xadhuun

m. n. bad smell, stench

-ka: (n) stink (istink); stench (isteenj); fetor (feey-tar); bad smell or foul odour also [odor] ~ qurun, qurmuun

(tilmaame) wax aan udgoonayn oo sanku naco. Meel qadhmuun lama agfadhiyo. Dh: qarmuun.

qadhmuun -ka: (magac, lab, keli) ur naftu karahdo oo sanku naco sida: dhuusada iyo wixii la mid ah. Digsigu qadhmuunka ayuu ka helaa shinniduna udgoon. Li: udgoon.

a: qurmuun ~ qurmoon

cf: ur {N}

de: bad smell, stench

lx: qadhmuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: qadhmuun

1. (Dhuun-ka) Naf; ruux; qof.

2. (Dhuun-ta) a) Ul ama bir dhuuban ama wax kaloo la mid ah oo dhexda ka daloola oo biyaha iyo wixii la mid ahi dhex maraan. b) Hunguriga cad; cunaha.

dhuun¹: m.l 1. Caano si aad ah u suusacay. 2. Malax. 3. Dh.kayga, dh.kaaga iyo wixi lamida: naftayda, naftaada iyo wixi lamida.

dhuun²: m.dh (-uumo, m.l) 1. Tuubada cuntada caloosha geysa; hunguri. 2. Bir, caag iyo wixi lamida dhexda ka daloola, oo hooraha lagu nuugo. 3. Jid toosan oo dhuuban.

dhuun¹: m.l 1. Caano si aad ah u suusacay. 2. Malax. 3. Dh.kayga, dh.kaaga iyo wixi lamida: naftayda, naftaada iyo wixi lamida.

dhuun²: m.dh (-uumo, m.l) 1. Tuubada cuntada caloosha geysa; hunguri. 2. Bir, caag iyo wixi lamida dhexda ka daloola, oo hooraha lagu nuugo. 3. Jid toosan oo dhuuban.

m. n., [abstract] life

dhuun [feminine] n. reed; water pipe, tube, hose; throat, wind pipe, gullet, trachea; barrel (of a gun)

-ta: (n)[plural dhuumaha] 1. throat (throwt); gullet (galet); esophagus, also oesophagus ~ hunguri, jidiin, buuc, cune 2. straw (istaroof, pipe (paayp); hose. (hoowsf conduit (kon-dhu-witf tube (tuub) ~ tuubbo. Ex: duumaha biyaha; the water pipe ~ tuubbo

Tubo

Pipe

-ka: (magac, lab, keli) wax kaste oo la cuno. Dh: dhuuni.

dhuun-ka: (magac, lab, keli) xoolaha dhaqasho aan la isku siin ee in la maalo oo keli ah la isku ergiso.

dhuun-ta: (magac, dhedig, keli) walxo dhaadheer oo dululubooyin ah oo ka sameysan bir ama caag oo loogu talagalay inay qaadaan waxyaabaha dareeraha ah sida biyaha iyo neef-shidaaleedda.

dhuun-ta: (magac, dhedig, keli) marrinka ay marto cuntadu. Dhuunta ayaa laga qalay.

حُلْقُومٍ، حَلْقَ

(Adduun-ka)

1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu nool yahay; duni.

2. Maal; xoolo; hanti; adduunyo.

m.l 1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu noolyahay; duni. 2. Hanti badan. la-mid: adduunyo.

m.l 1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu noolyahay; duni. 2. Hanti badan. la-mid: adduunyo.

m. n. world, universe

adduun m. n., [collective] wealth, worldly goods

-ka:(n) 1. world (wooldh); earth (eerth); universe (yuniveersi). Ex: adduunka aan ku noolnahay...; the world in which we live... . 2. wealth (weelth); riches (riijaz); affluence (aafulu-wans) ~ adduuyo, xoolo, maal

-ka: (magac, lab, keli) dhulka iyo waxa dul yaalla oo dhan. Adduunka Alle ayaa abuuray.

adduun -ka: (magac, lab, keli) ifkan aynu ku nool nahay. Dh: dunida. Li: aakhiro.

adduun -ka: (magac, lab, keli) xoolaha ama hantida qof leeyahay. Dh: hanti, maal, xoolo, adduunyo.

