xaarid

(Aarid-da)

Qof hor loo diley darti, qof u dilid; aargudid.

m.f.dh eeg aar². la-mid: aaris.

-da: (magac, dhedig, keli) (u ~) qof dhib iyo aano loo geystay, uga soo gudid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Ilmo si uu u saxaroodo majasaarid. 2. Cariish dhiriq marin.

(Baarid-da)

1. Wax qarsoon, si runtood loo gaaro, wax ka qabasho: raadin; baanji; baaraan samayn.

2. (ganacsi) aan iibsamin.

baarid¹: m.l.kh B. ah: Wax aad u qabow.

baarid²: m.f.dh eeg baar². la-mid: baaraan, baaris³, baaritaan.

vl. n. investigation, analysis, inspection, search

-da: (n) investigation (investageyshin); inspection (inispekshin); research ~ baaritaan, baaris

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baadhid.

baarid -da: (magac, dhedig, keli) badeeco meel fagaare ah lagu munaadaynayo, qofka qiimaha ugu sarreya sheegay u xukumid.

baarid -ka: (magac, lab, keli) badeeco baartay kolka suuqa la geeyay, cid gadatana la waayey.

a: baaraan, baaris, baaritaan

de: investigation, analysis, inspection, search

lx: baarid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: baarid

بَحْثِ، دِرَاسَة

caarid¹: m.dh la-mid: caar¹.

caarid²: m.dh (-dyo, m.dh) (juqraafi) Hirar waa tallantaaliga kicitaanka iyo dhicitaanka ee badda dusheeda, kaas oo dhaca ugu dhawaan maalintii labo jeer waxaana sababa cufisjiidadka dayaxa iyo ka qorraxda oo isna si kan yar u sababa. Badweynnada furan, faraqa u dhexeeya heerarka hirarka sare iyo hirarka gaaban wuxuu ka yaryahay 1 m, laakin badaha gunta gaaban ee qaaradaha saaran faraqu wuxuu gaarayaa in ka badan 6 m, gacannada dhuuban ee hirarka leh waxaa dhici karta faraqu inuu gaaro 15 m ama ka badan.

m.dh (-dyo, m.dh) (juqraafi) Hirar waa tallantaaliga kicitaanka iyo dhicitaanka ee badda dusheeda, kaas oo dhaca ugu dhawaan maalintii labo jeer waxaana sababa cufisjiidadka dayaxa iyo ka qorraxda oo isna si kan yar u sababa. Badweynnada furan, faraqa u dhexeeya heerarka hirarka sare iyo hirarka gaaban wuxuu ka yaryahay 1 m, laakin badaha gunta gaaban ee qaaradaha saaran faraqu wuxuu gaarayaa in ka badan 6 m, gacannada dhuuban ee hirarka leh waxaa dhici karta faraqu inuu gaaro 15 m ama ka badan.

Low tide

(tilmaame) bad dib u baxday oo noqotay. Baddu waa caarid oo lama dabbaalan karo manta.

(Daarid-da)

1. Dab birin, ifin, shidid, hurin.

2. Taabasho; maagid, daandaansi.

m.f.dh eeg daar². la-mid: daaris.

vl. n. ignition

-da: (magac, dhedig, keli) dab, nal iyo wixii la mid ah, shidid. Daaridda dabka ka hor xaabo noo keen. Dh: hurin, noolayn, daaris.

daarid -da: (magac, dhedig, keli) caano la lulayo oo aanan weli subaggii ka bixin, in yar ka shubid oo hubin inay baxeen. Dh: bilqin.

daarid -da: (magac, dhedig, keli) cid kale, faragelin. Ha i daarin, kuma daaree.

de: ignition

lx: daarid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: daarid

(Faarid-da)

1. (caano) faar yeelasho, noqosho.

2. Qodid; faagid.

m.dh 1. la-mid: faarniin. eeg faar². 2. la-mid: farid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg faadhid.

faarid-da: (magac, dhedig, keli) caano ama carro dhanaan faar yeelasho. Kulaylkaa caanaha faaridda ugu wacan.

(Gaarid-da)

Wax durugsan oo tiigsasho ama socod ama si kale loogu tago ama loo taabto; ka dabategid; soo qabasho.

m.f.dh eeg gaar³. la-mid: gaarniin.

-da: (magac, dhedig, keli) masaf ama dabaq, dahaadh ku tolid.

gaarid -da: (magac, dhedig, keli) gubid meel uu nabur ku dhacay ama qodaxi mudday dab ku wareejin.

gaarid -da: (magac, dhedig, keli) laabta ama jinta nabarro u yeelid oo dharkayn marin.

gaarid -da: (magac, dhedig, keli) wax ama meel kaa fog gaarid. Dh: gaadhid.

