Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

name-m divine ordinance

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax la qoray, ganka iyo xaadda ka xiirid, ka gurid; tifaftirid; salaaxid.

waa la naqliyay ✓

v. polish up ~ off, smooth out, apply finishing touches to

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ganka xaadda ah ka xiir. Xaadi oo ganka ka jar. Dh: tafaftir, kagur.

2

xaadi: (fal) shay dushiisa sare wax yar oo biira ah ama nadaafad xuma ah oo dul yaal aayar uga qaad. Hadhuudhka kolkaad goolabto dusha ka xaadi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: salaax; tifaftir

2

de: polish up ~ off, smooth out, apply finishing touches to

3

initial: x

4

lx: xaadi

5

pd: (xaadiyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: xaadi

waa la naqliyay ✓

1

(Xaddi-ga)

2

Wax lixaad weyn; dhammays ah; xoog leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Awood; xoog.

waa la naqliyay ✓

Quantity

waa la naqliyay ✓

m. n. limit, maximum strength ~ capacity; something very strong

waa la naqliyay ✓

name-m decoration; decorator. Syn: Xaddiyo, Xiddo

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) lixaad iyo itaal uu wax leeyahay. Ciidan xaddi leh ayaa xadka loo diray. Dh: xoog, tamar.

2

xaddi -ga: (magac, lab, keli) meel dhexaad. Ninka aan arkay xaddi rag uun buu ahaa. Dh: dhexdhexaad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xaddan; xoog

2

de: limit, maximum strength ~ capacity; s.t. very strong

3

initial: x

4

lx: xaddi

5

pd: (-ga)

6

ps: n0-m

7

key: xaddi

waa la naqliyay ✓

1

(Xadid-da)

2

1. Wax cid kale leedahay si qarsoodi ah u qaadasho.

3

2. (°) Xad cid lagu xukumay fulin, ku qaadid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xad.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xąd³.

waa la naqliyay ✓

vl. n. stealing; embezzlement

waa la naqliyay ✓

-da: (n) theft (thef-ti); stealing (istiil-ing)-, larceny (laar-sa-ni)-, burglary (boor-galari) ~ tuugannimo

waa la naqliyay ✓

1

Ruberia

2

Stealing

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qaadashada war ciddii lahayad iyadoon arkayn hoos ahaan ka qaato; tuugo samayn. Dh: xadis.

2

xadid-da: (magac, dhedig, keli) cid dembi gashay xad ku oogid. Dh: xadis.

waa la naqliyay ✓

1

de: stealing; embezzlement

2

initial: x

3

lx: xadid

4

pd: (-da)

5

ps: vn-f

6

key: xadid

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qaadasho aan sharci ahayn oo oggolaansho la'aan si qarsoodi ah loo qaato hanti ay cid kali leedahay. Dh: xadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xamdi-ga)

2

Mahad; shugri; xamdinnaq.

waa la naqliyay ✓

1

xamdi¹: m.l Mahad; shugri; xamdinnaq.

2

xamdi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Ku x.: Eebbe u mahad naqid; shukrin.

waa la naqliyay ✓

1

xamdi¹: m.l Mahad; shugri.

2

xamdi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Ku x.: Eebbe u mahad naqid; shukrin. f.g1, xamdinnaq. m.f.dh, xamdiyid.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Hamdi

waa la naqliyay ✓

1

m. n. gratitude; blessing

2

xamdi v. be thankful ~ grateful

waa la naqliyay ✓

name-f praise; gratitude

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) express thanks or gratitude for; appreciate (apiri shiyeet) ~ shugri, xamdinnaq, mahadi

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo ilmo Ilaahay loogu mahad naqayo dhalashadiisa.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) mahad iyo ammaan Eebbe loo jeediyo. Dh: ammaan, xamdinaq.

waa la naqliyay ✓

(fal) xawd la dhac oo ku ulee. Tuugga xawdi xadidda ha daayee. Dh: shawdhiqi.

waa la naqliyay ✓

1

(Baabsi-ga)

2

Baadi cid kale leedahay oo, xadid darteed, loo suntado, loo summadrogo.

waa la naqliyay ✓

1

(Rafaadin-ta)

2

Rafaad gaarsiin, badid; silcin; saxariirin; kadeedid; cadaadin; jirrabid; xadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Tuuga-da)

