xadaafi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadaafi
(fal) wax ka goo oo ka reeb. Imtixaanka inta dambe ka xadaafi. Dh: xadaf, masax.
xadaafi -ga: (magac, lab, keli) goyn shay la wada gooyo ama in laga jaro. Dh: xadfi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadafi
(fal) in ka goo; wax ka masax. Dh: xadaf.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hadaafi
f.g2 (-iyay, -isay) Nafley tartiib u wadid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xagaafi
f.mg2 (-iyay, -isay) Si cagajiid ah u socosho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hannas
(Hannas-ka) Meel xadaafiir ah; lamaddegaan; hawkar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hawkar
(Hawkar-ka)
Dhul joogiddiisa ama dhexmarkiisu dhib badan tahay; oomasoore; xadaafiir.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gannaje
-ha: (magac, lab, keli) meel xadaafiir ah oo aan daaq lahayn. Dh: hannas.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hawkar
-ka: (magac, lab, keli) dhul ku noolaanshihiisa ama dhex mariddiisu ay dhib badan tahay. Dh: oomasoore, xadaafiir. Li: barwaaqo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xadaafiir_1
cf: hawkar, qafro
de: hot desert country
hm: 1
initial: x
lx: xadaafiir
pd: (-ta)
ps: n-f
key: xadaafiir_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xadaafiir_2
de: hardship, difficulty; affliction, torment
hm: 2
initial: x
lx: xadaafiir
pd: (-ta)
ps: n1-f
key: xadaafiir_2
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xadaafiir
(Xadaafiir-ta)
1. Dhul kulul oo qafro ah.
2. Dhib; hawkar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xadaafiir
m.dh (-ro, m.l) Dhib; hawkar.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xadaafiir
f. n. hot desert country
xadaafiir [feminine] n. hardship, difficulty; affliction, torment
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadaafiir
-ta: (magac, dhedig, keli) dhul kulul oo qarfe ah. Meel xadaafiir ah ayaan soo marnay. Dh: oommane.
xadaafiir-ta: (magac, dhedig, keli) dhibaato badan; tacabka iyo daalka ay hawshu keento. Lugi iney xadaafiir tahaan soo xaqiiqsadaye. Dh: mashaqo, leelleel.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hadaafid
(Hadaafid-da)
Socod gaabis ah, socosho; hudeecid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hadaafid
m.f.dh eeg hadaaf². la-mid: hadaaf¹ (2).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hadaafid
-da: (magac, dhedig, keli) sidii ilmo yar ama qof indhala' u socosho. Dh: ansaleellayn, hudeecid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hadaafin
m.f.dh eeg hadaafi. la-mid: hadaafis.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hadaafis
m.l la-mid: hadaafin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
handaafi
(fal) (la ~) qof kale wax la qaad oo dhinaca uu hayo ma ahee, dhanka kale qabo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waldaafi
(fal) «la qof kale wax la qaad oo dhinaca la qabo. La waldaafi wiilka joonyadda.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wandaafi
(fal) qof kale wax uu sido la qaad oo hareeraha la qabo. Kaalay wiilka joonyadda la wandaafi. Dh: handaafi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xagaafid
m.f.dh eeg xagaaf³.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xagaafid
-da: (magac, dhedig, keli) xagaaf ku shaqayn oo haramaha ka gurid daadkana beerta u sallixid. Dh: xagaafis.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xagaafin
m.f.dh eeg xagaafi. la-mid: xagaafis.
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Xagaafin
Xanaf bi'in, xaad dhawrid, sulubin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xagaafis
m.l la-mid: xagaafin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daafi
(Daafi-da)
Badar aad u iniino yaryar oo waanbaha u eg; waxaa badanaa laga sameeyaa canbaabburka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daafi
m.dh Nooc ka mid ah badarka oo aad u yaryar, canjeeladana laga sameeyo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daafi
f. n. cereal, grains, granules
daafi [feminine] n. Ethiopian pancake
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daafi
-da: (n) Ethiopian pancake ~ canjeelo amxaaro
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daafi
-da: (magac, dhedig, keli) badar aad u miro yaryar oo waanbaha u eg.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xadaf
(Xadaf-ka)
Goynta erey ama xaraf la gooyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xadaf
xadaf¹: m.l (naxwe) Goyn shaqal ka mid ah erey. Tusaale: “garab + o -> garbo”.
xadaf²: f.g1 (-dfay, -daftay; -dfi) Xaraf ama erey ka tegid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xadaf
xadaf¹: m.l (naxwe) Goyn shaqal ka mid ah erey. Tusaale: 'garab + o -> garbo'.
