ereyga

xaax

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xaax

DHAN

(ereycodeed) erey uu yidhaa qofka dhaxmoonayaayi oo la macna ah qaboobaa. Dh: xeex.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xaaxi

DHAFAN
1

(Xaaxi-ga)

2

Xunbada cad oo mowjadaha baddu yeeshaan kolka ay jabaan, ama ay isku dhacaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xaaxi

DHAFAN

m.l 1. Mawjadaha badda ka soo butaaca oo xeebta soo gaara halka ay ka noqdaan. 2. Biyo badeed oo ciidda xeebta galgalanaya iyagoo xumbaynaya.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xaaxi

DHAFAN

m. n., (mass n.): surf, foam of the waves; waterline (on the shore)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xaaxi

DHAFAN
1

-ga: (magac, lab, keli) halka ay badda iyo berrigu ku kulmaan ee dharbaaxada biyaha badduna ku dhacaan ama ay soo gaadhaan. Dh: xeeb.

2

xaaxi -ga: (magac, lab, keli) laydh ur gaar ah leh oo ka timaad badda gaar ahaan gellinka dambe. Xaaxi macaan ayaa na maraya. Dh: neecaw.

3

xaaxi -ga: (magac, lab, keli) xashiishka daad xoorta ah ee baddu iska soo tufto kolkay kacsan tahay. Dh: daadxoor.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xaaxi

DHAFAN
1

de: surf, foam of the waves; waterline (on the shore)

2

initial: x

3

lx: xaaxi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m-mass

6

key: xaaxi

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xaaxeeyo

DHAABAN

m.dh (-ooyin, m.l) (cilmiga naflayda) Mid ka mid ah noocyo badan oo xayawan yar ah sida moolaska, oo leh jidh jilicsan, wax lugo ah aan lahayn, caadi ahaanna qalfoof adag leh. Xaaxeeyadu socod ahaan, aad ayey u gaabisaa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xaaxeeyo

DHAABAN

m.dh (-ooyin, m.l) (cilmiga naflayda) Mid ka mid ah noocyo badan oo xayawan yar ah sida moolaska, oo leh jidh jilicsan, wax lugo ah aan lahayn, caadi ahaanna qalfoof adag leh. Xaaxeeyadu socod ahaan, aad ayey u gaabisaa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Snail

DHAABAN

Xaaxeeyo

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aleel

DHAABAN

-sha: (magac, dhedig, keli) xaaxeeyada badda oo jaadad kala duwan leh. Waxaa loo adeegsadaa qurxinta qalabka guryaha. Inta dun lagu taxo ayaa kuula ahaanna loo isticmaalaa. Habar dhaliwayday aleel ku waalatay. Dh: alalaxay, aleeloxaaxaa, olixaaxaa, bacool, tammaan, laji, cangalee.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aleelo

DHAABAN

-da: (magacwadareed) xaaxeeyada badda iyo meelo kale laga helo oo jaadad kala duwan leh. aleelo-da: (magac, dhedig, keli) qaalmaha yaryar ee ugubka ah. Dh: haleelo.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balawaad

DHAABAN
1

(fal) is ballaaris iyo raaxaysi xasilooni leh. Adoo nabad u balawaada, baloy kaalay lama dhaho, hadday kuu timaadana, lama booyo boowow.

2

balawaad -ka: (magac, lab, keli) meel bannaan oo waasac ah. Xaaxidaa balawaadka ah geeya adhiga.

3

balawaad: (tilmaame) weel weyn oo wax lagu cuno sida xeedhada. Xeedho balawaad ah wax noogu soo rida. Dh: waasac.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bannaan

DHAABAN
1

(tilmaame) meel furan sida albaab, waddo iyo waxii la mid ah. Afaafka aqalku wuu bannaanyahay. Dh: furan. Li: xidhan, qufulan. bannaan: (tilmaame) wax qaanuun ahaan la samayn karo; wax sharci ahaan sax ah in lagu camalfalo. Sinadu ma bannaana. Dh: mubaax. Li: mamnuuc, xaaraan.

