xafash

(Xarfasha-da)

(caano, kd.) meel neecaw leh oollaansho oo ku qaboobid.

xarfasho¹: m.f.dh eeg xarfo². la-mid: xarfad¹.

xarfasho²: m.dh 1. Dhaqaaq tartiib ah ee biyaha sare ee badda ama haro oo ay dabayshu dhaqaajiso iyo dhaqaaqyada kale ee la midka ah sida ciidda iyo wixi lamida. 2. (jooloji) Tuulimaad kasta oo dhulka dushiisa ah oo la soo qaaday, gaar ahaan ka barafku tuulo amase biyaha ka yimaada barafka.

m.dh 1. Dhaqaaq tartiib ah ee biyaha sare ee badda ama haro oo ay dabayshu dhaqaajiso iyo dhaqaaqyada kale ee la midka ah sida ciidda iyo wixi lamida. 2. (jool.) Tuulimaad kasta oo dhulka dushiisa ah oo la soo qaaday, gaar ahaan ka barafku tuulo amase biyaha ka yimaada barafka.

Drift

-da: (magac, dhedig, keli) hirar ay laydhu samayso yeelasho.

(Hafasha-da)

Biyo badan ama xoog leh ku dhexdhimasho ama ku rafaadid.

m.f.dh eeg hafo. la-mid: hafad.

vl. n. state of drowning ~ sinking

-hafashada: (n) the act of drowning; submergence (sab meerjansi) ~ hafad

-da: (magac, dhedig, keli) neefqabatawga biyaha dhexdooda; biyo badan oo xoog leh ku dhexhafad. Nuur hafasho ayuu u dhiman gaadhay. Dh: qarqoomid, hafad.

a: hafad

de: state of drowning ~ sinking

lx: hafasho

pd: (/da)

ps: vn6-f

key: hafasho

m.f.dh eeg jafo.

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel ku dhejisan ka qorasho oo ka daadsasho.

-ka: (magac, lab, keli) meel fadhi loo diyaariyay oo lagu qayilo. Dh: mijilis, mafrish.

mafrash-ka: (magac, lab, keli) miiska tukaannada ee u dhexeeya ka iibinaya iyo ka wax iibsanaya. Tukaankayagu wuxu leeyahay mafrash muraayad ah. Dh: miis, mefrish, mafrish.

(Rafasha-da)

Xanuun daran ama wax la mid ah, la galgalasho, la baarasho, is la rogrogid.

m.f.dh eeg rafo. la-mid: rafad.

f. n. restlessness caused by pain ~ anger; writhing, rolling over

-rafashada: (n) writhe (reeyth); agitation (a-ji-teey-shiri); flounder (falawn-dher) ~ fargasho, fargad

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun daran ama wax la mid ah la galgalasho; is rogrogid.

de: restlessness caused by pain ~ anger; writhing, rolling over

lx: rafasho

pd: (/da)

ps: n6-f

key: rafasho

(Safasha-da)

Isa safid; saf iska dhigid; sarcasho.

m.f.dh eeg safo. la-mid: safad.

-da: (magac, dhedig, keli) saf gelid oo hal hal isu dabajoogsasho; saf samayn: saf isku taagid. Dh: sarcasho, faylid, safad.

safasho-da: (magac, dhedig, keli) dad ujeeddo leh fikirkooda ku raacid. Arintaadu waa safasho caddaan ah. Dh: hiilin.

pr. n., loc. Ethiopia

Ethiopie, Abyssinie.

a: Itoobiya

de: Ethiopia

initial: x

lx: Xabasha

pd: (-da)

ps: n0-loc-f

key: Xabasha

الحبشة

m.l (xabashi, m.dh) Nin dhalashadiisu amxaaro tahay.

m.l (xabashi, m.dh) Nin dhalashadiisu Amxaaro tahay.

: Abyssinian person, Ethiopian male

magac Soomaalidu ay ku gaar yeelaan dadka Kiristaanka ah ee reer Itoobiya gaar ahaan Amxaarada ha yeeshee ahaa magactaarikheedkii mandiqada iyo dadkii degi jirayba.