xadaf²: f.g1 (-dfay, -daftay; -dfi) Xaraf ama erey ka tegid. m.f.dh, xadfid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xadaf
m. n. contraction, elision (of a word); ommission (of a letter) {grammar}; condensation (of a story)
xadaf v. omit, contract, elide, condense
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadaf
(fal) goo ama wax ka jar. Su'aalaha soo noqnoqda iska xadaf.
xadaf -ka: (magac, lab, keli) goynta weedh erey ama xaraf la gooyo. Tixdii gabayga ahayd wax xadaf ah laguma samayn. Dh: qoyn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
adaadi
m.l Lacag sanuud ah oo qiimaheedu dhanyahay labaatan senti.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
adaadi
-da: (magacwadareed) lacag sanuud ah oo dhan labaatan senti.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Adaahi
(Adaahi-da)
Geed sal weyn iyo laamo yaryar leh, oo buruqdiisu biyo badan tahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
adaahi
m.dh Geed xooluhu ku dhacartaan oo leh sal weyn oo wada buruq ah iyo laamo yaryar oo dhuudhuuban.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
adaahi
f. n. tree species with a large trunk containing a lot of water
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
adaahi
-da: (magac, dhedig, keli) geed sal weyn oo laamo yaryar leh oo ay buruqdiisu xooluhu ku dhacartaan. Waxa uu ka baxaa bannaanada, caleen iyo hadh toona ma laha. Dh: udaatays, haandurwaa.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
adaahi
de: tree sp. with a large trunk containing a lot of water
lx: adaahi
pd: (-da)
ps: n2-f
key: adaahi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hadaaf
(Hadaaf-ka)
Socod gaabis ah; hudeec.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hadaaf
hadaaf¹: m.l 1. Socod tartiib loo socdo. 2. la-mid: hadaafid.
hadaaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Socod tartiib ah socosho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hadaaf
f.mg1 (-fay, -ftay) Socod tartiib ah socosho. m.f.dh, hadaafid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hadaaf
m. n. slow pace
hadaaf v. walk slowly, drag along
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hadaaf
(fal) qaab kala daadsani iyo caajis ka muuqdaan oo kala lulasho ah u soco; si wax indhala' u soco. Wiyil gees leh gaatama biciid gorey hadaafaaya. Dh: hudeec.
hadaaf -ka: (magac, lab, keli) socod gaabis ah oo kala daadsanaan iyo daal ku jiraan; socodka qofka indhaha la' ama ilmaha yar ee aan meel uu u socdo garanayn; socod uu weheliyo degenaansho iyo culays. Dh: hudeec.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
XADHAF
(Hadaf) N Cymbopogon commutatus (Steud.) Stapf. Gramineae.
N Cynodon dactylon (L) Pers. Gramineae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xagaaf
xagaaf¹: m.l (-fyo, m.dh) Dhul ciid guduud jilicsan leh oo ariga saac u lahayn.
xagaaf²: m.dh (-fo, m.l) Kabo harag ka samaysan oo duug ah.
xagaaf³: f.g1 (-fay, -ftay) Wax siman ka dhigid (dhul).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xagaaf
f.g1 (-fay, -ftay) Wax siman ka dhigid (dhul). m.f.dh, xagaafid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xagaaf
m. n. rake, hoe (implement for moving soil)
xagaaf v. rake, hoe (land ~ soil)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xagaaf
(fal) beerta xashiishka yaryar een loo baahnayn xagaaf kaga googoo biyahana u jilci. Intuun roobku di'in beerta xagaaf.
xagaaf -ka: (magac, lab, keli) bir inta aad loo ballaadhiyo oo qori af godan daab looga dhigo beeraha lagaga shaqeeyo maangaddadana loogu duwo; majarafad daab godan la geliyo. Xagaafka qaado oo beerta daadka u soo du. Dh: xagafo.
xagaaf -ta: (magac, dhedig, keli) waddo lagu hayo gacanta si uu gaadiidku u maro oon daamur lagu shubin. Waddo xagaaf toobiye ah baan soo maray. Dh: raf, jay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xanafi
Qofka mad'habta Xanafiyada haysta; Xanafiyadu waxay ka mid tahay afarta mad'habood oo waaweyn oo Islaamka, waxaana asaasay Imaam Abuu Xaniifa (dhintay 150 Hijri, 767 Miilaadi).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xanafi
m.l.kh Qof raacsan mad-habta Imaam Abuu Xaniifa.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xanafi
m.l.kh Qof raacsan mad-habta Imaam Abu Xaniifa.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Xanafi
m. n. adherent of the Hanafi school of Islamic law ~ jurisprudence
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xanafi
-ga: (magac, lab, keli) qof mad-habta xanafiyada haysta.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
Xanafi
bw: Arabic
cf: Maaliki, Mad-hab, Shaafici, Xanbali
de: adherent of the Hanafi school of Islamic law ~ jurisprudence
initial: x
lx: Xanafi
ps: n2-m
key: Xanafi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cadaadi
f.g2 (-iyay, -isay) Qof ciriiri gelin, dhibid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cadaadi
f.g2 (-iyay, -isay) Qof ciriiri gelin, dhibid. m.f.dh, cadaadin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cadaadi
v. harass, intimidate, oppress; pressure, squeeze; hurt, punish, torture
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
cadaadi
yey say: (v) 1. press (prees); compress (kom-prees); apply pressure on, 2. urge or force to action; impel (im-peel) 3. oppress (o-prees); repress (ri-prees) 4. harass (haaras)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cadaadi
(fal) hoos u riix; cadaaji.
