Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xaaluf-ka)

2

Dhul engegey ama nabaadguurey oo daaqii ka dhammaaday.

waa la naqliyay ✓

1

xaaluf¹: m.l.kh Dhulka engegay ama nabaadguuray oo daaqii ka dhammaaday.

2

xaaluf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Dhul daaq ka dhammaasho.

waa la naqliyay ✓

1

xaaluf¹: m.l.kh Dhulka engegay ama nabaadguuray oo daaqii ka dhammaaday.

2

xaaluf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Dhul daaq ka dhammaasho. m.f.dh, xaalufid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): grazed-out ~ dried-out land, useless pasture

2

xaaluf [inchoative] v. get grazed out ~ dried out, become useless for pasture

waa la naqliyay ✓

1

(fal) abaar aan waxba ku oollin noqo. Dhul yahaw xaaluf ha noqon. Dh: abaar.

2

xaaluf -ka: (magac, lab, keli) dhul cawskii laga laastay. Sida faras xulaanoo, aan xaaluf aragoo, nugaal xays ka daagoo, baruur sabarku xoodmay!

3

xaaluf -ka: (magac, lab, keli) wax yar oo xilli abaar ah meel ku hadhay oo dani ku badday ah. Dh: xaaxaab, xashiish. Dh: tigaad, daaq.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dhul xaaluf ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dhul xaaluf ka dhigid. m.f.dh, xaalufin.

waa la naqliyay ✓

v. graze out (an area), make (land) useless for grazing

waa la naqliyay ✓

-yey / say I yeen: (v) make a desert (dhe-zert) out of pasture-land (paas-jar-laandh) by overgrazing

waa la naqliyay ✓

(fal) doog iyo daaqba ka dhammee. Dh: aabaaree. Li: barwaaqee.

waa la naqliyay ✓

1

de: graze out (an area), make (land) useless for grazing

2

initial: x

3

lx: xaalufi

4

pd: (xaalufiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: xaalufi

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) timaha wejiga ku soo faafa. Dh: hoolif, bulbul, dhogor, xaad.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) noole dugaagga ka mid ah gaar ahaanna dhuljiifka oo dhuuso qadhmuun leh oo qofka uu qaniinaa afartan beri ka dib uu u dhinto suntiisa. Dh: xoor.

2

kaaluf -ka: (magac, lab, keli) dagaal oogan oo shinnida ka dhex dhaca. Dh: dagaal, khilaaf.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) Orgi caato ah.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jabad iyo hadhaa meel lagu ururiyay oon manaafacaad lahayn heer guddaafad lagu magaacabana aan gaadhin.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.

waa la naqliyay ✓

1

dilan¹: m.l 1. Ilmo dhawr bilood ah oo uurka ku qoonmay. 2. Dhul mudda badan la daaqaayay oo xaalufay. 3. la-mid: dilmid.

2

dilan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Iska dhimasho; iyadoo aan la dilin, iska geryoomid. 2. Ilmo dhawr bilood ah uur ku qoonmid.

3

dilan³: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax la qurgooyay ahaansho (nafley).

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul mudda badan la daaqay oo xaalufay.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Xoolo meel xaaluf ah jooga, dhul xaabid.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.

waa la naqliyay ✓

1

dilan¹: m.l 1. Ilmo dhawr bilood ah oo uurka ku qoonmay. 2. Dhul mudda badan la daaqaayay oo xaalufay.

2

dilan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Iska dhimasho; iyadoo aan la dilin, iska geryoomid. 2. Ilmo dhawr bilood ah uur ku qoonmid. m.f.dh, dilmid.

3

dilan³: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax la qurgooyay ahaansho (nafley). m.f.dh, dilnaan.

waa la naqliyay ✓

Keel xaaluftay

waa la naqliyay ✓

Gunbur xaaluf

waa la naqliyay ✓

Bataan xaaluf

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wixii wanaagsanaa waxan aahayn ka shaqayn oo xumaan falid. Xaalufinta dhulku, waa aakhiraseeg.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul iyo deegaan barwaaqo ahaa, xaalufin ama abaar ku ridid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) deegaan, xaaluf iyo oomane ka yeelis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhul xaalufay oo abaar ah noqosho. Haddii sidan geedaha loo guro, abaaroobid baan uga cabsoonaynnaa.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) deegaan roob la'aantii u xaalufay oo aan baad iyo biyo midna lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: grazed-out ~ dried-out land, useless pasture

2

hm: 1

3

initial: x

4

lx: xaaluf

5

pd: (-ka)

6

ps: n-m-mass

7

key: xaaluf_1

waa la naqliyay ✓

1

de: get grazed out ~ dried out, become useless for pasture

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: xaaluf

5

pd: (xaalufay)