Xabashi -ga: (magac, lab, keeli) eeg Xabash.

bw: Arabic

de: Abyssinian person, Ethiopian male

initial: x

lx: Xabashi

pd: (-ga Pl: Xabashi (da))

ps: m2a-m, n5-m

key: Xabashi

-da: (magac, dhedig, keli) xad samaysasho.

xadasho -da: (magac, dhedig, keli) dhibaato iyo itixaan.

(Xagasha-da)

1. Ilkaha hore afkooda xoog wax ugu xoqid, ugu dildillaacin, ugu muruxsasho.

2. Ciddiyaha wax ku nabrid, ku dhaawicid; xangaruufasho.

m.f.dh eeg xago.

f. n. scratch, abrasion

-da: (magac, dhedig, keli) ciddiyaha faraha ama ilkaha hore afkooda wax meel ku dhejisan ku xoqid oo ku goosasho. Dh: feenasho.

xagasho -da: (magac, dhedig, keli) ciddiyaha wax ku xarruufasho. Dh: xagad.

a: xagatin

cf: xago

de: scratch, abrasion

initial: x

lx: xagasho

pd: (/da)

ps: n6-f

key: xagasho

-ka: (magac, lab, keli) furaash yar oo lagu seexdo. Xalaashka ku seexo; oo xaariirta hillaabo. Dh: xallaaf.

(Xamasha-da)

Qof maqan, hadal ama warxun, oo hadduu joogo aan lagula dhaceen, ka sheegid.

m.f.dh eeg xamo.

vl. n. gossip, back-biting

-xamashada: (n) gossip (gaa-sap); talebearing (teeyl-beer-ing) ~ xan

-da: (magac, dhedig, keli) xan samayn qof maqan ama aan ku maqlayn wax aanu jeclayn ka sheegid.

cf: xamo

de: gossip, back-biting

initial: x

lx: xamasho

pd: (/da)

ps: vn-f

key: xamasho

(Xaraash-ka)

1. Wax naado lagu iibiyo oo hadba qofka qiime madhaafaan ah gaara lagu baaryo.

2. Qof ama dibi beer-falidda yaqaan.

xaraash¹: m.l 1. Wax naado lagu iibiyo oo hadba qofka qiime madhaafaan ah gaara lagu baaryo. 2. (-shiyo, m.dh) Qof ama dibi beerfalidda yaqaan.

xaraash²: f.mg1 (-shay, -shtay) Badeeco qiimo jaban ku gadid.

xaraash¹: m.l 1. Wax naado lagu iibiyo oo hadba qofka qiime madhaafaan ah gaara lagu baaryo. 2. (-shiyo, m.dh) Qof ama dibi beer-falidda yaqaan.

xaraash²: f.mg1 (-shay, -shtay) Badeeco qiimo jaban ku gadid. m.f.dh, xaraashid.

m. n. auction, sale; auctioneer

xaraash v. auction (off), sell by auction

-ka: (n) auction (ook-shin); sell to the highest bidder ~ naado

xaraash -ay / tay: (v) sell by an auction

Vendita all'asta

Auction sale

(fal) qiimo jaban oo hoose ku libi.

xaraash: (fal) naado ku iibi oo kolba qiimaha u sarreeya ee la dhaafi waayo sii.

xaraash-ka: (magac, lab, keli keli) iib naado lagu libiyo oo hadba qofka qime madhaafaan ah gaadha loo fasaxo. Dh: naado.

xaraash -ka: (magac, lab, keli keli) iib shayga qiimihii uu cusaybka ku joogay qiime ka hooseeya lagu libiyo kolka intii la isticmaalay inta la qiimeeyo in u dhaw laga jaro.

xaraash-ka: (magac, lab, keli) dibi beer falidda loo tababaray oo yagaan. Li: layli.