cadaadi: (fal) cid kale, dhib gaadhsii; kadeed.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
cadaadi
de: harass, intimidate, oppress; pressure, squeeze; hurt, punish, torture
lx: cadaadi
pd: (cadaadiyey)
ps: v2a=
key: cadaadi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cadaaji
(fal) culays saar oo hoos u riix.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dawaafi
f.g2 (-iyay, -isay) Qof xajka gudanaya kacbada ku warwareejin. la-mid: dawaafsii.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dawaafi
f.g2 (-iyay, -isay) Qof xajka gudanaya kacbada ku warwareejin. m.f.dh, dawaafin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dawaafi
v. lead ~ conduct a pilgrimage
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dawaafi
(fal) cid kale, Kacbada ku wareeji.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dawaafi
de: lead ~ conduct a pilgrimage
lx: dawaafi
pd: (dawaafiyey)
ps: v2a=
key: dawaafi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gadaafo
m.dh Dulmi, gardarro.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gadaafo
m.dh Dulmi, gardarro.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadaafo
-da: (magac, dhedig, keli) hagardaamo ama balaayo. Dh: xumaan. Li: wanaag.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jaqaafi
f.mg2 (-iyay, -isay) Si debec iyo jiljileec ku jiro u dhaqaaqid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ladaabi
f.g2 (-iyay, -isay) Xoolo maalin walba waraabin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ladaabi
v. water livestock every day
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ladaabi
(fal) xoolo, maalin walba waraabi; maalinna ha qadin.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ladaabi
de: water livestock every day
lx: ladaabi
pd: (ladaabiyey)
ps: v2a=tr
key: ladaabi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
madaali
f.g2 (-iyay, -isay) Badar iyo wixi lamida madaal ku cabbirid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
madaali
v. measure something with a measuring cup
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
madaali
(fal) madaal ku miis oo ku cabbir. Walaal bariis ii madaali. Dh: miis.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
madaali
de: measure s.t. with a measuring cup
lx: madaali
pd: (madaaliyey)
ps: v2a=tr
key: madaali
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
nadaadi
(tilmaame) awr tabaadi ah. Haddii aan nadaadiga la raran naruuradaan geysto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Nadaafo
(Nadaafa-da)
Uskag iyo wasakh la'aan; nadiifnimo; hufnaan; (ama nadaafad).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
nadaafo
m.dh Uskag iyo wasakh la'aan. la-mid: nadaafad.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
nadaafo
m.dh Uskag iyo wasakh la'aan. la-mid: nadaafad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
nadaafo
f. n., [abstract] cleanliness
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
nadaafo
a: nadaafad (da) [n1-f-abs]
de: cleanliness
lx: nadaafo
pd: (/da)
ps: n6-f-abs
key: nadaafo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
nadaami
f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: nidaami.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
nadaami
(fal) si wanaagsan wax u agaasin. Dh: nidaami.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
wadaaji
f.lg2 (-iyay, -isay) 1. Dad wax ka dhexeysiin. 2. Wax qaybin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
wadaaji
f.lg2 (-iyay, -isay) 1. Dad wax ka dhexeysiin. 2. Wax qaybin. m.f.dh, wadaajin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
wadaaji
ditransitive v. share out with others; give a share of something to someone
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
wadaaji
-yey / say: (v) act as a moderator; moderate (moda-reeyt)-, portion out; facilitate
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wadaaji
(fal) wada sii oo cunto ama caano ha wadaagaan; dheef wada sii ha wadaageene. Ninba kol yuun cashayne carruurta wadaaji. Dh: wadaagsii.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
wadaaji
de: share out with others; give a share of s.t. to s.o.
initial: w
lx: wadaaji
pd: (wadaajiyey)
ps: v2a=ditr
key: wadaaji
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
wadaali
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Lab xoolaad oo qooqan dheddiggiisa oo deggan la socosho. 2. Neef tabar daran aayar u wadid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
wadaali
v. court ~ stick with (of male livestock with female in heat)
wadaali v. drive along ~ follow slowly (one's sick ~ weak livestock)