xabbaadhid

(Abaadid-da)

(ku abaadid) ku daa'imid, ku waarid, ku ahaansho.

m.f.dh eeg abaad². la-mid: abaad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) duugowga iyo dabargo'a tilmaamaya baabi'idda wax jiray. Dh: goofid, gaboobid, raagid, duugoobid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax qarsoon raadintii, si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado. Baadhid badan ka dib, waxa la ogaaday in uu Islaamku Madiina horteed Geeska Afrika soo gaadhay. Dh: baarid, raadin, ji, fatishid, baadhis.

-da: (magac, dhedig, keli) harid oo qashin meel ka nadiifin. Xaadhidda waddooyinka waxa loo soo iibiyay qalab casri ah. Dh: fiiqid, salabayn, xaaqid.

(fal) xoolo aad lahayn xoog ku kaxays. Xabaadh geeliisa ninka kaagii qaaday. Dh: dhac booji.

xabaadh: -ka: (magac, lab, keli) geela oo loo kee meel baad iyo biyo leh. Dh: xergeyn, xerrin.

(Abbaarid-da)

Leexleexad la'aan iyo toos u aadid; (ku abbaarid): ku toosin; ku duwid; ku aaddin.

m.f.dh eeg abbaar³. la-mid: abbaar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) toos u beegsashada wax ama meel la wada og yahay. Doonnida la waayay waxay seegtay abbaaridda jihadii ay u socotay.

-da: (magac, dhedig, keli) geed meel ka biqlay, meel kale u rarid oo ku joojin.

(Cabaadid-da)

Cabaad soo saarid; qaylin.

m.f.dh eeg cabaad². la-mid: caabad¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) cabaad soo saarid; qaylin.

-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah maraaraha ay dadka qaar ku yeeshaan qoorta. Inantu way qurux badan tahay oo qoorta ayay cabbaadhyo ku leedahay. Dh: cabbaad.

cabbaadh -ka: (magac, lab, keli) midab cadcad ku jiro.

cabbaadh -ka: (magac, lab, keli) kuul xajmigeedu yaryar yahay oo midabyo leh. Inta dun lagu taxo ayay gabdhuhu qoorta sudhaan. Waxa kale oo la adeegsadaa xardhidda iyo qurxinta agabka guriga. Dh: cabbaad.

(Xabaalid-da)

Dhulka god uga qodid oo ku qarin; ciid ku rogid; aasid; duugid; asaruurid.

m.f.dh eeg xabaal³. la-mid: xabaal¹, xawaal¹.

-da: (n) burying (beer-ing); interring (in-teer-ing); the act of burying ~ meyd aasid

-da: (magac, dhedig, keli) qabri ku aasid; meel god ah ku duugid. Xabaalidda dadku waa fardulkifaaya. Dh: aasid, duugid, asaruurid.

(Xayaadid-da)

Hees ka luuqin, ku qaadid, ku dhawaaqid; madiixid.

m.f.dh eeg xayaad².

-da: (magac, dhedig, keli) hees ku luuqayn oo ku dhawaaqid. Dh: qaadid, madiixid.

xayaadid -da: (magac, dhedig, keli) iska raaxaysasho.

magac loo baxsho wiil kolkii uu dhashay, aabbihii dhintay.

-da: (magac, dhedig, keli) weel ama wax kale oo af bannaan, dabool dulsaaarid. Aabudhidda ceelku waxay ka badbaadinaysaa xayawaanka. Dh: daboolis. Li: furid.

m.f.dh eeg abbaaran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ku beegnaanshaha meel ama milay.

-da: (n) survival (sar vaay val); the act or process of surviving ~ badbaado

-da: (magac, dhedig, keli) nabadgalka laga nabadgalo dhibaato iyo col. Badbaadidda lama gartee, Allow adu noo jidbixi.

m.f.dh eeg cabbaar³.

-da: (magac, dhedig, keli) joojin iyo candhasaabid. Cirkoo da'aya deegaan yarbaa lagu cabbaasaaye. Dh: joojin, gaagixin.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg cabbudh.

(fal) orod durduro iyo baabacayn ku jirto, samee. Dh: baabacay, baabacee, dhabaabacay.

carbaadhi -ga: (magac, lab, keli) orod durduro iyo baabacayn ku jirto. Dh: baabacayn, dhabaabacayn, durduro.

m.f.dh eeg dabaakh². la-mid: dabaaqid, dibaakhid.

(Dabbaalid-da)

(xoolo, ugaar) dib u soo waabin; soo rogid; horjoogsasho.

m.f.dh eeg dabbaal³. la-mid: dabbaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) in yar joojin oo aguugga ka hakin. Lo'du dabbaalidda ayay ku mirataa. Dh: waabin, hakin, dabaalis.

(Dabbaanid-da)

Webi ama durdur lug ku gudbid; dabbaanka biyaha socda lug ku marid.

m.f.dh eeg dabbaan³. la-mid: dabbaan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) webi ama durdur lug kaga gudbid. Dabbaanid kaga gudub togga.

-da: (magac, dhedig, keli) dadka gaar ahaan dhallinyarta xoogga leh, hub qaadid.

dabqaadid -da: (magac, dhedig, keli) (u ~) kala labo qolo oo is haysa oo heshiisiin. Dabqaadidda labada beelood ayaa wada?

