Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xabash-ka)

2

1. Addoon; bidde.

3

2. Doog; naq; xamash.

waa la naqliyay ✓

m.l (-shyo, m.dh) Addoon; bidde.

waa la naqliyay ✓

m.l (-shyo, m.dh) Addoon; bidde.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. derogatory term for a member of low-status group in traditional society

2

xabash m. n., [collective] new grass

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) magac magacyadii hore ee Geeska Afrika loo yaqaannay ka mid ah. Dh: Xabashi.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab keli) doog, naq, xamash.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Ethiopia

waa la naqliyay ✓

Ethiopie, Abyssinie.

waa la naqliyay ✓

1

a: Itoobiya

2

de: Ethiopia

3

initial: x

4

lx: Xabasha

5

pd: (-da)

6

ps: n0-loc-f

7

key: Xabasha

waa la naqliyay ✓

الحبشة

waa la naqliyay ✓

m.l (xabashi, m.dh) Nin dhalashadiisu amxaaro tahay.

waa la naqliyay ✓

m.l (xabashi, m.dh) Nin dhalashadiisu Amxaaro tahay.

waa la naqliyay ✓

: Abyssinian person, Ethiopian male

waa la naqliyay ✓

1

magac Soomaalidu ay ku gaar yeelaan dadka Kiristaanka ah ee reer Itoobiya gaar ahaan Amxaarada ha yeeshee ahaa magactaarikheedkii mandiqada iyo dadkii degi jirayba.

2

Xabashi -ga: (magac, lab, keeli) eeg Xabash.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: Abyssinian person, Ethiopian male

3

initial: x

4

lx: Xabashi

5

pd: (-ga Pl: Xabashi (da))

6

ps: m2a-m, n5-m

7

key: Xabashi

waa la naqliyay ✓

v.tr., rog.

waa la naqliyay ✓

Grewia mollis [?] 60, G. villosa 20

waa la naqliyay ✓

1

(Cabish) All Som. Grewia villosa Willd. Tiliaceae.

2

C Grewia penicillata Chiov. Tiliaceae.

3

S Grewia bicolor Juss. Tiliaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dacdarro iyo dhibaato cid ka muuqata. Ninka qabash madaw ayaa wejigiisa saarane maxaa ku dhacay. Dh: diif.

waa la naqliyay ✓

1

(Rabash-ka)

2

Fidno; qulqulad; qas; rabsho.

waa la naqliyay ✓

1

rabash¹: m.l Rabsho; fidmo; qulqulad; qas. la-mid: rabshad, rabsho.

2

rabash²: f.g1 (-bshay, -bashtay; -bshi) Cid qulquladayn. la-mid: rabshadee, rabshee.

waa la naqliyay ✓

1

rabash¹: m.l Rabsho; fidmo; qulqulad; qas. la-mid: rabshad, rabsho.

2

rabash²: f.g1 (-hshay, -bashtay; -bshi) Cid qulquladayn. m.f.dh, rabshid. la-mid: rabshee.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. trouble, nuisance, bother, annoyance

2

rabash v. trouble, bother, disturb

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) trouble (tarabal); problem (parob-lem); difficulty (difikalti); especially person that presents difficulty or hardship ~ rabshad, mushkilo, lur, dhibaato, dhib, xasarad

2

rabash: -rabshay / rabashtay: (v) trouble (tarabal); annoy (a-nooy); bother (baather); harass (ha-raas); irritate (iri-teeyt) ~ dhib

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qas iyo dhibaato Ilmo rabash badan lama kaxaysto. Dh: qalalaase, rabshad, rabsho, qas, faclee.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: cafash.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xilli ay soo marto digaagaddu kolkay weydo naalo ay dillaaciso; dhalmada iyo rimayga digaagadda inta u dhaxaysa. Dh: cuq.

2

xafash -ka: (magac, lab, keli) saabaan fudfudud oo kolka la guurayo la qaato gaar ahaan inta laga maarmi karo ee aan qiimo badan lahayn. Dh: cafash.

