xaarxaari

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof buka ama dhaawac ah baanin. 2. la-mid: kharaari. Wax qaraar ka dhigid.

v. make bitter ~ sour

(fal) khadhaadh ka dhig. Bunka adkee oo xaraari. Dh: qadhaadhee.

xaraari: (fal) wax sumaysan dawo sunta ka fadhaxda sii. Dh: balalatir, xadhaadhi.

xaraari: (fal) cunto lagu xadhaadho sii oo wax balalooday ka dhig. Dh: xadhaadhi.

a: kharaari

de: make bitter ~ sour

initial: x

lx: xaraari

pd: (xaraariyey)

ps: v2a=tr

key: xaraari

(Xaaraami-ga)

Qofka xaaraanta fala oo aan u aabayeelin, siiba tuugga wax xadidda badan.

m.l.kh X. ah: nin aan xaaraanta ka dhawrsan.

m. n. rogue, sinner; criminal

-ga: (n) backbiter (baak-baaytar); evildoer (ival-dhuwer); bad person; the wicked; sinner (si-ner); spy (ispaay)

-ga: (magac, lab, keli) qof aan xaaraanta ka maagin oo xalaal iyo xaaraantu mid u tahay. Xaaraan cune waa xaaraami.

xaaraami -ga: (magac, lab, keli) tuug wax xada. Dh: xadhkagoys, tuug. Li: xalaalmiir.

de: rogue, sinner; criminal (one who does immoral, unclean or illicit acts)

initial: x

lx: xaaraami

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

key: xaaraami

(fal) nolosha ku halalmaci oo aad u silci. Dh: gubgub, holacdhoomi.

-ta: (magac, dhedig, keli) carruur mid ka badan meel ay ku xaarxaaraan geyn. Dh: xaar geyn.

(fal) si nabad iyo degganaansho leh u soco; si xarrago ah u soco. Ninkii ladan baa baarbaarriyee, miyaan Barniyey hurdo beegsanaayaa. Dh: tamashlee, daanshadaanshoo.

-da: (magac, dhedig, keli) aad u silcid; dulloobid, leelleelid.

(Daardaarid-da)

1. Dab, nal, dhawr jeer oo isu dhowdhow daarid.

2. Maagid; juqjuqayn; daandaansi.

m.f.dh eeg daardaar². la-mid: daardaar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dab, nal iyo wixii la mid ah, kolba shidid. Dh: shidshidid.

daardaarid -da: (magac, dhedig, keli) cid kale, faragelin ku samayn oo gardarro ku doonad. Daardaaridda duga ka daa haddii kale dacar baad ka leefi. Dh: juqjuqayn, daandaansad, maagid.

daardaarid -da: (magac, dhedig, keli) cid kale, talo u jeedin oo waanin.

-ta: (magac, dhedig, keli) nal dhawr jeer oo isu dhowdhow shidid. Dh: shidshidis.

daardaaris -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, faragelin ku samays oo gardarro ku doonasho. Dh: juqjuqays, daandaansi, maagis, daardaarid.

daardaaris -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, waano iyo talo u soo jeedin.

m.dh la-mid: farfarid.

-da: (magac, dhedig, keli) daldalloollo yaryar u yeelid.

-da: (magac, dhedig, keli) nolosha adduun ku silcid oo dab saarid. Dh: holacdhoomi, gubgubasho, cooncoomid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax laga. tegey qaadqaadasho oo urursasho. Dh: xaabxaabis, urursad.

-ga: (magac, lab, keli) aayar dusha uga qaadqaadasho.

-da: (magac, dhedig, keli) wax horay looga shaqeeyey gacanta marin oo qurqurxin. Dh: tafaftirid, xaalxaalis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaalxaalid. xaami: (tilmaame) iibsi xawli ku socda oo aad u wanaagsan ah.

m.dh Wadiiqo yar oo u dhexeysa laba dhisme, laba beerood, ama laba xero iyo wixi lamida.

m.dh Wadiiqo yar oo u dhexeysa laba dhisme, laba beerood, ama laba xero iyo wixi lamida.

(Hara) Polygala senensis KI. Polygalaceae.

1. (Xaraar-ka) Dhadhan aan macaaneyn (ama kharaar, qaraar).