(Haarid-da)

Dhuldhac diidid; werfid; harjadid; madaxdhulladhicid.

m.f.dh eeg hąar².

-da: (magac, dhedig, keli) calaamad wejiga ama dhabarka lagaga dhigo ilmaha dhashay ama wanka adhiga lagu darayo ee sumalka.

haarid -da: (magac, dhedig, keli) dhuldhac ama welfid maanka la iska qaado. Dh: harjadid, welfid.

(Kaarid-da)

Kaar yeelasho.

m.f.dh eeg kaar². la-mid: kaar¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) marka xanuunku qof ku keeno xummad.

-da: (magac, dhedig, keli) ka dhaafid; ka saamixid; ka maaris. Qirashada dembiga ayaa maaridda keentay.

(Naarid-da)

Naar gelin; cadaabid.

m.f.dh eeg naar³.

-da: (magar, dhedig, keli) fogayn oo Shaydaan iyo dhibtiisa Eebbe ka magangalid. Shaydaan iska naariddu way fiican tahay.

naarid-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, cadaabid holac ku tuurid. Naarid Ilaahbaa laga baryaa. Dh: cadaabid.

m.f.dh eeg qaar³. la-mid: qaaris.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaadhid.

(Raarid-da)

Raar ka kor dhisid,

raarid¹: m.f.dh eeg raar³.

raarid²: f.g1 (-day, -dday) 1. Ka r.: wax meel sare ka soo daaddejin. 2. Ka r.: cid wax fahansiin.

f.g1 (-day, -dday) 1. Ka r.: wax meel sare ka soo daaddejin. 2. Ka r.: cid wax fahansiin. m.f.dh, raaridid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel sare isku dul rasayn; raar dul dhigid. Raaridda kartoonnada qof u dir. Dh: laalid, raaris.

raarid -da: (magac, dhedig, keli) afaaf furan galwo ama qoryo ku oodid iyada oo la is dul dhigdhigayo. Dh: qalwayn, raaris.

raarid -da: (magac, dhedig, keli) meel sare korid: taag isku taarid. Is raaridda bisadaha waa lagu yaqaannaa.

raarid -da: (magac, dhedig, keli) raar ka duldissid; ka dul samayn.

raarid -da: (magac, dhedig, keli) aad u buuxin oo xammuul siyaado ah saarid, Raaridda badan baabuurtu way ku rogmataa. Dh: rasayn.

raarid -ka: (magac, lab, keli) cid kale wax fahansiin.

(Saarid-da)

1. Wax meel hoose yaal meel kore dhigid.

2. (wax) wax sarreeya dushiisa dhigid.

3. (gaadiid, kd.) ku rarid.

4. Dibad u bixin.

5. (soo saarid) soo bixin, keenid; dhalid.

m.f.dh eeg saar².

disqualifies tion

vl. n. placing, putting (on top)

-da: (magac, dhedig, keli) wax sarreeya dushiisa dhigid, wax meel hoose yaallay meel sare dhigid. Dh: saaris, fuushiin. Li: dejin, dhaadhicin.

saarid -da: (magac, dhedig, keli) gaadiid ku rarid.

saarid -da: (magac, dhedig, keli) wax aan jirin cid ku nabid. Dh: masabbidid.

saarid -da: (magac, dhedig, keli) cillaan, gacmaha ama cagaha ku samaysad. Li: saaris.

saarid -da: (magac, dhedig, keli) (soo ~) soo bixin; soo saaris; dibad u soo bixin.

de: placing, putting (on top)

initial: s

lx: saarid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: saarid

(Taarid-da)

Meel dheer ama sare wax soo surid, ka soo laallaadin.

m.f.dh eeg taar².

-da: (magac, dhedig, keli) meel kore soo sudhid, ka soo laadlaadin. Taarida alaabta dedeji gaadhigu wuu baxayaaye. Dh: taaris.

(Waarid-da)

Cimri aan dhimasho lahayn ku noolaan; jirid weligeed ah jirid; daa'imid.

waarid¹: m.l la-mid: waalid¹.

waarid²: m.f.dh waar². la-mid: waaris.

waarid³: f.g1 (-day, -dday) Soo w.: badeeco dibadda ka keenid.

Conservation

m. n., [collective] parent ~ parents

(fal) dibadda ka soo deji. Kolba waxa loo baahan yahay soo waarid.

waarid -da: (magac, dhedig, keli) dhimasha la'aan; adduunka in badan ku negaansho: jirid waligeed ah jirid. Aakhiro mooyee adduunyo waarid ma leh. Dh: waaris, daa'imid, abaadid.

de: parent ~ parents

initial: w

lx: waarid

pd: (-ka)

ps: n-m-col

see: waalid

key: waarid

(Xaabid-da)

Sida xaab la gurayo oo kale wax wada qaadid, u wada uruurin; xaaqid; fiiqid.

m.f.dh eeg xaab².