مَلَكُوتِ، كَوْنِ، عَالَم دُنْيا

m.l (-uumo, m.dh) la-mid: aashuun.

m.l (-uumo, m.dh) la-mid: aashuun.

-ka: (magac, lab, keli) weel biyaha lagu shubto oo ka samaysan dhoobo. Dh: jalxad.

-a: (magac, lab, keli) ruux xishood iyo xeerin la'aan ku talaxtegay.

-ka: (magac, lab, keli) baryo farabadan, tuugsi xad dhaaf ah. Dh: baryo, tuugsi, sadaqaysi.

(Hamoon) N Diplolophium somaliensis Verdc. Umbelliferae.

(Xanuun-ka)

1. Dareen meel oogada ka mid ahi iska dareento oo ay la kaarto ama dhuuri ula rooro, nabar ku dhacay ama waxyeello kale oo gaartey darteed; kaar; dhuuri; halac, laxaw.

2. Caafimaad iyo fayoobi la'aan; cudur; bugto; jirro.

xanuun¹: m.l 1. Dareen meel oogada ka mid ahi iska dareento oo ay la kaarto ama dhuuri ula rooro, nabar ku dhacay ama waxyeello kale oo gaartay darteed; kaar; dhuuri; halac; laxaw. 2. Caafimaad iyo fayoobi la'aan; cudur; bugto; jirro.

xanuun²: f.mg1 (-nay, -ntay) Kaar iyo wixi lamida dareemid; xanuun yeelasho.

m. n. pain, ache; disease, illness, ailment

xanuun [inchoative] v. be in pain, hurt, ache

-ka: (n) 1. feeling of physical pain; pain (peeyn); sore (soor); ache (eeyk); pang (paang) ~ kaar, laxaw. 2. illness (iil-nes); disease (disiis); sickness (sik-nes) ~ jirro. Ex: xannuun khatar ah; a serious illness [disease]

Dolore; malattia

Pain; illness

-ka: (magac, lab, keli) laxaw aad u kull oo dubku dareemo kolka wax lagu jiido. Xadhi kooraanku wuu xanuun kulul yahay. Dh: kulayl.

xanuun -ka: (magac, lab, keli) bugtaan lala jifo ama lala jiitamo. Dabayshu waa xanuun la iska tallaalo. Dh: bugtaan, marad, jirro.

وَجَعَ، تَوَجُّع

xaruun¹: m.l Cod xabeeb leh oo hoos loo yiraahdo. la-mid: xuruubban¹, xuruun¹.

xaruun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay; -umi) Cod xabeeb leh hoos u dhihid. la-mid: xaruumbi, xuruubban², xuruun².

-ta: (magac, dhedig, keli) ku niyadsamaanta mustaqbalka; wanaag iyo rajo la fisho. Dh: rajo.

(Aashuun-ka)

Weel biyaha lagu shubto oo laga sameeyey dhoobo; malbo; jalxad; shaanbi; ballaas.

m.l (-uummo/-uunno, m.dh) Weel tebedda u eg, dhoobo ka samaysan oo biyaha lagu shubto. la-mid: ashuun.

m.l (-uummo/-uunno, m.dh) Weel tebedda u eg, dhoobo ka samaysan oo biyaha lagu shubto. la-mid: ashuun.

m. n. water-jar made of clay; jug

-ka: (n) a large, often rounded, water vessel of earthenware ~ ashuun, jalxad

-ta: (magac, dhedig, keli) weel weyn oo dhoobo laga sameeyo oo biyaha lagu shubto. Dh: ashuun, jalxad, malbo, shaanbi, ballaas, mardabaan.

bw: sp: ashuun ~ ashun

de: water-jar made of clay; jug

lx: aashuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: jalxad

key: aashuun

(Cadduun-ka)

Dhulka aan dhagaxa lahayn dibirna ahayn ee ciidda jilicsan ah.

m.l Dhul ciiddiisu jilicsantahay, aan boor lahayn oo geedgaab ka baxa.

m.l Dhul ciiddiisu jilicsantahay, aan boor lahayn oo geedgaab ka baxa.

m. n., [collective] soft soil without stones

-ka: (n) land on soft sand ~ opposite of dul]

-ka: (magac, lab, keli) dhul aan dhagax iyo dibir toona lahayn ee ciidda jilicsan ah.

de: soft soil without stones Opp: dhooddi

lx: cadduun

pd: (-ka)

ps: n0-m-col

key: cadduun

m.dh Kaalinta kan biyaha daraya ka xigta.