2. (Xaraar-ta) Dhagax-nuuradeed.

m.dh (-ro, m.l) 1. Gebi ku yaal babac qar dheer oo badanaa daayeerku ku hoydo habeenkii. 2. la-mid: tarro. Dhagax-nuuradeed.

xarąar¹: m.l 1. Dhadhan aan macayn. 2. Wallac. la-mid: kharaar.

xarąar²: f.g1 (-ray, -rtay) Haweeney wallicid.

xarąar: m.l 1. Dhadhan aan macayn. 2. Wallac. la-mid: kharaar.

m. n. (adj.): bitter taste; bitterness; bitter, acrid, sour

xaraar [feminine] n. limestone

-ka: (n) bitter (bitar) ~ qaraar, kharaar

xaraar -tay: (v) morning sickness; sickness of early pregnancy ~ wallac

(fal) xadhaadh oo cunto ama caleen ku sumaw. Jaadka ku xaraar. Dh: xadhaadh.

xaraar: (fal) jaad bun, shaah ama wax la mid ah u hamuun oo u baaho; xaraaro ha ku hesho oo cas iyo hamaahsi badan yeelo. Bunka u xaraar.

xaraar-ka: (magac, lab, keli) dhadhan aan macaanayn oo dacarta iyo dawooyinka badhkood ay leeyihiin. Bunka xaraar ayaan fuudi kari waayay Dh: qaraar, kharaar, qadhaadh, xadhaadh.

xaraar-ka: (magac, lab, keli) sumaw ama balalood lagu sumoobo oo lagu xadhaadho cunto ama caleen la cuno. Caano ama sharaab badan oo la cabbaa xaraarka way khafiifiyaan. Dh: xadhaadh.

xaraar -ta: (magac, dhedig, keli) jar aad u dheer oo in la fuulaa adag tahay. Xaraar daayeer xoolo ma daaqaan. Dh: jar, qaw.

xaraar-ta: (magac, dhodig, keli) ciid cad oo dhagax nuuradeed ah oo raggu madaxa marsadaan. Dh: darro, malaas.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid baraare siin (Eebbe).

(Barari) S Cissus aphylla Chiov. Vitaceae.

S Cissus quinquagularis Chiov. Vitaceae.

-ga: (magac, lab, keli) qaadka soo baxaaya ee cusub, ee curdanka ah. Baraari weeye qaadku. Dh: fiil. Li: gahayr, garraad.

f. n., pl. sailors

de: sailors

lx: baxaari

pd: (-da)

ps: n8-f-pl

key: baxaari

f.mg2 (-iyay, -isay) Qof suuxay ahaansho. Tusaale: “Far garaarisa baa laga waayay”.

f.mg2 (-iyay, -isay) Qof suuxay ahaansho. Tusaale: Far garaarisa baa laga waayay. m.f.dh, garaarin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax badin. 2. Xowli kordhin.

(fal) baabuur iyo wax la mid ah, xawli ku kaxee. Karaari gaadhiga oo kadarta ka saar. Dh: taraari.

(Marari) N Clerodendrum mycricoides (Hochst) Vatke. Verbenaceae.

(fal) caleen ka dhergi. Dibiga qaraari ha kaa fadhiistee.

-ga: (magac, lab, keli) timir ku jirta saxaarad, timirta noocaas ah.

(fal) meel godan oo dhulka ah kusii daa si uu isku rogrogo ama u taraaro. Dh: giraangiri.

f.g1 (-ryay, -riday; -ryi) Wax ruxid ama jiljilid (gilgilid).

v. shake

(fal) rux; gilgil, walaaq.

waraari: (fal) haan iyo wax la mid ah, cul adigoon biyo marin iyo qoyaan toona. Haanta qori waraari. Dh: cul, cug.

cf: gilgil; rux

de: shake

initial: w

lx: waraari

pd: (waraaryay / waraariday)

ps: v1=tr

key: waraari

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kasta oo uu nas sharci ahi ku soo arooray xaaraantinimadiisa oon shareecaddu bannayn xalaalna ahayn. Hilibka doofaarku waa xaaraam. Dh: xaaraan.

xaaraam: erey la yidhaa kolka si cad wax loo diddan yahay.

