xaashaa

(Baashaal-ka)

Wax waqtiga laysku dhaafiyo; madaddaalasho; waqti isdhaafin; hawl dhab ah, isku ladid.

baashaal¹: m.l 1. Sheeko, ciyaar iyo wixi lamida oo waqti isku dhaafin. 2. la-mid: baashaalid.

baashaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Sheeko, ciyaar iyo wixi lamida waqti ku dhaafin.

baashaal¹: m.l Sheeko, ciyaar iyo wixi lamida oo waqti isku dhaafin.

baashaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Sheeko, ciyaar iyo wixi lamida. waqti ku dhaafin. m.f.dh, baashaalid.

m. n. pastime, leisure, relaxation

baashaal v. be at leisure, pass the time, amuse oneself

-ay/baashashay: (v) enjoy (in jooy); amuse (am yuus); have a good time

(fal) tamashle wakhtiga isku dhaafi; ismadaddaali oo waqtiga wax isku dhaafi. Intay baashaalaysay buu itixaankii dhaafay

baashaal -ka: (magac, lab, keli) ismadaddaalinta aanay hawli kuu oollin.

baashaal -ka: (magac, lab, keli) jalbeebka iyo sheekaysashada. Dh: haasaawe.

m.l (-rro, m.dh) Kuul baro yaryar leh oo haweenku ku xarragoodaan.

(Gaashaan-ka)

Qalab lagu dagaallamo oo wareegsan: wuxuu ka samaysan yahay bir ama harag adag ama wax kale, oo inta gacanta lagu qabsado, riddada iyo nabarrada tuuryada ah laysaga dhigo oo lagaga gabbado.

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Qalab bir ama harag adag ah, oo looga gabbado riddada warmaha, fallaaraha iyo wixi lamida.

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Qalab bir ama harag adag ah, oo looga gabbado riddada warmaha, fallaaraha iyo wixi lamida.

v. shield, defend

gaashaan m. n. shield; full-back (football)

nickname; name-m shield, defense. Cf: Harti

-ka: (n) shield (shiildh), armor (aar mar), also armour, bulwark (buulweerk)

magaca wiil lagu metalay gaashaan oo ah wax hubka la iska dhigo. Waxa loola jeedaa in uu noqdo geesi aan dhiniciisa cadaw ka soo dhacin. Waxa kale oo ay hooyadu u bixisaa wiil ay kaga gaashaamatay in reerkeega la dhaxalwareejiyo ka dib kolkii uu saygeegii geeriyooday wiilal hore na aanay lahayn.

-ka: (magac, lab, keli) qalab wareegsan oo warmaha, leebabka iyo dhagaxda la iskaga dhigo oo bir ama saan adag ka samaysan oo dhexda ku leh meel gacanta la geliyo oo la qabsado.

Qalabka muraayadaha aragtida gudbiya leh ee lagaga gaashaanto iftiinka indhadaraandarka ah ee wax alxamidda ka dhasha.

(Haashaar-ka)

Muuqaal qurux iyo xarrago leh; mardaaddi; shoob.

m.l Muuqaal qurux iyo xarrago leh; shoob, mardaadi.

m. n., [abstract] beautiful appearance; elegance

(fal) u soco si quruxsan oo xarrago ku jirto. Dh: mardaadi, shoob.

haashaar -ka: (magac, lab, keli) muuqaal qurux iyo xarrago isku darsaday.

de: beautiful appearance; elegance

lx: haashaar

pd: (-ka)

ps: n0-m-abs

key: haashaar

n. phr. or [adverb] I ... slowly, gently, carefully

de: I ... slowly, gently, carefully rw: aal + -tayda

lx: aashay

ps: np / adv

xe: I read it carefully.

xv: Aashay baan u akhriyey.

key: aashay

pr. n., [feminine] Asha

name-falive, living; prosperous

de: Asha

lx: Caasha

ps: name-f

key: Caasha

xi. (naxwe) Xiriiriye tilmaamaya waxa ku dhashay sabab. Tusaale: “Maasha xaashiyuhu duule ee dabayl baa jiidday”. la-mid: maansha.

xi. (naxwe) Xiriiriye tilmaamaya waxa ku dhashay sabab. Tusaale: Maasha xaashiyuhu duule ee dabayl baa jiidday. la-mid: maansha.

