xaalayn

-ta: (magac, dhedig, keli) cid la kaftamid oo dacaayadayn. Ninkaasi xafaalaynta wuu ka cadhoodaa. Dh: xifaalayn, xafaalays. xafaalays -ta: (magac, dhedig, keli) faan iyo dacaayad isku jira samayn.

(Xalaalayn-ta)

Xalaal ka dhigid; Bannayn.

m.f.dh eeg xalaalee. la-mid: xalaalays.

Legittimazione

Legitimize

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo yar gaar ahaan gabadh baaro ka goyn. Dh: gudid, gudis.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) xalaal ka dhigid oo inuu bannaan yahay sheegid. Dh: bannayn xalaalays.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) neef dhimanaya gawracid. Bisinka ku bilaw xalaalaynta neef. Dh: gawricid, birayn. Li: duufin.

xalaalayn -ta: (magac, dhedig, keli) ammaano ciddii lahayd illawsiin oo iska yeelasho.

(Xifaalayn-ta)

Hadallo xifaalo ah, ku dhihid.

m.f.dh eeg xifaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid la kaftamid. Dh: xafaalayn, xifaalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) ku celcelinta ereyga 'ba'a' laftirkiisa. Ba'alaynta balaayaa ka danbaysa.

m.f.dh eeg baallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac jirid; doc xigid. Baallaynta iga daayoo dhexda soo joogso.

(Calalayn-ta)

Calal ka dhigid; duug ka dhigid.

m.f.dh eeg calalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) calal ka dhigid; duug ka dhigid; duugayn; calalays.

(Faallayn-ta)

Arrin faallo ka bixin; wax ka sheegid.

m.f.dh eeg faallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) falanqayn iyo faaqidaad dhinac walba leh; arrin faallo ka bixin iyo wax ka sheegid. Dh: faaqidaad, falanqayn, gorfayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si foolxun wax u dhicid ama u boobid. Dh: galabaageddis.

(Haalhayn-ta)

Wax isu xilsaarid; u toogahayn; agaasimid; maarayn.

m.f.dh eeg haalhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl aan cidi kuu diran isku xilsaarid; is dirid. Haalhayntu waa astaanta lagu garto qofka mas'uulka ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) fiiro sahan sugasho oo u kuurgelid iyo hullo ogaaneed; dersid iyo salgaadh dhammays ah. Guur saddex buu eedaa: ma aqoon, ma abraacin, ma ilaalayn. Dh: kuurgal, dersid.

ilaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) eeg'eegid ay foojignaani ku jirto.

(Kaalmayn-ta)

Wax qof u baahan yahay wax kala qabasho; kaalmo siin; u gargaarid; taageerid; waxtarid.

m.f.dh eeg kaalmee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof baahi qaba, waxtarid. Dh: caawin, gargaarid, taakulayn, taageerid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhalan rogid oo siday ahayd si ka duwan ka dhigid. Dh: salguurin.

qaallayn-ta: (magac, dhedig, keli) qalalaase gelin arbushid. Dh: qalalaasayn, qaallays.

(Taallayn-ta)

Taallo ka dhigid.

m.f.dh eeg taallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhismo taallo ah, meel ka dhisid.

m.f.dh eeg waaqlee.

-ta: (magac, dhedig, keli) oohin badan ooyid; cod 'waaq' ah ku celcelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaallayn.

(Xadatayn-ta)

Xanatayn.

m.f.dh eeg xadatee. la-mid: xanantayn, xanatayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xadanto samayn faraha caaradooda ku xoodaamin.

(Xakamayn-ta)

Xakame gelin, ku qabasho.

m.f.dh eeg xakamee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xakame ku xidhid. Faraska xakamayn la'aan ma hoggaamin karaysid.

xakamayn -ta: (magac, dhedig, keli) socodkiisa yarayn oo xad uu ku dhaqdhaqaaqo u yeelid. Dh: xakamays.

(Xanatayn-ta)

Xanato ku samayn; salaaxid; xoodin; (ama xadatayn).

m.dh la-mid: xadatayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xanato samayn: xadantayn.

xanatayn-ta: (magac, dhedig, keli) xantaxanto ciyaarid. Carruurta iskala xantayso oo xanataynta ha ku raagina.