(Xaaraan-ta)

Waxa aan shareecadu bannayn oo xalaal ka dhigin; booli.

m.dh Wax aan shareecadu banayn oo xalaal ka dhigin; booli.

m.dh Wax aan shareecadu banayn oo xalaal ka dhigin; booli.

f. n., [collective] (adj.): what is prohibited in Muslim law; impure, unclean, immoral, illegal

xaaraan [feminine] n. foreskin, prepuce

-ta: (n) unlawful (an-loo-ful) or illegal (i-liigal) especially something which is unlawful or prohibited in Islamic law [shari'a]

-ka: (magac, lab, keli) cudur halis ah oo xoolaha ku dhaca. Sicii dhiin xaaraan baa dilay Dh: kud, kaaraan.

xaaraan-ta: (magac, dhedig, keli) wax kasta oo uu nas sharci ahi xaaraantinimadiisa ku soo arooray shareecadduna bannayn oo aan xalaal ahayn.

حَرَام

-ka: (magac, lab, keli) wax dhammaaday inta yar ee ka sii hadh hadha. Dh: hadhaa.

-ga: (magac, lab, keli) markab dagaal oo weyn. Xaraabi baa Berbera ku soo xidhay.

name-m bitter taste; bitterness; acrid; sour. Lit: he whose enemy grieved at his birth while his parents and kinsmen were over-joyed

magac loo baxsho wiil xilliguu dhashay cadawga reerkoogu jabay ama la rajaynayo inuu noqodo geesi xadhaadh.

(fal) meel quluul ah ka dhaadhac oohoos uga sisibo. Jarka ka xaraaro. Dh: daadeg.

xaraaro: (fal) meel tiiri ah fano oo kor u fuul. Xaraaro jiirta. Dh: fano, fuul.

xaraaro-da: (magac, dhedig, keli) lulo, caajis iyo hamaahsi madax xanuun la dareemo kolka wax la bartay la joojiyo sida sigaarka, xawsada, jaadka iyo waxyaale kale oo la mid ah. Niyada ayaan jaad ka jaroo xaraaro ima hayso. Dh: hamuun, baahi.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Barbaar ka dhigid. 2. Jir, garaad, anshax iyo wixi lamida ee ubad, dhisid; korin; tababbarid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Barbaar ka dhigid. 2. Jir, garaad, anshax iyo wixi lamida ee ubad, dhisid; korin; tababbarid. m.f.dh, barbaarin.

v. rear, raise, bring up; tame

-yey/ say: (v) raise (reeyz); bring up; rear (ri-yer); foster (foos- ter). Ex: aabbahay baa isoo barbaariyey; my father has raised me

(fal) barbaar ka dhig. Si wanaagsan u babaari carruurta. Dh: kori.

barbaari: (fal) «ku ~» dhaqan ku soo kori, ku tababbar. Diinta islaamka ku babaari carruurta.

de: rear, raise, bring up; tame

lx: barbaari

pd: (barbaariyey)

ps: v2a=

key: barbaari

(fal) dulloow oo leelleel; silic iyo dhib ha ku helaan.

caarcaar -ka: (magac, lab, keli) dhibaato iyo rafaad aan kala go' lahayn; silic iyo leelleel isdabajoog ah. Gabadha intii uu ninkeedu maqnaa caarcaar iyo carcaraaf baa dilay. Dh: leelleel, silic, dhibaato.

caarcaar -ka: (magac, lab, keli) midab isku dhex jira oo aan saafi ahayn.

(Daardaar-ka)

Daardaarid.

daardaar¹: m.l la-mid: daardaarid.

daardaar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Dab, nal, dhawr jeer oo isu dhowdhow daarid. 2. Maagid; juqjuqayn; daandaansi.

f.g1 (-ray, -rtay) 1. Dab, nal, dhawr jeer oo isu dhowdhow daarid. 2. Maagid; juqjuqayn; daandaansi. m.f.dh, daardaarid.

v. kindle ~ light several fires; annoy, irritate

-ka: (magac, lab, keli) marka laga cadhaysiiyo qof waalan ama la taabtaabto bahal cadho xun. Ninka waalan daardaarka ka dhaafa haddii kale wuu idin dagaali. Dh: juqjuqayn, daandaansi, maagid, daardaaris.

daardaar-ka: (magac, lab, keli) cid u baahan, talo u jeedin. Dh: dardaaran.

de: kindle ~ light several fires; [fig.] annoy, irritate

lx: daardaar

nt: daardaar (ka) [vn-m]

pd: (daardaaray)

ps: v1=pl

key: daardaar