xaawil — Macnaha & Turjumaada

(fal) wax inaad karto iyo in kale isku day. Xaawil inaad su'aasha ka jawaabto. Dh: tijaabi.

waa la naqliyay ✓

1

aawil¹: m.l la-mid: awaal¹, awaalid.

2

aawil²: f.mg1 (-ilay, -ishay) Wax dhicitaankooda ama imaatinkooda filid. la-mid: awaal².

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax soo socdo saadi oo ka sii warran.

2

aawil -ka: (magac, lab, keli) saadaasha wax soo socda.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Qof socod cagajiid ah socosho.

waa la naqliyay ✓

v. move along slowly, drag one's feet while walking

waa la naqliyay ✓

(fal) si deggen u soco. Ha is waaline xaawi.

waa la naqliyay ✓

1

de: move along slowly, drag one's feet while walking

2

initial: x

3

lx: xaawi

4

pd: (xaawiyey)

5

ps: v2a=intr

6

key: xaawi

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ilay, -ishay) Lacag iyo wixi lamida meeshay yiilleen maahee meel kale u beddelid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ilay, -ishay) Lacag iyo wixi lamida meeshay yiilleen maahee meel kale u beddelid. m.f.dh, xawilid.

waa la naqliyay ✓

v. transfer (usually money ~ responsibility)

waa la naqliyay ✓

-ay / xawishay: (v) 1. transfer (taraanis-feer); assign (a-saayn); give to another. 2. transfer money through a money transferring agency

waa la naqliyay ✓

(fal) meel ka dir oo meel kale u dir. Kun faran xawil.

waa la naqliyay ✓

1

de: transfer (usually money ~ responsibility)

2

initial: x

3

lx: xawil

4

pd: (xawilay)

5

ps: v1=tr

6

key: xawil

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Wax inay dhacayaan malayn; filid. 2. U n.:cid wax u gudbin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Wax inay dhacayaan malayn; filid. 2. U n.:cid wax u gudbin. m.f.dh, naawilid.

waa la naqliyay ✓

v. think, suppose

waa la naqliyay ✓

(fal) wax rajee oo sug. Weligaa wanaag naawil. Dh: fil, malee.

waa la naqliyay ✓

1

de: think, suppose

2

lx: naawil

3

pd: (naawilay)

4

ps: v1=

5

key: naawil

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-ilay, -ishay) la-mid: taawi.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kasha ku hayn. Dh: filid, rajayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) adkayso oo dhibta jirta u jilib dhig Laba sano oo tacliin ah xaamil. Dh: adkayso.

2

xaamil: (tilmaame) uur leh; caloosha ilmo ku sidda. Dh: xaamilo, uurray.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaasil-ka)

2

Wax la tiriyey wax ka soo banbaxay, wax ka soo haray.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Wax la kala jaray inta soo harta; baaqi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Wax la kala jaray inta soo harta; baaqi.

waa la naqliyay ✓

m. n. result; remainder, residue

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac,lab, keli) wax la kala iibsanayo wixii saafi ah een kharash la socon. Dh: saafi.

2

xaasil -ka: (magac, lab, keli) shay marka wixii xumaada laga saaro inta saafi ahaan soo hadha. Hadhuudhkii ii baxay shan kiintaal ayaa xaasil noqday.

waa la naqliyay ✓

1

de: result; remainder, residue

2

initial: x

3

lx: xaasil

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: xaasil

waa la naqliyay ✓

1

(Xaawin-ta)

2

Socod culus, socosho; tegid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaawi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) socod culus socosho. Dh: xaawis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) socod dheer oon nasasho lahayn socosho.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig keli) cid kale u gudbin. Dh: isdhaafis.

2

xaawilaad -da: (magac, dhedig, keli) hab lacagaha iyo alaabaha qiimaha leh la iskugu xawilo. Dh: xawilaad.

3

xaawilaad -da: (magac, dhedig, keli) isku day wax kol lagu fashilmay mar kale la isku dayo. Dh: tijaabin. Li: quusad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) isku dayid; isku tijaabin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wakhtiga soo socda ama dhacdo iman doonta, wax ka sheegid. Xidaar waa taawilo. Dh: xidigiye.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo uur leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaammil-ka)

2

Qof dumar ah oo uur leh (ama xaammilo).