2

1. Wax xadidda; tuugnimo; tarooxnimo; xatooyo.

3

2. Qof dheddig oo keli ah ama koox wax xadda.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaaraami-ga)

2

Qofka xaaraanta fala oo aan u aabayeelin, siiba tuugga wax xadidda badan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xadiidin-ta)

2

Meel digdigo ah oo aan geed lagu arag.

waa la naqliyay ✓

1

(Xigasha-da)

2

1. Xoolo waqtigii la lisi jirey la lisay, iyagoo aan weli xiskimin, kol labaad, caano ka maalid.

3

2. Wax cid kale horay u samaysay, wax u eg, samayn; ku dayasho; ka dheegasho; ka xadid.

waa la naqliyay ✓

m.l Dheeh cillaan guduud ah oo birta iyo xadiid-sulubka ku dul samaysma marka ay biyuhu la falgalaan maaddadooda; mirir.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Bir ama xadiid-sulub, daxal yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

fiqi¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Axkaamta laga soo qaatay Qur'aanka iyo xadiiska Nabiga. 2. Qof ku xeel dheer diinta islaamka.

2

fiqi²: f.g2 (-iyay, -isay) Cid hoos ula hadlid. la-mid: faqi.

waa la naqliyay ✓

1

kabasiib¹: m.l (-byo, m.dh) 1. (-byo, m.dh) Tuug aan waxba reebin. 2. (-byo, m.dh) Kaballeef. 3. la-mid: kabasiibid.

2

kabasiib²: f.g1 (-bay, -btay) Cid xadid iyadoon waxba lagu reebin; mooradduug.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) (kiimika) Summad Mn. Curiye ka tirsan curiyayaasha kala guurka ee tusaha kalgalka, una jira dabiici ahaan ogsaydh ahaan sida bayroolusayt (MnO). Waxaana loo adeegsadaa sameynta birdhafyada istiilka iyadoo laysku darayo bayroolusayt iyo xadiid laguna gubayo marraaq-danabeed.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (dii.) Waxyaabaha diinta la xiriira oo la dhowro ee aan dhaliil laga bixin karin, sida quraanka iyo xadiiska. 2. (dii.) Meel Eebbe lagu caabudo. 3. Waajib ay khasabtahay in fuliyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (jooloji) Macdan adke ah, dhulka laga qodo, leh midab cagaar ah, dusha lagaga dahaadho xadiidka si uu mirirka uga ilaaliyo, lagana sameeyo qalab badan oo la adeegsado.

waa la naqliyay ✓

1

tuug¹: m.l (tuug, m.dh) Nin wax xadid caadaystay.

2

tuug²: m.dh Wax baryo lagu keenay.

3

tuug³: f.g1 (-gay, -gtay) Wax baryid; yaboohsasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax xadidda; tuugnimo; xatooyo. 2. Qof dheddig ah oo keli ah wax xadda. 3. Koox wax xaddo.

waa la naqliyay ✓

m.l (waayahii ..., m.l) (jooloji) Waagii dadku qalabka iyo hubka ay isticmaalaan ka samaysan jireen maar iyo tiin la isku dhafay. Waagani ma sheegayo waqti go'an oo taariikheed oo si taxane ah ugu xidhiidhsan dhacdooyin ka horreeyay; hase ahaatee, waagani wuxuu tilmaamayaa marxalad dhaqameed oo dadyow badan oo dunida ku nooli soo mareen, marka la eegayo horumarkii ay soo sameeyeen laga soo billaabo waagii alabka dhagxaanta laga samaysan jiray ilaa laga soo gaaro waqtigii la bartay qalabka xadiidka.

waa la naqliyay ✓

1

xuddun¹: m.dh (-umo, m.l) 1. Godka yarka ah oo caloosha bartankeeda ku yaal. 2. Hab waalidku carruurtiisa wax xoolo ah, u siiyo (ilmaha dhashay xuddunta laga gooyo baa neefka la siinayo loogu xiraa; xuddunxir).