مُزَايَدَة

m.l Dhirta lagu carfiyo cuntada.

m.l Dhirta lagu carfiyo cuntada.

m. n., [collective] spice, aromatic herb ~ plant for flavoring food

-ka: (n) curry powder ~ xawaaji

-ka: (magac, lab, keli) geedo udgoon oo cunnada ama shaaha lagu dhex kariyo. Dh: xawaaj.

xawaash -ka: (magac, lab keli) khudradda inta dheriga lagu daro ee karis u baahan. Dh: xawaaj.

xawaash-hilib -ka: (magac, lab, keli) geedo lagu daro hilibka oo lagu udgooneeyo maraqa. Dh: khamuun.

a: xawaaj ~ xawaaji

cf: geed-adari

de: spice, aromatic herb ~ plant for flavoring food

initial: x

lx: xawaash

pd: (-ka)

ps: n2a-m-col

key: xawaash

m.f.dh eeg xifo.

-da: (magac, dhedig, keli) nudub ku kacda xoolaha marka ay ramaaska daaqayaan oo dibbirisa dabadeedna ay dhulka isla dhacaan.

xifasho-da: (magac, dhedig, keli) daalid oo rafaad iyo hiinraag mudasho. Dh: cifasho, neeftuurid.

(Xaas-ka)

1. Afada iyo carruurta.

2. Cidda inta tabarta yar; maato.

3. Xoolaha inta isnuugta.

xaas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Oori, afo. 2. (-sas, m.l) Carruurta iyo haweeney la qabo. 3. X. ah: wax tabardaran; maato. 4. X. ah: qof carruur badan leh oo hanti yar.

xaas²: f.mg1 (-say, -stay) Nafley caato noqosho.

xaas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Oori, afo. 2. (-sas, m.l) Carruurta iyo haweeney la qabo. 3. X. ah: wax tabardaran; maato. 4. X. ah: qof carruur badan leh oo hanti yar.

xaas²: f.mg1 (-say, -stay) Nafley caato noqosho. m.f.dh, xaasid.

m. n. family (wife and children), man's household ~ dependents; spouse

xaas m. n., [collective] dependents; weak ~ infirm people; cows and unweaned calves

xaas [inchoative] v. become weak and debilitated, get thin

-ka: (n) 1. wife (waayf) ~ oori. Ex: xaaskayga; my wife. 2. family (faamili). Ex: xaas ballaaran baan nahay; we are a largefamily

Famiglia

Family

-ka: (magac, lab, keli) qoys ka kooban labadi isqabta iyo carruurtooda. Xaas hortii xoolo dhaqa col hortiina hub samayso. Dh: reer.

xaas -ka: (magac, lab, keli) reerka inta tabarta yar een xilku saarnayn. Dh: maati, maxas.

xaas -ka: (magac, lab, keli) islaanta la qabo oo qudha. Dh: afo, islaan.

أُسْرَةَ، بَعْلَهُ بَعْلَ

(Xash-ka)

1. Wax la tumay ama la kala soocayo, intiisa burburka ah oo liidata; xashiish.

2. Wax la rafaaqayo.

m.l.u 1. Jajab yaryar, aan waxtar lahayn oo dhuxusha ka jajaba. 2. Jajab kastoo ka hara qori la qoray ama wax la mid ah.

m.l.u 1. Jajab yaryar, aan waxtar lahayn oo dhuxusha ka jajaba. 2. Jajab kastoo ka hara qori la qoray ama wax la mid ah.

m. n., (mass n.): powder, sawdust

(fal) dhoobo ama daqiiq qoosh; wax qoyanfaraha ku ruquus oo ku rufaaq. Dh: rufaaq, cajiin.

xash: (fal) xajka teg; xaramka aad. Dh: xaj.

xash -ka: (magac, lab, keli) eeg xafash.

xash -ka: (magac, lab, keli) rukunka shanaad ee arkaanta Islaamka. Dh: xaj.

de: powder, sawdust

initial: x

lx: xash

pd: (-ka Pl: xashash (ka))

ps: n4-m-mass

key: xash

v.tr., rog.

m.l la-mid: baashi.

(Daash-ka)

Daarad.