xaalufis

-ha: (magac, lab, keli) wax wixii yaalba qaada oo meesha uu maro xaaluf ka dhiga. Dh: xaadhe.

(Xaaluf-ka)

Dhul engegey ama nabaadguurey oo daaqii ka dhammaaday.

xaaluf¹: m.l.kh Dhulka engegay ama nabaadguuray oo daaqii ka dhammaaday.

xaaluf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Dhul daaq ka dhammaasho.

xaaluf¹: m.l.kh Dhulka engegay ama nabaadguuray oo daaqii ka dhammaaday.

xaaluf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Dhul daaq ka dhammaasho. m.f.dh, xaalufid.

m. n., (mass n.): grazed-out ~ dried-out land, useless pasture

xaaluf [inchoative] v. get grazed out ~ dried out, become useless for pasture

(fal) abaar aan waxba ku oollin noqo. Dhul yahaw xaaluf ha noqon. Dh: abaar.

xaaluf -ka: (magac, lab, keli) dhul cawskii laga laastay. Sida faras xulaanoo, aan xaaluf aragoo, nugaal xays ka daagoo, baruur sabarku xoodmay!

xaaluf -ka: (magac, lab, keli) wax yar oo xilli abaar ah meel ku hadhay oo dani ku badday ah. Dh: xaaxaab, xashiish. Dh: tigaad, daaq.

(fal) doog iyo daaqba ka dhammee. Xaalifi beerta adigu. Dh: xaalufi, aabaaree. Li: barwaagee.

de: grazed-out ~ dried-out land, useless pasture

hm: 1

initial: x

lx: xaaluf

pd: (-ka)

ps: n-m-mass

key: xaaluf_1

de: get grazed out ~ dried out, become useless for pasture

hm: 2

initial: x

lx: xaaluf

pd: (xaalufay)

ps: v1=inch

key: xaaluf_2

m.l la-mid: madalhufin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg madalluffin. madallufsan: (tilmaame) la looyaamiyay oo meel daran loo kexeeyey ah. Nin madallufsan ha raadin. madaluf -ka: (magac, lab, keli) eeg madalluf.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madallufin.

-ta: (magac, dhedig, keli) balid; ballaadhin; qarayarayn.

-da: (magac, dhedig, keli) jeemid oo wax adag in ka goyin; wax isku yaalla xagga sare ka baarqaadid. Dh: xaadin.

-ka: (magac, lab, keli) xaaluf noqosho Dh: xaalufid, abaaroobitaan.

-da: (magac, dhedig, keli) si qaab daran u qorid: kolba qor iyo kolba qolof ka falliidhid.

pr. n., [feminine] Holly

adj., [expression] sweet

name-f sweet; holy

magac loo baxsho gabadh dabeecad fiican iyo wanaag loo rajaynayo.

-ta: (magac, dhedig, keli) maydhid: dhaqid Dh: xalid.

(Xalus-ka)

Laab weyn oo baruur duuban ah oo dadka shilis, siiba dumarku, xuddunta hoosteeda ku yeeshaan.

m.l Laab weyn oo baruur duuban ah oo dadka shilis, siiba dumarku, xuddunta hoosteeda ku yeeshaan. la-mid: xulus.

m.l Laab weyn oo baruur duuban ah oo dadka shilis, siiba dumarku, xuddunta hoosteeda ku yeeshaan. la-mid: xulus.

m. n. gut, lower part of the stomach (especially if fat)

corpulent.

-ka: (n) potbelly (pot-beli)-, paunch (poonji) ~ gumaar

-ka: (magac, lab, keli) cad buuran oo xaydh ah oo ay dadka shilisi gaar ahaan haweenku xundhurta hoosteeda ku yeeshaan.

de: gut, lower part of the stomach (especially if fat)

initial: x

lx: xalus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: xalus

m.l la-mid: baafin.

-ka: (magac, lab, keli) oog baafin.

bąalis: m.l la-mid: bąalin.

balfis: m.l la-mid: balfin.

bąlfis: m.l la-mid: bąlfin.

-ka: (magac, lab, keli) balfin ama hawaysiin. Balfiska bariis kulul waa lama huraan. Dh: babbis, hufkis.

balfis -ka: (magac, lab, keli) balfin ku samayn, si dadab ah u leexis, balfis bay ahayd fallaadhii faraha goysay. Dh: dalfis,

m.l la-mid: caafin.

-ta: (magic, dhedig, keli) qoridaaf ku dhicis; bakooro ku dhicis. Daafis iyo indhaxanuun baan kala imid shirkii.

(Daalis-ta)

Socodka ama hawsha kaddib daal iska garasho.

m.dh la-mid: daalid.

vl. n. fatigue, being tired

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, daal ku keenid. I jiid aan ku jiidee waa gacmo daalis. Dh: dakaamis.

daalis -ta: (magac, dhedig, keli) eeg daalid.

de: fatigue, being tired

lx: daalis

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: daalis

(Faafis-ka)

Faafin.

m.l la-mid: faafin¹.

vl. n. act of spreading, disseminating, publishing, issuing

-ka: (magac, lab, keli) amar, wareegto ama dhanbaal la baahinayo faafin.

faafis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg faafid.

de: act of spreading, disseminating, publishing, issuing

lx: faafis

pd: (-ka)

ps: vn2a-m

key: faafis

m.l la-mid: faalin.

m.l (-syo, m.dh) (xisaab) Urur tirooyin ah ama baro ah oo ku yaalla habdhis kulan oo qeexaya dhammaan qiimayaasha u dhexeeya laba bar dhammaad. Haddii labada bar dhammaad ay jiraan g.ka waa gaalin oodan, haddii an ku jirinna waa g. furan.

m.l (-syo, m.dh) (xisaab) Urur tirooyin ah ama baro ah oo ku yaalla habdhis kulan oo qeexaya dhammaan qiimayaasha u dhexeeya laba bar dhammaad. Haddii labada bar dhammaad ay jiraan g.ka waa gaalin oodan, haddii an ku jirinna waa g. furan.