-da: (magac, dhedig, keli) shey dusha wax kaga tolid ama kaga qarin. Dhiishan shaqal quruxbadan ayaa dahaadhid looga dhigay. Dh: shaqalid.

m.l la-mid: gabbaadsasho.

-ga: (magac, lab, keli) wax lagu gabbado, oo dhaxanta iwm, celiya, ka dhigasho.

(tilmaame) roob aan dhul badan gaadhin oo boodbood ah.

m.f.dh eeg nabdaad.

(Qabbaanid-da)

Cid qabbaan u noqosho; ciidamin; adeegid.

m.f.dh eeg qabbaan³.

-da: (magac, dhedig, keli) adeegid; cid midiidin u noqosho. Qabbaaniddu waa waxtar loo baahan yahay. Dh: ciidamid, adeegid.

(Rabbaasid-da)

Boodboodid; faclayn.

m.f.dh eeg rabbaas². la-mid: rabbaas¹.

-da: (magac, dhedig, keli) boodboodid oo farxad la rablayn. Rabbaasid bay ku jiraan siday guushu u raacday ba. Dh: faclayn.

m.f.dh eeg sabbaar².

-da: (magac, dhedig, keli) sabbaar qaadasho: jicsimasho: sahay qaadasho.

m.f.dh eeg sabbakh².

-da: (magac, dhedig, keli) ranji ama asal marin. Dh: ranjiyid, aslid.

sabbakhid-da: (magac, dhedig, keli) ranji ama asal marin. Dh: ranjiyayn, aslid.

(fal) qof sumoobay ama bahali qaniintay dawo sii. Dh: balaladi, xaraari.

xadhaadhi: (fal) sumayn aan lagu dhiman ku samee.

m.f.dh eeg xambaar². la-mid: xambaar¹.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhabarka wax ku qaadid. Sareedooy hooyo xambaarid waad ka weynaatee lugee.

(Xanbaarid-da)

1. Ilmo yar dhabarka ku qaadid.

2. Kor u qaadid, u sidid, u bilid.

-da: (magac, dhedig, keli) ilmo yar ama wax kale dhabarka ku qaadid. Dh: xanbaaris.

(Xaraashid-da)

Xaraash ku iibin.

m.f.dh eeg xaraash².

-da: (magac, dhedig, keli) iib xaraash ah wax ku iibin; naado ku iibin.

-da: (magac, dhedig, keli) liibaan helid; farxad iyo raynrayn ku jirtid. Dad iyo duunyo ba badhaadhid Allow na gaadhsii. Dh: baraarid, lii, barwaaqoobid, rayrayn.

-da: (magac, dhedig, keli) si qaab daran oo kiciddu ku adagtahay u fadhiyid.

f. n. cook (female)

-da: (n) cook (kook)-, female cook ~ kariso

de: cook (female)

lx: dabbaakhad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: dabbaakhad

m.f.dh eeg karbaash².

-da: (n) whipping (wipping) ~ jeedlid

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, karbaash la dhicid. Dh: jeedalayn, shaabuugayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof bahali qaniintay ama sumoobay wax xadhaadhka bi'iya siin.

(Xashaashid-da)

Xarragood; mardaaddiyid; shoobid.

m.f.dh xashaash². la-mid: xarshaashid.

-da: (magac, dhedig, keli) xarrago samayn. Dh: xarragood.

-ka: (magac, lab, keli) xoolo aad lahayn xoog ku kaxaysashoo. Dh: dhicitaan, boojimayn.

-da: (magac, dhedig, keli) si durduro ku jirto u ordid. Dh: durdurin, baabacayn.

(Dabbaaldegid-da)

Dabbaaldeg wax u samayn.

m.f.dh eeg dabbaaldeg².

-da: (magac, dhedig, keli) munaasabad la quimeeyo oo la jecelyahay xuskeeda damaashaad u samayn. Dh: xusid.

(Gabbaldhicid-da)

Qorraxdhicid.

m.dh la-mid: gabbaldhac.

-da: (magac, dhedig, keli) qorraxdhicid; gabbbalgaabad.

(Gabbaatiyid-da)

Gabbaati siin.

m.f.dh eeg gabbaati².

f.mg2 (-iyay, -isay) U g.: ilaa qorraxdhaca wax meel ku hayn.

-da: (magac, dhedig, keli) wax isla socday, kala weecasho: kala leexasho. Dh: kalabayrid.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale bariidin.

-da: (magac, dhedig, keli) da'dii xilkasnimada gaadhid: qaangaar noqosho. Muruga curcurku waa calaamadda qaangaadhidda Dh: baaluqid, qaangaarid, taabbagalid.

-da: (magac, dhedig, keli) baqbaqid: kalabbadbadasho; bashbashlayn: cabsad; cabsood.

m.dh la-mid: xashaashid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan la hubin baadhbaadhid. Yoolbaadhidda naga daa. Dh: yoolbaadhis.

-ta: (magac, dhedig, keli) dad aad u gaagaaban.

-da: (magac, dhedig, keli) weel iyo daboolkii, si laba'aabudh ah oo farsamaysan, u buuxin.

m.dh eeg abaab². la-mid: ababid. la-mid: abaab¹, abaabis.

-da: (magac, dhedig, keli) xaabista iyo unuunufka wax meel ku daadsan.

m.f.dh eeg abaadi. la-mid: abaadsiin.