[adverbial] [expression] because of this, for this reason

(adv) as a result of; because of; no wonder

(xidhiidhiye) tilmaamaya waxa ku dhashay sabab. Dh: maansha.

de: because of this, for this reason

lx: maasha

ps: adv-expr

see: maansha

key: maasha

(Hara) Polygala senensis KI. Polygalaceae.

-ka: (n) [plural ofxaas] wives (waay-vis); families (faa-milis) ~ reer, afooyin

(fal) xaas yeelo; qof masuul ah oo xaas leh noqo. Dh: xaasow, xaasoow, waayeel.

xaasaw-da: (magac, dhedig, keli) miiq yar oo silig maara ah oo korontada ama liinka telefanka la mariyo. Waranka waxa la geliyaa jufo xaasaw leh. Dh: maar.

(Xaashi-da)

1. Baalal xalxalleefsan oo jiljilicsan oo aad u waxtar badan; qaar waa adag yihiin oo weelal iyo galal wax lagu gurto baa laga sameeyaa qaarna wax baa lagu dhisaa; qaar korkoodaa wax lagu qoraa ama lagu daabacaa, qaar wax baa lagu duubaa, qaarna siyaalo kale oo badan baa wax loogu qabsadaa.

2. Warqad qoran oo la isu diro.

3. Warqad iska cad oo aan wax ku qornayn; (ama xaanshi).

m.dh (-iyo, m.l) 1. Waraaq. 2. Dhambaal.

m.dh (-iyo, m.l) 1. Waraaq. 2. Dhambaal. xąasid m.l.kh (-diin, m.dh) Qof aan jecleyn in ay cid aan isga ahayn wax u kordhaan.

name: Hashi

f. n. document, paper; letter

name-m paper. Lit: extremely light-skinned

-da: (n) paper (peey-par); sheet (shiit); letter (lee-ter); mail (meel) ~ waraaq.warqad

Carta

Paper

magac loo baxsho wiil cad sida warqadda oo qurux badni ku dhasha.

-da: (magac, dhedig, keli) waraaq wax lagu qorto. Dh: xaanshi.

xaashi-da: (magac, dhedig, keli) farriin dhanbaal qoran ah oo waraaq la iskugu diro. Xaashidii aad ii soo dirtay way isoo qaadhay. Dh: warqad, dhambaal.

ورق

(falkaabe) erey tusa illaa halka u dambeysa ee arrin looga jeedo. Dh: illaa, maca.

name-f elegant; husked

(tilmaame) qooshan oo la xashay ah. Qooshku wuu xashan yahay. Dh: cajiiman.

m.l la-mid: xanshar.

-ka: (magac, lab, keli) qolofta bunka ku dahaadhan ee xawsada laga samaysto. Dh: xanshar.

m.f.l eeg baasho.

-da: (magac, dhedig, keli) waraaq labadeeda dhan. Dh: bayaad, waraaq.

baashad -ka: (magac, lab, keli) dilka cadawga darajo ku doonid; baal ku gashad.

name-f Queen

magac loo baxsho gabadh lagu faaninayo inay leedahay saansaanyihii iyo astaamihii bogoradaha.

(fal) baabbacada gacanta ku salaax oo dhunko. Aadan waa nin naxariis badan oo carruurta gacana ku baasheeya. Dh: baashee.

(Caashaq-a)

1. Jacayl xeel dheer.

2. (doonni, markab) ku xirasho; dhinaca ku qabasho (deked, kd.).

caashaq¹: m.l 1. la-mid: cishqi. Kalgacal qoto dheer oo aadanaha labkiisa iyo dheddigiisa dhex mara; jacayl. 2. la-mid: caashaqid.

caashaq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. Qof mid kale oo cayntiisa ka duwan kalgacal qoto dheer u hayn. 2. Ku c.: markab, baabuur, xoolo iyo wixi lamida meel wejigooda ku aaddin.

caashaq¹: m.l la-mid: cishqi. Kalgacal qoto dheer oo aadanaha labkiisa iyo dheddigiisa dhex mara; jacayl.

caashaq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. Qof mid kale oo cayntiisa ka duwan kalgacal qoto dheer u hayn. 2. Ku c.: markab, baabuur, xoolo iyo wixi lamida meel wejigooda ku aaddin. m.f.dh, caashaqid.

