xaallays

m.l la-mid: xalaalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xalaalayn.

de: I was (in a place) {N}

lx: aallay

ps: v4c-1sg-ind-past

key: aallay

(fal) dan ka gal oo wax ka qabashada arrin jirta xil iska saar. Dh: xaallee.

(fal) saabuunta ka saar; biyihii hore kuwo ka nadiifsan kagaga daba maydh. Dh: biyarraaci.

-ka: (magac, dhedig, keli) eeg callayn.

name-f shade; she who shades or provides cover-as from the sun

(fal) arrin ama xaajo iyo wixii la mid ah falanqay oo faaqid; arrin wax ka sheeg.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, gaal ka yeelid.

gaalays-ta: (magac, dhedig, keli) middi weyn oo af badan. Cali gaallays buu soo tuntay.

m.l la-mid: hallayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hallayn. hallaysan: (tilmaame) wax xumaaday oo cillaysan ama kharriban.

-ka: (magac, lab, keli) geed geedaha ku marma oo xooluhu cunaan. Daaraddayada laalays baa ka baxay.

v., pl., -ind, simple past tense: we were (in a place)

de: we were (in a place) {N}

lx: naallay

ps: v4c-1pl-ind-past

key: naallay

(fal) dhalanrog oo siday ahayd si ka duwan ka dhig. Wax walba qaallay ha is odhan Dh: sarguuri; salguuri.

qaallay: (fal) qalalaase iyo buuq geli. Meesha qaal- lay si laguu ogaado Dh: qalalaasay.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg gallayn.

-ka: (magac, lab, keli) saalo dhigis xoolaad. Geel ban jooga oo yamaarug daaqay, saalays badanaa.

saalays -ka: (magac, lab, keli) eeg saalayn.

v., -ind, simple past tense: it [fem.] was (situated) there

de: it [fem] was (situated) there

initial: t

lx: taallay

ps: v4c-3f-ind-past

key: taallay

-ta: (magac, dhedig, keli) xaabo gurasho. Meel magaalo ka fog ayaa xaabays lagu yagaan. Dh: qoryays, xaabays.

(Xaalayn-ta)

Dan u gelid; wax ka qabasho.

m.f.dh eeg xaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xil iska saarid: ihtimaam gaar ah siin; il gaar ah ku eegid.

-ta: (magac, dhedig, keli) saabuuntii lagu maydhay ka saarid: biyihii hore kuwo ka nadiifsan kagaga daba maydhid, Dh: xalayn.

v.-ind, simple past tense: it [masc.] was (situated) there

de: it [masc] was (situated) there

initial: y

lx: yaallay

ps: v4c-3m-ind-past

key: yaallay

m.f.dh eeg baallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac jirid; doc xigid. Baallaynta iga daayoo dhexda soo joogso.

(Faallayn-ta)

Arrin faallo ka bixin; wax ka sheegid.

m.f.dh eeg faallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) falanqayn iyo faaqidaad dhinac walba leh; arrin faallo ka bixin iyo wax ka sheegid. Dh: faaqidaad, falanqayn, gorfayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhalan rogid oo siday ahayd si ka duwan ka dhigid. Dh: salguurin.

qaallayn-ta: (magac, dhedig, keli) qalalaase gelin arbushid. Dh: qalalaasayn, qaallays.

-ka: (magac, lab, keli) shallayn.

(Taallayn-ta)

Taallo ka dhigid.

m.f.dh eeg taallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhismo taallo ah, meel ka dhisid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hangallayn.

(tilmaame) wax salguursan. Arrin qaallaysan qaadi ma furdaansho. Dh: salguursan.

qaallaysan: (tilmaame) mid arbushan. Annagoo qaallaysan ayuu na soo maray guddoomiyuhu.

-ga: (magac, lab, keli) eeg xalaalaysasho.

f.g3 (-stay, -satay) 1. Wax aan xalaal ahayn xalaal ka dhigasho. 2. Hanti dad kale leeyahay isasiin.

f.g3 (-stay, -satay) 1. Wax aan xalaal ahayn xalaal ka dhigasho. 2. Hanti dad kale leeyahay isasiin. m.f.dh, xalaalaysasho.

v. permit something religiously; consider something allowed ~ pure for oneself

(fal) ilmo aad dhashay gud oo baarada ka gooso. Ilmahaaga xalaalayso intaad kuwa dadka kale hadal hayso. Dh: gudo.

xalaalayso: (fal) neef dhimanaya biree oo sharci ku gawraco. Saca xalaalayso intuu duufayo. Dh: gawraco, galo.