6

ps: v1=inch

7

key: xaaluf_2

waa la naqliyay ✓

1

(Xaalufid-da)

2

Xaaluf noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaaluf².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tigaad iyo doog ba wax dhammaaday noqosho. Dh: abaaroobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaalufin-ta)

2

Xaaluf ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaalufi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wixii baad yaallay ka dhammayn oo xaaluf ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wixii baad yaallay ka dhammayn oo xaaluf ka dhigid. Dh: xaalufin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jabad iyo hadhaa meel lagu ururiyay oon manaafacaad lahayn heer guddaafad lagu magaacabana aan gaadhin.

waa la naqliyay ✓

(fal) doog iyo daaqba ka dhammee. Xaalifi beerta adigu. Dh: xaalufi, aabaaree. Li: barwaagee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si xun u goo oo dhan fongor ugu yeel.

2

xalluuf: (fal) walax adag korka ka xaadi. Kabadhku hadduu albaabka gali waayo in yar ka xalluuf.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg alif.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu asteeyo jabaqta tigaadda kolka ay lo'du cunayso ama majo lagu haamayo. Lo'dii oo wabax ah ayaa tigaaddii xaaf xaaf ka siisay. Dh: hamham.

2

xaaf: (ereycodeed) erey lagu asteeyo jabaqta wax fudud oo degdeg loo qaado. Dh: xaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaal-ka)

2

1. Lacag ama wax kale oo qof gefey, eedsiin ahaan loo saaro; yake; tacsiir; cisaaro: xumayn.

3

2. Arrin; xaajo.

4

3. Sida lagu sugan yahay; sah; xaalad.

waa la naqliyay ✓

1

xaal¹: m.l 1. Hanti la siiyo qof sharaftiisa wax loo dhimay. 2. (axwaal, m.dh) Arrin; xaajo. 3. la-mid: xaalad. Sida lagu suganyahay; sah.

2

xaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) La x.: cid arrin la dhammaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hanti la siiyo qof sharaftiisa wax loo dhimay. 2. (axwaal, m.dh) Arrin; xaajo. 3. la-mid: xaalad. Sida lagu suganyahay; sah.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. fine, compensatory payment for an offense ~ wrong-doing

2

xaal m. n. situation; legal matter ~ affair

3

xaal v. converse, negotiate, discuss a problem

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) penalty as a result of wrongdoing; or breach of the traditional law. Ex: xaal baa lagu xukumay; a penalty was imposed on him

2

la xaal -ay / xaashay: (v) deal with; negotiate with; hold converse with or breach of traditional law

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof aad ku xadgudubtay xoolo xumayn ah sii. Ninka haddaad ka gar darrayd iska xaal. Dh: maydh

2

xaal -ka: (magac, lab, keli) xoolo maydh ah oo laga qaado qofka ku gafa qof kale siiba hablaha, Dh: xumayn, yake, takhsiir.

3

xaal-ka: (magac, lab, keli) xaalad ama si markaa lagu sugan yahay. Dh: waayo.

4

xaal -ka: (magac, lab, keli) xanuun aan la garan oo wadaaddo iyo jiman Soomaalidu ku sheegaan. Dh: wadaaddo.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Holly

waa la naqliyay ✓

adj., [expression] sweet

waa la naqliyay ✓

name-f sweet; holy

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dabeecad fiican iyo wanaag loo rajaynayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaala-da)

2

1. Xaal.

3

2. Uurkujir; xiidmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xubnaha ragga. 2. Uurkujir.

waa la naqliyay ✓

f. n. intestines, entrails, internal organs

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) si ay wax yihiin xilli gaar ah. Dh: xaalad.

2

xaalo -da: (magac, dhedig, keli) uur kujir. Dh: xiidmo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: uurkujir, xaab, xiidmo

2

de: intestines, entrails, internal organs

3

initial: x

4

lx: xaalo

5

pd: (/da)

6

ps: n-f

7

key: xaalo

waa la naqliyay ✓

1

(Xalus-ka)

2

Laab weyn oo baruur duuban ah oo dadka shilis, siiba dumarku, xuddunta hoosteeda ku yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Laab weyn oo baruur duuban ah oo dadka shilis, siiba dumarku, xuddunta hoosteeda ku yeeshaan. la-mid: xulus.

waa la naqliyay ✓

m.l Laab weyn oo baruur duuban ah oo dadka shilis, siiba dumarku, xuddunta hoosteeda ku yeeshaan. la-mid: xulus.

waa la naqliyay ✓

m. n. gut, lower part of the stomach (especially if fat)

waa la naqliyay ✓

corpulent.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) potbelly (pot-beli)-, paunch (poonji) ~ gumaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cad buuran oo xaydh ah oo ay dadka shilisi gaar ahaan haweenku xundhurta hoosteeda ku yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: gut, lower part of the stomach (especially if fat)

2

initial: x

3

lx: xalus

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: xalus

waa la naqliyay ✓

m.l Digirta baalkeeda kore.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaluq-a)

2

Qof shan iyo toban jir gaarey; qaangaar.

waa la naqliyay ✓

1

baaluq¹: m.l (-qyo, m.dh) B. ah: qof da'di qaangaarnimada gaarey.

