xaasaamin

-ka: (magac, lab, keli) eeg xaasaan.

(Xaasaan-ka)

Caato; weyd; macaluul.

xaasaan¹: m.l (-ammo, m.dh) Caato; weyd, macluul.

xaasaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Xoolo caatoobid; weydoobid.

m. n., [abstract] (adj.): weakness, emaciation; skinny, emaciated

xaasaan [inchoative] v. become thin ~ emaciated, get very weak

(fal) caato aad u dhuuban noqo. Waad buurnaatee xaasaan. Dh: dhuubo, miliil, wedow. Li: booro, naax.

xaasaan-ka: (magac, lab, keli) weyd xoog ah oon hilib badan lahayn. Dadbaa xaasaanka jecel inna way nacaan. Dh: caato, weyd. Li: shilays, buuri.

xaasaan -ka: (magac, lab, keli) qof dhuuni iyo dharba loo dhammaystiro oo la rabbarabbeeyo.

(Xaaraami-ga)

Qofka xaaraanta fala oo aan u aabayeelin, siiba tuugga wax xadidda badan.

m.l.kh X. ah: nin aan xaaraanta ka dhawrsan.

m. n. rogue, sinner; criminal

-ga: (n) backbiter (baak-baaytar); evildoer (ival-dhuwer); bad person; the wicked; sinner (si-ner); spy (ispaay)

-ga: (magac, lab, keli) qof aan xaaraanta ka maagin oo xalaal iyo xaaraantu mid u tahay. Xaaraan cune waa xaaraami.

xaaraami -ga: (magac, lab, keli) tuug wax xada. Dh: xadhkagoys, tuug. Li: xalaalmiir.

de: rogue, sinner; criminal (one who does immoral, unclean or illicit acts)

initial: x

lx: xaaraami

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

key: xaaraami

(Hasadin) N Euphorbia hararensis Pax. Euphorbiaceae.

-ta: (magac, dhedig, keli) dabbaalid oo meel ku xasilin. Xasaajinta ayay xooluhu ku dhergaan. Dh: dabaalid, celin.

m.f.dh eeg gaadaami. la-mid: gaadaamis.

(Haasaawin-ta)

(cid) haasaawe u sheegid; u qabasho.

m.dh la-mid: haasaaweyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, haasaawe ku madaddaalin oo u sheegid.

haasaawin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale sheekooyin maaweelo ah uga sheekayn… Goluhuu ku haasaawin jiray gocanayaa mooyi.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaydaamid.

m.f.dh eeg xaradhaami.

-ta: (magac, dhedig, keli) baaqbaaqid oo biyuhu meelo ay ku joogsadaan u samayn. Dh: baaqbaaqid.

xaradhaamin -ta: (magac, dhedig, keli) xanaanayn dheeraad ah oo loo sameeyo wax lexejeclo loo leeyahay. Dh: dhaqaalayn.

m.f.dh eeg baashaali.

-ta: (magac, dhedig, keli) maaweelin oo wakhtidhaaf u samayn. Dh: maaweelin.

(Daandaamin-ta)

Daandaan ka dhigid.

m.f.dh eeg daandaami.

-ta: (magic, dhedig, keli) tamarbeel ku ridid. Dh: wareerin, daandaamis.

Gaashaan loo yeelay, lagu rogey; la adkeeyey; malaasan.

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) 1. Wax hubkii uu isku difaaci lahaa u dhanyahay ahaansho. 2. Wax dahaar adag oo aan hub fudud kari karin leh ahaansho.