xalaalayso: (fal) wax si sharci la'aan ah iskaga cun oo adu isku xalaalee. Dh: bannayso.

xalaalayso: (fal) wax aadan lahayn oo gacanta kuugu jira si aan sharci ahayn xalaal uga dhigo. Dh: bannayso.

de: permit s.t. religiously; consider s.t. allowed ~ pure for oneself

initial: x

lx: xalaalayso

nt: xalaalaysad (ka) [vn-m], xalaalaysasho (/da) [vn-f]

pd: (xalaalaystay)

ps: v3b=tr

key: xalaalayso

-ka: (n) a person affected with paralysis; paralytic (para litik)

m.f.dh eeg fadallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoog u ordid oo fadallo kicin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg habaqlayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadalhayn.

m.l la-mid: kaalmaysasho.

-ga: (magac, lab, keli) kaalmaysasho; gargaarsasho; taageersasho

f.g3 (-stay, -satay) Wax kaalmo ka dhigasho.

f.g3 (-stay, -satay) Wax kaalmo ka dhigasho. m.f.dh, kaalmaysasho.

v.auto: get someone to help oneself; make use of someone ~ something

-kaalmaystay I kaalmaysatay: (v) use the help [assistance]; exploit (ekis-palooyt)-, capitalize (kapitalaayz) ~ kaasho, gargaarso

(fal) taakulayso; taageerso; gargaarso.

de: get s.o. to help oneself; make use of s.o.~ s.t.

lx: kaalmayso

pd: (kaalmaystay)

ps: v3b=auto

key: kaalmayso

-ka: (magac, lab, keli) qof makasta iyo maatida ka xaanqaata oo laaya xeer ahaanna dadkaasi waa birimagaydo. Maati lays waa magacii ba'. Dh: uurdoox. Li: maatikoris

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg magaalayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg nacamlayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaaliyayn qaaliyaysan: (tilmaame) wax qaali ah oo qiimihiisa caadiga ah in ka badan la siinayo ah. Badeecad qaaliyaysan ayaa suuga taalla. Dh: qaaligaraysan.

-ka: (magac, lab, keli) sabaalayn; sasabid.

-ka: (magac, lab, keli) sagaal ka dhigis.

-ka: (magac, lab, keli) eeg taakulayn.

m.l la-mid: tabaalayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg tabaalayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg walaalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xadantayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid la kaftamid oo dacaayadayn. Ninkaasi xafaalaynta wuu ka cadhoodaa. Dh: xifaalayn, xafaalays. xafaalays -ta: (magac, dhedig, keli) faan iyo dacaayad isku jira samayn.

(Xalaalayn-ta)

Xalaal ka dhigid; Bannayn.

m.f.dh eeg xalaalee. la-mid: xalaalays.

Legittimazione

Legitimize

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo yar gaar ahaan gabadh baaro ka goyn. Dh: gudid, gudis.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) xalaal ka dhigid oo inuu bannaan yahay sheegid. Dh: bannayn xalaalays.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) neef dhimanaya gawracid. Bisinka ku bilaw xalaalaynta neef. Dh: gawricid, birayn. Li: duufin.

xalaalayn -ta: (magac, dhedig, keli) ammaano ciddii lahayd illawsiin oo iska yeelasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xalladayn. xalladee: (fal) xallad u yeel oo wax dadka soo jiita ka dhig. Dh: qurxi, xalladay.

-ka: (magac, lab, keli) orod xoog ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xifaalayn.

-ka: (magac, lab, keli) jiqilaysiga gacanta la tiirsado. Nin culus xusullays haka sugin. Dh: jiqilaysi.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cirtaallayn.

-ka: (magac, lab, keli) qalalaase iyo qas abuurid. Dh: fadqalalayn.

-ka: (magac, lab, keli) si halalac ah u bidhdhaamid. Dh: halalaclayn.

-ga: (magac, lab, keli) kolba hal lug ah ku boodboodis. Hangallaysigu wuxu ka mid yahay waariga carruurta. Dh: hangoollaysi.

(fal) lug keli ah ku boodbood. Dh: hangoollayso.

-ka: (magac, lab, keli) eeg humballayn.

(Xalaalaysad-ka)

Xalaalaysasho.

m.l la-mid: xalaalaysasho.

-ka: (magac, lab, keli) wax aan lagu oggolayn iskaa u bannaysasho oo sharci la'aan iska cunid.

/alleey/allays, allaying, allayed; dejin qof xanaaqsanaa ama cabsanayey (yarayn). e.g. He tried to allay her fears.

(Xalay-da)

Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu danbeeyey; (ama xalayto).

m.dh Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu dambeeyay. la-mid: xalayto.