xadantayn

-ta: (magac, dhedig, keli) taabasho oo cararid. Dh: xantays.

-ka: (magac, lab, keli) lacag yar oo qadaadiic ah oo u dhiganta labaatan senti; labo kumi.

(Xanatayn-ta)

Xanato ku samayn; salaaxid; xoodin; (ama xadatayn).

m.dh la-mid: xadatayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xanato samayn: xadantayn.

xanatayn-ta: (magac, dhedig, keli) xantaxanto ciyaarid. Carruurta iskala xantayso oo xanataynta ha ku raagina.

(Aanayn-ta)

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

m.f.dh eeg aanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

(Danayn-ta)

Dan u gelid; dan u yeelasho.

m.f.dh eeg danee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax u soo jeedid iyo fiiro u yeelasho.

(fal) xantaxanto ciyaar. Xantay oo carar. Dh: taabo, xantayso, xantee.

m.dh (-no, m.dh) (baayoloji) Mid ka mid ah kuwa ugu muhiimsan beysaska nukliyootaydhada DNA iyo RNA.

m.dh (-no, m.dh) (baay.) Mid ka mid ah kuwa ugu muhiimsan beysaska nukliyootaydhada DNA iyo RNA.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah beysaska nukliyootaydhada DNA iyo RNA.

m.f.dh eeg caanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto, shaah iyo la mid ah, caano ku darid.

(Caatayn-ta)

Caato ka dhigid.

m.dh la-mid: caataysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) weyd ka dhigid. Dh: weydayn.

caatayn -ta: (magac, dhedig, keli) jeenyagoosadka neef ruqo u hadhay.

-ta: (magac, dhedig, keli) xagga danbe marid. Dh: danbays, gadaalayn.

m.l (-yo, m.dh) (jooloji) Xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantey cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow (cementation), sida nuuradda.

m.l (-yo, m.dh) (jool.) Xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantey cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow (cementation), sida nuuradda.

Till, Shale

-da: (magac, dhedig, keli) ciid adag oo isku taalla oo dhulka la qodayo ka soo fuqda. Dh: fudaanfud.

gaantay-ga: (magac, lab, keli) xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantay cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow ku dhaca sida nuuradda.

(Ladnayn-ta)

Wax ladan ka dhigid.

m.f.dh eeg ladnee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaaladdiisa wanaajin oo wax ka beddelid. Dh: wanaajin. Li: xumayn.

fk. la-mid: maan².

(pronoun she or they plus today) she or they... today. Ex: maantay tiri; she said it today

m.f.dh eeg xaabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaabo soo gurasho; soo gurashoda xaabada. Dh: qoryayn, xaabays.

(Xaalayn-ta)

Dan u gelid; wax ka qabasho.

m.f.dh eeg xaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xil iska saarid: ihtimaam gaar ah siin; il gaar ah ku eegid.

-da: (magac, dhedig, keli) dareen raaxo iyo judhuudhucyo ah oo jidhku dareemo marka aayar dubka si debecsan faraha caaradooda ama wax la mid ah loo dulmariyo.. Dh: xoodaan, salaax.

(Xadnaan-ta)

Wax la xadayo ahaan; jirrabnaan; kadeednaan; ciirsanaan.

m.f.dh eeg xadan. la-mid: xadnaansho.

f. n. helplessness, being in a very difficult situation

-ta: (magac, dhedig, keli) jirrabnaan; kadeednaan. Xadnaanta maxaa keenay.

xadnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax la xaday ahaan. Tukaanka xadnaan ayaan ugu imidday.

xadnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax xad lagu oogay ahaan.

xadnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax xuduud aan la dhaafayn loo yeelay ahaan.

de: helplessness, being in a very difficult situation

initial: x

lx: xadnaan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: xadnaan

(Xadrayn-ta)

Xadro gelid, la imaansho, oogid; digriyid.

m.f.dh eeg xadree.

-ta: (magac, dhedig, keli) digri iyo Allabari gasaa'id iyo ducooyin wata samayn. Dh: digriyid, xadrays.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xantayn.

m.l Lacag ka mid ah sarrifka rubiyada oo qiimaheedu u dhigmo labaatan senti. la-mid: caanateyn.

m. n. twenty cents

-ka: (n) two dimes: twenty cents

-ka: (magac, lab, keli) eeg caantayn.

bw: caanad; lacag {N}

de: twenty cents

lx: caanteyn

pd: (-ka)

ps: n-m

syn: saaq

key: caanteyn

-ta: (magac, dhedig, keli) timo, kala soorid oo gadaf u yeelid. Dh: mulukayn.

