xadatayn

-ta: (magac, dhedig, keli) toobiyaynta socodka; qoorayn kolba halka ay waddadu ka dhawdahay la maro.

qadqatayn -ta: (magac, dhedig, keli) tashiilid baad ama biyo la tashiilo. Qadqatayn ayaa loo baahan yahay in lo'da loo sameeyo si cawsku ugu filnaado. Dh: yaryarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xadantayn.

m.dh la-mid: xadatayn.

(Caatayn-ta)

Caato ka dhigid.

m.dh la-mid: caataysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) weyd ka dhigid. Dh: weydayn.

caatayn -ta: (magac, dhedig, keli) jeenyagoosadka neef ruqo u hadhay.

m.f.dh eeg xaabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaabo soo gurasho; soo gurashoda xaabada. Dh: qoryayn, xaabays.

(Xaalayn-ta)

Dan u gelid; wax ka qabasho.

m.f.dh eeg xaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xil iska saarid: ihtimaam gaar ah siin; il gaar ah ku eegid.

(Xadrayn-ta)

Xadro gelid, la imaansho, oogid; digriyid.

m.f.dh eeg xadree.

-ta: (magac, dhedig, keli) digri iyo Allabari gasaa'id iyo ducooyin wata samayn. Dh: digriyid, xadrays.

-ta: (magac, dhedig, keli) taabasho oo cararid. Dh: xantays.

-ta: (magac, dhedig, keli) timo, kala soorid oo gadaf u yeelid. Dh: mulukayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo neef madax u ah u yeelid oo horkaxayn. Saca u weyn ayaa madaxayn loo kaxaystaa.

(Sadaqayn-ta)

Sadaqo u bixin.

m.f.dh eeg sadaqee. la-mid: sadaqays, saddaqayn, saddaqays.

Summation

(fal) salaax oo ka judhuudhucsii; xadanto samee. Cagaha ka xadantay wiilka yar. Dh: salaax, xoodaami, xadantee.

-ka: (magac, lab, keli) qaaditaan hanti ciddii lahayd hoos ahaan looga qaato.

(Xakamayn-ta)

Xakame gelin, ku qabasho.

m.f.dh eeg xakamee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xakame ku xidhid. Faraska xakamayn la'aan ma hoggaamin karaysid.

xakamayn -ta: (magac, dhedig, keli) socodkiisa yarayn oo xad uu ku dhaqdhaqaaqo u yeelid. Dh: xakamays.

(Xarakayn-ta)

Xarako ama shaqal u yeelid.

m.f.dh eeg xarakee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiiso iyo soo jiidasho gelin oo qurxin. Dh: xarakadayn.

xarakayn -ta: (magac, dhedig, keli) xarako u yeelid oo kordhabid, hoosdhabid ama godid. Dh: xarakays.

xarakayn -ta: (magac, dhedig, keli) farshaxan qurxoon u samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bardad.

m.f.dh eeg fadallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoog u ordid oo fadallo kicin.

(Faddarayn-ta)

Wax faddaraysan ka dhigid; najaasayn; wasakhayn.

m.f.dh eeg faddaree.

-ta: (n) contamination (kon taam e neey shin); foulness

-ta: (magac, dhedig, keli) wasakh ama nijaas gaadhsiin. Dh: faddaaddayn. Li: nadiifin.

faddarayn -ta: (magac, dhedig, keli) dhaqan xun barid. Dh: aafayn. Li: tarbiyadayn, edbib.

m.f.dh eeg hadalhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) war ama sheeko hore loo ogaa, sii hadalhayn. Dh: hadalhays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal aan macno lahayn ku sheekayn. Ninkani hadradayn ayuu wakhtigiisa ku dilaa. Dh: kaftamid.

m.f.dh eeg ladqabee. la-mid: ladabays.

-ta: (magac, dhedig, keli) kala maslixidda labo qof oo isku kacsan. Dh: dhexdhexaadin, ladqabays.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhagrid oo khiyaanayn; mardabayn; sirid.

-ta: (magac, dhedig, keli) maraate baaban iska dhigid; is waalid; is masuukhin.

(Mardabayn-ta)

Dhagrid; sirid; khatalid.

m.f.dh eeg mardabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) khiyaamo samayn. Dh: dhagrid, sirid, khiyaamayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) sibidh, niis, garri iyo biyo isku laaqid oo isku cajiinid.