Interval

-ka: (magac, lab, keli) tirooyinka u dhexeeya labo lanbar oo cayiman ama la sugay. Gaaliska 1 iyo 6 waa 2, 3, 4, 5. Waxa uu u kala baxaa 1gaalis furan: oo ah urur ka kooban tirooyinka u dhexeeya laba tiro oo la isa siiyey oo aan ku jirin bar dhammaadyada. Gaaliska furan ee u dhexeeya laba tiro oo maangal ah a iyo b waxa loo qoraa (a,b). Marka g.ka f. lagu muujinayo xarriiq tiro bar dhammaadyada goobo ayaa la geliyaa. 2gaalis xidhan: oo ah urur ka kooban tirooyinka u dhexeeya labo tiro oo la isa siiyey oo ay ku jiraan bar dhammaadyada. Gaaliska xidhan ee u dhexeyaa laba tiro oo maangal ah a iyo b waxa loo qoraa [a,b]. Marka gaaliska xidhan lagu muujinayo xarriiq tiro bar dhammaadyada waxa ugu calaamadeeyaa goobo gudahooda la madoobeeyay.

-ta: (magac, dhedig, keli) timaha wejiga ku soo faafa. Dh: hoolif, bulbul, dhogor, xaad.

(Jalfis-ka)

Kolka la socona hayo oo lug lugta kale lagu dhufto; jalwis.

m.l la-mid: jalfin.

-ka: (magac, lab, keli) miinada dadka ee dhulka la dhigo. Dh: banbo.

jalfis-ka: (magac, lab, keli) qoomaha aanqawyada gaadha ee balfis isugu garaacidda girgirrada jaamahu u geystaan. Jalfiska iyo qonofkii waxaan jag iska siinaayey, jiljilladiyo seedaha waxaan jaa'ifo u geystey.

jalfis -ka: (magac, lab, keli) ciidanka intiisa gaadiidka aan wadan ee dhulka socota. Dh: lug.

-ka: (magac, lab, keli) noole dugaagga ka mid ah gaar ahaanna dhuljiifka oo dhuuso qadhmuun leh oo qofka uu qaniinaa afartan beri ka dib uu u dhinto suntiisa. Dh: xoor.

kaaluf -ka: (magac, lab, keli) dagaal oogan oo shinnida ka dhex dhaca. Dh: dagaal, khilaaf.

m.dh la-mid: laalid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg laalid.

(Maalis-ta)

Maalid.

maalis¹: m.l la-mid: maalin².

maalis²: m.dh 1. Weel biyood ama caanood. 2. la-mid: maalid.

f. n. milk can ~ receptacle; utensil for ~ act of milking

-ta: (n) the act of milking

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maalid.

maalis-ta: (magac, dhedig, keli) geedo yar oo xulanti ah oo neefka irmaan oo igadhka ah inta la maalayo lagu dago oo intuu daaqayo la liso. Caleen maalis ah hasha u dhig.

de: milk can ~ receptacle; utensil for ~ act of milking

lx: maalis

pd: (-ta)

ps: n2a-f

key: maalis

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg raafid.

-ta: (magac, dhedig, keli) 'hilib'saafid.

m.l la-mid: xaabin.

-ka: (magac, lab, keli) idayl wada qaadis.

xaabis-ta: (magac, dhedig, keli) urursi wixii hambo ama xaab laga tego oo dhan la urursado.

-ta: (magac, dhedig, keli) dusha sare wixii ku hadhay ka qaadid; ka sifayn. Dh: xaadin.

xaadis -ta: (magac, dhedig, keli) wax la qoray ganka iyo xaadda ku hadha ka xiirid. Xaadistii mooyaha ayaan ku raagay: Dh: tafaftirid, xaadin.

name-m preserver, memorizer

(Xaalid-da)

Xaal isu sheegasho; xaajeysasho; garramid.

m.f.dh eeg xaal².

-da: (magac, dhedig, keli) cid laga gar daran yahay xaal siin; cid lagu gefey maydhid. Dh: xaalis, maydhid.

m.l (-qyo, m.dh) Orgi caato ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaaqid.

name-m protector, watchman

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaarid.

-ta: (magac, dhedig, keli) jabad iyo hadhaa meel lagu ururiyay oon manaafacaad lahayn heer guddaafad lagu magaacabana aan gaadhin.

-ta: (magac, dhedig, keli) socod dheer oon nasasho lahayn socosho.

xaglis¹: m.l la-mid: xaglisid.

xaglis²: f.g1 (-say, -stay) Xag ka maalid, siiba dhanka bidix (xoolo).

Bias

v. milk an animal from one side only

-ka: (magac, lab, keli) labo dhinac oo kuu siman dhan u badasho. Dh: xaglin

de: milk an animal from one side only

initial: x

lx: xaglis

pd: (xaglisay)

ps: v1=tr

key: xaglis

m.l la-mid: xallin².

vl. n. solution

a: xallin

de: solution

initial: x

lx: xallis

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: xallis