Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

f.g2 (-iyay, -isay) Dhul xaaluf ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dhul xaaluf ka dhigid. m.f.dh, xaalufin.

waa la naqliyay ✓

v. graze out (an area), make (land) useless for grazing

waa la naqliyay ✓

-yey / say I yeen: (v) make a desert (dhe-zert) out of pasture-land (paas-jar-laandh) by overgrazing

waa la naqliyay ✓

(fal) doog iyo daaqba ka dhammee. Dh: aabaaree. Li: barwaaqee.

waa la naqliyay ✓

1

de: graze out (an area), make (land) useless for grazing

2

initial: x

3

lx: xaalufi

4

pd: (xaalufiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: xaalufi

waa la naqliyay ✓

1

(Xaalufid-da)

2

Xaaluf noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaaluf².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tigaad iyo doog ba wax dhammaaday noqosho. Dh: abaaroobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaalufin-ta)

2

Xaaluf ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaalufi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wixii baad yaallay ka dhammayn oo xaaluf ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wixii baad yaallay ka dhammayn oo xaaluf ka dhigid. Dh: xaalufin.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaaluf-ka)

2

Dhul engegey ama nabaadguurey oo daaqii ka dhammaaday.

waa la naqliyay ✓

1

xaaluf¹: m.l.kh Dhulka engegay ama nabaadguuray oo daaqii ka dhammaaday.

2

xaaluf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Dhul daaq ka dhammaasho.

waa la naqliyay ✓

1

xaaluf¹: m.l.kh Dhulka engegay ama nabaadguuray oo daaqii ka dhammaaday.

2

xaaluf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Dhul daaq ka dhammaasho. m.f.dh, xaalufid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): grazed-out ~ dried-out land, useless pasture

2

xaaluf [inchoative] v. get grazed out ~ dried out, become useless for pasture

waa la naqliyay ✓

1

(fal) abaar aan waxba ku oollin noqo. Dhul yahaw xaaluf ha noqon. Dh: abaar.

2

xaaluf -ka: (magac, lab, keli) dhul cawskii laga laastay. Sida faras xulaanoo, aan xaaluf aragoo, nugaal xays ka daagoo, baruur sabarku xoodmay!

3

xaaluf -ka: (magac, lab, keli) wax yar oo xilli abaar ah meel ku hadhay oo dani ku badday ah. Dh: xaaxaab, xashiish. Dh: tigaad, daaq.

waa la naqliyay ✓

(fal) doog iyo daaqba ka dhammee. Xaalifi beerta adigu. Dh: xaalufi, aabaaree. Li: barwaagee.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wixii wanaagsanaa waxan aahayn ka shaqayn oo xumaan falid. Xaalufinta dhulku, waa aakhiraseeg.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul iyo deegaan barwaaqo ahaa, xaalufin ama abaar ku ridid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg gabaahiir.

2

gabangoobi -ga: (magac, lab, keli) meel cidla ah oo aan caws lahayn. Gabangoobi guri xaalufiyo gol uma daayeene.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bad oo dhan xaadho oo wixii ku jira ka wada guro; kalluun yar iyo kalluun weynba ka idlayso; xaalufi oo goofi. Banbaanaha dhacaya burburkaa u sabab ahaa, baddoo la jiriifo burburkaa u sabab ahaa, barakac iyo baabba' burburkaa u sabab ahaa... Dh: xaalufi, goofi, madhi, jillaabo, jidhiif, madhi.

2

jiriif -ka: (magac, lab, keli) hab loo kalluumaysto oo ay maraakiibta waawayni sameeyaan oo gaag-mareeba ah.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qaab dunida mamnuuc ka ah oo kalluumaysi; hab kalluumaysi oo badaha degdeg u xaalufiya: maraakiib iyo qalabkood ku shaqeeya habka bado xaalufineed. Dh: xaalufiye, goofiye, madhiye, jillaabte, jidhiifle.

waa la naqliyay ✓

(fal) xaalufi oo wixii uu dhulku khayraad iyo daaq lahaa baabi'i. Ninna dhulkiisa nabaadguuri isma yidhaa

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaalufid oo wax abaaroobay noqosho. Sunta warshaduhu nabaadguurid ayay keentaa. Dh: xaalufid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul xaalufin oo wax abaaroobay ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xaalufid oo wax abaaroobay noqosho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xaaluf noqosho Dh: xaalufid, abaaroobitaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) doog jilicsan oo naq wanaagsan ku baxo. Xamash weeye doogani: cidi aanay xaalufin. Dh: cosob.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wax wixii yaalba qaada oo meesha uu maro xaaluf ka dhiga. Dh: xaadhe.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg madallufi.

waa la naqliyay ✓

1

de: grazed-out ~ dried-out land, useless pasture

2

hm: 1

3

initial: x

4

lx: xaaluf

5

pd: (-ka)

6

ps: n-m-mass

7

key: xaaluf_1

waa la naqliyay ✓

1

de: get grazed out ~ dried out, become useless for pasture

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: xaaluf

5

pd: (xaalufay)

6

ps: v1=inch

7

key: xaaluf_2

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Holly

waa la naqliyay ✓

adj., [expression] sweet

waa la naqliyay ✓

name-f sweet; holy

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dabeecad fiican iyo wanaag loo rajaynayo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) timaha wejiga ku soo faafa. Dh: hoolif, bulbul, dhogor, xaad.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) noole dugaagga ka mid ah gaar ahaanna dhuljiifka oo dhuuso qadhmuun leh oo qofka uu qaniinaa afartan beri ka dib uu u dhinto suntiisa. Dh: xoor.