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Qof dumar ah oo uur leh.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] (adj.): pregnancy; pregnant (of woman)

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) pregnant (parag-nent) ~ uur leh

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) uur leh. Dh: xaamil.

2

xaammil: (fal) adkayso; dhabar adayg.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: pregnancy; [atr.] pregnant (of woman)

3

initial: x

4

lx: xaammil

5

pd: (-ka)

6

ps: n0-m-abs

7

key: xaammil

waa la naqliyay ✓

f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Wax ururin.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaal-ka)

2

1. Lacag ama wax kale oo qof gefey, eedsiin ahaan loo saaro; yake; tacsiir; cisaaro: xumayn.

3

2. Arrin; xaajo.

4

3. Sida lagu sugan yahay; sah; xaalad.

waa la naqliyay ✓

1

xaal¹: m.l 1. Hanti la siiyo qof sharaftiisa wax loo dhimay. 2. (axwaal, m.dh) Arrin; xaajo. 3. la-mid: xaalad. Sida lagu suganyahay; sah.

2

xaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) La x.: cid arrin la dhammaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hanti la siiyo qof sharaftiisa wax loo dhimay. 2. (axwaal, m.dh) Arrin; xaajo. 3. la-mid: xaalad. Sida lagu suganyahay; sah.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. fine, compensatory payment for an offense ~ wrong-doing

2

xaal m. n. situation; legal matter ~ affair

3

xaal v. converse, negotiate, discuss a problem

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) penalty as a result of wrongdoing; or breach of the traditional law. Ex: xaal baa lagu xukumay; a penalty was imposed on him

2

la xaal -ay / xaashay: (v) deal with; negotiate with; hold converse with or breach of traditional law

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof aad ku xadgudubtay xoolo xumayn ah sii. Ninka haddaad ka gar darrayd iska xaal. Dh: maydh

2

xaal -ka: (magac, lab, keli) xoolo maydh ah oo laga qaado qofka ku gafa qof kale siiba hablaha, Dh: xumayn, yake, takhsiir.

3

xaal-ka: (magac, lab, keli) xaalad ama si markaa lagu sugan yahay. Dh: waayo.

4

xaal -ka: (magac, lab, keli) xanuun aan la garan oo wadaaddo iyo jiman Soomaalidu ku sheegaan. Dh: wadaaddo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) inta u dhaxaysa labo goor oo seko la bixiyo; sannadka ay sakadu ku waajibto.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aawi. la-mid: aawis.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: aawin.

waa la naqliyay ✓

f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay;-iyi) Cid kaalmo ama taageero u fidin. la-mid: cawi.

waa la naqliyay ✓

f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay;-iyi) Cid kaalmo ama taageero u fidin. m.f.dh, caawiyid. la-mid: cawi.

waa la naqliyay ✓

v. help

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (n) help (help); give assistance to; aid (eeydh) taageer, saacid

waa la naqliyay ✓

(fal) garab sii. Dh: taageer, gargaar, kaalmee.

waa la naqliyay ✓

1

de: help

2

lx: caawi

3

pd: (caawiyey)

4

ps: v2a=

5

key: caawi

waa la naqliyay ✓

1

(Cawil-ka)

2

Wax lumay wax meeshoodii soo galay: beddel.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax ku dhaafay ama lumay beddelkood.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax ku dhaafay ama lumay beddelkood.

waa la naqliyay ✓

m. n. substitute

waa la naqliyay ✓

name-m substitute; black. Cf: Beddel

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. replacement (ri-plays-ment), 2. Somali name, given to a male whose father or older brother has died

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil uu walaalkii oo ka weynaa geeriyooday oo la rajaynayo in uu beddel khayr qaba noqdo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax lumay ama la waayay, wixii beddeli lahaa. Dh: beddel.

waa la naqliyay ✓

1

cf: beddel

2

de: substitute

3

lx: cawil

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: cawil

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) fiirsasho indho ka buuxsi ah meel fagaare ah. Daawi ayaa maanta la iskugu soo baxay iyo dhoollatus.

