xaaraami

(Haaraamid-da)

Wax sidii la rabey si aan ahayn u dhacay, dad kale ku eedayn, ku dagaalid, wax kaga sheegid; hiilid; canaanasho.

m.f.dh eeg haaraan². la-mid: haa-raan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) canaan iyo foolxagad tiro badan oo hiif ah cid kale u geysasho. Meel balaayo heeryaha dhigtoo, la isku haaraamey. Dh: guulguulid, hiifid, haaramid, eedayn.

(Qaaraamid-da)

Qaaraan uruurin, bixin, siin.

m.f.dh eeg qaaraan².

-da: (magac, dhedig, keli) qaadhaan ururin.

(fal) wax mamnuuc ah oo xaaraan ah ka dhig. Sigaarka xaaraamay. Dh: xaaraamee, mamnuuc. Li: xalaalay, xalaalee, bannee.

f.g2 (-meeyay, -maysay) Wax xaaraan ka dhigid. la-mid: xaaraantimee.

v. prohibit, render something ritually unclean

-yey / xaaraameysay: (v) make unlawful (an-loo-ful) or illegal (i-liigal); forbid (feer-bidh); prohibit (poro-hi-bit) ~ mamnuuc

(fal) xaaraan ka dhig oo isticmaalkiisa si sharci ah u jooji. Dh: xaaraantinimee, mamnuuc.

de: prohibit, render s.t. ritually unclean

initial: x

lx: xaaraamee

pd: (xaaraameeyey)

ps: v2b=tr

key: xaaraamee

f.g2 (-iyay, -isay) Canaan kulul cid u jeedin.

v. scold, reprimand, rebuke (with abuse)

-yey / say: (v) scold (iskowldh);, upbraid (ap-bareeydh), berate (bi-reeyt);, revile (ri-vaayl), vituperate, rail (reel) usually with harsh or abusive language ~ canaano

(fal) cancanaano oo ku celceli; hadal xaarxaaro ah ku dheh. Xaarxaari inuu wax ku qaato.

xaarxaari: (fal) carruur badan kolba mid xaar gee. Dh: xaarxaarsii, xaargee.

de: scold, reprimand, rebuke (with abuse)

initial: x

lx: xaarxaari

pd: (xaarxaariyey)

ps: v2a=tr

key: xaarxaari

(Xaasaamid-da)

Caatoobid; weydoobid.

m.f.dh eeg xaasaan².

-da: (magac, dhedig, keli) wax gaca lagu hayo oo la koolkoolliyo noqosho. Moca korisay xaasaamid lagama karo.

xaasaamid -da: (magac, dhedig, keli) wax castrata noqosho ama ahaan. Ninkan xaasaamidda ca la'aan ayaa ugu sabab ah. Dh: weydoobid.

xaasaamid -da: (magac, dhedig, keli) wax la masruufo oo cid kale ku tiirsan noqosho. Wiilka naxariistaadii ayuu xaasaamid ka qaadee orad oo shaqayso dheh. Dh: xaasaamis.

m.f.dh eeg xaasaami.

-ta: (magac, dhedig, keli) koolkooli oo wax walba u diyaarin. Dh: xanaanayn, masruufid, rabbarabbayn.

m.f.dh eeg xarraan².

-da: (magac, dhedig, keli) xamaasad iyo kacaannimo la kurbasho.

(Xayraamid-da)

Xayraan noqosho.

m.f.dh eeg xayraan².

-da: (magac, dhedig, keli) xayraan noqosho. Xerta maqaamyada xayraamidda ayaa ku badan.

(Hara) Polygala senensis KI. Polygalaceae.

-ka: (magac, lab, keli) xoolo la ururiyo oo cid lagu gargaarayo.

(fal) qaadhaan ururi. U qaraami inanka haddii uu waayey lacagtii Jaamacadda. Dh: baahee.

m.l la-mid: qaaraami.

m. n. love song ~ poem with unique rhythm

-ga: (n) Somali classical music, especially Fiftieth or Sixties songs ~ qaaraami

-da: (magac, dhedig, keli) heeso fadhiga lagu kala rogto oo inta badan jacayl ku sal leh oo bilawgii qarnigii labaataan caan ka ahaa geyiga Soomaalida oo ereyadeeda ay ka mid yihiin: «sidii dhugdhugley, dhul dheer maribaa; dhawaaqayga loo dhegeystaa». Hees qaraami ah noo qaad. Dh: belwo.

qaraami -da: (magac, dhedig, keli) heesihii hore ee bilawga fanka cusub. Heesihii qaraamiga inna xasuusi caawa.

a: qaaraami

bw: Arabic

de: love song ~ poem with unique rhythm (has become a popular art form)

lx: qaraami

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

key: qaraami

(Xaaraan-ta)

Waxa aan shareecadu bannayn oo xalaal ka dhigin; booli.