2

baaluq²: f.mg1 (-qay, -qday) Da'dii qaangaarnimada gaarid.

waa la naqliyay ✓

1

baaluq¹: m.l (-qyo, m.dh) B. ah: qof da'di qaangaarnimada gaarey.

2

baaluq²: f.mg1 (-qay, -qday) Da'dii qaangaarnimada gaarid. m.f.dh, baaluqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. person who has reached puberty

2

baaluq v. reach maturity, be about fifteen years old

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (v) became mature; approached maturity~ qaangaar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qaangaadh noqo; xadka baaluqa gaadh. Inankaygii weynaa wuu baaluqay.

2

baaluq -a: (magac, lab, keli) qaangaadh noqosho; da'da la xisaabtanka. Dh: qaangaadh, qaangaar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Timo ama dhogor dheer, si xun u baxay ama aan la habeyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Timo ama dhogor dheer, si xun u baxay ama aan la habeyn.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): hair, fur (of an animal); unkempt beard ~ hair

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) nin timihiisu aanay isku habaysnayn, gaar ahaan gadhka.

2

daacuf -ta: (magac, dhedig, keli) shaash iyo timo badan oo madaxa ku soo rogmada. Aar daacuf leh ayaa duudda ku jira. Dh: halab.

waa la naqliyay ✓

1

de: hair, fur (of an animal); [fig.] unkempt beard ~ hair

2

lx: daacuf

3

pd: (-ta)

4

ps: n2a-f-mass

5

key: daacuf

waa la naqliyay ✓

1

(Daaduf-ka)

2

Aan waxba haysan oo iska wareega haya; cayr.

waa la naqliyay ✓

1

daaduf¹: m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf¹.

2

daaduf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Qof cayrnimo darteed la carcaraafid. la-mid: daadduf².

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf.

waa la naqliyay ✓

m. n. vagabond; useless ~ worthless person

waa la naqliyay ✓

1

de: vagabond; useless ~ worthless person

2

lx: daaduf

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: daaduf

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) la-mid: faalig.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nabarrada ay cadhada iyo wixi lamida ay oogada ku reebaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qolofta wax qoyanaa oo qallalay.

waa la naqliyay ✓

1

(Haatuf-ka)

2

Wax hadalkooda la maqla hayo oo aan muuqan; (ama haatif).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: haatif.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax hadalkooda la maqlo oo aan la arag. Haatufkaan sidiisii walaal i hor timaaddaaye.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) bahal yar oo cayayaanka ka mid ah.

2

kaaruf -ta: (magac, dhedig, keli) marka neef lo' ihi uu muujinayo cadho iyo xanaaq hanjabaadi ku jirto. Dh: gaaruf, gaarufasho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) aad u gabawsan. Beryahan saacuf la i mood. Dh: odhodhosh. Dh: odhodhoshay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax adag oo aan la loodin karin. Raga legdinta ciyaaraa waa taaruf.

waa la naqliyay ✓

(fal) qabatin oo caadayso; ku tag oo iska goyn kari waa. Barje waalif oo maalin walba qayil reer looga roon. Dh: qabatin, mam, halaaq.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) qof waxa uu yagaan ildheer u leh oo si wanaagsan u dhex galay. Sheekh falsafadda iyo diintaba xaaduq ku ah ayaa daaci noqon kara. Dh: xeeldheeri.

waa la naqliyay ✓

1

a: xaalad

2

de: fine, compensatory payment for an offense ~ wrong-doing (may be cash, livestock or goods)

3

hm: 1

4

initial: x

5

lx: xaal

6

pd: (-ka Pl: xaalal (ka))

7

ps: n4-m

8

key: xaal_1

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: situation; legal matter ~ affair

3

hm: 2

4

initial: x

5

lx: xaal

6

pd: (-ka Pl: axwaal (/sha))

7

ps: n8-m

8

syn: arrin, xaajo

9

key: xaal_2

waa la naqliyay ✓

1

de: converse, negotiate, discuss a problem

2

hm: 3

3

initial: x

4

lx: xaal

5

pd: (xaalay)

6

ps: v1=intr

7

key: xaal_3

waa la naqliyay ✓

1

(Xaalad-da)

2

Xaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xaal¹ (3).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xaal.

waa la naqliyay ✓