2

xuddun²: m.dh (jooloji) Badhtamaha dhulka ee ka hooseeya carro-jiifka dhulka, hexroorkiisuna yahay 6900 oo mitir, oo leh cufnaan sare, kana kooban nikal iyo xadiid.

waa la naqliyay ✓

m.l Dheeh cillaan guduud ah oo birta iyo xadiid-sulubka ku dul samaysma marka ay biyuhu la falgalaan maaddadooda; mirir.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Bir ama xadiid-sulub, daxal yeelasho. m.f.dh, daxalaysasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Adi-ga)

2

(adiga, aad; ku, kuu...) qofka lala hadla hayo ama wax loo qora hayo magacuyaalkiis

waa la naqliyay ✓

mu.eb la-mid: adiga.

waa la naqliyay ✓

pron., sg. you, thou

waa la naqliyay ✓

(pronoun) you ~ adiga. Ex: adi buu kula hadlayaa; he is talking to you

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac'uyaal) magacuyaalka qofka lala hadlayo ama wax loo qorayo. Adiga ayaa jooga aqalka, markii uu tuuggu soo dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: adiga

2

de: you, thou

3

lx: adi

4

pd: (ad)

5

ps: pro-red-2sg

6

xe: You and Khadar come!

7

xv: Adiyo Khadar kaaleya!

8

key: adi

waa la naqliyay ✓

1

° (Xad-ka)

2

Soohdin; seere.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Hanti qof kale leeyahay si qarsoodi ah u qaadasho.

waa la naqliyay ✓

1

xąd¹: m.l (-dad, m.l) 1. Xudduud; soohdin. 2. la-mid: xaj.

2

xąd²: m.l (-dad, m.l) (taar.) Xarriiqda kala qaybisa laba hanti ma guurto ah ama laba waddan.

3

xąd³: f.g1 (-day, dday) 1. Wax is-hortaagid. 2. Wax dhibid.

waa la naqliyay ✓

1

f.g1 (-day, -dday) Hanti qof kale leeyahay si qarsoodi ah u qaadasho. m.f.dh, xadid.

2

xąd¹: m.l (-dad, m.l) 1. Xudduud; soohdin. 2. la-mid: xaj.

3

xąd²: m.l (-dad, m.l) (taar.) Xarriiqda kala qaybisa laba hanti ma guurto ah ama laba waddan.

waa la naqliyay ✓

Limit

waa la naqliyay ✓

1

m. n. border, boundary, demarcation, frontier; limit, confine; legal sentence (to physical punishment)

2

xad v. steal, rob

waa la naqliyay ✓

1

-ay / day: (v) steal (istiil); thieve (thiiv); shoplift (shoop-lift); burgle (beer-gat); help oneself; clean out; be light-fingered; commit theft

2

xad: -ka: (n) boundary (baawn-dhari), border (boor-sher); frontier (faroon-tiir); bound (baawnd); limit (limit)-, limitation (limi-teey-shin) ~ xudduud

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ay dad leeyihiin oon laguu oggolayn adoon lagu arkayn hoos ahaan u qaado. Naftaadu wax xad yaynan ku fikirin weligeed. Dh: tuugayso.

2

xad: (fal) cid dembi gashay xad ku oog.

3

xad -ka: (magac, lab, keli) ciqaab lagu fuliyo qof dambi sharci ah galay sida sino, khamri, tuugo, budhcadnimo iyo wixii la mid ah.

4

xad -ka: (magac, lab, keli) soohdin laba dal ama laba meelood u kala dhaxaysa. Dh: made, daari, xuduud, seere.

5

xad -ka: (magac, lab, keli) meel astaysan oo wax lagu yaqaan ama ay ku sargo'an yihiin. Dh: heer.

waa la naqliyay ✓

f.g2 la-mid: aaddi.

waa la naqliyay ✓

1

(Badi-da)

2

Tiro aan yarayn ahaan; badnaan.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: “Shaahii sonkor buu ka badiyey”.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: Shaahii sonkor buu ka badiyey. m.f.dh, badiyid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): majority, most of, multitude, mass

2

badi v. increase, cause to be many, make more

3

badi v. win, beat (another team)

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) increase (inkiriis) ~ siyaadi

2

badi: -yey say: (n) achieve a victory; win (win). Ex: yaa xalay badiyey? who won last night?

3

badi -da: (n) majority (ma jooriti)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax tirsan ama cabbiran wax ku sii dar; intii hore ka sii biiri; kordhi oo beexaami. Innoo soo badi waraaqaha itixaanka. Dh: tarmi, biiri, beekhaami, beexaami. Li: yaree, dhin.

2

badi: (fal) ku guulayso tartan iyo wixii la mid ahee lagu baratamayo. Laga badiyaa ba'ay. Dh: guulayso.