3

xafash -ka: (magac, lab, keli) hadhaaga aan nafciga lahayn ee meel lagaga tego. Dh: hadhaa, xanfash, xashiish.

waa la naqliyay ✓

1

(Xamash-ka)

2

Naq badan; cosob; deegaan; (ama xabash).

waa la naqliyay ✓

m.l Deegaan aad u baxday oo aan la daaqin.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] new grass

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) doog jilicsan oo naq wanaagsan ku baxo. Xamash weeye doogani: cidi aanay xaalufin. Dh: cosob.

waa la naqliyay ✓

1

bw: xabash

2

cf: doog; cosob

3

de: new grass

4

initial: x

5

lx: xamash

6

pd: (-ka)

7

ps: n-m-col

8

key: xamash

waa la naqliyay ✓

1

(I) Gattopardo, Serval;

2

(E) Serval cat;

3

(S) Muq/shabeel (S. g. Muq šabel, Wajir: Muqla šabel); DUMAD XABASHI (S. s.: Dumad habashi); SHABEEL ADARI (S. s.; Sebel'adari); SHABEEL YER (B. G.: Šabèl yer)

waa la naqliyay ✓

1

a: Xabasha

2

de: Ethiopia

3

lx: Itoobiya

4

pd: (-da)

5

ps: n0-loc-f

6

key: Itoobiya

waa la naqliyay ✓

1

de: Abyssinian, Ethiopian female

2

initial: x

3

lx: Xabashiyad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: Xabashiyad

waa la naqliyay ✓

v.i., (limit); Somaliland confines Abysinia, dhul Soomaaliyeed, dhul Xabashiyeed buu ku yaal or ku idlaadaa; v.tr., (shut up) xidh.

waa la naqliyay ✓

1

cf: addoon, bidde; beeraaley

2

de: derogatory term for a member of low-status group in traditional society

3

hm: 1

4

initial: x

5

lx: xabash

6

pd: (-ka)

7

ps: n2a-m

8

key: xabash_1

waa la naqliyay ✓

1

de: new grass

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: xabash

5

pd: (-ka)

6

ps: n-m-col

7

see: xamash

8

key: xabash_2

waa la naqliyay ✓

1

(Cabasha-da)

2

Eed sheegasho; calaacal.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cabo².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cabo.

waa la naqliyay ✓

vl. n. complaint, complaining, lamenting

waa la naqliyay ✓

-cabashada: (n) complaint (kam-playnt); grouch (graaj); protest (prowtest); grievance (griifansi); grumble, grudge. Ex: shaqaalihii waxay maamulaha u gudbiyeen cabashadoodii oo taxan; the workers gave the manager a list of their grievances.

waa la naqliyay ✓

1

Lagnanza

2

Complaint

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato muuqata ama maanka ah, wax ka sheegasho.

2

cabasho -da: (magac, dhedig, keli) «ka ~ cid kale ka eed sheegasho. Dh: eedsheegasho, dacwad.

3

cabasho-da: (magac, dhedig, keli) «u ~» cid kale dhib u sheegasho una cataabid. Dh: calaacalid, cataabid.

waa la naqliyay ✓

1

de: complaint, complaining, lamenting

2

lx: cabasho

3

pd: (/da)

4

ps: vn6-f

5

key: cabasho

waa la naqliyay ✓

m.dh Cayaar turub (firo) haad la dalbaday qofka firaynayaa firada labaad ku helid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabasha-da)

2

1. (ugaar) qabsasho inta dabin loo dhigo.

3

2. (timo) firasho; nabasho; kawirasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dabo².

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of catching, trapping

waa la naqliyay ✓

-dabashada: (n) hunting by trapping ~ ugaarsi

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dabin aad dhigatay, ugaadh ku qabasho.

2

dabasho-da: (magac, dhedig, keli) timo tidcasho; timo soohasho.

3

dabasho -da: (magac, dhedig, keli) ugaadhsiga duurjoogta oo xarko loo daadsho si ay lugaha ula gasho. Dabashada ugaadha dad baa ku nool.