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) 1. Wax hubkii uu isku difaaci lahaa u dhanyahay ahaansho. 2. Wax dahaar adag oo aan hub fudud kari karin leh ahaansho. m.f.dh, gaashaamnaan.

der. [adjective] shielded

-aa: (adj) armored (aar-maridh)-, also armoured, protected (pro tak-tidh); shielded (shiildidh), bulletproofed (buletpuruufidh). Ex: gawaarida gaashaaman; the armored [armoured] vehicles

de: shielded

lx: gaashaaman

ps: adj-der

key: gaashaaman

(magac, dhedig, keli) meel ijaar ama ood hore lahayd laamo aan badnayn oo qoyan saarasaarid. Laanlaamin badanaa, reerkii ladnaan jiray, ma libaax ayaa helay. Dh: laandayrid.

-ta: (magac, dhedig, keli) marba naas dhiigin. Naasnaasintu daranddoori maaha.

naasnaasin-ta: (magac, dhedig, keli) nabsi horay loo galay abaalkiisa helid oo shallayto iyo murug ku jirid. Nabsi kii dhitaystaa naasnaasinaayee.

(Qaanqaamin-ta)

Arrin la qaban doono, waxyaalaha ay u baahan tahay oo ku fuli doonto, isku duwduwid, diyaarin, qabanqaabin.

m.f.dh eeg qaanqaami.

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin la qaban doono isku diyaarinteed. Waxan ku jirnaa qaanqaaminta shirweynihii ururka. Dh: qabaanqaabin, diyaarin, iskududuwid.

(Xaaraamayn-ta)

Xaaraan ka dhigid.

m.f.dh eeg xaaraamee. la-mid: xaaraantimayn.

-ta: (magac, dhedig, koli) mamnuucid oo xaaraan ka dhigid.

(Xaarxaarin-ta)

Hadal xaarxaaro ah ku dhihid.

m.f.dh eeg xaarxaari.

-ta: (magac, dhedig, keli) cancana nasho badan; hadal xaarxaaro ah ku dhihid. Dh: xaarxaaris.

xaarxaarin-ta: (magac, dhedig, keli) carruur badan xaargeyn. Dh: xaarxaarsiin.

(Xaasin-ta)

Inta xaaska ah, si gaar ah u dhaqaalayn.

m.f.dh eeg xaasi.

-ta: (magac, dhedig, keli) masaariif iyo xanaanoba u samayn. Dh: masruufid, daryeelid.

xaasin -ta: (magac, dhedig, keli) xaas samayn; guursasho oo reer dhisid. Dh: xaasayn.

m.l la-mid: asaasi.

m. n. (adj.): basis, basics; basic

-ga: (n) 1. essential (i-sen-shel); fundamental (fan-dha-men-tai). 2. inherence or indispensable ~ lama huraan

-ga: (magac, lab, keli) waxa mahuraankal ah ee wax kale aan looga maarmayn.

de: basis, basics; [atr.] basic

lx: aasaasi

pd: (-ga)

ps: n2-m

key: aasaasi

أَسَاسِيَ

-ta: (magac, dhedig, keli) go'aan dacwadeed oon xeer iyo qodobbo qaanuun la raacine dan iyo maslaxo kolkaa joogta la eego inta dacwadda daraf ka ahina oggolaato; arrin gudashadeeda aan xeer la raacin ee dan guud iyo ilaalinta maslaxada uun la eegay oo la isku tanaasulo. Gar xeer ku hagaagi weyday xaagaan baa lagu dayaa. Dh: xal, xeerjajab.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kasta oo uu nas sharci ahi ku soo arooray xaaraantinimadiisa oon shareecaddu bannayn xalaalna ahayn. Hilibka doofaarku waa xaaraam. Dh: xaaraan.

xaaraam: erey la yidhaa kolka si cad wax loo diddan yahay.

