xaashi — Macnaha & Turjumaada

1

(Xaashi-da)

2

1. Baalal xalxalleefsan oo jiljilicsan oo aad u waxtar badan; qaar waa adag yihiin oo weelal iyo galal wax lagu gurto baa laga sameeyaa qaarna wax baa lagu dhisaa; qaar korkoodaa wax lagu qoraa ama lagu daabacaa, qaar wax baa lagu duubaa, qaarna siyaalo kale oo badan baa wax loogu qabsadaa.

3

2. Warqad qoran oo la isu diro.

4

3. Warqad iska cad oo aan wax ku qornayn; (ama xaanshi).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) 1. Waraaq. 2. Dhambaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) 1. Waraaq. 2. Dhambaal. xąasid m.l.kh (-diin, m.dh) Qof aan jecleyn in ay cid aan isga ahayn wax u kordhaan.

waa la naqliyay ✓

name: Hashi

waa la naqliyay ✓

f. n. document, paper; letter

waa la naqliyay ✓

name-m paper. Lit: extremely light-skinned

waa la naqliyay ✓

-da: (n) paper (peey-par); sheet (shiit); letter (lee-ter); mail (meel) ~ waraaq.warqad

waa la naqliyay ✓

1

Carta

2

Paper

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil cad sida warqadda oo qurux badni ku dhasha.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) waraaq wax lagu qorto. Dh: xaanshi.

2

xaashi-da: (magac, dhedig, keli) farriin dhanbaal qoran ah oo waraaq la iskugu diro. Xaashidii aad ii soo dirtay way isoo qaadhay. Dh: warqad, dhambaal.

waa la naqliyay ✓

ورق

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xaashi.

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil caddaan iyo qurux ku dhashay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waraaq wax lagu qorto. Dh: xaashi, waraaq, wargad

waa la naqliyay ✓

m.l (xabashi, m.dh) Nin dhalashadiisu amxaaro tahay.

waa la naqliyay ✓

m.l (xabashi, m.dh) Nin dhalashadiisu Amxaaro tahay.

waa la naqliyay ✓

: Abyssinian person, Ethiopian male

waa la naqliyay ✓

1

magac Soomaalidu ay ku gaar yeelaan dadka Kiristaanka ah ee reer Itoobiya gaar ahaan Amxaarada ha yeeshee ahaa magactaarikheedkii mandiqada iyo dadkii degi jirayba.

2

Xabashi -ga: (magac, lab, keeli) eeg Xabash.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: Abyssinian person, Ethiopian male

3

initial: x

4

lx: Xabashi

5

pd: (-ga Pl: Xabashi (da))

6

ps: m2a-m, n5-m

7

key: Xabashi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley tabardaran daryeelid.

waa la naqliyay ✓

v. care for one's family; provide for someone (weak ~ dependent)

waa la naqliyay ✓

1

de: care for one's family; provide for s.o. (weak ~ dependent)

2

initial: x

3

lx: xaasi

4

pd: (xaasiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: xaasi

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Waraaqaha turubka midka yeekaha ku xiga oo boqorka ku sawiranyahay. la-mid: baash.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Waraaqaha turubka midka yeekaha ku xiga oo boqorka ku sawiranyahay. la-mid: baash.

waa la naqliyay ✓

pr. n., masculine: Bashi

waa la naqliyay ✓

m. n. king (playing card)

waa la naqliyay ✓

name-m King

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) king (king); of the playing card

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil la rajaynayo inuu noqdo madax taliya.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhunkasho iyo gacan ku salaaxid ay naxariisi weheliso.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) faaliye oo la adeegsado si talo loo waydiiyo. Faashigu diinta islaamka ma bannaana. Dh: faalsi.

2

faashi -ga: (magac, lab, keli) hab siyaasadeed oo ku salysan afkaartii kelitaliskii Musoliini, kuwaas oo lagu nuruuraynayay waddaninimo xag jirta. Dh: hantiwadaag, shuuci. Li: libraali, hantigoosi.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaashi-da)

2

Bar weyn oo koobaaban (ama geeshow).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Bar weyn oo midab ah oo ku taal neef xoola ah oogadiisa. la-mid: gaasho, geesho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Bar weyn oo midab ah oo ku taal neef xoola ah oogadiisa. la-mid: gaasho, geesho.

waa la naqliyay ✓

f. n. spot, circular mark

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wasakh boog noqota. Gabboodleyda gaashidu ku taal labada goonyoodba. Dh: wasakh, uskag.

waa la naqliyay ✓

1

de: spot, circular mark

2

lx: gaashi

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f

5

syn: gabbal

6

key: gaashi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kaashasho.

waa la naqliyay ✓

m. n. assistance, collaboration, cooperation

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) (is ~) is garabsashada labo dhinac, si wax loo wada qabsado. Dh: gargaarsi.