-ta: (magac, dhedig, keli) ceelka, kaalinta kan biyaha daraya ka xigta.

-ka: (magac, lab, keli) gorof geedaha badhkood laga qoro oo caanaha lagu listo; weel caanaha lagu maalo. Dh: bire, gorof, gaawe, doobi, bidhe, haruub.

hadhuub -ka: (magac, keli) haan iyo wixii la mid ah, weelka afkooda lagu aabudho ama lagu daboolo.

-ta: (magac, dhedig, keli) xabaalguri aad u da'weyn oo dadkii hori sameeyeen. Madduun la faqay ayaa wax taariikhi ah laga soo saaray Dh: xabaalmaguur.

madluun¹: m.l 1. M. ah: qof niyad xun oo aan raalli ahayn. 2. Qof la dulmiyey. 3. la-mid: madluumid.

madluun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay; -uumi) Qof niyad xun oo aan raalli ahayn noqosho.

madluun¹: m.l 1. M. ah: qof niyad xun oo aan raalli ahayn. 2. Qof la dulmiyey.

madluun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay; -uumi) Qof niyad xun oo aan raalli ahayn noqosho. m.f.dh, madluumid.

m. n.; [abs.]: sad ~ depressed person; sadness; displeasure

-ah: (adj) sad (saadh)-, depressed (dipareest); moody (muu-dhi); gloomy (guluumi); glum (ga-laam);

-ka: (magac, lab, keli) nafley dhibaato hayso oo wax tabanaya. Li: farxaan.

madluun -ka: (tilmaame) miskiin aan waxba haysan oo cir iyo dhul meel uu u ciirsado la' cidna garanayn. Dh: miskiin.

bw: Arabic

de: sad ~ depressed person; [abs.] sadness; displeasure

lx: madluun

nt: madluun (madluumay) [v1=inch]

pd: (-ka)

ps: n-m

key: madluun

(Qadduun-ta)

Wax aad u fil weyn ama da' hore ka haray.

m.dh (-uumo, m.l) 1. Shey duug ah oo aad u da' weyn oo waayihii hore lagu dhaqmi jirey. 2. Meel qof ama dad ku duuganyihiin; qabri. 3. Seef godan oo daab qori ah leh.

m.dh (-uumo, m.l) 1. Shey duug ah oo aad u da' weyn oo waayihii hore lagu dhaqmi jirey. 2. Meel qof ama dad ku duuganyihiin; qabri. 3. Seef godan oo daab qori ah leh.

f. n. antiquity

-ta: (magac, lab, keli) shey duug ah oo aad u da' weyn oo waayihii hore lagu dhaqmi jirey.

qadduun-ta: (magac, lab, keli) meel qof ama dad ku duuganyihiin; qabri.

qadduun -ta: (magac, lab, keli) seef godan oo daab qori ah leh.

qadduun-ta: (magac, dhedig, keli) waa gooshaan yar oo alwaaxda lagu qoro. Caliyow magaalada qadduun iiga keen.

qadduun -ta: (magac, dhedig, keli) xabaalmaguur aad u da'weyn. Wa: qadduumo.

de: antiquity

lx: qadduun

pd: (-ta Pl: qadduumo (/ha))

ps: n1-f

see: qadiim

key: qadduun

pr. n., loc. Hafun [coastal town in northeastern Somalia.]

de: Hafun [coastal town in northeastern Somalia]

initial: x

lx: Xaafuun

ps: n0-loc

key: Xaafuun

-ka: (magac, lab, keli) ubax ka baxa geedka cillaanka. Xannuun gooso.

-ha: (magac, lab, keli) cayayaan ur silloon leh. Dh: noolaa'ure.

-da: (magac, dhedig, keli) si xun u urid. Caday la'aantu af qadhmuuni ayay keentaa.