-ta: (magac, dhedig, keli) jiidhjiidhid oo qardabo ku samayn. Aabbo uu daallan yahee qardabaynta ka daa.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhibaato gaadhsiin: wax yeello u geysasho. Qardamaynta dadka kala joogso. Dh: luggoyn, dibindaabyeyn, qardamays

m.dh la-mid: sadaqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wadaad isku ekeysiin. Wadaadayn wadaad lagumo noqdo. Dh: wadaadays. Li: waranlayn.

(Xabbadayn-ta)

Xabbado la dhicid, ku ridid.

m.f.dh eeg xabbadee.

vl. n. shooting, fusillade, strafing

-ta: (magac, dhedig, keli) xabbado la dhicid; rasaas ku ridid. Dh: rasaasayn.

de: shooting, fusillade, strafing

initial: x

lx: xabbadayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: xabbadayn

(Xaddanaan-ta)

Wax xaddan ahaan.

f. n., [abstract] completeness

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xooggan ahaan. Dh: xoogganaan.

de: completeness

initial: x

lx: xaddanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: xaddanaan

m.f.dh eeg xadfan. la-mid: xadfanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) go'annaan oo wax jaran ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid la kaftamid oo dacaayadayn. Ninkaasi xafaalaynta wuu ka cadhoodaa. Dh: xifaalayn, xafaalays. xafaalays -ta: (magac, dhedig, keli) faan iyo dacaayad isku jira samayn.

m.f.dh eeg xagaafee.

(Xalaalayn-ta)

Xalaal ka dhigid; Bannayn.

m.f.dh eeg xalaalee. la-mid: xalaalays.

Legittimazione

Legitimize

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo yar gaar ahaan gabadh baaro ka goyn. Dh: gudid, gudis.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) xalaal ka dhigid oo inuu bannaan yahay sheegid. Dh: bannayn xalaalays.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) neef dhimanaya gawracid. Bisinka ku bilaw xalaalaynta neef. Dh: gawricid, birayn. Li: duufin.

xalaalayn -ta: (magac, dhedig, keli) ammaano ciddii lahayd illawsiin oo iska yeelasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) macaanayn oo wax dadka soo jiita ka dhigid. Dh: xalladays, qurxin.

-ta: (magac, dhedig, keli) daryeelid oo xag dhaqaale xag caafimaad iyo xag cunto ahba ka haqabtirid. Dh: dhaqaalayn, daryeelid. Li: halladaadid, daranyayn.

m.f.dh eeg xarfadee.

-ta: (magac, dhedig, keli) si xariifnimo ah ula ciyaarid. Cali xarfadaynta aad buu u yagaan.

(Xarragayn-ta)

Xarrago ka dhigid; qurxin; wanaajin; muunayn.

m.f.dh eeg xarragee.

-da: (magac, dhedig, keli) qurxin oo xallad iyo bilic wanaagsan u yeelid. Dh: xarakay, qurxin, sharrixid..

-ta: (magac, dhedig, keli) maarayn iyo maamul.

(Xawaarayn-ta)

Orod xawaare ah, ordid.

m.f.dh eeg xawaaree.

-ta: (magac, dhedi, keli) orod xawaare ah oo aad ah ordid. Dh: ordid.

-ka: (magac, lab, keli) dhiigga xaydka keenitaan oo xilligii qaangaadhista gaadhid.

xayditaan -ka: (magac, lab, keli) feyditaan xagga hoose marada laga soo gaabiyo. Dh: xaydniin.

mu.eb Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi', 'aa 1' iyo 'aan 1'.

(pro.) foryou (/boryuw); Ex: yaad sugaysaa? adaan ku sugaayaa; for whom are you waiting? lam waitingfor you

(magac'uyaal) tilmaamaya qofla labaad ee lalahadlaha ah; 'adi' iyo 'ayaan' oo la isku daray. Allow, adigaan ku aaminnay.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax dhibban ahaansho.

der. [adjective] helpless, at a loss, in a very difficult situation

(tilmaame) xad aan la dhaafi karin leh xuduud jeexan oo la yaqaan leh.

xadan: (tilmaame) wax la xaday ah. Aqalkii o xadan ayaan u imidday.

de: helpless, at a loss, in a very difficult situation

initial: x

lx: xadan

pd: (xadnaa)

ps: adj-der

key: xadan

(Aabayn-ta)

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

2. (weel) xoolayn.