xaallayn

m.f.dh eeg fadallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoog u ordid oo fadallo kicin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid la kaftamid oo dacaayadayn. Ninkaasi xafaalaynta wuu ka cadhoodaa. Dh: xifaalayn, xafaalays. xafaalays -ta: (magac, dhedig, keli) faan iyo dacaayad isku jira samayn.

(Xalaalayn-ta)

Xalaal ka dhigid; Bannayn.

m.f.dh eeg xalaalee. la-mid: xalaalays.

Legittimazione

Legitimize

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo yar gaar ahaan gabadh baaro ka goyn. Dh: gudid, gudis.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) xalaal ka dhigid oo inuu bannaan yahay sheegid. Dh: bannayn xalaalays.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) neef dhimanaya gawracid. Bisinka ku bilaw xalaalaynta neef. Dh: gawricid, birayn. Li: duufin.

xalaalayn -ta: (magac, dhedig, keli) ammaano ciddii lahayd illawsiin oo iska yeelasho.

de: I was (in a place) {N}

lx: aallay

ps: v4c-1sg-ind-past

key: aallay

(fal) dan ka gal oo wax ka qabashada arrin jirta xil iska saar. Dh: xaallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saabuun lagu maydhay biyo nadiif ah saabuunta kaga saarid. Dh: xallayn.

(fal) saabuunta ka saar; biyihii hore kuwo ka nadiifsan kagaga daba maydh. Dh: biyarraaci.

-ta: (magac, dhedig, keli) kolka xanuun la dareemo, ereyga 'aax' ku celcelin.

m.f.dh eeg ballee. la-mid: ballaysimo, ballaysin, billayn, billaysimo.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartanbaxay gardaadin; tunka ku qaad oo la warwareegid. Ballaynta cunugga Buraale bootin dheere u daaya. ballays -ka: (magac, lab, keli) cunug afartanbaxay gardaadistii; tunka ku qaadis oo la warwareegis. Ballayska cunugga berri baan ka dhigay.

-ta: (magac, dhedig, keli) si isdulsaarid ah u rassayn. Dh: callays.

1. (-) Daal hayo; daaley.

2. (Daallan-ka) Cunno macmacaan oo jaadad badan ah oo cunnada weyn dabadeeda la cuno; (ama daalan).

m.l Cunno macmacaan oo jaadad badan ah oo cunnada weyn dabadeed la cuno. la-mid: daalan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax noog hayo ahaansho. la-mid: dąalan.

dąallan: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax noog hayo ahaansho. la-mid: dąalan.

der. [adjective] tired

daallan n. sweet, dessert

(tilmaame) qof tacabsan oo hawl badan qabtay. Nin daallani dar ma shubo duunyana ma daajiyo. Dh: noogsan, dakaansan.

m.f.dh eeg dallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nolol wanaagsan iyo khayr filasho.

(fal) arrin ama xaajo iyo wixii la mid ah falanqay oo faaqid; arrin wax ka sheeg.

(Gaafayn-ta)

Diinta Muslinka ka saarid; gaal ka dhigid.

m.f.dh eeg gaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaal ka dhigid; diinta Islaamka ka saarid; qof muslim ah gaal ku sheegid.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax aan muddo lagu dhaqmin ahaansho.

(tilmaame) wax aan muddo lagu dhaqmin ama laga guuray.

(Hallayn-ta)

1. Cid ama wax kale wax yeelid, wax u dhimid.

2. (isku hallayn, ku hallayn) kalsooni buuxda cid u qabid; u talasaarasho.

m.f.dh eeg hallee. la-mid: hallays.

vl. n. losing; ruining

-ta: (n) defect; damage (dhaamij); imperfection ~ kharibid-da

-ta: (magac, dhedig, keli) hanti baadiyayn oo daryeeliwaayid. Dh: baadiyayn, lumin, dhumin Li: helid.

hallayn -ta: (magac, dhedig, keli) aalad ama wax kale, xumayn oo kaharribid. Dh: kharribid, xumayn. Li: hagaajin.

hallayn -ta: (magac, dhedig, keli) «isku kalsooni buuxda cid ku qabid oo ku tashad

hallayn-ta: (magac, dhedig, keli) «ku » hawl, qof kale, ku ogaad oo kaga seexad; ku hallays.

a: halleyn

de: losing; ruining

lx: hallayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: hallayn

-ta: (magac, dhedig, keli) hadhuudhka oo aad sabuulka ka dhishid, miidayn, suqusha ka reebtid. Jallaynta hadhuudhku waxay timaaddaa kadib haadin iyo hufitaan badan.

v., pl., -ind, simple past tense: we were (in a place)

de: we were (in a place) {N}

lx: naallay

ps: v4c-1pl-ind-past

key: naallay

-ta: (magac, dhedig, keli) qaali ka dhigid. Dh: qaaliyayn.