Limit of a sequence

candhuuf¹: m.dh Hoore layig ah, aan midab lahayn, qanjirrada afka nafleyda ka yimaada oo liqidda cuntada fududeeysa. la-mid: candhuufo.

candhuuf²: m.dh (c. nafl.) Dareere biyo oo kale ah ay qanjidho candhuufeedku ku dhiiqiiyaan afka. Soo saarida candhuufta waxa nashaadiya cuntada afka ku jirta iyo urta ama ku fekerka cuntada.

candhuuf³: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku c.: cid candhuuf ku tufid.

candhuuf¹: m.dh Hoore layig ah, aan midab lahayn, qanjirrada afka nafleyda ka yimaada oo liqidda cuntada fududeeysa. la-mid: candhuufo.

candhuuf²: m.dh (c. nafl.) Dareere biyo oo kale ah ay qanjidho candhuufeedku ku dhiiqiiyaan afka. Soo saarida candhuufta waxa nashaadiya cuntada afka ku jirta iyo urta ama ku fekerka cuntada. m.f.dh, candhuufid.

candhuuf³: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku c.: cid candhuuf ku tufid.

f. n., (mass n.): saliva

-ta: (n) saliva (salaay-va); spit (ispiit)-, spittle (ispe-tal) ~ calyo, candhuufo

-ta: (magac, dhedig, keli) dhareer iyo qoyaan muhiim ah oo si dabiici ah qanjidhada afku u sameeyaan; biyabiyood layiig ah oo qanjidhada calyada ka yimaada. Dh: candhuufo, qandhuuf.

a: candhuufo

de: saliva, spittle

lx: candhuuf

pd: (-ta)

ps: n1-f-mass

key: candhuuf

بصاق، بُراق

daadduun¹: m.l Qof cayrnimo awgeed la bayhoofay. la-mid: daanduun¹.

daadduun²: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Cayrnimo darteed la bayhoofid. la-mid: daanduun².

f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Cayrnimo darteed la bayhoofid. m.f.dh, daadduumid. la-mid: daanduun.

-ka: (magac, lab, keli) dad rafaad iyo baahin, dad caydhooba oo mood iyo nool midna u hadhin. Daadduunka Aw Maxamed qabo waan ka dhiidhiyaye. Dh: dullinimo.

(Dhashuun-ka)

Qoyaan aan badnayn oo meel ka soo habya oo badanaa aan nafiid ahayn (sida dhacaan, milil, malax).

dhashuun¹: m.l 1. Dhacaan adag oo meel bugta ka yimaada; malax, milil. 2. la-mid: dhashuumid.

dhashuun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay; -uumi) Meel bugta dhacaan adag ka imaansho.

m.l Dhacaan adag oo meel bugta ka yimaada; malax, milil.

m. n. oozing moisture; pus

dhashuun v. ooze

-ka: (n) 1. the act of oozing or discharging fluid 2. (v) dhashuun -dhashuumay / dhashuuntay: (v) ooze (uuz); exude moisture; drain of sap (saap) dhacaan

-ka: (magac, lab, keli) qoyaan meel ka soo heema. Milliluhu dhashuun ayuu keenaa. Dh: heen, qoyaan.

m. n., [collective] maize, jowari, millet, sorghum (grain cereal crops)

-ka: (n) sorghum (soorgem); grain (gareeyn)

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid aht badar beeraha ka baxa oo la cuno oo Soomaalidu beerato. Dh: garaw, masaggo, messeggo.

a: haruur {N}

de: maize, jowari, millet, sorghum (grain cereal crops)

lx: hadhuudh

pd: (-ka)

ps: n0-m-col

key: hadhuudh

-ka: (magac, lab, keli) caano geel oo dhanaanaaday oo fud iyo faarna aan weli noqon. Dh: karuur. Li: dhay, lis.

(tilmame) dareen dhadhan xun ah oo dhanaan la jiriricoodo oo jirku diido.

-ta: (magac, dhedig, keli) dareere midab. cad leh oo afka cillad la'aan laga tufo. Dh: candhuuf.

m.dh (-ro, m.l) Siil.

f. n. vagina of a woman

-ta: (n) woman's genital organ; vagina (va-jeeyna); cunt (kant) ~ siil

-ka: (magac, lab, keli) xanuun sida kaneecada ama duumada oo kale ah oo suquurid keena.

qandhuur -ta: (magac, dhedig, koli) xubinta taranka ee dumarka