waa la naqliyay ✓

1

de: assistance, collaboration, cooperation

2

lx: kaashi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: kaashi

waa la naqliyay ✓

m.dh Xoolo cid laga soo kaxaystay si loo maalo kaddibna loo celiyo. la-mid: maal¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo cid laga soo kaxaystay si loo maalo kaddibna loo celiyo.

waa la naqliyay ✓

e.d 1. Xumo ka fog, ka dheer; taasna daa; maya. 2. Erey la yiraahda kolka wax loo bogo; baga!

waa la naqliyay ✓

inter. no!, it is not possible!

waa la naqliyay ✓

(interjection)-, aha! (aa-haa); used to express pleasure or approval

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) eeg xaashaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: no!, it is not possible! Also see: xaashaa

2

initial: x

3

lx: xaasha

4

ps: intj

5

key: xaasha

waa la naqliyay ✓

1

(Bog-ga)

2

1. Muruq ballaaran oo xalleef ah oo kala xira uurka iyo saabka oogada nafleyda.

3

2. Baalka xaashida labadeeda dhinac midkood.

waa la naqliyay ✓

1

* (Boosta-da)

2

1. Maamul dowladeed oo ku jaadan xaashiyaha la isu qoro iyo dhanbaallada iyo wixii la mid ah qaybintooda iyo isgaarsiintooda.

3

2. Xafiisyada iyo rugta hawlahaas lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

1

(Buug-ga)

2

Xaashiyo badan oo isku xiran oo wax qorani ku daabacan yihiin ama iskaba cad, oo la akhristo ama wax lagu qorto. - Kitaab.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadadi-da, Cadadi-ga)

2

Lacagta inteeda aan xaashida ahayn; cadadka dhagaxa ah (1/, 50%, 10%, 5%); jajab.

waa la naqliyay ✓

1

* (Dalkummar-ka)

2

Xaashiyo rasmi ah oo buug qaabki leh oo dawladi dadkeeda dalal shisheeye u socdaalaya u goyso; waxay caddaynayaan haybta iyo tolka qofka. Qofkii sitaa wuxuu dalkiisa iyo dalalka shisheeyahaba ka mudan yahay in la dhawro oo xumi iyo dhibba laga ilaaliyo. Baasaboor

waa la naqliyay ✓

1

(Dillaacin-ta)

2

Cad is haysta (maro, xaashi, kd.) labo meelood ama ka badan u kala jeexid; dhanbalid; qarrarin.

waa la naqliyay ✓

1

(Jallaad-ka)

2

Buug ama wax kale oo inta laysku tolo, korka lagaga rogo xaashi adag ama maro ama harag; dahaar.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kar-ka) a) Aburka kulaylku biyaha iyo wixii la mid ah, ka soo saaro. b) Cad wax lagu karo.

2

2. (Kar-ta) Gabal yar oo harag ah ama xaashi adag ama wax kale oo la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Lacag-ta)

2

1. a) Cadadi dahab ah ama qalin ama naxaas ama nikel ama wax kale oo inta qaran tumo wax laysku dhaafsado ama wax lagu kala iibsado. b) Xaashiyo qaran ama banki, karti u lihi daabacay, oo sidoo kale, wax loogu qabsado. c) Macdan cad oo jilicsan oo qaali ah, oo lacagta ka sokow, waxyaalo badan laga sameeyo (alaabada wax lagu cuno ama lagu cabbo, suuqadda iyo waxyaalaha lagu xarragoodo, kd.); Qalin.

waa la naqliyay ✓

1

(Qardaas-ka)

2

Xaashi wax lagu qoro (ama qirdaas).

waa la naqliyay ✓

1

(Qodob-ka)

2

1. (naxwe) Qaybaha hadalka qayb kamid ah oo magaca lagu dabakaro (sida nin, ninka; naag, naagta).

3

2. Xubnaha sharciga ama qaanuunka iyo wixii u eg, kolka ay xaashida ku qoran yihiin.

4

2. Waxyaalaha wargeysyada ku qoran, mid mid; maqaalad.

5

4. Musmaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Rash-ka)

2

1. Xabbad ka samaysan xaashi adag oo duuban oo baaruud qarxata keliyihi ka buuxdo.

3

2. Buntukha xabbadaha jaadkaas ah laga rido.

waa la naqliyay ✓

1

(Sadar-ka)

2

1. Xarriiq toosan oo xaashiyaha wax lagu qoro loo yeelo.

3

2. Xarriiq, hadal qoran ama daabacan ka samaysan.

waa la naqliyay ✓

1

(Saddexla-ha)

2

1. Xaashi turubka ka mid ah.

3

2. Wax kastoo saddex waxyaalood ama astaamood leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Sagara-da)

2

Sigaar, buuriga iyo xaashidu kala samaysan yihiin, oo qofku kolkuu cabba hayo isagu farihiisa ku duubto.

waa la naqliyay ✓

1

(Sakareed-ka)

2

Xabbado dhuudhuuban oo ka samaysan tabaako si wanaagsan loo jarjaray iyo xaashi khafiif ah oo ku duuban oo inta af laga daaro afka kale laga nuugo oo laga qiiqiyo; sigaar.