(Xaaraan-ta)

Waxa aan shareecadu bannayn oo xalaal ka dhigin; booli.

m.dh Wax aan shareecadu banayn oo xalaal ka dhigin; booli.

m.dh Wax aan shareecadu banayn oo xalaal ka dhigin; booli.

f. n., [collective] (adj.): what is prohibited in Muslim law; impure, unclean, immoral, illegal

xaaraan [feminine] n. foreskin, prepuce

-ta: (n) unlawful (an-loo-ful) or illegal (i-liigal) especially something which is unlawful or prohibited in Islamic law [shari'a]

-ka: (magac, lab, keli) cudur halis ah oo xoolaha ku dhaca. Sicii dhiin xaaraan baa dilay Dh: kud, kaaraan.

xaaraan-ta: (magac, dhedig, keli) wax kasta oo uu nas sharci ahi xaaraantinimadiisa ku soo arooray shareecadduna bannayn oo aan xalaal ahayn.

حَرَام

(fal) dabbaal oo xasili. Dh: xasili. Li: aguuji.

m.l.kh X. ah: wax taabashadooda, ka hadliddooda iyo talakeenkoodu keeni karo dhibaato.

m.l.kh X. ah: wax taabashadooda, ka hadliddooda iyo talakeenkoodu keeni karo dhibaato.

m. n. delicate object

-ah: (adj) sensitive (san-si-tif); delicate (dela-keeyt). Ex: arrin xasaasi ah; a sensitive matter

bw: Arabic

de: delicate object

initial: x

lx: xasaasi

pd: (-ga)

ps: n-m

key: xasaasi

m.f.dh eeg aadaan². la-mid: aadaan¹, aaddamid, aaddaan¹, eedaamid, eedaan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) salaadka oo ah cibaado si gaar ah loo guto, ku baaqid. Dh: addimid, addimaad, eedaamid,

aasaasan¹: f.mg1 (-smay, -santay) la-mid: asaasan¹.

aasaasan²: f.mg4 (-snaa,-snayd) la-mid: asaasan².

(tilmaame) wax unkan oo an ebyanayn. Xisbi aasaasan ayuun baa lagu hawlgali karayaa. Dh: billaaban, anbaqaadan.

m.dh la-mid: asaasid.

-da: (magac, dhedig, keli) unkidda wax cusub oo la bilaabo. Waxa la oggolaaday aasaasidda xisbi cusub.

-ta: (magac, dhedig, keli) cawlayn oo wax basaasay oo aan la subkin ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaraar caddayn ah soo saar.

f.g2 (-iyay, -isay) Awr la rarayo luqunta iyo jeeniga hore isku xirid si aanu u kicin.

m.f.dh eeg galaami. la-mid: galaamis¹.

(Gawaamin-ta)

Meel gawaan ah ku tuurid; legdid: dibrin; (ama gawaanin).

m.f.dh eeg gawaami. la-mid: gawaamis, gawaanin, gawaanis.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: haasaawee.

v. tell stories; chat, have a conversation

-yey / say: (v) have a romantic chat or conversation with a member of the opposite sex; flirt

(fal) cid kale u sheekee oo maaweeli. Dh: sheekee, madaddaali, maaweeli.

de: tell stories; chat, have a conversation

lx: haasaawi

pd: (haasaawiyey)

ps: v2a=

key: haasaawi

(Hayaamin-ta)

Meel fog oo abaari ka sokayso xoolo u kaxayn; kaynaanin.

m.f.dh eeg hayaami.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolaha meel fog oo doog iyo naq leh u rarid. Dh: kaynaanin, hayaamis, qayaadin.

m.dh la-mid: kacaamayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) kacaan ka dhigid.

m.dh la-mid: nidaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) si wanaagsan wax u agaasimid. Dh: nidaamin.

m.f.dh eeg qaaqami. la-mid: qaaqamis.

(Qaaraami-ga)

1. Heeso iyo gabayo caashaq ah oo gaar ah.

2. Dadka tirsha laftooda (ama qaraami).

m.l 1. Heesihii hore oo caashaqa ku saabsanaa. 2. Q. ah: qof heesihii hore ee caashaqa tirin jirey. la-mid: qaraami.

m.l 1. Heesihii hore oo caashaqa ku saabsanaa. 2. Q. ah: qof heesihii hore ee caashaqa tirin jirey. la-mid: qaraami.