2

bannaan -ka: (magac, lab, keli) meel aan geedo iyo buuro lahayn. Bannaankiisa mare maradiisa xanan ma qabsado. Dh: binnaangi, xaaxi. bannaanaan -ta: (magac, dhedig, keli) furnaan oo meel la gali karo ama laga bixi karo ahaan. Irridda bannaanaan ayaan ku ogaa. Dh: bannaanaansho bannaanaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax sharcigu oggolyahay ahaan. Bannaanaanta sigaarka moromo ayaa ka taagan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

caari

DHAABAN
1

(fal) «doon», xagga xeebta u durug.

2

caari: (fal) «bad», xagga xeebta ka durug.

3

caari -ga: (magac, lab, keli) ka durkidda ay baddu xeebta ka durugto oo ay berriga ka fogaato, Caariga baddu, shan iyo tobanna waa habeen, shan iyo tonbanna waa dharaar. Dh: caaryid.

4

caari -ga: (magac, lab, keli) xaaxiga badda oo doonida dhanka xeebta u soo riixa; doonida oo uu xaaxigu berriga u soo qaado.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

caaryid

DHAABAN
1

-da: (magac, dhedig, keli) badda, xeebta ka durkid oo berriga ka fogaansho.

2

caaryid -da: (magac, dhedig, keli) doon iyo wixii la mid ah, xeebta ku durkid oo xaaxiga badda raacid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gasar

DHAABAN
1

-ka: (magac, lab, keli) cudur lafdhabarta ku dhaca oo qaabab foolxun u waxyeelleeya.

2

gasar-ka: (magac, lab, keli) hambo xoolaad; daaqa xooluhu sarriigtay hadhaagiisa dhulka ku sii yaalla. Dh: gafadh, xaaxaab.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gurubso

DHAABAN

(fal) waxaad heshidba wada qaado adoo mar qudha wada qaadanaya. Dh: xaaxaabso.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

sabbaax

DHAABAN

-da: (magac, dhedig, keli) quruuraxa xeebta ee ka samaysma xaaxiga badda: dhulmo burburay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

sactar

DHAABAN
1

-ka: (magac, lab, keli) geed yar oo udgoon oo daawo laga dhigto, ubaxiisana cunnada lagu geedeeyo.

2

sactar-ka: (magac, lab, keli) markab yar oo si toos ah xeebta wax ugu dejiya; wuxuu leeyahay kiil hore oo u qaabaysan inuu xaaxiga dulfadhiisto oo xammuulkuu siday ku rogo. Sactar saabaanka uu wado is buu isaga dejiyaa. Dh: dejiye, raaf.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xaabxaab

DHAABAN
1

(fal) wax laga tegey qaadqaado.

2

xaabxaab -ka: (magac, lab, keli) wax hadhaa ah oo laga tego oon qiimo badan lahayn; alaabo ama wax laga shaqaynayay waxa ka hadh-hadha ee meelahaa lagaga tego. Dh: xaaxaab, hadhaa.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xaafood

DHAABAN
1

-ka: (magac, lab, keli) dhirta badda gudaheeda ka baxda ee socodka mawjadaha iyo qulqulka xiisku xeebaha ku soo tuuraan.

2

xaafood-ka: (magac, lab, keli) xumbo iyo jabad ay baddu samayso oo ay iska soo tufto. Dh: xaaxi, xayaab.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xaaluf

DHAABAN
1

(fal) abaar aan waxba ku oollin noqo. Dhul yahaw xaaluf ha noqon. Dh: abaar.

2

xaaluf -ka: (magac, lab, keli) dhul cawskii laga laastay. Sida faras xulaanoo, aan xaaluf aragoo, nugaal xays ka daagoo, baruur sabarku xoodmay!

3

xaaluf -ka: (magac, lab, keli) wax yar oo xilli abaar ah meel ku hadhay oo dani ku badday ah. Dh: xaaxaab, xashiish. Dh: tigaad, daaq.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xaarcun

DHAABAN
1

(tilmaame) wax xaarka cuna ah.

2

xaarcun -ka: (magac, lab, keli) nooc kalluunka ka mid ah oo ku nool xaaxiga badda. Dh: fareey.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aax

DHAFANDHAAF

(eraycodeed) erey lagu dhawaaqo kolka xanuun la dareemo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Faax

DHAFANDHAAF
1

(Faax-a)

2

Faaf; ballaarad; kalabbax; faalal; fitaax.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

faax

DHAFANDHAAF
1

faax¹: m.l 1. Nacas. 2. la-mid: faafid. 3. la-mid: feex.

2

faax²: f.mg1 (-xay, -xday) la-mid: faaf².