2

daawi -ga: (magac, lab, keli) wax kasta oo aan noolayn oo ah mood. Dh: manoole. Li: noole.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Weel af bannaan dabayl u dhigid.

waa la naqliyay ✓

v. air something out, open a vessel to let it air; sweeten

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) expose or open so that air can dry; air (eer)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax xidhnaa oo huursanaa daboolka ka qaad oo hawo u samee. Dh: laydhi, neecaabi. Li: huuri.

waa la naqliyay ✓

1

de: air s.t. out, open a vessel to let it air; sweeten

2

lx: haawi

3

pd: (haawiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: haawi

waa la naqliyay ✓

1

jaawi¹: m.l la-mid: jaawe.

2

jaawi²: f.mg2 (-iyay, -isay) 1. la-mid: farjaawi, farjawi. Fardhexada iyo suulka gacanta oo si xoog ah laysugu xoqo ka shanqarin; suuldhabaalayn. 2. Haad turub ka yamxeerin (ciyaar turub).

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. la-mid: farjaawi, farjawi. Fardhexada iyo suulka gacanta oo si xoog ah laysugu xoqo ka shanqarin; suuldhabaalayn. 2. Haad turub ka yamxeerin (ciyaar turub). m.f.dh, jaawin.

waa la naqliyay ✓

v. snap one's fingers

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) snap one's fingers ~ suul jaawi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kali) waxyaabo la isku daro oo dumarka uunsi u ah. Dh: uunsi.

waa la naqliyay ✓

1

de: snap one's fingers

2

lx: jaawi

3

nt: jaawin (ta) [vn-f]

4

pd: (jaawiyey)

5

ps: v2a=

6

key: jaawi

waa la naqliyay ✓

1

kaawi¹: m.l 1. la-mid: kaawiyad. 2. Qoray lagu calaamadeeyo meelaha shabaagta la dhigo.

2

kaawi²: f.g2 (-iyay, -isay) Shay adag mid ka jilicsan ku garaacid.

waa la naqliyay ✓

v. beat, bludgeon

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (n) strike repeatedly; beat (biit)

waa la naqliyay ✓

(fal) isku sin meel kala sarreysa.

waa la naqliyay ✓

1

de: beat, bludgeon

2

lx: kaawi

3

pd: (kaawiyey)

4

ps: v2a=

5

key: kaawi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof, wax akhrin isaga oo aan rabid iyo fahmo u hayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax akhri adiga oo aan rabid iyo fahme u hayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof dhar ka furid. 2. Dhismo, dedka kore ka qaadid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof dhar ka furid. 2. Dhismo, dedka kore ka qaadid. m.f.dh, qaawin.

waa la naqliyay ✓

v. take clothes off, strip

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) remove the clothing; undress (an-dhareeys)-, strip (istirip), denude (dinuud); divest (dhi-veest)

waa la naqliyay ✓

(fal) dharka ka dhig: dharka ka fur. Qaawi oo u maydh.

waa la naqliyay ✓

1

de: take clothes off, strip

2

lx: qaawi

3

pd: (qaawiyey)

4

ps: v2a=

5

key: qaawi

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Bir si ay u simanto garaacid. 2. (f.mg) Si isla helid ah sacab u tumid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. narrator, story-teller

2

raawi v. clap one's hands in rhythm with a dance

3

raawi v. pound to a smooth finish (of blacksmith)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciyaar tun; sacabka isku garaac. Dh: jaamee.

2

raawi -ga: (magac, lab, keli) qof Nebiga, naxaris iyo nabadgelyo korkiisa ha ahaatee, xadiisyo la weriyay; qof qisas iyo akhbaar weriya. Barashada raawigu waa cilmi xadiiska ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax malayn. 2. (f.mg) Ku t.: wax ku taamid. la-mid: taawil.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax malayn. 2. (f.mg) Ku t.: wax ku taamid. m.f.dh, taawin. la-mid: taawil.

waa la naqliyay ✓

v. think, plan (about)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax kasha ku hay oo ku fakir, Dh: malay, fil, rajee.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haami, hindis

2

de: think, plan (about) With preposition ku

3

initial: t

4

lx: taawi

5

pd: (taawiyey)

6

ps: v2a=

7

key: taawi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel yaal mar wada qaadid. 2. Wax wada dhammayn.

waa la naqliyay ✓