2

kaaluf -ka: (magac, lab, keli) dagaal oogan oo shinnida ka dhex dhaca. Dh: dagaal, khilaaf.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) Orgi caato ah.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jabad iyo hadhaa meel lagu ururiyay oon manaafacaad lahayn heer guddaafad lagu magaacabana aan gaadhin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof marin habaabin.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] misreport (someone's words)

waa la naqliyay ✓

1

de: misreport (s.o.'s words)

2

lx: madalhufi

3

pd: (madalhufiyey)

4

ps: v2a=cmp

5

key: madalhufi

waa la naqliyay ✓

(fal) meel aan la garanayn u looyaami Naga madallufi eyga. Dh: eri, hallee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madallufin.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg madallufi.

waa la naqliyay ✓

(fal) qof kale caydhee oo wuxuu xoolo lahaa idlee. Dh: masalafi, kici, caydhee.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jeemid oo wax adag in ka goyin; wax isku yaalla xagga sare ka baarqaadid. Dh: xaadin.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaluqid-da)

2

Shan iyo toban sano gaarid; baaluq noqosho; qaangaarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baaluq².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac,dhedig, keli) waqtigii baaluqa gaadhid; da'dii xilqaadashada gaadhid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daaduf². la-mid: daaddufid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: faaligid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qabatimid; caadaysasho. Kii yaraa waalifid baa ku dhacday oo qaad iyo sigaar ayuu daba ordaa.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid sharafteeda wax loo dhimay wax siin ama raalligelin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid sharafteeda wax loo dhimay wax siin ama raalligelin. m.f.dh, xaalmarin.

waa la naqliyay ✓

v. pay compensation ~ a fine to someone

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) satisfy a claim of wrongdoing either through financial compensation or an apology; atone (a-toon)

waa la naqliyay ✓

(fal) qof lagu xadgudbay xoolo xumayn ah sii. Dh: xaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: pay compensation ~ a fine to s.o.

2

initial: x

3

lx: xaalmari

4

pd: (xaalmariyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: xaalmari

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Xalleef ka dhigid (wax).

waa la naqliyay ✓

v. smooth, flatten

waa la naqliyay ✓

(fal) aad u qarayaree; xoog u bal. Dh: xaliif.

waa la naqliyay ✓

1

de: smooth, flatten

2

initial: x

3

lx: xalleefi

4

pd: (xalleefiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: xalleefi

waa la naqliyay ✓

1

(Madalhufin-ta)

2

Si dhagar ah, qof, hadalka toosan uga leexin oo wax gef ah ku ridid ama ka yeersiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg madalhufi. la-mid: madalhufis.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: madalhufin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel aan la garanayn u eryesho oo u kaxayn. Ninkaan dalka sharci ku joogin madallufin ayuu ku fiican yahay. Dh: asaruurin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg madalluffin. madallufsan: (tilmaame) la looyaamiyay oo meel daran loo kexeeyey ah. Nin madallufsan ha raadin. madaluf -ka: (magac, lab, keli) eeg madalluf.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caydhoobid oo wixii xoolo la lahaa dhammaansho. Dh: kicid, masalafid, caydhoobid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale caydhayn oo wuxuu xoolo lahaa idlayn. Dh: kicin, masalafin, kicin, caydhayn.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) xoolo aan ku soofin barwaaqo oo gujufyada iyo wixii dhulkaa xaaluf ku hadhay uun anaanufa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg alif.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu asteeyo jabaqta tigaadda kolka ay lo'du cunayso ama majo lagu haamayo. Lo'dii oo wabax ah ayaa tigaaddii xaaf xaaf ka siisay. Dh: hamham.

2

xaaf: (ereycodeed) erey lagu asteeyo jabaqta wax fudud oo degdeg loo qaado. Dh: xaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaal-ka)

2

1. Lacag ama wax kale oo qof gefey, eedsiin ahaan loo saaro; yake; tacsiir; cisaaro: xumayn.

3

2. Arrin; xaajo.

4

3. Sida lagu sugan yahay; sah; xaalad.

waa la naqliyay ✓

1

xaal¹: m.l 1. Hanti la siiyo qof sharaftiisa wax loo dhimay. 2. (axwaal, m.dh) Arrin; xaajo. 3. la-mid: xaalad. Sida lagu suganyahay; sah.