(Xarakayn-ta)

Xarako ama shaqal u yeelid.

m.f.dh eeg xarakee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiiso iyo soo jiidasho gelin oo qurxin. Dh: xarakadayn.

xarakayn -ta: (magac, dhedig, keli) xarako u yeelid oo kordhabid, hoosdhabid ama godid. Dh: xarakays.

xarakayn -ta: (magac, dhedig, keli) farshaxan qurxoon u samayn.

La xalay; mayran; qasaalan; dhaqan.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la xalay ahaansho.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la xalay ahaansho. m.f.dh, xalnaan.

der. [adjective] washed, cleansed with water

name-f clean, cleansed; pure. Cf: Xalane

-xalnaa I xalnayd: (adj) washed, usually in relation to household items cleaned ~ dhaqan, mayran

magac loo baxsho gabadh la rajaynayo inay noqoto mid ceeb oo dhan ka maydhan oo ka hufan. xalan: (tilmaame) maydhan oo nadiif ah. Saxni xalan ii keen. Dh: qasaalan, dhaqan.

de: washed, cleansed with water {N & W}

initial: x

lx: xalan

pd: (xalnaa)

ps: adj-der

key: xalan

(Xalay-da)

Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu danbeeyey; (ama xalayto).

m.dh Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu dambeeyay. la-mid: xalayto.

m.dh Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu dambeeyay. la-mid: xalayto.

f. n. last night, yesterday evening

(adv) last night ~ xaleyto

(fal) wax saabuun lagu maydhay biyo caddaan ah kaga saar oo saabuunta ku dhaafi. Dh: xalee, xallee.

xalay-da: (magac, dhedig, keli) xilliga kolkaa la jooga habeenka ka horreeya ee tegey; habeennadii dhaafay kii u dambeeyey. Dh: xalayto, xalaytoole.

a: xaley

de: last night, yesterday evening

initial: x

lx: xalay

pd: (-da)

ps: n0-f-time

key: xalay

(Aabayn-ta)

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

2. (weel) xoolayn.

m.f.dh eeg aabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

m.dh eeg aafee. la-mid: aafeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, xanuun, xumaan ama dhibaato qabadsiin. Neefka cadhada leh gaar baa loo qoolaa si aanu xoolaha kale u aafayn. Dh: ibtilayn.

(Aanayn-ta)

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

m.f.dh eeg aanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

m.l Dunida iyo waxa ku nool oo dhan. la-mid: caalam.

m.l Dunida iyo waxa ku nool oo dhan. la-mid: caalam.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caalam.

(Daalan-ka)

Daallan.

daalan: m.l la-mid: daallan.

dąalan: m.l la-mid: dąallan.

der. [adjective] tired

-aa / ayd: (adj) tired (taayadh); fatigued (fatiigidh) ~ dhacsaal ah. Ex: wuu daalan yahay; he is tired

-ka: (magac, lab, keli) macmacaan noocyo kala duwan ah oo cuntada weyn dabadeed la cuno, oo lagu dheregdhacsado. Daalan baan cunay hadhimada dabadeed.

de: tired

lx: daalan

pd: (daalanaa)

ps: adj-der

xe: Im tired.

xv: Waan daalanahay.

key: daalan

(Dalayn-ta)

1. Dal ka dhigid.

2. Qurxin; dheehid; jalayn.

3. Aqal, kd., meelo ka banbannayn, si neecawda iyo iftiinku u soo galaan; neecaabin; khalfado u furid.

m.f.dh eeg dalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wixii la mid ah, in meel laga banneeyo si iftiin iyo neecawba uga soo galaan.

dalayn-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid oo midabayn. Jawaabaha duxdoodii, adigaa daleeyoo, dahaadhkii ka qaadaye.

dalayn -ta: (magac, dhedig, keli) hadhayn ama dadid. Dalaynta waababku dhib kuma laha Suge oo waa nin dheer. Dh: hadhayn. Li: qaawin.

f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) la-mid: falan².

(tilmaame) mid la falay; qof falan oo la baabay. Dh: falan.

(Galayn-ta)

1. Gal u yeelid; dahaar u samayn.

2. (cayaar: shax, kd.) gal geyn.

m.f.dh eeg galee.

-ta: (n) envelopment (enva-loop ment)-, the act of covering or encasing