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

faax

DHAFANDHAAF

v. spread (out), extend

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

faax

DHAFANDHAAF
1

(fal) kala fid; dhinacyada u kala bax. Dh: fid. ballaadho, faaf, firaax.

2

faax-a: (magac, lab, keli) faafidda shey kalabaxo. Dh: faalal, fitaaxid, ballaadhasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

faax

DHAFANDHAAF
1

de: spread (out), extend

2

lx: faax

3

nt: faax (a) [vn2a-m] 'extension'

4

pd: (faaxay)

5

ps: v1=intr

6

key: faax

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gaax

DHAFANDHAAF
1

(Gaax-da)

2

1. (caano) nafley irmaan oo goortii la lisi jirey ama la nuugi jirey aan la taaban, caanaha ku urura ama isgaargaara oo ay siddo; caanaha aan neefka laga lisine la kaydiyo oo dib loo dhigo

3

2. Wixii waqtigii la soo saari jirey aan la soo saarin ee la urursho oo dib loo dhigo oo dhan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gaax

DHAFANDHAAF

m.dh 1. Caano isgaaray oo candho xoolaad ku baaqday. 2. Wixii waqtigii la soo saari jirey aan la soo saarin ee la urursho oo dib loo dhigo oo dhan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

gaax

DHAFANDHAAF

m.dh 1. Caano isgaaray oo candho xoolaad ku baaqday. 2. Wixii waqtigii la soo saari jirey aan la soo saarin ee la urursho oo dib loo dhigo oo dhan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gaax

DHAFANDHAAF

f. n. accumulation of milk in the udder of a female animal when milking is delayed

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gaax

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) caano naasaha ku ururay; caano naasaha isku gaadhay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

gaax

DHAFANDHAAF
1

de: accumulation of milk in the udder of a female animal when milking is delayed

2

lx: gaax

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: gaax

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Maax

DHAFANDHAAF
1

(Maax-da)

2

Biyaha hoose oo inta ilaha soo raaca, ceelasha laga cabbey soo buuxsha.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

maax

DHAFANDHAAF
1

maax¹: m.dh Biyo badan oo ceel ku jira, oo dhulka hoose ka soo baxay.

2

maax²: f.g1 (-xay, -xday) Biyo dhex marid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

maax

DHAFANDHAAF
1

maax¹: m.dh Biyo badan oo ceel ku jira, oo dhulka hoose ka soo baxay.

2

maax²: f.g1 (-xay, -xday) Biyo dhex marid. m.f.dh, maaxid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

maax

DHAFANDHAAF
1

f. n., (mass n.): water that accumulates in a well; spring

2

maax v. be full (of a well); flow, gush (of water)

3

maax v. produce, create, expand (upon)

4

maax v. cross (over), traverse

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Maax

DHAFANDHAAF

name-m flow, gush (of water); to be full (said of a well); produce, create

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

maax

DHAFANDHAAF

-da: (v) accumulation of water, especially in a well

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Maax

DHAFANDHAAF

magac loo bixiyo wiil ay hooyadii dhashay xilli labadiisa waalid midkood uu ubad ka quusnaa da' ahaan ama ay is lahayd waad dhalmadeysay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

maax

DHAFANDHAAF
1

-da: (magac, dhedig, keli) biyaha ilaha ceelasha ka soo baxa kolka biyihii horay ugu jiray laga qayo. Ceelku wuu gudhaye maaxda suga.

2

maax-da: (magac, dhedig, keli) hadal dib loo goodo oo kolka la dhammeeyaba haddana dib loo bilaalo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

naax

DHAFANDHAAF
1

naax¹: m.l la-mid: naaxid.

2

naax²: f.mg1 (-xay, -xday) Nafley cayilid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

naax

DHAFANDHAAF

f.mg1 (-xay, -xday) Nafley cayilid. m.f.dh, naaxid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

naax

DHAFANDHAAF

v. grow ~ become fat

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

naax

DHAFANDHAAF

-ayday: (v) gain weight; become fat or plump; fatten (faaten) ~ cayil

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

naax

DHAFANDHAAF

(fal) cayil oo wax buuran noqo. Naax si aad u qurux badnaato. Dh: shishlaw, buurnaw.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

naax

DHAFANDHAAF
1

de: grow ~ become fat

2

lx: naax

3

pd: (naaxay)