m.dh Wax aan shareecadu banayn oo xalaal ka dhigin; booli.

m.dh Wax aan shareecadu banayn oo xalaal ka dhigin; booli.

f. n., [collective] (adj.): what is prohibited in Muslim law; impure, unclean, immoral, illegal

xaaraan [feminine] n. foreskin, prepuce

-ta: (n) unlawful (an-loo-ful) or illegal (i-liigal) especially something which is unlawful or prohibited in Islamic law [shari'a]

-ka: (magac, lab, keli) cudur halis ah oo xoolaha ku dhaca. Sicii dhiin xaaraan baa dilay Dh: kud, kaaraan.

xaaraan-ta: (magac, dhedig, keli) wax kasta oo uu nas sharci ahi xaaraantinimadiisa ku soo arooray shareecadduna bannayn oo aan xalaal ahayn.

حَرَام

-ka: (magac, lab, keli) eeg xaasaan.

-ga: (magac, lab, keli) markab dagaal oo weyn. Xaraabi baa Berbera ku soo xidhay.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof buka ama dhaawac ah baanin. 2. la-mid: kharaari. Wax qaraar ka dhigid.

v. make bitter ~ sour

(fal) khadhaadh ka dhig. Bunka adkee oo xaraari. Dh: qadhaadhee.

xaraari: (fal) wax sumaysan dawo sunta ka fadhaxda sii. Dh: balalatir, xadhaadhi.

xaraari: (fal) cunto lagu xadhaadho sii oo wax balalooday ka dhig. Dh: xadhaadhi.

a: kharaari

de: make bitter ~ sour

initial: x

lx: xaraari

pd: (xaraariyey)

ps: v2a=tr

key: xaraari

f.g2 (-iyay, -isay) Xoolo badan hal mar wada wadid.

f.g2 (-iyay, -isay) Awr la rarayo luqunta iyo jeeniga hore isku xirid si aanu u kicin.

m. n. expense, expenditure

-da: (maac, dhedig, keli) eeg qaadhaan.

de: expense, expenditure

lx: qaaraamo

pd: (/ha)

ps: n6-m

key: qaaraamo

f.g2 (-iyay, -isay) Riddo si xoog leh meel ugu shalwin.

(Xaaraamayn-ta)

Xaaraan ka dhigid.

m.f.dh eeg xaaraamee. la-mid: xaaraantimayn.

-ta: (magac, dhedig, koli) mamnuucid oo xaaraan ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) isticmaalkiisa mamnuucid.

(Xaarxaarin-ta)

Hadal xaarxaaro ah ku dhihid.

m.f.dh eeg xaarxaari.

-ta: (magac, dhedig, keli) cancana nasho badan; hadal xaarxaaro ah ku dhihid. Dh: xaarxaaris.

xaarxaarin-ta: (magac, dhedig, keli) carruur badan xaargeyn. Dh: xaarxaarsiin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xaanaarin.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid si fiican u dhaqaalayn.

v. treat someone kindly ~ well; care for ~ take good care of something

(fal) beerta qodqod oo baaqbaaq. Xaradhaami hadhuudhka. Dh: baaqbaaq.

de: treat s.o. kindly ~ well; care for ~ take good care of s.t.

initial: x

lx: xaradhaami

pd: (xaradhaamiyey)

ps: v2a=tr

key: xaradhaami

m.f.dh eeg baarran². la-mid: baarran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) afeefasho oo cudurdaar sii qaddimasho, ballamid. Baarramid hore haddaad lahayn adkayso. Dh: baarrimasho, afeefasho.

-da: (magac, dhedig, keli) kibrid iyo isla weyni. Inan fiican buu ahaaye, badraamid buu bilaabay.

m.f.dh eeg batraan².

-da: (magac, dhedig, keli) aad u edeb darraan.

(fal) biyo socda wax ku tuur si ay kaaga sii qaadaan. Qashinkan daadraaci.

daadraaci: (fal) (is ~) isgamaasuuri oo waxaanad ahayn iska dhig. Isdaadraaci oo nin wax diidi ha iska dhigin.

f.g2 (-iyay, -isay) Feer, laad iyo wixi lamida cid ku wareerin.

v. make someone dizzy

(fal) intaad wax ku dhufato wareeri oo tabarbeel ku rid. Feedh ayuu ninku odayga ku daandaamiyay.

de: make s.o. dizzy

lx: daandaami

pd: (daandaamiyey)

ps: v2a=tr

key: daandaami

dharaambi¹: m.l la-mid: dhadaambiyid.

dharaambi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) la-mid: dhadaambi.

m.f.dh eeg gaadaan².

m.f.dh eeg gaadaami. la-mid: gaadaamis.

m.l la-mid: gaadaamin.

(fal) nolosha ku halalmaci oo aad u silci. Dh: gubgub, holacdhoomi.

(fal) qas oo ka dhig qof aan toosnayn oo wareersan.