waa la naqliyay ✓

1

* (Shandad-da)

2

Santuukh yar oo harag ama xaashi adag ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Shintiris-ka)

2

1. Shintirin.

3

2. (*) Buug yar ama xaashiyo is-haysta oo dabadeed hadba mid la jaro ama la rogo, oo ay ku qoran tahay sanada oo maalmo iyo toddobaadyo iyo bilo u kala qorqoran. ~ Taariikh.

waa la naqliyay ✓

1

(Turub-ka)

2

Xaashiyo cayaaro badan oo kala jaad ah lagu cayaaro oo afar cuntub u qaybsan: hadhiin, dheemman, karaawil iyo isbig; cuntubkiiba wuxuu ka kooban yahay ran (yeeke, baashi, raani iyo qulaan) iyo biig (tobanle taniyo labaale).

waa la naqliyay ✓

1

(Waraaq-da)

2

Xaashi (ama warqad, warqaad).

waa la naqliyay ✓

1

de: document, paper; letter

2

hm: 1

3

initial: x

4

lx: xaashi

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f, n2a-f

7

syn: warqad

8

key: xaashi_1

waa la naqliyay ✓

1

de: Hashi

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: Xaashi

5

ps: name-m

6

key: Xaashi_2

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhunkashada iyo gacan ku salaaxidda ay naxariistu weheliso.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Si wanaagsan oo farxad iyo reyn-reyn leh qof u qaabilid.

waa la naqliyay ✓

v. give someone a warm welcome upon meeting him

waa la naqliyay ✓

1

(fal) la wadaag sheeko, adiga oo u qalbi furan. Aan booyaamo xalay baa hurdadda, Leyla baashiray e.

2

baashir: (fal) weji furan iyo farxad kaga hortag qof la soo dhoweynayo oo marti ah. Isagaana baashiray yarkii boqorka loo saaray.

3

baashir -ka: (magac, lab, keli) soo dhoweynta dadka la jecel yahay iyo qaabilaaddooda. Farduus waa qof baashirka ku fiican.

waa la naqliyay ✓

1

de: give s.o. a warm welcome upon meeting him

2

lx: baashir

3

pd: (baashiray)

4

ps: v1=tr

5

key: baashir

waa la naqliyay ✓

1

(Balashi-da)

2

Sooryo weyn; diyaafad; karan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Diyaafad ama martiqaad weyn oo marti sharaf loo sameeyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Diyaafad ama martiqaad weyn oo marti sharaf loo sameeyo.

waa la naqliyay ✓

n. feast

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sooryo ballaadhan oo weyn. Balashida raggii cunaa, bowdka noo galaye, oo bartii soo xeragashiyo, ubadkii sii laayey.

waa la naqliyay ✓

1

de: feast

2

lx: balashi

3

pd: (-da)

4

ps: n -f

5

syn: karan, sooryo

6

key: balashi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: calalsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg calalin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaashi-ga)

2

Dufan ama labeen udug leh, oo oogada la marsado.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dufan ama labeen udug leh oo oogada la marsado. 2. la-mid: dhaashasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dufan ama labeen udug leh oo oogada la marsado. 2. la-mid: dhaashad.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] grease, lubricant, oil, cream

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dufan lagaga bi'iyo jidhka basaasta iyo haraqa. Dhaashi iyo dhalaal baa kaa muuqda. Dh: dux. Li: basaas.

waa la naqliyay ✓

1

de: grease, lubricant, oil, cream

2

lx: dhaashi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m-col

5

key: dhaashi

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: faasid².

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) loser (luu zer); nonstarter

waa la naqliyay ✓

1

(Gamashi-ga)

2

(xoolo) caanaha oo yaraada; waqti jiilaal ah ku sugnaan.

waa la naqliyay ✓

1

gamashi¹: m.l 1. Xilliga naqu caddaado ee xooluhu caano yareeyo. 2. la-mid: gamashiyid.

2

gamashi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Naq, waqti uu caddaaday gaarid.

waa la naqliyay ✓

m. n. shortage of milk during the dry season

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) caanayaraynta neef hore u irmaanaa. Li: darar.

2

gamashi -ga: (magac, lab, keli) naqu marka uu gahayro ee ay geeduhu adkaadaan caleentu na dhadho. Gu' dhammaaday haddii gamashku uu liito.

waa la naqliyay ✓

1

de: shortage of milk during the dry season

2

lx: gamashi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: gamashi

waa la naqliyay ✓

name-f respectful

waa la naqliyay ✓

1

1. (Laashin-ka) Qof hees ama gabay tiriya ama ka luuqiya; heesaa; gabyaa.

2

2. (Laashin-ta) Labo laamood oo mataano ah, middood.

waa la naqliyay ✓

1

laashin¹: m.l (-nno, m.dh) Qof maansada tiriya.

2

laashin²: m.dh (-imo, m.dh) Laba laamood oo mataano ah middood.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Qof maansada tiriya.

waa la naqliyay ✓