xabawarin

-ta: (magac, dhedig, keli) deegaan, xaaluf iyo oomane ka yeelis.

(Xabawar-ka)

Xoolo cidda laga wado oo meel naq leh la geeyo.

m.l.kh Xoolo cidda laga wada oo meel naq leh la geeyo.

m. n., [collective] herd ~ flock being driven to new grass

(tilmaame) qarbaqarbo iyo habacsanaan loo guuro.

xabawar-ka: (magac, lab, keli) naq la doonashada xoolaha.

de: herd ~ flock being driven to new grass

initial: x

lx: xabawar

pd: (-ka)

ps: n-m-col

key: xabawar

(Xaraarin-ta)

Xaraar ka dhigid.

m.dh eeg xaraari. la-mid: kharaarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto uu ku xadhaadho siin. Dh: xadhaadhin.

xaraarin -ta: (magac, dhedig, keli) khadhaadh ka dhigid. Dh: xaraaris.

(Dabammarin-ta)

Meesha u danbaysa geyn; dib u dhigid.

m.f.dh eeg dabammari.

-ta: (magac, dhedig, keli) khayaano cid wax loogu diiddan yahay. Dh: seejin, waydaarin.

m.f.dh eeg kabawaar². la-mid: kabawaar¹, kabawaaris, kawaweer¹, kawaweerid.

m.dh la-mid: kabawaarid.

v. afflict with drought

de: afflict with drought

lx: abaari

pd: (abaariyey)

ps: v2a=

key: abaari

baarin¹: m.f.dh la-mid: baariyid.

baarin²: m.dh Meesha gacatada laga qoto.

-ta: (magac, dhedig, keli) badeeco la naadiyay qof u xukumid.

(Xaarin-ka)

Weel la tolo oo fidsan oo badarka lagu haadiyo oo lagu kala sooco.

xaarin¹: m.l (-nno/-immo, m.dh) Weel, fidsan, godan, wareegsan oo badanaa caw ka samaysan oo badarka lagu haadiyo ama lagu kala saaro.

xaarin²; m.f.dh eeg xaari.

m.l (-nno/-immo, m.dh) Weel, fidsan, godan, wareegsan oo badanaa caw ka samaysan oo badarka lagu haadiyo ama lagu kala saaro.

Common N. winnowing basket, container for carrying ~ winnowing grain

-ka: (n) a basket for winnowing grain

-ta: (magac, dhedig, keli) meel bannaan oo xooluhu fadhiistaan. Xaarin fiican geela u sahami. Dh: xaarin, ambo. Wa: xaadhimo.

xaarin -ta: (magac, dhedig, keli) meel uu xayawaan galo oo uu deggen yahay. Dh: degaan, xaadhin, xero. Wa: xaarimo.

xaarin -ta: (magac, dhedig, keli) weel la tolo oo kala fidsan oo badarka lagu haadiyo. Xaarinta sarriig ayaa laga tolaa. Dh: mansaf, masaf.

de: winnowing basket, container for carrying ~ winnowing grain

initial: x

lx: xaarin

pd: (-ka)

ps: n2(c)-m

key: xaarin

(Xaawin-ta)

Socod culus, socosho; tegid.

m.f.dh eeg xaawi.

-ta: (magac, dhedig, keli) socod culus socosho. Dh: xaawis.

m.f.dh eeg xawri.

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin ama wax kale, si tartiib ah oo aanu degdeg ku jirin u wadid.

m.dh la-mid: ababin.

-ta: (magac, dhedig, keli) neef ama ilmo yar, sida wax loo cuno, barid. Dh: ababin.

m.f.dh eeg abaadi. la-mid: abaadsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) goofinta wax jiray iyo baabi'intiisa. Abaadinta beerta, anaa kugu dhaafay. Dh: goofin, baabi'in.

abaadin -ta: (magac, dhedig, keli) waarinta wax jira iyo raajintiisa. Abaadinta uunka, Allaa iska diiday.

m.f.dh eeg abaahi². la-mid: abaahiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) saarashada awrku hasha ku dhoodo. Abaahinta awrta waa loo milay dayaa. Dh: dhoodis.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka shaqayn colaad dhexdhexaadinteed.

araarin -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo sii daajin inta aanay ceelka tegin.

m.f.dh eeg barari.

-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun ama nabar wax barariya. Bararinta maxaa keenaya?

m.f.dh eeg basari².

-ta: (magac, dhedig, keli) si qun yar ah oo xeelad iyo maskaxi ku jirto xal u helid. Hawluhu basarin ayay u baahan yihiin. Dh: basaris.

m.f.dh eeg dawari. la-mid: dawerin, dawrin, dewerin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dawaarin.

-ka: (magac, lab, keli) u garaabid la'aan; garowshiiyo la'aan. Ma dhab ayay sidani ka tahay mise waa gabawar. Dh: carigsi. Li: garowshiiyo.