4

ps: v1=

5

key: naax

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

saax

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) meelaha dhulka biyaqabadka leh sida yadamada aan weynayn oo laga cabbi karo illaa hal asbuuc. Dh: dhijaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Waax

DHAFANDHAAF
1

(Waax-da)

2

Afar meelood oo meel; rubi; (1/4).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

waax

DHAFANDHAAF

m.dh (-xyo, m.dh) 1. Wax afar meelood oo is le'eg loo qaybiyey meeshood; rubuc, rubi. Tusaale: “Hasha la qaley waax iga sii”. 2. Qaybaha waaweyn ee kala duwan ee hay'ad maamul u qaybsantahay middood.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

waax

DHAFANDHAAF

m.dh (-xyo, m.dh) 1. Wax afar meelood oo is le'eg loo qaybiyey meeshood; rubuc, rubi. Tusaale: Hasha la qaley waax iga sii. 2. Qaybaha waaweyn ee kala duwan ee hay'ad maamul u qaybsantahay middood.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

waax

DHAFANDHAAF
1

num. quarter (1/4) share; quarter of an hour; quadrant {mathematics}

2

waax [feminine] n. region, district, province, quarter; department ~ branch of an office

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

waax

DHAFANDHAAF
1

-da: (n) part (paart), share (sheer), division (di-vishin), section (sek-shin); sector (sek-tar); department (di-paart '-ment) ~ qeyb, wakaalad. Ex: waaxda caafimaadka; the health department

2

waax -da: (n) one-fourth; quarter

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

WAAX

DHAFANDHAAF
1

Dipartimento

2

Department

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Waax

DHAFANDHAAF
1

Dipartimento

2

Department

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

waax

DHAFANDHAAF
1

(fal) (kala ~) kala fidi; kala qabo; kala durki. Afka kala waax ilkaha ha lagu eegee.

2

waax: (fal) (kala ~) kala jar oo labo ama afar waaxood ka dhig. Kuriska innoo kala waax.

3

waax -da: (magac, dhedig, keli) afar meelood meeshood; rubuc; 1/4.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xaab

DHAFANDHAAF
1

(Xaab-ka)

2

1. Caleemaha dhirta oo inta engega geedka hoostiisa ku soo daata.

3

2. (oogada nafleyda) uurkujir.

4

3. Wax walba, intooda xun.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xaab

DHAFANDHAAF
1

xaab¹: m.l.w 1. Caleemaha dhirta oo inta engega geedka hoostiisa ku soo daata. 2. Uurkujir (oogada nafleyda). 3. Wax walba intooda xun.

2

xaab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Xaabo cunid (nafley). 2. Wax qaali ah ama wax aan qaali ahayn, urursasho. 3. Wax ururin. 4. Qashin iyo wax u eg cunid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xaab

DHAFANDHAAF

m.l.w 1. Caleemaha dhirta oo inta engega geedka hoostiisa ku soo daata. 2. Uurkujir (oogada nafleyda). 3. Wax walba intooda xun.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xaab

DHAFANDHAAF
1

m. n., [collective] dead leaves ~ plant material; rubbish, trash

2

xaab m. n., [collective] internal organs, entrails, intestines; less desirable meat (from outer limbs, head, etc.)

3

xaab v. sweep (up), collect, gather; glean, get what food one can (of animal)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xaab

DHAFANDHAAF

-ka: (n) 1. guts (ga-tis); entrails (en-tareelis); viscera (vi-sera); bowels (baaw-lis); intestine (in-tes-ten) calooleey, uurkujir. 2. old household items

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xaab

DHAFANDHAAF
1

(fal) dhammee oo gunta waxba ha ku reebin. Saxniga xaab. Dh: dhammee. Li: reeb.

2

xaab: (fal) ururso wax hadhaa ah oo laga tegey. Soco garaabada xaab. Dh: xaabxaab, ururso.

3

xaab -ka: (magac, lab, keli) wax hadhaa ah oo laga tegey oon qiimo badan lahayn, aan waxba lagu falin. Dh: hadhaa, xaaxaab.

4

xaab -ka: (magac, lab, keli) caleemaha dhirta iyo qushaashka geedka hoostiisa ku soo daadata. Xaabkii geedka hoos yaallay oo dhan daadkiibaa qaaday Dh: qushaash. Wa: xaabxaab.