3

badi -da: (magac, dhedig, keli) tiro ama mug aan yarayn ahaan.

4

badi -da: (magac, dhedig, keli) jiritaanka wax aan tiro ahaan la hubin laakiin u muuqda wax badan ama aan yarayn.

waa la naqliyay ✓

v. pervert; mis-interpret

waa la naqliyay ✓

1

de: pervert; mis-interpret

2

lx: gadi

3

pd: (gadiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: gadi

waa la naqliyay ✓

1

(Hadi-ga)

2

Geed-quwaaxa geed kamid ah, oo xabag wanaagsan oo udgoon oo la ganacsado dhala.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed quwaax xabag udgoon oo laga ganacsado leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed quwaax xabag udgoon oo laga ganacsado leh.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] incense-bearing tree species; balsam

waa la naqliyay ✓

1

(Hithi) May, Og Commiphora erlangeriana Engl. Burseraceae.

2

S Commiphora subsessiliflora Vollesen. Burseraceae.

3

S Commiphora erythraea (Ehrenb) Engl. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

1

name-m insence-bearing tree sp., balsam

2

name-m leader, guide

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) resin (rezen); balsam (bal sam)-, used principally in inks, adhesives or pharmaceuticals

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil loogu magacdaray bukhuur ama geed udgoon badan leh sida cuudka, miskiti iyo fooxa.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) geed quwaaxa mid ka mid ah oo ka baxaa dhulka Soomaalida oo xabag udgoon laga gurto lagana ganacsado. Caanahaagiyo, ciidan gabadh wayn, waa caleen hadi, waa caleen hadi...

2

hadi-ga: (magac, lab, keli) hadh wanaagsan oo lagu nasto. Dh: hadhac.

waa la naqliyay ✓

1

de: incense-bearing tree sp.; balsam

2

lx: hadi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-col

5

key: hadi

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Si kedo ah u dhicid. la-mid: kedi².

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Si kedo ah u dhicid. m.f.dh, kadin. la-mid: kedi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed ka mid ah dhirta waaweyn oo dheeraada oo ka baxa bananka, docxyada iyo togagga oo weelasha laga qorto. Dh: kidi.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Madi-da, Madi-ga) Neef xoolo ah oo aad u caano badan; aan baaqimo ahayn.

2

2. (Madi-ga) Nin aan lahayn walaallo rag ah.

waa la naqliyay ✓

1

madi¹: m.l (-iyo, m.dh) Nin aan lahayn walaalo rag ah.

2

madi²: m.dh (-iyo, m.l) 1. Gabar aan lahayn walaalo. 2. Neef xoolo ah oo caano badan leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Nin aan lahayn walaalo rag ah.

waa la naqliyay ✓

Unique

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sole ~ only son, man without brothers but may have sisters

2

madi [feminine] n. only daughter ~ female child

3

madi [feminine] n./m: animal giving plenty of milk

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) only son; one who has no brothers

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) neef xoolo ah oo caano badan. Madi cararta maqasheeda koris minan san baa dhaanta. Dh: ayro. Li: gabno.

2

madi-ga: (magac, lab, keli) wiil aan wiilal la dhalan Aabahay madi buu ahaa oo adeerro ma lihi.

3

madi-ga: (magac, lab, keli) geed dhirtii uu la bahda ahaa aan ku dhex oollin oo kelidii meel ka baxa. Geed madi ah ayuu hadhsaday.

waa la naqliyay ✓

1

(Nadi-ga)

2

Jeedal; shaabuug; karbaash.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo/nadi, m.dh) Jeedal yar oo faraska lagu dhufto si uu u dheereeyo; karbaash.

waa la naqliyay ✓

m. n. whip

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) suun adag oo dabola qabto leh oo gammaanka lagu eryedo. Dh: jeedal, shaabuug, karbaash.

waa la naqliyay ✓

1

cf: jeedal, karbaash, shaabuug

2

de: whip

3

lx: nadi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: nadi

waa la naqliyay ✓

1

qadi¹: m.l la-mid: qadow (1).

2

qadi²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid wax u diidid. 2. Cunto siin waayid. Tusaale: “Naagtii baa carruurta iga qadisay.”

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid wax u diidid. 2. Cunto siin waayid. Tusaale: Naagtii baa carruurta iga qadisay. m.f.dh, qadin.

waa la naqliyay ✓