-ta: (magac, dhedig, keli) daboolid ama aabbudhid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof buka ama dhaawac ah baanin. 2. la-mid: kharaari. Wax qaraar ka dhigid.

v. make bitter ~ sour

(fal) khadhaadh ka dhig. Bunka adkee oo xaraari. Dh: qadhaadhee.

xaraari: (fal) wax sumaysan dawo sunta ka fadhaxda sii. Dh: balalatir, xadhaadhi.

xaraari: (fal) cunto lagu xadhaadho sii oo wax balalooday ka dhig. Dh: xadhaadhi.

a: kharaari

de: make bitter ~ sour

initial: x

lx: xaraari

pd: (xaraariyey)

ps: v2a=tr

key: xaraari

-ta: (magac, dhedig, keli) neef xoola ah oofasho ka kenid ama u diyaarin. Awrta baarqabka ahi halaha way kala abasaxin og yihiin.

m.f.dh eeg baraari. la-mid: baraaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) badhaadhayn oo nimcad samayn. Qof walba baraarin naftiisa wuu u ordaa. Dh: badhaadhin.

(Cabaadin-ta) (ka cabaadin)

Cabaad ka keenid.

m.f.dh eeg cabaadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) «ka ~» cabaad ka keenid. Dh: cabaadis.

m.f.dh eeg cagaari. la-mid: cagaaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) cagaar ka dhigid; cagaaris.

(Cayaarin-ta)

Cayaarsiin; dheelsiin; madaddaalin.

m.f.dh eeg cayaari. la-mid: ciyaarin.

vl. n. act of having someone play, dance ~ drill

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dheelsiin. Dh: dheelsiin, madadaalin.

de: act of having s.o. play, dance ~ drill

lx: cayaarin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: cayaarin

(Dabaalin-ta)

Qof ama wax kale oo aan dabaal aqoon biyo dhexmarin.

m.f.dh eeg dabaali. la-mid: dabaalsiin, dabbaalin, dabbaalsiin, dabbaalsiis.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dabaalsiin.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) la-mid: gabran.

(Gamaarin-ta)

Gamaar ka dhigid.

m.f.dh eeg gamaari.

-ta: (magac, dhedig, keli) (is ~) qof hurda iska yeelid oo is nabid.

m.f.dh eeg garaari.

(Habaabin-ta)

Qof, kd., dhul uusan kala aqoon ku dhex lumin; anbin.

m.f.dh eeg habaabi. la-mid: habaabis.

-ta: (magac, dhedig, keli) anbinta qof jidkii qummanaa laga anbiyo ama laga leexiyo. Dh: Jumin, anbin, hallayn. Li: toosin.

La habaaray; habaar ku dhacay; habaar qaba; inkaaran.

habaaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax habaar ku dhacay ahaansho.

habaaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax habaar ku dhacay noqosho.

habaaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax habaar ku dhacay ahaansho. m.f.dh, habaarmid.

habaaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax habaar ku dhacay noqosho. m.f.dh, habaarnaan.

der. [adjective] cursed, accursed

(adj) being under a curse: cursed (keersidh); doomed (dhuumidh); accursed (a-keersidh)

(tilmaame) qof habaar ku dhacay: qof habaar qaba; qof inkaaran. Li: ducaysan.

de: cursed, accursed

lx: habaaran

pd: (habaarnaa)

ps: adj-der

key: habaaran

(Habaarid-da)

Qof, kd., wax xun ugu duceyn; inkaarid.

m.f.dh eeg habaar².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, wax xun iyo dhib Alle uga baryid. Habaaridda laguma degdego. Li: ducayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, Ilaahay wax xun uga baryid. Dh: habaarid.

(Habaasin-ta)

(xoolo: lo', kd.) neef rimman, kolka candhadiisa caano ku soo gurmaan oo soo weynaanteeda la gurto; jimic noqosho; gorin; xoomis; caris.

2. Siigo kicin.

m.f.dh eeg habaasi.

-ta: (magac, dhedig, keli) habaas ama siigo kicin; awaaro kicin. Dh: siigayn, awaarayn.

habaasin -ta: (magac, dhedig, keli) candhada weynaan oo dhalmada oo dhaw darteen u soo buurnaansho. Dh: dhaysin.

(Hawaarin-ta)

(summad) Hawaar ku dhigid; ul reebta raad hawaar u eg, ku daliigid, ku dhufasho.

m.f.dh eeg hawaari.

-ta: (magac, dhedig, keli) si hawaar iyo kaladaadsani ah u fadhiisin.

hawaarin -ta: (magac, dhedig, keli) hawaar ku dhigid; ul reebta raad hawaar u eg la dhicid ama ku dhufasho.

hawaarin-ta: (magac, dhedig, keli) sumad hawaar ah ku dhigid.