5

xaab -ka: (magac, lab, keli) oogada nafleyda. Xaabka sare ayuu huruurac ka soo daatay. Dh: dub.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xaad

DHAFANDHAAF
1

(Xaad-da)

2

Timo gaaggaaban oo jilicsan oo aan korin oo oogada ku wada rogan meelo yar maahee (afarta cadcad, madaxa, ...).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xaad

DHAFANDHAAF

m.dh Timo jilicsan oo oogada dadka ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xaad

DHAFANDHAAF

m.dh Timo jilicsan oo oogada dadka ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xaad

DHAFANDHAAF

f. n., (mass n.): body hair

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xaad

DHAFANDHAAF

-da: (n) soft, silky hair that grows on the human body

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Xaad

DHAFANDHAAF

magac loo baxsho wiil jidhkiisa oo xaad leh dhashay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xaad

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) timo yaryar oo jilicsan oo aan korin oo inta badan oogada ku wada yaal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xaad

DHAFANDHAAF
1

de: body hair

2

initial: x

3

lx: xaad

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f-mass

6

key: xaad

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xaaf

DHAFANDHAAF
1

(ereycodeed) erey lagu asteeyo jabaqta tigaadda kolka ay lo'du cunayso ama majo lagu haamayo. Lo'dii oo wabax ah ayaa tigaaddii xaaf xaaf ka siisay. Dh: hamham.

2

xaaf: (ereycodeed) erey lagu asteeyo jabaqta wax fudud oo degdeg loo qaado. Dh: xaf.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xaal

DHAFANDHAAF
1

(Xaal-ka)

2

1. Lacag ama wax kale oo qof gefey, eedsiin ahaan loo saaro; yake; tacsiir; cisaaro: xumayn.

3

2. Arrin; xaajo.

4

3. Sida lagu sugan yahay; sah; xaalad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xaal

DHAFANDHAAF
1

xaal¹: m.l 1. Hanti la siiyo qof sharaftiisa wax loo dhimay. 2. (axwaal, m.dh) Arrin; xaajo. 3. la-mid: xaalad. Sida lagu suganyahay; sah.

2

xaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) La x.: cid arrin la dhammaysasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xaal

DHAFANDHAAF

m.l 1. Hanti la siiyo qof sharaftiisa wax loo dhimay. 2. (axwaal, m.dh) Arrin; xaajo. 3. la-mid: xaalad. Sida lagu suganyahay; sah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xaal

DHAFANDHAAF
1

m. n. fine, compensatory payment for an offense ~ wrong-doing

2

xaal m. n. situation; legal matter ~ affair

3

xaal v. converse, negotiate, discuss a problem

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xaal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) penalty as a result of wrongdoing; or breach of the traditional law. Ex: xaal baa lagu xukumay; a penalty was imposed on him

2

la xaal -ay / xaashay: (v) deal with; negotiate with; hold converse with or breach of traditional law

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xaal

DHAFANDHAAF
1

(fal) qof aad ku xadgudubtay xoolo xumayn ah sii. Ninka haddaad ka gar darrayd iska xaal. Dh: maydh

2

xaal -ka: (magac, lab, keli) xoolo maydh ah oo laga qaado qofka ku gafa qof kale siiba hablaha, Dh: xumayn, yake, takhsiir.

3

xaal-ka: (magac, lab, keli) xaalad ama si markaa lagu sugan yahay. Dh: waayo.

4

xaal -ka: (magac, lab, keli) xanuun aan la garan oo wadaaddo iyo jiman Soomaalidu ku sheegaan. Dh: wadaaddo.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xaan

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) go'aan falcelis ah Ilmuhu wuu kaa yar yahaye ha ka xaan qaadan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xaaq

DHAFANDHAAF

f.g1 (-qay, -qday) 1. Meel wasakh ka nadiifin. 2. Nafley baabi'in.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xaaq

DHAFANDHAAF

f.g1 (-qay, -qday) 1. Meel wasakh ka nadiifin. 2. Nafley baabi'in. m.f.dh, xaaqid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xaaq

DHAFANDHAAF

v. sweep (up), tidy up; wipe out, destroy

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xaaq

DHAFANDHAAF

-ay / day: (v) clean with a broom or brush; sweep(swiip)~fiiq, xaar

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xaaq

DHAFANDHAAF
1

(fal) har wixii qashin ama guddaafad yaal oo ka nadiifi meesha. Dh: xaadh. fiiq, salabee.