4

dabasho-da: (magac, dhedig, keli) ilmaha aan weli ababin ee markaa uun soo dhashay oo caano cusub oo dambar ah nuugid oo ku bukood. Dh: daabasho. dabasoco: (fal) wax kaa horreeya ka dambee oo xaggiisa dambe soco. Li: horsoco.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of catching, trapping

2

lx: dabasho

3

pd: (/da)

4

ps: vn6-f

5

key: dabasho

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg hanbadh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) khudrad caleemo waaweyn oo isku duuban leh; waa nooc xawaashka dheriga lagu daro ka mid ah. Dh: shuu.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kabo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kabay saarasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg labo². la-mid: labad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax walaaqasho; qasasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Qabasha-da)

2

1. Wax laysu soo taagey, gacanta ku dhigid, ku dhegid, iska laallaadin; hayn; xajin.

3

2. Falid; waxayn; samayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qabo². la-mid: qabad, qabatin² (5).

waa la naqliyay ✓

Capture

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of detaining, arresting; holding, seizing, taking; doing

waa la naqliyay ✓

-qabsashada: (n) the act of holding, catching or capturing

waa la naqliyay ✓

1

Incasso

2

Encashment

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hirdan geesaha la is daro oo dibida ama dadku sameeyaan; ciyaar ama dagaal labo qof ama laba dibi ay ku tartamaan si uu midi midka kale dhulka u dhigo. Labolabo qabasho iskugu baxa. Dh: legdin, xambaaro.

2

qabasho -da: (magac, dhedig, keli) falid; samayn. Qabashada hawsha saddex qof ku daaya. Dh: falid.

3

qabasho -da: (magac, dhedig, keli) calaacasha wax ku xajin. Gacantu way jaban tahay oo qabashada usha ma karayso. Dh: hayn.

4

qabasho -da: (magac, dhedig, keli) meel u ambabbixid. Dh: aadid; tegid.

5

qabasho -da: (magac, dhedig, keli) wax baxsi ah joojin. Dabinka waxa loo dhigay qabashada libaaxa. Li: siidayn.

6

qabasho-da: (magac, dhedig, keli) eeg qabanqaabin.

waa la naqliyay ✓

1

a: qabad

2

de: act of detaining, arresting; holding, seizing, taking; doing

3

lx: qabasho

4

pd: (/da)

5

ps: vn6-f

6

key: qabasho

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg sabo².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) sasabasho.

2

sabasho -da: (magac, dhedig, keli) meel sabo ah fadhiyid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tabo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dareenka waxaad jeceshahay ee kaa maqan. Dh: tebid. Li: helid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo aad lahayn xoog ku kaxays. Xabaadh geeliisa ninka kaagii qaaday. Dh: dhac booji.

2

xabaadh: -ka: (magac, lab, keli) geela oo loo kee meel baad iyo biyo leh. Dh: xergeyn, xerrin.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xad samaysasho.

2

xadasho -da: (magac, dhedig, keli) dhibaato iyo itixaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xagasha-da)

2

1. Ilkaha hore afkooda xoog wax ugu xoqid, ugu dildillaacin, ugu muruxsasho.

3

2. Ciddiyaha wax ku nabrid, ku dhaawicid; xangaruufasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xago.

waa la naqliyay ✓

f. n. scratch, abrasion

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ciddiyaha faraha ama ilkaha hore afkooda wax meel ku dhejisan ku xoqid oo ku goosasho. Dh: feenasho.

2

xagasho -da: (magac, dhedig, keli) ciddiyaha wax ku xarruufasho. Dh: xagad.

waa la naqliyay ✓

1

a: xagatin

2

cf: xago

3

de: scratch, abrasion

4

initial: x

5

lx: xagasho

6

pd: (/da)

7

ps: n6-f

8

key: xagasho

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) furaash yar oo lagu seexdo. Xalaashka ku seexo; oo xaariirta hillaabo. Dh: xallaaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Xamasha-da)

2

Qof maqan, hadal ama warxun, oo hadduu joogo aan lagula dhaceen, ka sheegid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xamo.

waa la naqliyay ✓

vl. n. gossip, back-biting

waa la naqliyay ✓

-xamashada: (n) gossip (gaa-sap); talebearing (teeyl-beer-ing) ~ xan

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xan samayn qof maqan ama aan ku maqlayn wax aanu jeclayn ka sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xamo

2

de: gossip, back-biting

3

initial: x

4

lx: xamasho

5

pd: (/da)

6

ps: vn-f

7

key: xamasho

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hawlgab oo wax aan loo baahnayn noqo.