2

xaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) La x.: cid arrin la dhammaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hanti la siiyo qof sharaftiisa wax loo dhimay. 2. (axwaal, m.dh) Arrin; xaajo. 3. la-mid: xaalad. Sida lagu suganyahay; sah.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. fine, compensatory payment for an offense ~ wrong-doing

2

xaal m. n. situation; legal matter ~ affair

3

xaal v. converse, negotiate, discuss a problem

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) penalty as a result of wrongdoing; or breach of the traditional law. Ex: xaal baa lagu xukumay; a penalty was imposed on him

2

la xaal -ay / xaashay: (v) deal with; negotiate with; hold converse with or breach of traditional law

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof aad ku xadgudubtay xoolo xumayn ah sii. Ninka haddaad ka gar darrayd iska xaal. Dh: maydh

2

xaal -ka: (magac, lab, keli) xoolo maydh ah oo laga qaado qofka ku gafa qof kale siiba hablaha, Dh: xumayn, yake, takhsiir.

3

xaal-ka: (magac, lab, keli) xaalad ama si markaa lagu sugan yahay. Dh: waayo.

4

xaal -ka: (magac, lab, keli) xanuun aan la garan oo wadaaddo iyo jiman Soomaalidu ku sheegaan. Dh: wadaaddo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Baadi, dad badan weyddiin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Baadi, dad badan weyddiin. m.f.dh, baafin.

waa la naqliyay ✓

yey say: (n) ask for lost; search or inquire for lost thing or an animal publicly ~ baadidoon

waa la naqliyay ✓

(fal) xoolo ama wax kale oo lumay raadi. Db: yaboohi, docndoon, dayday, cayniqabo, yaahi.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baali-da) Naagta aan hufnaanta nafteeda iyo aqalkeeda daryeelin; basari; goonbaar; areebo.

2

2. (-') (dhar) duug; dhammaad.

waa la naqliyay ✓

1

baali: m.dh (-iyo, m.l) Qof dumar ah oo aan daryeelin nadaafadda nafteeda, hugeeda, aqalkeeda iyo wixi lamida; areebo.

2

bąali¹: m.dh Wax duug noqday muddo dheer dabadeed (dhar iyo wixi lamida).

3

bąali²: f.g2 (-iyay, -isay) Koofiyad, gammuun iyo wixi lamida baal u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

baali: m.dh (-iyo, m.l) Qof dumar ah oo aan daryeelin nadaafadda nafteeda, hugeeda, aqalkeeda iyo wixi lamida; areebo.

2

bąali: m.dh Wax duug noqday muddo dheer dabadeed (dhar iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f. n. bad wife, slovenly woman, slob; shabbiness ~ raggedness of a woman

waa la naqliyay ✓

-da: (n) slattern (islaa taran); an untidy and dirty woman ~ areebo, basari, goonbaar

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo aan nadaafadda iyo miigganaan badan lahayn. Baali dumar, baradeeda eedday. Dh: basari, goonbaar. Li: gaari, dhabeel.

2

baali: (tilmaame) weel aan cugnayn. Dhiil baali ah baad caanaha ku shubtay.

3

baali: (tilmaame) shey la isticmaalay oo gaboobay sida dhar; walax aan cusbayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: bad wife, slovenly woman, slob; shabbiness ~ raggedness of a woman Opp: gaari

2

lx: baali

3

pd: (-da)

4

ps: n2-f, n7-f

5

syn: areebo, basari, goonbaar

6

key: baali

waa la naqliyay ✓

1

balfi: f.g2 (-iyay, -isay) Ul ama waran iyo wixi lamida oo la soo riday ama tumaati ah iska weecin.

2

bąlfi: f.g2 (-iyay, -isay) Ilmo, biyo iyo wixi lamida diidid (xoolo). la-mid: bąlaf².

waa la naqliyay ✓

1

v. parry, ward (off), deflect, stop; hold loosely in the hand

2

balfi v. refuse (water, as by livestock)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walax ka samaysan caw ama wax kale oo ballaadhan, adiga oo lulaya dab ku huri ama qof ku qabooji. Balfi bariiska ha qaboobee. Dh: hufki, babbi.

2

balfi: (fal) war been ah oo aan raad lahayn, shaací oo dhul iyo dad kale gaadhsii.

3

balfi: (fal) si dadab ah u leexi; wax riddo loo soo tuuray, intaad ul ama gaashaan iyo wixii la mid ah, si fudud ugu dhufo oo gees kale u weeci. Rasaastu way nagu dhici lahayde dhagaxaa naga balfiyey.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid caafimaad siin (Eebbe).

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid caafimaad siin (Eebbe). m.f.dh, caafin.

waa la naqliyay ✓

v. cure, heal someone

waa la naqliyay ✓

name-m curer, healer

waa la naqliyay ✓