2

xaaq: (fal) dhicis daatay wixii riximka ku hadhay ka soo sifee oo soo nadiifi. Dh: maydh, sifee.

3

xaaq: (fal) wax badan laa oo dil xasuuq ah samee Dh: xasuuq, madhi, gumaad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xaaq

DHAFANDHAAF
1

cf: fiiq; baabbi'i, mari

2

de: sweep (up), tidy up; [fig.] wipe out, destroy

3

initial: x

4

lx: xaaq

5

pd: (xaaqay)

6

ps: v1=tr

7

key: xaaq

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xaar

DHAFANDHAAF
1

(Xaar-ka)

2

Saxaro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xaar

DHAFANDHAAF
1

xaar¹: m.l (-rar, m.l) Saxaro.

2

xaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xaar dhigid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xąar

DHAFANDHAAF

f.g1 (-ray, -rtay) Wax xaaqid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xaar

DHAFANDHAAF
1

xaar¹: m.l (-rar, m.l) Saxaro.

2

xaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xaar dhigid. m.f.dh, xaarid.

3

xąar: f.g1 (-ray, -rtay) Wax xaaqid. m.f.dh, xąarid. xaaraamee f.g2 (-meeyay, -maysay) Wax xaaraan ka dhigid. m.f.dh, xaaraamayn. la-mid: xaaraantimee.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xaar

DHAFANDHAAF
1

m. n., (mass n.): excrement, faeces, feces; shit {rude}

2

xaar v. defecate, excrete, move one's bowels; shit {rude}

3

xaar v. sweep (away)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xaar

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) stool (istuul); feces (fii-siiz); excrement (ekis-kerement); shit (shit)-, bowel movement; fecal matter ~ saxaro

2

xaar -ay / tay: (v) go to the bathroom; move one's bowels; defecate (dha-fe-keeyt); crap (karaap) ~ saxarood

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xaar

DHAFANDHAAF
1

(fal) sindho iska keen; saxaro sii daa. Orod musqusha ku xaar. Dh: sindhoo, saxaroo.

2

xaar: (fal) har wixii qashin ama guddaafad yaalo ka nadiifi meesha. Dh: xaaq, fiiq, salabee.

3

xaar: (fal) meel la degayo sallax oo wixii alaab yaal oo dhan ka gur dhagax iyo jabadkana ka wada fogee. Meesha waa la dhisayaaye xaar.

4

xaar -ka: (magac, lab, keli) qashinsaarka dabada ka soo baxa. Xaar haddii la cuni fandhaalkiisaa la samaystaa. Dh: saxaro, sindho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

xaar

DHAFANDHAAF

فَرْث، غَائِط، خِرَاء خُرْء، حدث، براز

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xaas

DHAFANDHAAF
1

(Xaas-ka)

2

1. Afada iyo carruurta.

3

2. Cidda inta tabarta yar; maato.

4

3. Xoolaha inta isnuugta.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xaas

DHAFANDHAAF
1

xaas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Oori, afo. 2. (-sas, m.l) Carruurta iyo haweeney la qabo. 3. X. ah: wax tabardaran; maato. 4. X. ah: qof carruur badan leh oo hanti yar.

2

xaas²: f.mg1 (-say, -stay) Nafley caato noqosho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xaas

DHAFANDHAAF
1

xaas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Oori, afo. 2. (-sas, m.l) Carruurta iyo haweeney la qabo. 3. X. ah: wax tabardaran; maato. 4. X. ah: qof carruur badan leh oo hanti yar.

2

xaas²: f.mg1 (-say, -stay) Nafley caato noqosho. m.f.dh, xaasid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xaas

DHAFANDHAAF
1

m. n. family (wife and children), man's household ~ dependents; spouse

2

xaas m. n., [collective] dependents; weak ~ infirm people; cows and unweaned calves

3

xaas [inchoative] v. become weak and debilitated, get thin

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xaas

DHAFANDHAAF

-ka: (n) 1. wife (waayf) ~ oori. Ex: xaaskayga; my wife. 2. family (faamili). Ex: xaas ballaaran baan nahay; we are a largefamily

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Xaas

DHAFANDHAAF
1

Famiglia

2

Family

waa la naqliyay ✓