-da: (magac, dhedig, keli) urursi wixii hambo ama xaab laga tego oo dhan la urursado. Nin weyni xaabid kuma fiicna. Dh: xaabis.

name-m preserver, memorizer

(Xaalid-da)

Xaal isu sheegasho; xaajeysasho; garramid.

m.f.dh eeg xaal².

-da: (magac, dhedig, keli) cid laga gar daran yahay xaal siin; cid lagu gefey maydhid. Dh: xaalis, maydhid.

(Xaaqid-da)

1. Minfiiq ku nadiifin; fiiqid.

2. Wax badan isku kol layn, dilid, baabbi'in, marin.

m.f.dh eeg xaaq.

-da: (n) sweeping (iswiip-ing); sweep (iswiip) ~ fiiqid

-da: (magac, dhedig, keli) salabayn guddaafad iska xaadhid.

xaaqid -da: (magac, dhedig, keli) rixim naag w ilmo ka daatay wixii ku hadhay ka soo sifayn o soo nadiifin. Dh: sifayn, xaaqis, sifays. xaaqid-da: (magac, dhedig, keli) wax badan dild oo aad wax u layn.

-ka: (magac, lab, keli) xaadhin samaysasho. Libaaxu xaaradka wuu yagaan.

xaarad-ka: (magac, lab, keli) qosol ama sakaraad la rafasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) diirka adag ee dadka jidhkooda ka kaca xilliyada dhaxanta. Dh: jidhif.

(Xaarin-ka)

Weel la tolo oo fidsan oo badarka lagu haadiyo oo lagu kala sooco.

xaarin¹: m.l (-nno/-immo, m.dh) Weel, fidsan, godan, wareegsan oo badanaa caw ka samaysan oo badarka lagu haadiyo ama lagu kala saaro.

xaarin²; m.f.dh eeg xaari.

m.l (-nno/-immo, m.dh) Weel, fidsan, godan, wareegsan oo badanaa caw ka samaysan oo badarka lagu haadiyo ama lagu kala saaro.

Common N. winnowing basket, container for carrying ~ winnowing grain

-ka: (n) a basket for winnowing grain

-ta: (magac, dhedig, keli) meel bannaan oo xooluhu fadhiistaan. Xaarin fiican geela u sahami. Dh: xaarin, ambo. Wa: xaadhimo.

xaarin -ta: (magac, dhedig, keli) meel uu xayawaan galo oo uu deggen yahay. Dh: degaan, xaadhin, xero. Wa: xaarimo.

xaarin -ta: (magac, dhedig, keli) weel la tolo oo kala fidsan oo badarka lagu haadiyo. Xaarinta sarriig ayaa laga tolaa. Dh: mansaf, masaf.

de: winnowing basket, container for carrying ~ winnowing grain

initial: x

lx: xaarin

pd: (-ka)

ps: n2(c)-m

key: xaarin

name-m protector, watchman

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaarid.

1. (Xaasid-da) Xaas noqosho, yeelasho.

2. (Xaasid-ka) Qof xasad ka buuxo.

xaasid¹: m.dh Xaas noqosho, yeelasho.

xaasid²: m.f.dh eeg xaas².

xąasid¹: m.l.kh (-diin, m.dh) Qof aan jecleyn in ay cid aan isga ahayn wax u kordhaan.

xąasid²; f.g1 (-day, -dday) la-mid: xasad².

m. n., [collective] envious ~ selfish man, egotist, egoist

-ah: (adj) cruel (kuru-wal); unkind (an-keeydh); inhuman; barbarous (baar-ba-ras), inhumane (in-hiyuu-man); savage (saa-vaj) ~ qabiid, waxash, naxariis daran

xaasid -ka: (n) an unkind or cruel male

(fal) wanaag uu gof beli lahaa ka xannib ama ka xomow oo ha u quudhin. Dh: xasad.

xaasid -ka: (magac, lab, keli) qof dadka kale wanaagooda ka xumaada oo inuu isagu helo wannaaggas oo iyaga laga qaada doona. Dh: xasad. Wa: xaasidiin.

cf: xasad

de: envious ~ selfish man, egotist, egoist

initial: x

lx: xaasid

pd: (-ka Pl: xaasidiin (ta))

ps: n2a-m, n7-m, n8-m

key: xaasid

-ka: (magac, lab, keli) geed marka biyihiisa la cabbo uu xab badani qofka cabbey ka yimaaddo.

xabrid-ka: (magac, lab, keli) foosha horteed xab keenid.

-da: (magac, dhedig, keli) tidic yaryar oo dubka ku dhejisan timaha u tidcid: xamar timaha ku samayn.

m.f.dh eeg yaar².

-da: (magac, dhedig, keli) eeg yaar.