².

m. n. competition, (friendly) rivalry

xafiiltan v. compete, joke with one another, tease each other

(fal) cid la kaftan oo faan iyo ficiltan la samee. Qayrkaa la xafiiltan.

xafiiltan-ka: (magac, lab, keli) tartan hadal ah oo ninba waxa uu yahay uu si ficil iyo faan ku jiro u soo saaro ka kalana uu hoos u dhigo. Dh: boroton, loollan, xafaalootan.

m.f.dh eeg xarfadee.

-ta: (magac, dhedig, keli) si xariifnimo ah ula ciyaarid. Cali xarfadaynta aad buu u yagaan.

(tilmaame) qof afku qarsoon yahay; qof afku duuban yahay.

afxidhan -ta: (magac, dhedig, keli) haweenay shareerato ah oo wejigeega qarisay.

der. [adjective] denying evidence

(adj) denying (dhenaaying)', in denying

de: denying evidence

lx: dafirsan

pd: (dafirsanaa)

ps: adj-der

syn: inkirsan {N}

key: dafirsan

(fal) muran iyo qiiq ku qarin wax aad gaysatay ama aad fashay. Dafirtan cidi kaama maqlayso. Dh: inkirtan, asaraartan, asaraarid.

dafirtan-ka: (magac, lab, keli) asaraartan oo wax jira, mugdi iyo muran gelin.

-ka: (magac, lab, keli) dhufasho wax ku qaadasho; degdeg ula booditaan.

-ka: (magac, lab, keli) wax ama qaddar gaadhiwaayid.

gafitaan-ka: (magac, lab, keli) ka go'id; ku fillaan waayid.

m.l.kh L. ah: wax la saadaalin karo.

m.l.kh L. ah: wax la saadaalin karo.

m. n. foreseeable event, something expected

de: foreseeable event, s.t. expected

lx: lafilaan

pd: (-ka)

ps: n-m

key: lafilaan

-ka: (magac, lab, keli) safniin.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) la-mid: salladan.

f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ka t.: wax ka soo farcamid (cid).

(fal) bado oo wax kaa farcama sii dhaldhal.

tafiiran: (tilmaame) wax tafiirmay; wax tarmay.

m.dh la-mid: warfaafin.

-ta: (magac, dhedig, keli) war jira baahin oo cidda u baahan oo dhan gaadhsiin. Warfidintu waa hawsha warbaahinta.

m.dh.kh (-do, m.dh) Haweeney xaasid ah.

f. n. envious ~ selfish woman