(fal) dhalanrog oo siday ahayd si ka duwan ka dhig. Wax walba qaallay ha is odhan Dh: sarguuri; salguuri.

qaallay: (fal) qalalaase iyo buuq geli. Meesha qaal- lay si laguu ogaado Dh: qalalaasay.

(Qallayn-ta)

Wax waqtigoodii dib uga dhacay oo qalle noqday, gudasho, la imaansho; wax ka gar'allayn.

m.f.dh eeg qallee.

-ta: (magac, dhedig. keli) cibaado xilligeedii dhaaftay, dib u samayn. Dh: qallays.

-ta: (magac, dhedig, keli) xayawaan saalo dhigid.

saalayn -ta: (magac, dhedig, keli) saalo dhigid; saalood.

saalayn-ta: (magac, dhedig, keli) 'xayawaan' saalo dhigid. Saalayn lo'aad oon baa keena. Dh: saalood.

v., -ind, simple past tense: it [fem.] was (situated) there

de: it [fem] was (situated) there

initial: t

lx: taallay

ps: v4c-3f-ind-past

key: taallay

m.f.dh eeg xaabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaabo soo gurasho; soo gurashoda xaabada. Dh: qoryayn, xaabays.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xalayn.

v.-ind, simple past tense: it [masc.] was (situated) there

de: it [masc] was (situated) there

initial: y

lx: yaallay

ps: v4c-3m-ind-past

key: yaallay

-ka: (magac, lab, keli) eeg baallayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faallayn.

(Gaallays-ta)

Jaad hore oo toorrey oo loo tuman jirey in gaalada lagu laayo oo lagula dagaallamo.

gaallays¹: m.l.kh Waran g. ah: nooc warmaha waaweyn ka mid ah lagu dagaallamo.

gaallays²: m.dh.kh Toorrey g. ah: toorrey dheer oo birsulub leh oo lagu dagaallamo.

f. n. dagger

de: dagger (used in former times to kill infidels)

lx: gaallays

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: gaallays

(Haalhayn-ta)

Wax isu xilsaarid; u toogahayn; agaasimid; maarayn.

m.f.dh eeg haalhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl aan cidi kuu diran isku xilsaarid; is dirid. Haalhayntu waa astaanta lagu garto qofka mas'uulka ah.

(Kaalmayn-ta)

Wax qof u baahan yahay wax kala qabasho; kaalmo siin; u gargaarid; taageerid; waxtarid.

m.f.dh eeg kaalmee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof baahi qaba, waxtarid. Dh: caawin, gargaarid, taakulayn, taageerid.

m.f.dh eeg naallee. la-mid: naallood.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaallayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka qoomamayn; ka shallay: ka qoomamood.

v., pl., present habitual: you all are located (in a place)

de: you all are located (in a place) {N}

initial: t

lx: taallaan

pd: (taalliin)

ps: v4c-2pl-prhb

key: taallaan

-ka: (magac, lab, keli) eeg taallayn.

(Waallaan-ta)

(waalnaan) wax waalan ama waalli qaba ahaan.

f. n., [abstract] insanity, madness, state of being insane

-ta: (magac, dhedig, keli) wax waalan oon miyir qabin ahaan. Waallaantu waa cudur ilaahay keeno. Dh: waalli, wajaqe.

a: waalnaan (ta) [n0-f-abs]

de: insanity, madness, state of being insane

initial: w

lx: waallaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: waallaan

m.f.dh eeg waaqlee.

-ta: (magac, dhedig, keli) oohin badan ooyid; cod 'waaq' ah ku celcelin.

v., pl., , present habitual: they are / it [col.] is (located in a place)

yaallaan: v., pl., , neg., present habitual: there are no [pl.] / there is no [col.]

yaallaan: v., pl., relative form, , present habitual: that there are [pl.] / there is [col.]

m.f.dh eeg gar-allee.

-ta: (magac, dhedig, keli) lug keli ah ku boodboodis. Dh: hangallays, hangoollayn.

(tilmaame) wax salguursan. Arrin qaallaysan qaadi ma furdaansho. Dh: salguursan.

qaallaysan: (tilmaame) mid arbushan. Annagoo qaallaysan ayuu na soo maray guddoomiyuhu.

(Abaalhayn-ta)

Samaan laysu falay, mahad iyo xusuus wanaagsan u hayn.

m.f.dh eeg abaalhay.

vl. n., [compound] gratitude for a favor, indebtedness

-ta: (magac, dhedig, keli) xasuus iyo wanaag oo loo hayo cid horay samafal u geysatay. Abaalhayntu waa dhaqan wanaagsan.

de: gratitude for a favor, indebtedness

lx: abaalhayn

pd: (-ta)

ps: vn2-f-cmp

key: abaalhayn