2

xanfash -ka: (magac, lab, keli) xilli ay soo marto digaagaddu kolkay weydo naalo ay dillaaciso: dhalmada iyo rimayga digaagadda inta u dhaxaysa. Dh: xafash, cuq.

3

xanfash -ka: (magac, lab, keli) saabaan fudfudud oo kolka la guurayo la qaato gaar ahaan inta laga maarmi karo ee aan qiimo badan lahayn. Dh: xafash, cafash.

4

xanfash -ka: (magac, lab, keli) hadhaaga aan nafciga lahayn ee meel lagaga tego. Dh: hadhaa, xafash, xashiish.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaraash-ka)

2

1. Wax naado lagu iibiyo oo hadba qofka qiime madhaafaan ah gaara lagu baaryo.

3

2. Qof ama dibi beer-falidda yaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

xaraash¹: m.l 1. Wax naado lagu iibiyo oo hadba qofka qiime madhaafaan ah gaara lagu baaryo. 2. (-shiyo, m.dh) Qof ama dibi beerfalidda yaqaan.

2

xaraash²: f.mg1 (-shay, -shtay) Badeeco qiimo jaban ku gadid.

waa la naqliyay ✓

1

xaraash¹: m.l 1. Wax naado lagu iibiyo oo hadba qofka qiime madhaafaan ah gaara lagu baaryo. 2. (-shiyo, m.dh) Qof ama dibi beer-falidda yaqaan.

2

xaraash²: f.mg1 (-shay, -shtay) Badeeco qiimo jaban ku gadid. m.f.dh, xaraashid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. auction, sale; auctioneer

2

xaraash v. auction (off), sell by auction

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) auction (ook-shin); sell to the highest bidder ~ naado

2

xaraash -ay / tay: (v) sell by an auction

waa la naqliyay ✓

1

Vendita all'asta

2

Auction sale

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qiimo jaban oo hoose ku libi.

2

xaraash: (fal) naado ku iibi oo kolba qiimaha u sarreeya ee la dhaafi waayo sii.

3

xaraash-ka: (magac, lab, keli keli) iib naado lagu libiyo oo hadba qofka qime madhaafaan ah gaadha loo fasaxo. Dh: naado.

4

xaraash -ka: (magac, lab, keli keli) iib shayga qiimihii uu cusaybka ku joogay qiime ka hooseeya lagu libiyo kolka intii la isticmaalay inta la qiimeeyo in u dhaw laga jaro.

5

xaraash-ka: (magac, lab, keli) dibi beer falidda loo tababaray oo yagaan. Li: layli.

waa la naqliyay ✓

مُزَايَدَة

waa la naqliyay ✓

m.l Dhirta lagu carfiyo cuntada.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhirta lagu carfiyo cuntada.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] spice, aromatic herb ~ plant for flavoring food

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) curry powder ~ xawaaji

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geedo udgoon oo cunnada ama shaaha lagu dhex kariyo. Dh: xawaaj.

2

xawaash -ka: (magac, lab keli) khudradda inta dheriga lagu daro ee karis u baahan. Dh: xawaaj.

3

xawaash-hilib -ka: (magac, lab, keli) geedo lagu daro hilibka oo lagu udgooneeyo maraqa. Dh: khamuun.

waa la naqliyay ✓

1

a: xawaaj ~ xawaaji

2

cf: geed-adari

3

de: spice, aromatic herb ~ plant for flavoring food

4

initial: x

5

lx: xawaash

6

pd: (-ka)

7

ps: n2a-m-col

8

key: xawaash

waa la naqliyay ✓