-ka: (magac, lab, keli) cunto labo nus oo kala duwan ka kooban, sida baasto iyo suqaar.

m.f.dh eeg maansee.

(pronoun I or we plus to day) Ex: maantaan maqlay; I heard it today, or the day I heard...

(Maanyayn-ta)

Hees gaar ah (maanyo) tirin, qaadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo aad u butaacid; mawjado waawayn kicin. Maanyyntiisa kolba moojad kicintiisa.

maanyayn -ta: (magac, dhedig, keli) carruur bidhibidhi ciyaarsiin. Maanyaynta waan ka daallee dhuumaalaysi aan ciyaarno. Dh: bidhibidhayn.

maanyayn-ta: (magac, dhedig, keli) sida sagaarada samayn. Maanyaynta iska daa. Dh: sagaarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo neef madax u ah u yeelid oo horkaxayn. Saca u weyn ayaa madaxayn loo kaxaystaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) mootoor iyo wixii la mid ah, shidaal naafto ah ku shubid.

m.f.dh eeg raandee. la-mid: randays.

(Sadaqayn-ta)

Sadaqo u bixin.

m.f.dh eeg sadaqee. la-mid: sadaqays, saddaqayn, saddaqays.

-ta: (magac, dhedig, keli) «ku ka dudduucid; waastays.

Summation

-ta: (magac, dhedig, keli) dan ka galid oo wax ka qabashadeeda xil iska saarid. Dh: xaalays.

(fal) eeg xadantay.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax xad loo yeelay ahaansho.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax xad loo yeelay ahaansho.

(tilmaame) xad la yaqaan oon la dhaaf karin leh. Dh: xaddidan.

-ka: (magac, lab, keli) qaaditaan hanti ciddii lahayd hoos ahaan looga qaato.

(Xakamayn-ta)

Xakame gelin, ku qabasho.

m.f.dh eeg xakamee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xakame ku xidhid. Faraska xakamayn la'aan ma hoggaamin karaysid.

xakamayn -ta: (magac, dhedig, keli) socodkiisa yarayn oo xad uu ku dhaqdhaqaaqo u yeelid. Dh: xakamays.

(Xarakayn-ta)

Xarako ama shaqal u yeelid.

m.f.dh eeg xarakee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiiso iyo soo jiidasho gelin oo qurxin. Dh: xarakadayn.

xarakayn -ta: (magac, dhedig, keli) xarako u yeelid oo kordhabid, hoosdhabid ama godid. Dh: xarakays.

xarakayn -ta: (magac, dhedig, keli) farshaxan qurxoon u samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg yaambayn.

(Dhaantayn-ta)

Dhaanto tumasho.

m.f.dh eeg dhaantee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaanto ciyaarid. Tartan dhaantayn ah ayaa la qabanayaa. Dh: dhaantays.

m.f.dh eeg fadallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoog u ordid oo fadallo kicin.

(Falanqayn-ta)

(hadal, arrin) caddayn; kala saarsaarid; kala dhigdhigid; ka faallayn; gelid; gorfayn.

m.f.dh eeg falanqee. la-mid: falanqo.

f. n. explanation, analysis

-ta: (magac, dhedig, keli) faaqidaadda xog la helay. Dh: faallayn.

m.f.dh eeg hadalhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) war ama sheeko hore loo ogaa, sii hadalhayn. Dh: hadalhays.

m.f.dh eeg laqanyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) laqanyo ku ridid; liidaanyayn; ladaadyeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) maraate baaban iska dhigid; is waalid; is masuukhin.

-ta: (magac, dhedig, keli) toobiyaynta socodka; qoorayn kolba halka ay waddadu ka dhawdahay la maro.

qadqatayn -ta: (magac, dhedig, keli) tashiilid baad ama biyo la tashiilo. Qadqatayn ayaa loo baahan yahay in lo'da loo sameeyo si cawsku ugu filnaado. Dh: yaryarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wadaad isku ekeysiin. Wadaadayn wadaad lagumo noqdo. Dh: wadaadays. Li: waranlayn.