v. love, be ~ fall in love

caashaq vl. n. love, romance

-a: (n) love (laav) ~ jacayl, cishqi —Syn: affection, devotion, fondness, infatuation, romance

(fal) nafle ama wax kale in aad hanato aad u doon. Dh: jeclow. Li: necbow.

caashaq: (fal) doonni aad waddo, dekedda ku soo xidh.

caashaq-a: (magac, lab, keli) rabitaan qoto dheer oo uu qofku wax ama nafle kale u hayo; kalgacayl. Dh: jacayl. Li: nacayb.

caashaq -a: (magac, lab, keli) doonni ama markab, deked ku soo xidhid.

faashad¹: m.dh (-do, m.l) Gabal dhar oo cad oo lagu duubo meelaha dhaawacan ee jirka.

faashad²: m.f.dh eeg faasho.

m.dh (-do, m.l) Gabal dhar oo cad oo lagu duubo meelaha dhaawacan ee jirka.

-da: (n) bandage (baan-dheeyj); gauze (gooz); pad (paadh) ~ gaarso

-da: (magac, dhedig, keli) maro meesha jidhka dhaawacanta lagu duubo oo daawada u haysa. Faashad cusub ha lagu xidho boogta.

faashad -da: (magac, dhedig, keli) khad sara jooga oo kolka dhisme la talbiisayo lagu calaamadsado si talbiistu iskugu sinnaato. Wa: faashado.

m.f.l eeg kaasho. la-mid: kaashi.

-ka: (magac, lab, keli) cid ama wax kale, taageersi.

(fal) wada gaadh oo wanaag ku caan yeel. Dh: nimcee, wanaaji, maashee, maanshee.

-ka: (magac, lab, keli) xaadhin samaysasho.

xaadhad -ka: (magac, lab, keli) qosol ama sakaraad la rafasho.

(tilmaame) haran oo la fiiqay ah. Daarad xaadhan wax ku akhri. Dh: fiiqan, xaaqan, haran.

xaadhan: (tilmaame) sallaxan oo wixii alaab yaal oo dhan laga guray ah.

famille, épouse.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xaasaan.

(Xaasaan-ka)

Caato; weyd; macaluul.

xaasaan¹: m.l (-ammo, m.dh) Caato; weyd, macluul.

xaasaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Xoolo caatoobid; weydoobid.

m. n., [abstract] (adj.): weakness, emaciation; skinny, emaciated

xaasaan [inchoative] v. become thin ~ emaciated, get very weak

(fal) caato aad u dhuuban noqo. Waad buurnaatee xaasaan. Dh: dhuubo, miliil, wedow. Li: booro, naax.

xaasaan-ka: (magac, lab, keli) weyd xoog ah oon hilib badan lahayn. Dadbaa xaasaanka jecel inna way nacaan. Dh: caato, weyd. Li: shilays, buuri.

xaasaan -ka: (magac, lab, keli) qof dhuuni iyo dharba loo dhammaystiro oo la rabbarabbeeyo.

pr. n., loc. Ethiopia

Ethiopie, Abyssinie.

a: Itoobiya

de: Ethiopia

initial: x

lx: Xabasha

pd: (-da)

ps: n0-loc-f

key: Xabasha

الحبشة

m.l 1. (u) Jabjab. 2. Buunsho. 3. Xash. 4. Qolof duubaya iniinta qaxwe ah. la-mid: xashar.

m.l 1. (u) Jabjab. 2. Buunsho. 3. Xash. 4. Qolof duubaya iniinta qaxwe ah. la-mid: xashar.

m. n. husk; fragment

-ka: (magac, lab, keli) qaxwe ama xawso laga sameeyo qolofta bunka. Dh: qashir, xawso.

xanshar -ka: (magac, lab, keli) qolofta bunka laga diiro. Xanshar si wanaagsan loo saloolaa wuu xawso macaan yahay. Dh: qashir.

a: xashir

de: husk; [ext.] fragment

initial: x

lx: xanshar

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: xanshar

(fal) socsoco oo kolba meel iska dalxiis. Xaashxaash hadday kuu gaadhay xadkase ha dhaafin. Dh: dalxiis, tamashlee.

xaashxaash-ka: (magac, lab, keli) socsocod kolba meel la iska dalxiiso. Lacagtiisii xaashxaash ayuu ku dhammeeyey Dh: dalxiis, tamashle, taxtaxaash.